BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 176 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN (* Sumber : WHO/IASO/OTF, 2000) D. Indeks Jisim Badan Indeks Jisim Badan atau Body Mass Index ( BMI ) merupakan formula untuk menilai berat badan dan berkait rapat dengan ketinggian seseorang. DEFINISI KEGUNAAN Untuk mengetahui berat badan ideal dan tahap risikonya.
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 177 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN E. Pengiraan Indeks Jisim Badan FORMULA BMI CONTOH PENGIRAAN (Status : Normal)
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 178 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN F. Cara Mengatasi Berat Badan Berlebihan CARA MENGATASI BERAT BADAN BERLEBIHAN Makan secara teratur Mengambil sarapan Banyakkan Pengambilan Makanan Berserat Minum air secukupnya Amalkan senaman
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 179 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN 4.5 LABEL MAKANAN BIL KETERANGAN CONTOH i. Hendaklah berdasarkan ramuan utama @ campuran Contoh : jus epal @ jus campuran buah-buahan epal dan aloe vera. ii. Bahasa yang diguna Bahasa Malaysia @ Bahasa Inggeris. iii. Gambar yang menjadi ramuan sahaja yang boleh disertakan pada label iv. Perlu dinyatakan dengan jelas dan disenaraikan mengikut susunan berat menurun. Contoh : Krimer tanpa tenusu 40%,serbuk kopi 12% dan gula 5%. A. Maklumat Pada Label Makanan Nama Produk Bahasa Gambar Senarai Ramuan
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 180 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN BIL KETERANGAN CONTOH v. Mesti dinyatakan Contoh : “Mengandungi bahan pengawet ,bahan pewarna,bahan perisa dan antipengoksida yang dibenarkan. vi. Contoh : Berat Bersih 1kg,isipadu minimum 250ml vii. Perlu dinyatakan dengan jelas pada label viii. Contoh “GUNA SEBELUM” @ “BAIK SEBELUM” Pernyataan Bahan Aditif Berat Bersih /Isipadu/ Bil.Minimum Isi Kandungan Nama Dan Alamat Pengilang @,Pengimport Penandaan Tarikh Luput
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 181 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN BIL KETERANGAN CONTOH ix. Contoh : “ CADANGAN HIDANGAN” yang diletakkan berhampiran gambar. x. Dinyatakan mengikut jadual komposisi makanan yang dikeluarkan oleh Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM ). Contoh : Nilai kalori bagi protein,karbohidrat,lemak dan tenaga yang digunakan. xi. Dikeluarkan oleh pihak berkuasa seperti “JAKIM” Mesti dalam tempoh sah laku. xii. Perlu dinyatakan dengan jelas dan disenaraikan mengikut susunan berat menurun. Contoh : Krimer tanpa tenusu 40%,serbuk kopi 12% dan gula 5%. Pernyataan Cadangan Hidangan Maklumat Pemakanan Logo ‘HALAL” Kod Bar
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 182 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN BIL KETERANGAN CONTOH xiii. Tidak dibenarkan pada label. Contoh : Akuan yang menyatakan makanan tertentu mempunyai sumber yang mencukupi bagi semua nutrient penting. xiv. Perlu dinyatakan Contoh : “MENGANDUNGI BAKTERIA HIDUP,MEMERLUKAN PENYIMPANAN KHAS” Pernyataan / Akuan Mengelirukan Makanan Mengandungi Bakteria Hidup (Bifido) “MENGANDUNGI BAKTERIA HIDUP”
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 183 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN KEPENTINGAN LABEL MAKANAN Membantu suri rumah menyediakan sajian yang bermutu dan seimbang Menyokong aktiviti pendidikan pemakanan bagi menggalakkan penggunaan prinsip Piramid Makanan dalam pemilihan makanan Memudahkan pihak berkuasa membuat pemantauan dan tindakan kepada pengeluar yang menipu pengguna dengan tidak mematuhi label yang dilekatkan. Memastikan pengeluar dan pengilang mengutamakan kandungan zat makanan dalam setiap produk yang dikeluarkan. Membantu pengguna membuat pilihan lebih bijak tentang makanan yang hendak dibeli B. Kepentingan Label Makanan
