E-book กษัตริย์สมัยอยุธยา

ประวัติกษัตริย์อยุธยา
รัชกาลที่ 1-17

Thailand history : kings of Ayuthaya

ผู้ จั ดทำ

เด็กชายกษิ ดิ์เดช จุลแก้ว ห้อง 201 เลขที่ 1
เด็กชายชินาธิป เจริญรูป ห้อง 201 เลขที่ 6
เด็กชายณั ฐกรณ์ พงศ์ นุรักษ์ ห้อง 201 เลขที่ 7
เด็กชายธีระภัทร คูทองทุ่ง ห้อง 201 เลขที่ 9
เด็กหญิงชุติกาญจน์ มุสิ กิม ห้อง 201 เลขที่ 15
เด็กหญิงชุติกานต์ กิตติธิรางกูร ห้อง 201 เลขที่ 16
เด็กหญิงธมลวรรณ เจริญการ ห้อง 201 เลขที่ 18
เด็กหญิงภคพร โรจน์โมสิ ก ห้อง 201 เลขที่ 20

คำนำ

หนังสื ออิ เล็กทรอนิกส์ "ประวัติกษั ตริย์อยุธยารัชกาลที่ 1-17" เล่มนี้กล่าวถึง
กษั ตริย์ไทยในสมัยอยุธยาพระองค์ที่ 1-17 ซึ่งจะบอกถึงช่วงเวลา ผลงาน และ
เหตุการณ์ ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสมัยนั้นอย่างคร่าว ๆ ของกษั ตริย์แต่ละพระองค์

ทั้งนี้เนื้อหาทั้งหมดถูกรวบรวมจาก พงศาวดาร จดหมายเหตุ และหลักฐาน
ทางประวัติศาสตร์อื่ น ๆ

คณะผู้จัดทำหวังว่าหนังสื ออิ เล็กทรอนิกส์ เล่มนี้จะให้ความรู้ และเป็ น
ประโยชน์แก่ผู้อ่ าน ไม่มากก็น้อย

คณะผู้ จั ดทำ

สารบั ญ หน้ า

เรื่อง 1
2
แผนผังลำดับเหตุการณ์ กษั ตริย์อยุธยารัชกาลที่ 1-17 3
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (รัชกาลที่ 1) 4
สมเด็จพระราเมศวร (รัชกาลที่ 2) 5
สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 (รัชกาลที่ 3) 6
สมเด็จพระเจ้าทองลัน (รัชกาลที่ 4) 7
สมเด็จพระราเมศวร (รัชกาลที่ 2) - ครองราชย์ครั้งที่ 2 8
สมเด็จพระเจ้ารามราชา (รัชกาลที่ 5) 9
สมเด็จอิ นทราชา/สมเด็จพระนครินทราธิราช (รัชกาลที่ 6) 10
สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (รัชกาลที่ 7) 11
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (รัชกาลที่ 8) 12
สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 (รัชกาลที่ 9) 13
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 (รัชกาลที่ 10) 14
สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 (รัชกาลที่ 11) 15
สมเด็จพระรัฏฐาธิราชกุมาร (รัชกาลที่ 12) 16
สมเด็จพระไชยราชาธิราช (รัชกาลที่ 13) 17
สมเด็จพระยอดฟ้ า (รัชกาลที่ 14) 18
ขุนวรวงศาธิราช (รัชกาลที่ 15) 19
สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (รัชกาลที่ 16) 20
สมเด็จพระมหินทราธิราช (รัชกาลที่ 17)
อ้ างอิ ง

1

สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (อู่ทอง) สมเด็จพระราเมศวร
รัชกาลที่ 1 ราชวงศ์อู่ทอง รัชกาลที่ 2 ราชวงศ์อู่ทอง
พระราชสมภพ : ไม่ทราบข้อมูลที่แน่ชัด พระราชสมภพ : พ.ศ. 1882
ครองราชย์ : พ.ศ. 1893-1912 ครองราชย์ : พ.ศ. 1912-1913
สวรรคต : พ.ศ. 1912 สวรรคต : พ.ศ. 1938

