DSKP KSSM SEJARAH TING 2

Pernyataan masalah Objektif Kajian
Proses pernyataan masalah dapat membentuk persoalan Objektif kajian merujuk kepada tujuan sesuatu kajian
mengenai tajuk atau tema atau peristiwa yang akan dikaji dijalankan. Objektif kajian juga hendaklah jelas dan konsisten
secara kontekstual serta lengkap. Pernyataan masalah kajian serta boleh dikenal pasti.
boleh berbentuk soalan terbuka seperti pernyataan idea,
masalah atau hipotesis untuk diuji sebagai tujuan Sumber Rujukan
penyelidikan. Seharusnya, pernyataan masalah merupakan Sumber merupakan unsur yang penting dalam membuat
peringkat permulaan rancangan penyelidikan dan digunakan penyelidikan sejarah kerana sumber memberikan maklumat
sebagai penjelasan tujuan penyelidikan yang akan dan bukti yang benar tentang sesuatu peristiwa. Sumber
dilaksanakan. dibahagikan kepada dua iaitu sumber pertama atau primer
dan sumber kedua atau sekunder.
Kajian Literatur
Kajian literatur atau kajian lepas merupakan ulasan maklumat Sumber primer ialah sumber yang bersifat asli dan belum
yang diperolehi daripada jurnal, buku, dan penyelidikan- ditafsirkan. Sumber ini terdiri daripada pelbagai bentuk
penyelidikan lepas (tesis) untuk sesuatu penyelidikan terbaru. seperti kertas, fosil, artifak dan keterangan lisan.
Kajian literatur melibatkan proses sistematik yang
memerlukan penelitian dan kemahiran mencari, mengumpul, Sumber sekunder adalah bahan yang telah dikaji atau diolah
membaca serta merumus maklumat dengan terperinci. Kajian melalui sumber pertama. Sumber sekunder merupakan hasil
ini juga bertujuan untuk pengumpulan maklumat tentang penulisan seperti buku, majalah, artikel, rencana, surat
permasalahan yang sedang dikaji di samping mendidik murid khabar dan latihan ilmiah.
mengumpul maklumat mengenai tajuk kajian. Tinjauan
literatur penting kerana ia dapat memberikan idea dan hala
tuju mengenai penyelidikan yang akan dilakukan.

39

KSSM SEJARAH TINGKATAN 2

Kaedah Kajian Laporan Kajian
Kaedah kajian ialah cara yang digunakan untuk mendapatkan Laporan kajian merupakan hasil kerja murid secara individu
fakta, sumber, bukti, mewujudkan idea dan mengadakan atau berkumpulan. Laporan ini juga boleh berbentuk
analisa sesuatu kajian. Antara kaedah yang boleh digunakan penulisan atau pembentangan yang boleh dibuat dalam
seperti berikut: persembahan grafik sama ada garis masa, jadual, slaid
powerpoint, peta i-Think dan yang bersesuaian.
1) Kaedah temubual
2) Kaedah pemerhatian
3) Kaedah perpustakaan
4) Kaedah media

Analisis Data
Data atau bahan yang diperoleh hendaklah dianalisis untuk
menentukan kebenaran hipotesis dalam pengkajian. Murid
perlu membuat perbandingan daripada pelbagai sumber
untuk menentukan kesahihan fakta daripada sumber yang
diperoleh.

40

PERSEDIAAN GURU KSSM SEJARAH TINGKATAN 2

Guru mengenal pasti tema atau tajuk kajian yang akan Guru membahagikan murid kepada beberapa kumpulan
dilaksanakan; (dua atau tiga orang setiap kumpulan) dan memastikan
ahli dalam kumpulan mengambil bahagian dan
Guru perlu membimbing murid untuk menentukan skop memastikan murid mengetahui tugasan masing-masing;
kajian dan membina soalan yang dapat mencungkil Guru perlu membuat tindakan susulan bagi memantau
maklumat tentang tajuk yang dikaji; hasil kerja murid; dan
Guru perlu memastikan murid menyiapkan laporan
Guru membantu murid dalam membuat perancangan mengikut masa yang ditetapkan.
dan menyusun atur proses kerja berdasarkan senarai
semak yang disediakan;

Guru berperanan sebagai pemudah cara dalam
melaksanakan kajian;

41

KSSM SEJARAH TINGKATAN 2

CONTOH PELAKSANAAN KAJIAN KES
TEMA: Kesultanan Melayu Melaka Sebagai Asas Kerajaan Masa Kini
Standard Kandungan : Kesultanan Melayu Melaka
Pernyataan Masalah:
Pada abad ke-15M, Melaka telah berjaya mencapai kejayaan yang lebih besar kesan daripada kegiatan perdagangan yang
semakin berkembang pesat. Benarkah kegemilangan pelabuhan kerajaan Melayu Melaka pada abad ke-15M menjadikan Melaka
terkenal di seluruh dunia?