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 184 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN (Sumber : Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia) 4.6 PERANCANGAN MENU C. Maklumat Pada Pembungkusan Makanan
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 185 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN 4.6 PERANCANGAN MENU GAN MENU KEJURUTERAAN TUJUAN : A. Maksud dan Tujuan Merancang Menu Senarai makanan yang dihidangkan untuk sesuatu sajian i) Menjimatkan masa dan tenaga ii) Memastikan makanan yang disediakan seimbang iii) Memastikan perbelanjaan tidak melebihi anggaran perbelanjaan iv) Memastikan sajian yang dirancang adalah menyelerakan, menarik dan pelbagai dari segi warna,rasa tekstur dan kaedah memasak Menu
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 186 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN SOA SOA OA SOA Majlis Formal – terdapat makanan istimewa,kepelbagaian pilihan dan memerlukan masa yang agak lama serta kemahiran tertentu untuk menyediakannya. Majlis Tidak Formal – contoh sarapan,makan tengah hari, makan malam i.Tujuan Sajian Berbeza dari segi keperluan fizikal dan tahap kesihatan. Contoh warga emas dan kanak-kanak memerlukan makanan yang mudah dihadam dan dicernakan. ii. Keperluan Setiap ahli keluarga mempunyai makanan kegemaran masingmasing. Pilihan dibuat mesti menitikberatkan aspek keseimbangan diet,rasa,bau,tekstur,warna,rupa,pe rsembahan makanan,suasana sekeliling dan tempat makan. iii. Kegemaran Perlu dititikbaratkan bagi menghasilkan variasai dan keseimbangan. Variasi makanan membekalkan nutrien,perisa dan bau makanan sendiri. Tekstur dipelbagaikan,kaedah memasak, warna dan rasa yang menyelerakan. iv. Keseimbangan Sajian Perancangan menu berdasarkan peruntukan kewangan. Kemudahan fizikal diambil kiracontoh penggunaan alat penjimat masa. Masakan dihasilkan melalui penguasaan memasak v. Sumber Mempengaruhi kuantiti makanan yang dihasilkan. Semakin ramai bilangan tetamu ,semakin banyak kuantiti makanan perlu disediakan. vi. Bilangan Tetamu B. Faktor Yang Mempengaruhi Perancangan Menu
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 187 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN Sajian harian ialah hidangan makanan dalam sehari. Sajian Harian Sajian utama Sajian sampingan Hi-Tea Brunch Sarapan Makan Tengahari Makan Malam Minum pagi Minum petang Minum malam C. Menu Harian Seimbang Keluarga
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 188 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN LA Contoh Menu Harian Yang Seimbang Untuk Keluarga Jenis sajian : (i) Sarapan Pemilihan Menu : Mengandungi karbohidrat yang tinggi untuk membekalkan tenaga harian. Contoh menu : Kuetiau goreng Minuman susu bercoklat Sepotong betik Menu 1 Bubur Nasi Ayam Sayur Kangkung Goreng Telur Asin Kopi/Teh Menu 2 Roti Canai Dalca Tembikai Kopi/Teh Menu 3
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 189 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN LA Jenis sajian : ((ii) Minum Pagi Pemilihan Menu : Makanan ringan dan berkhasiat dihidangkan sebelum makan tengahari ( 10.00 – 11.00 pg ) Contoh menu : Pau Sambal Kuih Buah Melaka Minuman Susu Bercoklat Menu 1 Kuih cara Berlauk Kek Permaisuri Kopi/Teh Menu 2 Karipap Kuih Ketayap Kopi/Teh Menu 3 Contoh Menu Harian Yang Seimbang Untuk Keluarga
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 190 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN LA Contoh Menu Harian Yang Seimbang Untuk Keluarga Jenis sajian : (iii) Makan tengahari Pemilihan Menu : Pilihan menu bergantung pada majlis formal atau tidak formal Contoh menu : Nasi putih Sup ayam Kubis goreng Betik Air limau nipis Menu 1 Nasi tomato Ayam masak merah Acar timun nenas Betik Jus buah Menu 2 Nasi kerabu Belimbing Sirap limau Menu 3