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 (ขุนหลวงพะงั่ว) สมเด็จพระเจ้าทองลัน (ทองจันทร์)
รัชกาลที่ 3 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ รัชกาลที่ 4 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พระราชสมภพ : พ.ศ. 1853 พระราชสมภพ : พ.ศ. 1917
ครองราชย์ : พ.ศ. 1913-1931 ครองราชย์ : พ.ศ. 1931-1931
สวรรคต : พ.ศ. 1931 สวรรคต : 7 วันหลังขึ้นครองราชย์

สมเด็จพระราเมศวร (ครองราชย์ครั้งที่ 2) สมเด็จพระเจ้ารามราชา (พระยารามเจ้า)
รัชกาลที่ 2 ราชวงศ์อู่ทอง รัชกาลที่ 5 ราชวงศ์อู่ทอง
พระราชสมภพ : พ.ศ. 1882 พระราชสมภพ : พ.ศ. 1899
ครองราชย์ : พ.ศ. 1931-1938 ครองราชย์ : พ.ศ. 1938-1952
สวรรคต : พ.ศ. 1938 สวรรคต : ไม่ทราบข้อมูลที่แน่ชัด

สมเด็จพระอินทราชา/สมเด็จพระนครินทราธิราช สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (เจ้าสามพระยา)
(เจ้านครอินทร์) รัชกาลที่ 6 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ รัชกาลที่ 7 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พระราชสมภพ : พ.ศ. 1882 พระราชสมภพ : ไม่ทราบข้อมูลที่แน่ชัด
ครองราชย์ : พ.ศ. 1952-1967 ครองราชย์ : พ.ศ. 1967-1991
สวรรคต : พ.ศ. 1967 สวรรคต : พ.ศ. 1991

สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 (พระบรมราชา)
รัชกาลที่ 8 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ รัชกาลที่ 9 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พระราชสมภพ : พ.ศ. 1974 พระราชสมภพ : ไม่ทราบข้อมูลที่แน่ชัด
ครองราชย์ : พ.ศ. 1991-2031 ครองราชย์ : พ.ศ. 2031-2034
สวรรคต : พ.ศ. 2031 สวรรคต : พ.ศ. 2034

สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 (พระเชษฐาธิราช) สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 (หน่อพุทธางกูร)
รัชกาลที่ 10 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ รัชกาลที่ 11 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พระราชสมภพ : พ.ศ. 2015 พระราชสมภพ : พ.ศ. 2031
ครองราชย์ : พ.ศ. 2034-2072 ครองราชย์ : พ.ศ. 2072-2076
สวรรคต : พ.ศ. 2072 สวรรคต : พ.ศ. 2076

สมเด็จพระรัฏฐาธิราชกุมาร (สมเด็จพระรัษฎาธิ สมเด็จพระไชยราชาธิราช
ราช) รัชกาลที่ 12 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ รัชกาลที่ 13 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พระราชสมภพ : พ.ศ. 2072 พระราชสมภพ : พ.ศ. 2042
ครองราชย์ : พ.ศ. 2076-2077 ครองราชย์ : พ.ศ. 2077-2089
สวรรคต : พ.ศ. 2077 สวรรคต : พ.ศ. 2089

สมเด็จพระยอดฟ้า (สมเด็จพระแก้ว ขุนวรวงศาธิราช (พันบุตรศรีเทพ)
ฟ้า) รัชกาลที่ 14 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ รัชกาลที่ 15 บางคนไม่ยอมรับว่าเป็นกษัตริย์
พระราชสมภพ : พ.ศ. 2079 พระราชสมภพ : พ.ศ. 2046
ครองราชย์ : พ.ศ. 2089-2091 ครองราชย์ : พ.ศ. 2091-2091
สวรรคต : พ.ศ. 2091 สวรรคต : 5 เดือนหลังขึ้นครองราชย์

สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (พระเจ้าช้างเผือก) สมเด็จพระมหินทราธิราช
รัชกาลที่ 16 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ รัชกาลที่ 17 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พระราชสมภพ : พ.ศ. 2048 พระราชสมภพ : พ.ศ. 2082
ครองราชย์ : พ.ศ. 2091-2106, พ.ศ. 2111 ครองราชย์ : พ.ศ. 2106-2111, พ.ศ. 2111-2112
สวรรคต : พ.ศ. 2111 สวรรคต : พ.ศ. 2112

พ.ศ. 2112 เสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 1

2

สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (อู่ทอง)
รัชกาลที่ 1 ราชวงศ์อู่ทอง

พระเจ้าอู่ทองอพยพลงมาจากเมืองเชียงแสน ลงมาที่เมืองไตรตรึงษ์ (กำแพงเพชร) แล้วจึงอพยพมาที่หนองโสน

1893 • สถาปนากรุงศรีอยุธยา

1895 • ให้พระราเมศวรยกทัพไปตีเมืองนครธม

• กฎหมายลักษณะอาญาหลวง

1896 • สร้างวัดพุทไธศวรรย์

1899 • กฎหมายลักษณะลักพา วัดพุทไธศวรรย์
1900 • สร้างวัดป่าแก้ว

1901 • กฎหมายลักษณะอาญาราษฎร์

1903 • กฎหมายลักษณะโจร

1904 • กฎหมายลักษณะผัวเมีย

1912 • สร้างวัดพระราม

1912 • สวรรคต

วัดพระราม

3

สมเด็จพระราเมศวร
รัชกาลที่ 2 ราชวงศ์อู่ทอง

1882 • พระราชสมภพ



1912 • ขึ้นครองราชย์
1913 • สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 มาจากเมืองสุพรรณบุรีเข้ามาถวายราชสมบัติ

ให้ครองกรุงศรีอยุธยาแทน ส่วนสมเด็จพระราเมศวรไปครองเมืองลพบุรี

สมเด็จพระราเมศวร

4

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 (ขุนหลวงพะงั่ว)

รัชกาลที่ 3 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

1853 • พระราชสมภพ

1913 • ขึ้นครองราชย์

1914 • เสด็จไปเอาเมืองเหนือ และได้เมืองเหนือทั้งหมด

1916 • ยกทัพไปตีชากังราว (ตีไม่ได้) สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 (ขุนหลวงพะงั่ว)
• ส่งราชทูตไปจีนแจ้งการเปลี่ยนแผ่นดิน

1917 • สร้างวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ ร่วมกับพระมหาเถรธรรมมากัลญาณทิพย์

• เจาลู่ฉินอิง(เจ้านครอินทร์)เจ้าเมืองซูเหมินปัง(สุพรรณบุรี)ส่งราชทูตถวายเครื่องบรรณาการแก่มกุฎราชกุมาร

1919 • ยกทัพไปตีเมืองชากังราว ครั้งที่ 2 (ตีไม่ได้)

1920 • ส่งเจาลู่ฉินอิง(เจ้านครอินทร์)ไปถวายพระสุพรรณบัฏและเครื่องราชบรรณาการที่จีน

1921 • ยกทัพไปตีกำแพงเพชรร่วมกับพระมหาธรรมราชาที่ 2 แห่งสุโขทัยออกรบร่วม
(ในช่วงนี้สุโขทัยเป็นเมืองขึ้นของอยุธยา)

1929 • ยกทัพไปตีเชียงใหม่

1931 • ยกทัพไปตีชากังราวอีกครั้ง

• ทรงประชวรและได้เสด็จสวรรคตระหว่างทางกลับ

วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ

5



สมเด็จพระเจ้าทองลัน (ทองจันทร์)

รัชกาลที่ 4 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

1917 • พระราชสมภพ

1931 • ขึ้นครองราชย์

7 วันหลังขึ้น • สมเด็จพระราเมศวรเข้ายึดกรุงศรีอยุธยาแล้วกุมตัว
ครองราชย์ พระเจ้าทองลันไปประหารชีวิตที่วัดโคกพระยา