Suasana di pelabuhan Melaka pada abad ke-15M
(Sumber: Muzium Maritim Melaka)

42

Jadual Kerja Pelaksanaan Kajian Kes

STRATEGI GURU AKTIVITI MURID PROSES BERFIKIR

Merangka Pelaksanaan Kajian Kes Murid diberi pendedahan tentang tajuk dan
Guru membimbing murid: rangka kerja kajian kes.

(i) Membina pernyataan masalah
(ii) Membina objektif kajian
(iii) Mengenal pasti kaedah kajian yang sesuai
(iv) Mengenal pasti bentuk laporan kajian
(v) Menentukan tempoh kajian dijalankan dan
(vi) proses kerja pelaksanaan kajian kes

Langkah 1: Membina Pernyataan Masalah Mengadakan perbincangan dalam
kumpulan atau individu berdasarkan
Guru membimbing murid: pernyataan masalah yang diberi.

Contoh:

Pada abad ke-15M, Melaka telah berjaya
mencapai kejayaan yang lebih besar kesan
daripada faktor perdagangan yang semakin
berkembang pesat.

Benarkah kegemilangan pelabuhan kerajaan
Melayu Melaka pada abad ke-15M menjadikan
Melaka terkenal di seluruh dunia?

43

STRATEGI GURU AKTIVITI MURID PROSES BERFIKIR

Guru membimbing murid: Murid boleh:

Mengemukakan penyoalan untuk membina Membuat kajian dan mendapatkan Mengaplikasi Kemahiran
Pemikiran Sejarah (KPS):
pemahaman murid tentang pernyataan masalah maklumat berdasarkan persoalan yang
Meneroka bukti
yang diberi: dikemukakan. Mengumpul maklumat

(i) Persoalan tentang kajian ini boleh dibina Persoalan yang dibina ini boleh membantu KBAT
oleh guru atau murid. Ini memudahkan murid menulis, menganalisis data dan Kemahiran Inkuiri
murid mengenal pasti sumber dan mencari merangka laporan kajian.
maklumat.
Contoh persoalan kajian:
(ii) Persoalan tentang kajian yang dibina akan
menjadi panduan kepada murid untuk (i) Nyatakan faktor kegemilangan
menjalankan kajian. Melaka pada abad ke-15M?

(ii) Senaraikan kemudahan-kemudahan
yang disediakan di pelabuhan
Kerajaan Melaka.

(iii) Huraikan peranan pemerintah dalam
menarik pedagang luar untuk
berdagang di Melaka?

Langkah 2: Kajian Literatur Murid boleh:

Guru membimbing murid: Mencari bahan atau sumber berkaitan untuk Mengaplikasi KPS:
menentukan objektif kajian. Jumlah rujukan Mengumpul bahan
Mengenal pasti bahan rujukan dan kajian lepas sekurang-kurangnya 3 rujukan.
berdasarkan buku ilmiah, jurnal, majalah dan
sebagainya.

44

STRATEGI GURU AKTIVITI MURID PROSES BERFIKIR

Langkah 3: Objektif Kajian Murid boleh: Mengaplikasi KPS:
Menganalisis Data
Guru membimbing murid: Mengetahui objektif kajian dan menulis
(i) Menerangkan kepentingan objektif kajian laporan kajian berdasarkan objektif yang
kepada murid. telah dibina.

(ii) Membina objektif yang jelas agar mudah Contoh Objektif:
dicapai.
(i) Menyatakan faktor kedudukan
(iii) Membina objektif merangkumi Geografi yang menjadikan pelabuhan
pengetahuan, kemahiran dan nilai. Kerajaan Melayu Melaka tempat yang
strategik.

(ii) Menyenaraikan faktor-faktor yang
mendorong Melaka muncul sebagai
sebuah pelabuhan entrepot pada abad
ke-15M.

(iii) Menghubungkaitkan kematangan
hubungan luar dengan kegemilangan
Kerajaan Melayu Melaka.