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 191 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN LA Contoh Menu Harian Yang Seimbang Untuk Keluarga Jenis sajian : (iv) Minum Petang Pemilihan Menu : Makanan ringan dan berkhasiat dihidangkan sebelum makan malam Contoh menu : Kuih Keria Karipap Kopi/Teh Menu 1 Sandwic telur Kek lobak Merah Kopi/Teh Menu 2 Cucur badak Donut Kopi/Teh Menu 3
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 192 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN LA Contoh Menu Harian Yang Seimbang Untuk Keluarga Jenis sajian : (v) Makan Malam Pemilihan Menu : Pilihan menu bergantung pada majlis formal atau tidak formal Contoh menu : Laksa Kek lapis sarawak Buah Tembikai Jus Buah-buahan Menu 1 Nasi Putih Ikan Tenggiri Berlada Sayur Kubis Masak lemak putih Tembikai Jus Limau Menu 2 Nasi ayam Hainan Salad buah-buahan Jus Tembikai Menu 3
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 193 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN LA Contoh Menu Harian Yang Seimbang Untuk Keluarga Jenis sajian : Sajian Kumpulan Tertentu Pemilihan Menu : Menitik beratkan jenis dan jumlah nutrient untuk tumbesaran dan pembaikan sel-sel kerana kumpulan ini lebih berisiko. Contoh menu : Sarapan Bijirin sarapan+ susu Telur masak hancur Roti Rapuh Mentega Jem Susu Menu 1: Kanak-kanak Mi Siam Skon Titis Mentega Madu Buah-buahan Segar Susu/Jus Mangga Menu 2:Ibu Menyusukan Anak Bubur Nasi Telur Masak Hancur Puding Roti Buah-buahan Jus Epal / Susu Panas Menu 3 : Ibu Mengandung Telur Masak hancur Roti Mentega Kaya Jus tembikai Susu Bercoklat Menu 4 : Pesakit
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 194 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN LA Contoh Menu Harian Yang Seimbang Untuk Keluarga Jenis sajian : Sajian Kumpulan Tertentu Pemilihan Menu : Menitik beratkan jenis dan jumlah nutrient untuk tumbesaran dan pembaikan sel-sel kerana kumpulan ini lebih berisiko. Contoh menu : Makan Tengah hari Nasi Putih Ikan Masak Masam Manis Cendawan + lobak merah Ais Krim Jus Jambu Batu Jem Menu 1: Kanak-kanak Nasi Putih Kari Daging Dan Kentang Sayur Kubis Goreng Sambal Ikan Bilis Buah-buahan Segar Susu/Jus Mangga Agar-agar pelangi Menu 2: Ibu Menyusukan Anak Nasi Kerabu Betik Jus Lobak Merah Bersusu Menu 3 : Ibu Mengandung Nasi Putih Sup ayam + sayuran Betik Jus buah-buahan Menu 4 : Pesakit
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 195 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN Memenuhi keperluan kalori kanak-kanak. Makanan mengandungi nutrient Pembina tubuh untuk membina sel-sel tubuh Hidangan mengandungi banyak makanan pencegah penyakit seperti buah-buahan dan sayur-sayuran. Hidangan makanan beraneka jenis bagi menggalakkan kanakkanak makan. Makanan rangup perlu dihidangkan bagi membolehkan tulang rahang dan gigi menjadi kuat. Dapatkan sekurang-kurangnya 500ml susu setiap hari agar bekalan nutrient mencukupi. Perkenalkan makanan baharu daripada kebiasaan untuk mengelakkan kanak-kanak menjadi jemu. Elakkan makanan yang sukar dihadamkan dan terlalu pedas seperti pulut, ikan berlemak,kari daging dan sambal. (i) Kanak-kanak PERANCANGAN MENU KUMPULAN TERTENTU Mengandungi nutrient yang seimbang Pengambilan ferum mencukupi untuk menjamin bekalan darah semasa melahirkan anak . Mengandungi asid folik yang tinggi untuk perkembangan otak fetus yang baik. (ii) Ibu Mengandung