วัดโคกพระยา

สมเด็จพระเจ้าทองลัน (ทองจันทร์)

6



สมเด็จพระราเมศวร รัชกาลที่ 2
(ครองราชย์ครั้งที่ 2) ราชวงศ์อู่ทอง

1927 • ยกทัพไปตีเชียงใหม่

• พระราเมศวรไปเมืองพิษณุโลกเพื่อนมัสการพระพุทธชินราชและเปลื้อง
เครื่องต้นทำสักการะบูชาสมโภช 7 วัน

1930 • สร้างวัดภูเขาทอง

1931 • ขึ้นครองราชย์ครั้งที่ 2

1938 • สวรรคต

วัดภูเขาทอง

พระพุทธชินราช

7



สมเด็จพระเจ้ารามราชา (พระยารามเจ้า)
รัชกาลที่ 5 ราชวงศ์อู่ทอง

1899 • พระราชสมภพ
1938 • ขึ้นครองราชย์
1940 • ส่งราชทูตไปที่ประเทศจีน
1947 • ส่งคณะทูตไปจีนเพื่อเจรจาด้านการค้า
1952 • สมเด็จพระเจ้ารามราชาพิโรธเจ้าเสนาบดีและสั่งจับกุม แต่เจ้าเสนาบดีหนีรอด


แล้วไปอยู่ฟากปท่าคูจาม เจ้าเสนาบดีจึงไปเชิญพระอินทราชาพร้อมกราบทูลว่าจะยก

เอากรุงศรีถวายเมื่อสมเด็จพระอินทราชามาถึงนั้นเจ้าเสนาบดีก็ได้ปล้นกรุงศรีอยุธยา

มาถวายและให้สมเด็จพระยารามเจ้าไปครองเมืองปท่าคูจาม




สมเด็จพระเจ้ารามราชา (พระยารามเจ้า)

8

สมเด็จพระอินทราชา/สมเด็จพระนครินทราธิราช
(เจ้านครอินทร์) รัชกาลที่ 6 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

1882 • พระราชสมภพ

1920 • ถวายเครื่องราชบรรณาการให้จีน


1952 • ขึ้นครองราชย์

1962 • พระมหาธรรมราชาธิราชเจ้าเมืองพิษณุโลกเสด็จสวรรคต ทำให้เมืองเหนือเกิด
ความวุ่นวาย สมเด็จพระอินทราชาจึงเสด็จขึ้นไปถึงเมืองพระบาง แล้วให้
เจ้าอ้ายพระยาครองเมืองสุพรรณบุรี เจ้ายี่พระยาครองเมืองแพรกศรีราชา
เจ้าสามพระยาครองเมืองชัยนาท

1967 • สมเด็จพระอินทราชาเสด็จสวรรคต เพราะเจ้าอ้ายพระยา เจ้ายี่พระยายกเข้ามา
ชิงกันจะเอาราชสมบัติ

ตัวอย่างเครื่องราชบรรณาการในสมัยอยุธยา

สมเด็จพระอินทราชา

9



สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2/เจ้าสามพระยา
รัชกาลที่ 7 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

1967 • เจ้าอ้ายพระยาและเจ้ายี่พระยา ต่างยกทัพเข้ากรุงศรีอยุธยาเพื่อชิงราชสมบัติ ทั้งสองพระองค์
ได้กระทำยุทธหัตถีกันที่เชิงสะพานป่าถ่านจนสิ้นพระชนม์ทั้งสองพระองค์ จึงให้เจ้าสามพระยา
ขึ้นครองราชย์

• สร้างวัดราชบูรณะเป็นที่ถวายพระเพลิงศพให้กับเจ้าอ้ายพระยาและเจ้ายี่พระยา และสร้าง
พระปรางค์ใหญ่ขึ้นเพื่อบำเพ็ญพระราชกุศลแด่สมเด็จพระอินทราชา