Langkah 4: Kaedah Kajian Contoh kaedah kajian: Mengaplikasi KPS:

Guru membimbing murid: Murid boleh: Mengumpul bahan
Mengenal pasti kaedah yang sesuai Meneroka bukti
Guru perlu membimbing murid untuk mengunakan dengan kajian.
kaedah kajian yang bersesuaian. (i) Kaedah bertulis
(ii) Kaedah lisan
(iii) Pemerhatian

45

STRATEGI GURU AKTIVITI MURID PROSES BERFIKIR

Langkah 5: Sumber Rujukan Murid boleh: Mengaplikasi KPS:

Guru membimbing murid: (i) Mengumpul dan mencari data Menganalisis data
daripada sumber yang berkaitan. Mengumpul maklumat
(i) Menentukan sumber rujukan yang sesuai Meneroka bukti
digunakan. (ii) Membuat banding beza hasil dapatan Membuat interpretasi
dan rujukan yang diperoleh
(ii) Memilih sumber yang sesuai untuk berdasarkan objektif kajian yang telah KBAT
memastikan data yang diperoleh sahih dan ditetapkan. Kemahiran inkuri
benar.
(iii) Menyenarai bahan-bahan yang
(iii) Memastikan murid bertanggungjawab dengan dirujuk.
sumber yang diperoleh sebagai bukti.

Contoh sumber rujukan:
(i) Orang sumber
(ii) Dokumen/ jurnal
(iii) Laman sesawang
(iv) Majalah
(v) Agensi berkaitan

Langkah 6: Analisis Data Murid boleh: Mengaplikasi KPS;

Guru membimbing murid: Menganalisis data dan membuat memahami kronologi
perbandingan daripada pelbagai bahan dan meneroka bukti
(i) Membanding beza dapatan yang sumber untuk menjawab pernyataan yang membuat interpretasi
diperoleh. dikaji. membuat imaginisasi
membuat rasionalisasi
(ii) Memastikan data yang diperoleh dapat
mencapai objektif kajian dan pernyataan KBAT
masalah. Kemahiran inkuri

46

STRATEGI GURU AKTIVITI MURID PROSES BERFIKIR

Langkah 7: Laporan Kajian Murid boleh: Mengaplikasi KPS
Guru membimbing murid: Menyediakan laporan kajian dalam bentuk:
Menganalisis
Guru membimbing murid untuk menulis hasil kajian Kerja projek Menilai
yang merangkumi:- Lukisan Mencipta
Pembentangan
Tajuk (Persoalan) Video
Pendahuluan Folio
Objektif Esei
Kaedah kajian Power point
Hasil dapatan
Kesimpulan dan cadangan
Lampiran
Rujukan

47

Tugasan
Contoh Tugasan : Guru boleh memberikan tugasan kepada murid di akhir PdP sebagai pengayaan atau pengukuhan. Murid
menyiapkan kajian kes dan dapatan boleh dibentangkan melalui pelbagai kaedah.
Teliti gambar di bawah :

Berdasarkan gambar dan peta di atas, buat kajian dan hasilkan pembentangan tentang kepentingan Pelabuhan Melaka sebagai
pelabuhan yang penting pada awal abad ke-15M dan abad ke-16M (1400-1511 Masihi).

Nota guru: Justifikasi ruang lingkup tarikh di atas merujuk kepada Zaman Kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka sehingga kedatangan Portugis
48

Tugasan anda hendaklah mengandungi aspek berikut:
1. Tajuk : Berdasarkan gambar tersebut, sediakan satu pembentangan tentang kepentingan Pelabuhan Melaka sebagai
pelabuhan terpenting pada awal abad ke-15M dan abad ke-16M.
2. Nama penulis:
3. Isi kandungan:
a. Pengenalan-pelabuhan Melaka secara ringkas.
b. Menyatakan faktor-faktor yang menjadikan Melaka sebagai sebuah pelabuhan yang penting.
c. Membuat penilaian ke atas kepentingan pelabuhan Melaka.
d. Membuat kesimpulan dari hasil dapatan.
e. Menyenaraikan sumber rujukan.
f. Lampiran.