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 196 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN Sajikan makanan yang berkalori tinggi seperti bijirin,hasil bijirin,kentang,mentega dank rim kerana banyak tenaga diperlukan untuk menghasilkan susu. Sajikan makanan yang mengandungi protein yang tinggi kerana lebih 12-15 protein dirembeskan ke dalam air susu setiap hari semasa menyusukan anak. Ambil 2.28 – 4.56 liter susu sehari untuk membekalkan kalsium dan fosforus ke dalam susu ibu bagi melindungi gigi dan tulang ibu. Minum 6-8 gelas air sehari bagi menjamin pengeluaran susu yang banyak. Elakkan makanan yang sukar dihadamkan dan terlalu pedas seperti pulut, ikan berlemak,kari daging dan sambal. (iii) Ibu Menyusukan Anak PERANCANGAN MENU KUMPULAN TERTENTU Perlu mendapat nasihat doktor Sediakan makanan yang mudah hadam Pastikan makanan yang disediakan ringan dan berkhasiat Elakkan makanan yang berempah dan berperisa. Pelbagaikan kaedah memasak yang sihat seperti mengukus dan merebus. Elakkan makanan bergoreng.,membakar memanggang, dan menggril Elakkan makanan mengandungi karbohidrat dan lemak yang tinggi. (iv) Pesakit
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 197 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN • Menu bersesuaian dengan jenis dan tujuan sajian. • Sediakan senarai masakan ,nyatakan kuantiti bahan dan kaedah memasak. • Pelbagaikan rupa,rasa dan tekstur supaya makanan menyelerakan (i) Pilihan Menu • Senarai bahan basah dan kering,kos seunit dan jumlah kos bahan mentah. • Buat senarai alatan yang diperlukan dalam penyediaan menu (ii) Senarai Ramuan Utama Dan Peralatan • .Hitung jumlah kos bagi bahan mentah,kos upah dan kos sampingan. (iii) Mengira Kos • Pilih keutamaan aktiviti masakan • Tempoh masa yang lama penyediaan seperti kaedah membakar,mengukus,memanggang dan merendidih. • Dihidangkan sejuk seperti agar-agar,pudding dan kuih tempatan. • Perlu mengambil masa memulakan kerja,tempoh masa,susunan kerja dan catatan.Perlu ambil kira kerja pembersihan dan mengemas alatan. (iv) Susunan Kerja D. Perancangan Kerja
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 198 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN ( Pilihan masakan Bahan Kaedah Memasak Alatan/Alat Penjimat Masa Bubur nasi Ayam 300g beras 1 biji lada merah 10g halia 200g isi ayam 2g bawang goring 30g daun bawang dan saderi I camca the minyak bijan 2 liter air rebusan ayam Garam secukup rasa Merebus 1 periuk 1 senduk kayu 1 pisau 1 papan pemotong sayur 1 mangkuk hidangan 4 mangkuk kecil 4 camca besar Sayur Kangkung Goreng 500g kangkung 3 ulas bawang merah 3 ulas bawang putih 10g cili merah 30g ikan bilis 1 camca the minyak masak Garam secukup rasa Menggoreng 1 pinggan bujur 1 kuali 1 sudip Telur Asin 2 biji telur asin Merebus 1 pinggan bulat 1 periuk Betik 4 potong betik 1 pinggan hidang Air Kopi 30g penuh serbuk kopi 1 liter air panas mendidih 1 jag susu panas 1 mangkuk gula halus Merebus 1 teko kopi 1 jag susu 1 mangkuk gula 1 cerek 4 biji cawan beralas Contoh Perancangan Kerja Untuk Hidangan Keluarga (i) Pilihan Menu dan Senarai Ramuan & Peralatan
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 199 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN 10ml Bahan Basah Kuantiti Diguna Kos Seunit (RM) Kos (RM) Dada ayam 200g 9.00/kg 1.80 Kangkung 200g 3.50/kg 0.70 Halia 10g 7.00/kg 0.07 Cili merah 10g 10.00/kg 0.10 Daun saderi 10g 15.00/kg 0.15 Daun bawang 10g 6.00/kg 0.06 Betik 200g 4.00/kg 0.80 JUMLAH 3.68 Jumlah kos bahan mentah = RM 8.43+RM 3.68 = RM 12.11 Bahan kering Kuantiti Diguna Kos Seunit (RM) Kos (RM) Beras 300g 2.60/kg 0.78 Bawang putih 10g 7.50/kg 0.08 Bawang merah 25g 5.25/kg 0.13 Bawang goreng 2g 4.90/250g 0.04 Telur Asin 2 biji 1 biji/0.80 1.60 Serbuk kopi 30g 3.00/100g 0.90 Gula halus 250g 2.90/kg 0.73 Susu cair 350ml 4.80/500ml 3.36 Garam 10g 2.6/kg 0.03 Ikan bilis 30g 22.00/kg 0.66 Minyak bijan 10ml 4.50/500ml 0.09 Minyak sayuran 10ml 2.78/liter 0.03 JUMLAH 8.43 Melibatkan pengiraan jumlah kos bahan mentah,kos upah dan kos sampingan. a.Kos Bahan Mentah (ii) Pengiraan Kos Sajian