1974 • ยกทัพไปตีเมืองนครหลวง(นครธม) ให้พระนครอินท์เจ้าซึ่งเป็นพระราชโอรสไปครองเมือง
นครหลวงแทนในฐานะเมืองประเทศราช

1981 • สร้างวัดมเหยงคณ์

1983 • เกิดเพลิงไหม้ที่พระราชมณเฑียร

1984 • เกิดเพลิงไหม้พระที่นั่งตรีมุข วัดราชบูรณะ
1985 • ยกกองทัพไปตีเมืองเชียงใหม่แต่ตีไม่สำเร็จ

1987 • ยกกองทัพไปตีเชียงใหม่อีกครั้ง

1991 • สวรรคต

วัดมเหยงคณ์

10

สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
รัชกาลที่ 8 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

1974 • พระราชสมภพ

1981 • เสด็จไปครองพิษณุโลก

1983 • ได้รับการสถาปนาพระนามเป็นสมเด็จพระราเมศวร

1984 • ได้รับพระอิสริยยศเป็นพระมหาอุปราช

1991 • ขึ้นครองราชย์

1991-1994 • ย้ายวัง

1994 • พระเจ้าติโลกราชยกทัพมาตีเมืองพิษณุโลก

1998 • พระไอยการตำแหน่งนาพลเรือน นาทหาร สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
• หัวเมืองของเมืองมะละกาก่อกบฏ

1999 • พญาสองแคว ยุทธิษเฐียร แปรภักดิ์ไปสวามิภักดิ์กับล้านนา

2000 • อยุธยายกทัพไปตีลำปาง(ตีไม่ได้)

2003-2004 • อยุธยาไปตีเมืองแพร่ พญาติโลกราชได้เมืองเชียงชื่นหรือเชลียง หลังจากนั้นนำมาเป็นเมืองขึ้น

ของล้านนา

2005-2006 • ตีเมืองเชียงชื่นกลับมาได้

2008 • สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถใช้วิธีออกผนวช ส่งสมณทูตไปขอเมืองคืน

2011 • ทรงพระราชกำหนดกฎมณเฑียรบาล (กฎรักษาความสงบในเขตพระราชฐาน)

2017 • ล้านนาและอยุธยาเจรจาสงบศึกกัน

2020 • โปรดให้ทำการสังคายนาครั้งแรกในไทย ที่วัดเจ็ดยอด ร่วมกับพญาติโลกราช

2025 • บูรณะวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ

• พระราชนิพนธ์วรรณคดีมหาชาติคำหลวง

2031 • สวรรคต

11



สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 (พระบรมราชา)
รัชกาลที่ 9 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2006 • ครองเมืองอยุธยาแทนสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถที่ไปครองพิษณุโลก




2031 • ขึ้นครองราชย์





• เสด็จไปตีเมืองทวาย




2033 • มีการก่อกำแพงเมืองพิชัย




2034 • สวรรคต







สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 (พระบรมราชา)

12



สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 (พระเชษฐาธิราช)

รัชกาลที่ 10 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2015 • พระราชสมภพ

2027 • ออกบวชเป็นพระภิกษุ พร้อมกับสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3

2028 • ลาผนวช

• ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นพระมหาอุปราช

2034 • ขึ้นครองราชย์

• ส่งทูตไปจีน แจ้งเปลี่ยนราชวงศ์

2035 • สร้างสถูปเจดีย์ 2 องค์ เพื่อบรรจุพระบรมอัฐิของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ และสมเด็จพระบรม

ราชาธิราชที่ 3

2040 • ทำพิธีปฐมกรรม คือพิธีพราหมณ์เบื้องต้นการคล้องช้าง
2042 • สร้างพระวิหารในวัดพระศรีสรรเพชญ์


2043 • หล่อพระพุทธรูปยืนขนาดใหญ่ที่หุ้มด้วยทองคำ
2046 • มีพิธีฉลองพระ และถวายนามพระพุทธรูปว่า “พระศรีสรรเพชญ์”