49

GLOSARI MAKSUD / MAKNA
Kepercayaan kepada Tuhan dan sifat-sifat serta kekuasaan Tuhan dan penerimaan
BIL. ISTILAH ajaran dan perintah-Nya
1. Agama Dunia, bumi, mempunyai alam yang sama
2. Alam Alas, dasar, tapak
3. Asas Barang-barang buatan manusia(terutamanya alat perkakas, senjata) yang merupakan
4. Artifak peninggalan sesuatu zaman
Jenis manusia daripada satu asal keturunan, kumpulan manusia dalam satu ikatan
5. Bangsa ketatanegaraan
6. Bahasa Sistem lambang bunyi suara yang dipakai sebagai alat perhubungan
7. Bijaksana Berakal budi, arif, pandai dan berhati-hati, cerdik
8. Berpusat Seluruhnya berpunca (daripada) semuanya ditujukan atau dikumpulkan (di, pada)
9. Cekap Boleh, dapat, mampu, berkebolehan melaksanakan sesuatu kerja
10. Cinta Perasaan atau berperasaan sangat sayang pada (negara, orang tua, kebebasan)
11. Deskriptif Bertujuan untuk memberikan diskripsi (keterangan yang bertujuan untuk
12. Dokumen menyampaikan gambaran mental tentang sesuatu yang dialami)
13. Dipaparkan Sesuatu yang bertulis atau bercetak yang digunakan sebagai rekod atau bukti
14. Ekonomi Dipamerkan didedahkan, dibentangkan
15. Eksplorasi Sifat ciri sesuatu bangsa, budaya, era dan lain-lain
16. Gambaran Penjelajahan ke lapangan untuk memperoleh sesuatu
17. Generasi Mengisahkan (keterangan, bayangan, dan sebagainya) tentang sesuatu keadaan
18. Global Kumpulan individu yang lahir pada waktu yang lebih kurang sama atau seangkatan
Meliputi, mempengaruhi atau mengenai seluruh dunia, sejagat

50

BIL. ISTILAH MAKSUD / MAKNA
19. Iktibar Pengajaran, contoh, ibarat, teladan: mengambil pengajaran
20. Idea Buah fikiran, gagasan: semua yang dikemukakan bagus tapi sukar hendak dijalankan
21. Insaniah Berkaitan dengan manusia, bersifat kemanusiaan
22. Institusi Badan atau organisasi yang ditubuhkan untuk sesuatu tujuan tertentu
23. Keunikan Tidak sama dengan yang lain, lain daripada yang lain
24. Kebudayaan Keseluruhan cara hidup
25. Kedudukan Lokasi, tempat
26. Kelestarian Keadaan (persekitaraan dll) yang tidak berubah atau yang terpelihara seperti asal,
27. Kesultanan keaslian
28. Kepentingan Kawasan (wilayah) yang diperintah oleh Sultan
29. Kepercayaan Perihal, keadaan atau sifat penting, peri mustahak
30. Kontekstual Keyakinan atau akuan akan benarnya
31. Kreativiti Berkaitan dengan atau menurut konteks (ayat yang menentukan atau menunjukkan erti
32. Lestari perkataan yang terkandung di dalammya.
33. Lokasi Kemampuan (kebolehan) mencipta, daya kreatif
34. Nilai Murni Tidak berubah-ubah, kekal, tetap
35. Organisasi Tempat letak atau kedudukan
36. Patriotisme Perkara yang mengandungi unsur-unsur yang baik
37. Pedagang Kesatuan (susunan) yang terdiri daripada bahagian-bahagian dalam sesuatu
38. Pemerintah pertubuhan untuk tujuan-tujuan tertentu
Perasaan cinta yang kuat terhadap tanah air
Orang yang menjalankan perniagaan
Kekuasaan yang memerintah (menguasai) sesebuah negeri atau bahagian negara

51

BIL. ISTILAH MAKSUD / MAKNA
39. Pemeliharaan Perbuatan memelihara, pembelaan, perawatan
40. Pemuliharaan Perihal (proses , usaha) memulihara (memulihkan serta memelihara, melindungi
sesuatu supaya berada dalam keadaan yang baik)
41. Penerokaan Perihal (perbuatan, usaha, dsb) meneroka (menyelidiki[ untuk mengetahui sesuatu,
42. Penyelidikan biasanya yang belum diketahui lagi])
43. Pengaruh Perbuatan menyelidik, pemeriksaan
44. Rentetan Kuasa seseorang ke atas orang lain
45. Rumpun Urutan peristiwa
46. Sezaman Orang-orang yang seketurunan, mempunyai nenek moyang yang sama, segolongan
47. Sifat besar bangsa (bahasa) yang sama asal dan jenisnya
48. Sikap Pada zaman yang sama
49. Strategik Keadaan atau rupa sesuatu benda yang dapat dilihat
50. Sosiobudaya Perbuatan atau pandangan berdasarkan sesuatu pendapat (fikiran)
51. Terangkum Baik (elok) letaknya
52. Tradisi Hubungan masyarakat dengan budaya (seperti cara hidup, adat istiadat)
Termasuk dalam lingkungan sesuatu, tercakup
53. Tokoh Sesuatu kebiasaan (adat, kepercayaan) yang kekal turun-temurun, sesuatu yang
54. Unggul menjadi amalan yang sebati dengan masyarakat
55. Unik Rupa atau keadaan yang tampak pada zahirnya, bentuk dan sifatnya, macam atau
56. Warisan jenis
57. Zaman Melebihi (mengatasi yang lain (baik, bijak, cekap, tinggi, dll)
Tidak sama dengan yang lain, lain daripada yang lain, tersendiri, luar biasa, istimewa
Sesuatu yang diwarisi
Jangka masa (sama ada panjang atau pendek), tempoh atau jangka masa tertentu