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 200 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN b.Kos upah Tempoh masa untuk menyiapkan sajian ini ialah dua jam. Kadar upah untuk menyediakan dan memasak ialah RM 6.00 sejam. Kerja memasak dilakukan seorang diri. Kos upah = kadar upah x bilangan jam x Bilangan pekerja = 2 jam x RM 6.00 x 1 orang = RM 12.00 c.Kos sampingan Kos sampingan ialah lain-lain kos yang dikenakan semasa menyiapkan sajian seperti gas,elektrik dan air. Kos sampingan = Gas + Elektrik + Air = RM 2.50 + RM 2.30 + RM 1.50 = RM 6.30 d.Kos sajian Kos sajian = Kos bahan mentah + Kos Upah + Kos Sampingan = RM 12.11 + RM 12.00 + RM 6.30 = RM 30.41
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 201 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN N T Masa Susunan kerja Catatan 9.30-9.40 (10 minit) 1.Mengumpulkan semua alatan yang diperlukan 2.Menyukat bahan Rebus isi ayam Rebus telur asin 9.40-10.10 (30 minit) Bubur Nasi Ayam 1. Basuh beras dan masak nasi dengan air rebusan ayam secukupnya. 2. Kacau dan pastikan air rebusan mencukupi sehingga nasi kembang dan lembik. 3. Setelah masak,masukkan halia,garam dan hirisan ayam ke dalam bubur ayam. 4. Kacau dan biarkan mendidih seketika 5. Potong telur asin. 6. Akhir sekali,taburkan hirisan daun bawang ,daun saderi dan cili merah.Titiskan minyak bijan ke dalam bubur ayam. Hiris dan siatkan daging ayam yang telah direbus. Hiris halia dengan halus. Hiris cili,daun bawang dan dain saderi. 10.10-10.30 (20 minit) Betik 1. Potong dan hiaskan betik dalam pinggan hiding dan sejukkan di dalam peti sejuk. Cuci dan potong betik 10.30-10.55 (25 minit) Sayur Kangkung Goreng 1. Panaskan minyak di dalam kuali 2. Tumiskan bawang putih dan bawang merah yang telah dihiris. 3. Masukkan ikan bilis. 4. Masukkan sayur kangkung dan cili merah. 5. Masukkan garam secukup rasa. 6. Angkat dan hiding ke dalam pinggan bujur. Hiris bawang merah,bawang putih dan cili merah. Basuh ikan bilis. 10.55-11.15 (20 minit) Kopi 1. Panaskan teko. 2. Masukkan serbuk kopi dan tuang air mendidih. 3. Sajikan kopi bersama-sama dengan susu panas dan gula. Didihkan air untuk air kopi. Cuci alatan yang digunakan. 11.15-11.30 (15 minit) 1. Hias semua makanan dan sajikan. 2. Cuci alatan,keringkan dan simpan. 3. Kemaskan tempat kerja dan buang sampah. Tempoh masa :120 minit ( 9.30pg-11.30pg (iii) Susunan Kerja
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 202 MODUL 4.0 : MAKANAN DAN PEMAKANAN Kos sajian makanan yang disediakan sendiri Kos sajian makanan siap masak yang dibeli Kos bahan mentah RM 12.12 Kos upah RM 12.00 Kos Sampingan RM 6.30 Bubur nasi ayam RM 26.00 Sayur kangkung goreng RM 6.00 Air kopi RM 6.00 Betik RM 6.00 Jumlah RM 30.42 Jumlah RM 44.00 Sajian untuk empat orang makan Penyediaan makanan secara sendiri jelas lebih menjimatkan disamping terjamin kebersihannya dan lebih berkualiti F. Perbandingan Kos
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 203 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 1.Rajah 1 menunjukkan sejenis buah dan nutrien yang terkandung dalam buah itu. Rajah 1 a. Apakah klasifikasi : Vitamin A : ………………………………………………………………………………………… Vitamin B1 : ………………………………………………………………………………………… [ 2 markah ] b.Nyatakan satu fungsi vitamin C yang terkandung dalam buah itu. ………………………………………………………………………………………………………… [ 1 markah ] 2.Jadual 1 menunjukkan nutrien dan kesan kekurangannya.Nyatakan kesan kekurangan nutrien tersebut dalam ruang yang disediakan. Nutrien Kesan Kekurangan Asid askorbik i. Protein ii. Iodin iii. Jadual 1 [ 3 markah ] Vitamin A : 28µg Vitamin B1 : 0.05 mg Vitamin C : 7.6 mg
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 204 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 3.Berikut merupakan maksud bagi satu istilah dalam tajuk Makanan Dan Pemakanan. Apakah istilah yang berkaitan dengan maksud itu? ……………………………………………………………………………………………………….. [ 1 markah ] 4. Rajah 2 menunjukkan satu contoh makanan. Rajah 2 a. Nyatakan dua sumber lain yang mengandungi nutrien yang sama. i.………………………………………………………………………………………………….. ii………………………………………………………………………………………………….. [ 2 markah ] Makanan yang kaya dengan bahan yang tidak dapat tercerna.