2054 • อัลฟองโซ เดอ อัลบูแกร์เกอ ราชทูตของโปรตุเกสเข้ามาในกรุงศรีอยุธยา

2055 • โปรตุเกสส่งทูตเข้ามายังกรุงศรีอยุธยา โดยมอบเครื่องบรรณาการเป็นปืนให้แก่อยุธยา

2058 • ยกทัพไปตีนครลำปาง (ชนะ)

• ส่งทูตไปจีน

2059 • โปรตุเกสส่งทูตเข้ามายังกรุงศรีอยุธยา

2061 • ทำสัญญาพระราชไมตรีกับต่างประเทศเป็นครั้งแรก โดยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 ได้อนุญาตให้

โปรตุเกสเข้ามาตั้งสถานีการค้าที่กรุงศรีอยุธยาและเมืองปัตตานี

• แต่งตำราพิชัยสงครามขึ้นเพื่อใช้ในการทำศึกสงคราม

• มีการสำรวจและทำบัญชีผู้คนขึ้นเป็นครั้งแรก เรียกว่า “สารบาญชี”

• มีการขุดคลองศีรษะจระเข้และคลองทับนาง

2065 • กรุงศรีอยุธยาได้ขอเจริญสัมพันธไมตรีกับอาณาจักรล้านนา

2067 • มีการทอดบัตรสนเท่ห์และมีการประหารขุนนางจำนวนหลายคน

2069 • ส่งทูตไปจีน

• เกิดข้าวยากหมากแพง เนื่องจากเหตุการณ์แผ่นดินไหว สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2

• สถาปนาสมเด็จหน่อพุทธางกูรเป็นพระมหาอุปราชไปครองเมืองพิษณุโลก

2072 • สวรรคต

13

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4
(หน่อพุทธางกูร/พระอาทิตยเจ้า)
รัชกาลที่ 11 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2031 • พระราชสมภพ
2069 • เป็นมหาอุปราชครองพิษณุโลก
2072 • ขึ้นครองราชย์
2076 • สวรรคตเพราะประชวรไข้ทรพิษ

หน่อพุทธางกูร

14



สมเด็จพระรัฏฐาธิราชกุมาร
(สมเด็จพระรัษฎาธิราช)
รัชกาลที่ 12 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2072 • พระราชสมภพ

2076 • ขึ้นครองราชย์

2077 • สมเด็จพระไชยราชาธิราชโค่นอำนาจและได้ปราบดาภิเษกโดยการสำเร็จโทษสมเด็จ
พระรัฏฐาธิราชกุมาร ด้วยวิธีทุบด้วยท่อนไม้จันทน์

ท่อนไม้จันทน์

สมเด็จพระรัฏฐาธิราชกุมาร

15

สมเด็จพระไชยราชาธิราช
รัชกาลที่ 13 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2042 • พระราชสมภพ

2077 • ขึ้นครองราชย์ จากการชิงราชสมบัติจากพระรัฏฐาธิราชกุมารและสำเร็จโทษ

2081 • เสด็จไปเมืองเชียงไกรเชียงกราน มีการใช้ปืนไฟเป็นครั้งแรกในการรบ

• พระราชทานที่ดินให้ตั้งหมู่บ้านโปรตุเกสที่บริเวณเหนือคลองตะเคียน

• อนุญาตให้สร้างโบสถ์คริสต์

2083 • ยกทัพไปตีเมืองละแวก ซึ่งเป็นเมืองหลวงที่ 2 ของเขมร (แพ้)

2087 • เปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก

2088 • เสด็จนำกองทัพที่มีพระยาพิษณุโลกเป็นแม่ทัพไปเชียงใหม่ (แพ้) สมเด็จพระไชยราชาธิราช
• เกิดเพลิงไหม้ที่พระนครศรีอยุธยา เป็นเวลากว่า 3 วัน

• โปรดเกล้าให้ขุดคลองลัดบางกอก บริเวณตรงข้ามพระบรมมหาราชวัง เพื่อให้สามารถเดินเรือได้เร็วขึ้น