52

PANEL PAKAR RUJUK KURIKULUM SEJARAH DAN BUKU TEKS SEJARAH

Setinggi Penghargaan kepada:

Pengerusi

YBhg. Datin Paduka Datuk Prof. Dr. Hajah Ramlah binti Adam
Pakar Sejarah

Universiti Malaysia Perlis (UniMAP)

Ahli- ahli:
1. YBhg. Prof. Emeritus Dato’ Dr. Nik Hassan Suhaimi bin Nik Abdul Rahman

Pakar Pra Sejarah di Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA),
Universiti Kebangsaan Malaysia

2. YBhg. Prof. Madya Datu Haji Sanib bin Haji Said
Universiti Malaysia Sarawak

3. Prof. Dr. Ooi Keat Gin
Pensyarah di Jabatan Kemanusiaan,

Universiti Sains Malaysia
4. Prof. Madya Dr. Ismail bin Ali

Timbalan Canselor,
Universiti Malaysia Sabah Cawangan Labuan
5. Prof. Madya Dr. Sivachandralingam Sundara Raja

Pensyarah di Jabatan Sejarah,
Universiti Malaya

53

PANEL PENYUMBANG

1. Mohd. Faudzan bin Hamzah Bahagian Pembangunan Kurikulum
2. Umi Salmah bt A. Manaf Bahagian Pembangunan Kurikulum
3. Rofiah bt Abdul Talib Bahagian Pembangunan Kurikulum
4. Roslan bin Yaakub Bahagian Pembangunan Kurikulum
5. Faizah bt Alias Bahagian Pembangunan Kurikulum
6. Munaliza bt Zailan Bahagian Pembangunan Kurikulum
7. Dr. Mohd bin Shamsuddin Universiti Kebangsaan Malaysia Bangi Selangor
8. Dr. Mohd Asraff bin Ibrahim IPG Kampus Raja Melewar Seremban Negeri Sembilan
9. Dr. Fatimah bt Mohd Dahalan IPG Kampus Teknik Nilai Negeri Sembilan
10. Mohd Husin bin Mohd Tap IPG Kampus Tun Hussein Onn Batu Pahat Johor
11. Mohd Azmi bin Mohamad @ Jalani IPG Kampus Ipoh Perak
12. Noraida bt Mispari SMK Presint 18(1) Putrajaya Putrajaya
13. Hajah Aridah bt Dulmukti SM Sains Kuala Selangor Selangor
14. Muslimin bin Fadzil SMK Tiram Jaya Tanjung Karang Selangor
15. Ridzuan bin Hassan SM Seri Puteri Cyberjaya Sepang Selangor
16. Zaniza bt Abd Rahman SMK Seksyen 19 Shah Alam Selangor

54

TURUT MENYUMBANG

1. Abdullah Sani bin Ismail SMK Banting Telok Datok Selangor
2. Aziah binti Abdullah SMK Tuanku Ampuan Durah Seremban, Negeri Sembilan
3. Badariah bt Mohd Zin SMK Presint 18(1) Putrajaya
4. Hasilina bt Fadzil SMK Dato’ Undang Haji Adnan Port Dickson Negeri Sembilan
5. Noor Hashimah bt Ibrahim SM Sains Tunku Munawir Seremban Negeri Sembilan
6. Norhazilawati bt Jamil SMK Seksyen 16 Shah Alam Selangor
7. Mariahni bt Othman SMK Datuk Muhamad Yusuf Port Dickson Negeri Sembilan
8. Mohd Faris bin Mohamad Saei SMK Dato’ Undang Syed Ali-AlJufri Seremban Negeri Sembilan
9. Noraini bt Hashim SMK Bukit Mewah Seremban Negeri Sembilan
10. Noraini bt Mohd Din Pejabat Pendidikan Daerah Seremban Negeri Sembilan
11. Norhaizam bin Tompang SMK Seri Bemban Ayer Panas Melaka
12. Yuriza bt Muhammad SMKA Sharifah Rodziah Melaka
13. Mohd Hanif bin Mohd Mahpot SK Kanchong Darat Banting Selangor
14. Nor Rashidah bt Ansari SK Seri Cheding Kuala Langat Selangor
15. Sazlin bt Selim SK Leftenan Adnan Kajang Selangor

55