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 205 X : ……………………………………………………………… Y : ……………………………………………………………… Z : ……………………………………………………………… SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 5. Berikut adalah fungsi sejenis nutrien. Namakan sumber utama bagi nutrien itu. ……………………………………………………………………………………………………………. [ 1 markah ] 6.Rajah 3 menunjukkan klasifikasi nutrien mengikut sumber makanan. Nyatakan nutrien : Membina sel tubuh badan untuk tumbesaran Membantu pembekuan darah 205 Nutrien X Rajah 3 [ 3 markah ] Y Z
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 206 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 7. Jadual 2 menunjukkan pemerhatian ujian nutrien ke atas makanan. Nyatakan ujian tersebut pada ruang yang disediakan. Pemerhatian Ujian Mendakan putih yang terhasil bertukar Menjadi mendakan merah bata. i. Kanji bertukar kepada biru tua ii. Larutan menjadi keruh iii. Jadual 2 [ 3 markah ] 8.Nyatakan tiga cara yang berkesan untuk menggalakkan proses pencernaan bahan makanan dan penyerapan nutrien dalam tubuh. (i) ....................................................................................................................................... (ii) ....................................................................................................................................... (iii) ....................................................................................................................................... [ 3 markah ] 9.Rajah 3 menunjukkan makanan yang dimakan oleh Alia untuk sajian sarapannya. Rajah 3 Nyatakan tindak balas enzim ke atas makanan itu yang berlaku di mulut. ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... [ 3 markah ]
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 207 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 10.Rajah 4 menunjukkan sistem pencernaan manusia yang berlabel X. Rajah 4 a) Nyatakan organ di X : ................................................................................................................................................. [ 1 markah ] b) Nyatakan satu tindak balas enzim yang berlaku di organ X. .................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................. [ 3 markah ] 11. Jadual 3 adalah tentang maksud dalam bidang makanan dan pemakanan. Nyatakan istilah itu dalam ruang yang disediakan. Maksud Istilah Pemangkin organik yang mengawal atau mempercepat tindak balas kimia dalam organisma hidup i) Proses menguraikan molekul makanan yang kompleks kepada molekul yang lebih ringkas ii) Jadual 3 [ 2 markah ] X
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 208 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 12.Namakan tiga organ utama yang terlibat dalam proses pencernaan . i) ......................................................................................................................................... ii) ......................................................................................................................................... iii) ......................................................................................................................................... [ 3 markah ] 13. Jadual 4 menunjukkan enzim dan peranan enzim dalam sistem pencernaan. Nyatakan enzim yang terlibat dalam ruang yang disediakan. Peranan enzim Enzim Memutuskan ikatan peptida i) Mencerna lemak menjadi asid lemak dan gliserol ii) Jadual 4 [ 2 markah ] 14.Rajah 5 menunjukkan carta alir proses penyerapan hasil akhir pencernaan protein di usus kecil. Lengkapkan carta alir tersebut pada ruang yang disediakan. Rajah 5 [ 4 markah ] BAHAGIAN i) ii) iV) iii) Hati
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 209 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 15.Jadual 5 adalah pernyataan tentang faktor yang mempengaruhi pengambilan diet. Nyatakan faktor yang betul dalam ruang yang disediakan. Pernyataan Faktor Individu yang aktif memerlukan makanan pemberi tenaga dan pembina tubuh yang lebih berbanding individu yang kurang aktif i) Bertukar-tukar juadah ke rumah jiran untuk mengeratkan hubungan kejiranan. ii) Kaum Kadazan akan menghidangkan Min Hinava,Noon Som Bosou sebagai hidangan Keamatan. iii) Jadual 5 [ 3 markah ] OALAN 16.Rajah 6 menunjukkan satu contoh makanan. Rajah 6 Nyatakan, a) Aras Piramid makanan itu. .............................................................................................................................................. [ 1 markah ] b) Bilangan sajian yang boleh diambil bagi makanan itu dalam sehari. ................................................................................................................................................ [ 1 markah ]
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 210 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 17. Rajah 7 menunjukkan peta buih tentang kepentingan diet seimbang yang berlabel X dan Y. Rajah 7 Nyatakan kepentingan di : X : ............................................................................................................................................. Y : ............................................................................................................................................. : 4. [ 2 markah ] SOALAN 18.Pernyataan berikut adalah maksud tentang satu istilah dalam bidang Makanan dan Pemakanan. Apakah istilah yang berkaitan dengan maksud itu.? ....................................................................................................................................................... [ 1 markah ] 19. Apakah maksud diet ? ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... [ 1 markah ] Kepentingan Diet Seimbang Kurangkan risiko penyakit Perkembangan mental yang sihat X Cegah masalah kekurangan nutrien Y Pengambilan makanan yang mengandungi semua nutrien