• โปรดให้จัดระบบตราชั่ง เพื่อให้การค้ามีความยุติธรรม

2089 • สวรรคต เนื่องจากถูกท้าวศรีสุดาจันทร์วางยาพิษผสมในนมโคให้เสวย

16

สมเด็จพระยอดฟ้า (สมเด็จพระแก้วฟ้า)
รัชกาลที่ 14 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2079 • พระราชสมภพ
2089 • ขึ้นครองราชย์ โดยมีนางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ช่วยทำนุบำรุงประคองแผ่นดิน

เป็นผู้สำเร็จราชการแทน
2091 • สวรรคต เนื่องจากถูกสำเร็จโทษ โดยขุนวรวงศาธิราชที่วัดโคกพระยา

สมเด็จพระยอดฟ้า (สมเด็จพระแก้วฟ้า)

17

ขุนวรวงศาธิราช รัชกาลที่ 15
(บางคนไม่ยอมรับว่าเป็นกษัตริย์)

2046 • พระราชสมภพ

2091 • ขึ้นครองราชย์ จากการแย่งชิงบัลลังก์สมเด็จพระยอดฟ้า ด้วยการสนับสนุนของ
ท้าวศรีสุดาจันทร์

5 เดือนหลัง • สวรรคต เนื่องจากขุนนางได้วางแผนลอบปลงพระชนม์ ที่คลองสระบัว
ขึ้นครองราชย์

ขุนวรวงศาธิราช ท้าวศรีสุดาจันทร์

18

สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ

(พระเจ้าช้างเผือก/พระเทียรราชา)

รัชกาลที่ 16 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2048 • พระราชสมภพ
2091 • ขึ้นครองราชย์

• พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้ยกทัพมา เกิดสงครามพระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้
2092 • เปลี่ยนกำแพงจากดินเป็นการก่ออิฐ

• รื้อกำแพงเมืองสุพรรณบุรี ลพบุรี และนครนายก
• สำรวจสำมะโนครัวครั้งใหม่
• ก่อตั้งเมืองขึ้นมาใหม่ คือ นนทบุรี สาครบุรี และนครชัยศรี
• ได้ช้างเผือกนาม ปัจจัยนาเคนทร์
2095 • พัฒนาเรือรบ
2097 • ได้ช้างเผือกนาม พระคเชนโทรดม
2098 • ได้ช้างเผือกนาม พระแก้วทรงบาตร์
2099 • แทรกแซงละแวก นำตัวพระยาองค์ กษัตริย์ของละแวกมาชุบเลี้ยงเพื่อที่ในภายหลังจะส่งตัวพระยาองค์

ไปยึดเมืองละแวกคืน แต่สุดท้ายก็พ่ายแพ้
2103 • ทำสัญญากับพระไชยเชษฐาธิราชแห่งกรุงศรีสัตนาคนหุตว่าจะช่วยเหลือกันและไม่รุกรานกัน
2104 • เกิดกบฏพระศรีศิลป์
2106 • เกิดสงครามช้างเผือกกับพระเจ้าบุเรงนองแห่งกรุงหงสาวดี อยุธยายอมดื่มน้ำถวายพิพัฒน์สัตยาและยอม

ให้หงสาวดีนำตัวพระราเมศวรไปพร้อมด้วยช้างเผือก 4 เชือก
• ยกราชสมบัติให้สมเด็จพระมหินทราธิราช
2111 • สมเด็จพระมหินทราธิราชทูลเชิญให้สมเด็จพระมหาจักรพรรดิกลับมาครองราชย์
• สวรรคตด้วยพระอาการประชวร

ช้างเผือก

19

สมเด็จพระมหินทราธิราช
รัชกาลที่ 17 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ

2082 • พระราชสมภพ
2106 • ขึ้นครองราชย์
2111 • ทูลเชิญสมเด็จพระมหาจักรพรรดิให้สึกแล้วกลับมาขึ้นครองราชย์