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 211 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 20.Nyatakan dua kegunaan Piramid Makanan. i) .......................................................................................................................................... ii) .......................................................................................................................................... [ 2 markah ] 21. Rajah 8 menunjukkan Piramid Makanan. Rajah 8 a) Nyatakan bilangan sajian yang perlu diambil pada bahagian yang berlabel : X : .................................................................................................................................... Y : ................................................................................................................................... [ 2 markah ] X Y
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 212 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 22.Maklumat berikut adalah tentang Aisyah. i) Berdasarkan maklumat itu ,hitung Indeks Jisim badan Aisyah. [ 2 markah ] ii) Berdasarkan jawapan di (i) nyatakan klasifikasi berat badan Aisyah. .................................................................................................................................................... [ 1 markah ] iii) Nyatakan satu kegunaan Indeks Jisim Badan ( BMI ). ................................................................................................................................................... [ 1 markah ] 23. Berikut adalah maksud bagi satu istilah dalam tajuk Makanan Dan Pemakanan. Apakah istilah yang berkaitan dengan maksud itu? ..................................................................................................................................................... [ 1 markah ] Berat badan 84 kg Tinggi 1.63 m Merupakan formula untuk menilai berat badan
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 213 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 24. Berikut adalah maksud bagi satu istilah dalam tajuk Makanan Dan Pemakanan. Apakah istilah yang berkaitan dengan maksud itu? ..................................................................................................................................................... [ 1 markah ] 25. Nyatakan dua kegunaan Peruntukan Diet Harian Yang Disarankan ( RDA ). i)................................................................................................................................................ ii)................................................................................................................................................ [ 2 markah ] 26. Maklumat berikut menunjukkan bacaan berat badan Aida . Berdasarkan maklumat itu, cadangkan tiga cara bagi Aida mengatasi masalah itu. i).................................................................................................................................................. ii).................................................................................................................................................. iii)................................................................................................................................................. [ 3 markah ] Satu jadual yang menunjukkan tahap keperluan nutrient harian oleh individu yang sihat. Berat : 155 kg Tinggi : 1.50 m
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 214 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 27. Jadual 6 menunjukkan nilai komposisi nutrien dalam makanan. Makanan Porsi %EP Komposisi Nutrien Yang Boleh Dimakan Bagi Setiap 100g Protein(g) Lemak (g) Karbohidrat(g) Mi Sup 350 g 100 3.6 2.6 7.5 (Dipetik daripada Komposisi Zat Dalam Makanan Malaysia,Edisi Keempat,1997,MMR,Kuala Lumpur) Jadual 6 Berdasarkan jadual 6,hitung jumlah nilai tenaga bagi protein dalam makanan itu. [ 2 markah ] ALAN 28.Rajah 9 menunjukkan kepentingan label makanan. Nyatakan dua kepentingan label makanan itu pada ruang yang disediakan. Rajah 9 [ 2 markah ] Kepentingan Label Makanan Memudahkan pihak berkuasa membuat pemantauan dan tindakan. ii …………………………………………………………… i …………………………………………………………….
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 215 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 29.Rajah 10 menunjukkan satu pembungkus makanan. Rajah 10 Nyatakan maklumat yang terdapat pada label : X : ………………………………………………………………………………………………………. Y : ………………………………………………………………………………………………………. Z : ………………………………………………………………………………………………………. [ 3 markah ] X Y Z
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 216 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) : 30. Nyatakan dua tujuan merancang menu. (i) ……………………………………………………………………………………………………. (ii) ……………………………………………………………………………………………………. [ 2 markah ] 31.Rajah 11 menunjukkan langkah perancangan kerja bagi penyediaan hidangan makan tengahari keluarga Siti. Lengkapkan carta alir itu pada ruang yang disediakan. Rajah 11 [ 4 markah ] Pilihan Menu ii) …………………………………………… v)…………………………………………… iii)…………………………………………… iv) …………………………………………...
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 217 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 32.Jadual 7 adalah maklumat tentang kos untuk menyediakan 100 biji muffin. Jadual 7 Hitung kos projek bagi masakan itu. [ 2 markah ] 33.Maklumat berikut adalah maksud bagi suatu istilah dalam bidang Makanan Dan pemakanan. Berdasarkan maklumat di atas ,apakah istilah itu ? ……………………………………………………………………………………………………………. [ 1 markah ] Kos bahan = RM 15 Kos sampingan = RM 3.50 Kos upah = RM 16.00 Senarai makanan yang dihidangkan untuk sesuatu sajian.
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 218 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN A ) 34.Jadual 8 adalah maklumat tentang majlis jamuan Perpisahan Akhir Tahun Kelab Sains Rumah Tangga di sekolah Aini. Jadual 8 Kenal pasti faktor yang mempengaruhi perancangan menu bagi majlis itu. i)…………………………………………………………………………………………………………. ii)…………………………………………………………………………………………………………. iii)…………………………………………………………………………………………………………. [ 3 markah ] ) JAMUAN PERPISAHAN AKHIR TAHUN Tarikh : 6 November 2021 Kehadiran : Ahli kelab Pakaian : Formal Bayaran : RM 5.00 setiap ahli
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 219 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN B ) 1.Persatuan SRT sekolah anda bercadang memasarkan produk berasaskan roti untuk projek jualan sekolah.Anda dikehendaki menghasilkan label makanan untuk produk itu. Lakar dan labelkan label makanan yang kreatif untuk produk itu yang mengandungi maklumat mengikut peraturan-peraturan makanan 1985. [ 10 markah ]
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 220 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN B ) 2.Rajah 2 menunjukkan sistem pencernaan manusia. Rajah 2 Berdasarkan Rajah 2, i) Kenal pasti nama organ yang bertanda X, Y dan Z. X : ………………………………………………………………………………. Y : ………………………………………………………………………………. Z : ………………………………………………………………………………. [3 Markah]
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 221 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN B ) ii) Huraikan proses penyerapan yang berlaku di Z. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... [12 markah]
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 222 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN B ) 3. Jadual 1 merupakan maklumat tentang responden yang terlibat dalam kajian Puan Liza. Beliau mendapati diet harian Puan Aina dan Encik Lim adalah berbeza. Puan Aina Encik Lim • Berusia 23 tahun • Menganut agama islam • Tinggal di perkampungan nelayan • Berusia 75 tahun • Menganut agama budha • Tinggal di kawasan kebun sayur Jadual 1 a) Berdasarkan Jadual 1, terangkan faktor yang mempengaruhi diet mereka . ….…………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… [9 markah] b) Kenal pasti satu kepentingan diet seimbang. ….…………………………………………………………………………………………… [1 markah]
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 223 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN B ) 4. Maklumat berikut adalah tentang Jamuan Perpisahan Akhir Tahun yang dikendalikan oleh Pelajar tingkatan lima SMK Sri Petaling. JAMUAN PERPISAHAN AKHIR TAHUN Satu jamuan Hi-Tea sempena Jamuan Perpisahan Akhir Tahun pelajar tingkatan lima SMK Sri Petaling akan diadakan seperti berikut ; Tarikh : 3 Disember 2022 Hari : Sabtu Masa : 2.00 petang - 4.00 petang Tempat : Dewan Sri Petaling, SMK Sri Petaling. Kehadiran : 20 orang Guru dan 40 orang pengawas SMK Tun Teja Pakaian : Formal. Bayaran : RM 10.00 setiap ahli Berdasarkan maklumat itu, (a) Terangkan faktor yang mempengaruhi perancangan menu bagi jamuan itu. ................................................................................................................................. .................................................................................................................................. ................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................
BPLTV_KPM MPEI_SAINS RUMAH TANGGA 224 SOALAN TOPIKAL : 4.0 ( BAHAGIAN B ) .................................................................................................................................. ................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. ................................................................................................................................. .................................................................................................................................. ................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. [8 markah] (b) Kenal pasti faktor keseimbangan sajian yang perlu difikirkan untuk menu dalam jamuan itu. ................................................................................................................................. .................................................................................................................................. ................................................................................................................................. [2 markah]