• จับตัวพระวิสุทธิกษัตริย์และพระเอกาทศรถมาไว้ที่กรุงศรีอยุธยา
• พระเจ้าบุเรงนองยกทัพมาล้อมกรุงศรีอยุธยา
• กลับมาขึ้นครองราชย์อีกครั้งเนื่องจากสมเด็จพระมหาจักรพรรดิสวรรคต
2112 • กรุงศรีอยุธยาแพ้สงครามให้กับกรุงหงสาวดี ทำให้เกิดการเสียกรุงครั้งที่ 1
• พระเจ้าบุเรงนองนำตัวสมเด็จพระมหินทราธิราชกลับไปกรุงหงสาวดี
• สวรรคตระหว่างกลับไปกรุงหงสาวดีเนื่องจากพระอาการประชวร ที่เมืองแครง

พระเจ้าบุเรงนอง

สมเด็จพระมหินทราธิราช

20

อ้างอิง

สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (อู่ทอง) รัชกาลที่ 1 ราชวงศ์อู่ทอง
หลักฐานส่วนใหญ่เป็นของพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)
การอพยพของพระเจ้าอู่ทอง - จดหมายเหตุลาลูแบร์
การสถาปนากรุง - พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา
สร้างวัดพุทไธศวรรย์ - พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา
สร้างวัดป่าแก้ว - พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา
สร้างวัดพระราม - พงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ
สวรรคต - พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา

สมเด็จพระราเมศวร รัชกาลที่ 2 ราชวงศ์อู่ทอง
หลักฐานส่วนใหญ่เป็นของพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)
พระราชสมภพ - นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย
สวรรคต - นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 (ขุนหลวงพะงั่ว) รัชกาลที่ 3 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
หลักฐานส่วนใหญ่เป็นของนามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย
ส่งราชทูตไปจีนแจ้งการเปลี่ยนแผ่นดิน - เอกสารจีน
ส่งราชทูตถวายเครื่องบรรณาการแก่มกุฎราชกุมาร - เอกสารจีน

สมเด็จพระเจ้าทองลัน (ทองจันทร์) รัชกาลที่ 4 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ

สมเด็จพระเจ้ารามราชา (พระยารามเจ้า) รัชกาลที่ 5 ราชวงศ์อู่ทอง
ขึ้นครองราชย์ - พงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ
ส่งทูตไปจีน - เอกสารจีน
พระเจ้ารามราชาพิโรธเจ้าเสนาบดี - พงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ

21

สมเด็จพระอินทราชา/สมเด็จพระนครินทราธิราช (เจ้านครอินทร์) รัชกาลที่ 6
ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พระราชสมภพ - นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย
ขึ้นครองราชย์ -พงศาวดารกรุงเก่าฉบับ หลวงประเสริฐ
ถวายเครื่องราชบรรณาการให้จีน - นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย
ไปเมืองพระบางเพื่อไกล่เกลี่ย - พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา
ฉบับพระจักรพรรดิพงศ์ (จาด)
สวรรคต - พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพระจักรพรรดิพงศ์ (จาด)

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 (เจ้าสามพระยา) รัชกาลที่ 7 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
หลักฐานส่วนใหญ่เป็นของพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)
สร้างวัดราชบูรณะ - ประวัติวัดราชบูรณะ
สวรรคต - นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย

สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ (สมเด็จพระราเมศวร) รัชกาลที่ 8 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
หลักฐานส่วนใหญ่เป็นของนามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย
ข้อมูลสงครามสามโลก - โคลงดั้นยวนพ่าย

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 (พระบรมราชา) รัชกาลที่ 9 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พงศาวดารกรุงเก่าฉบับ หลวงประเสริฐ

สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 (พระเชษฐาธิราช) รัชกาลที่ 10 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 4 (หน่อพุทธางกูร/พระอาทิตยเจ้า)
รัชกาลที่ 11 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
พงศาวดารกรุงเก่าฉบับ หลวงประเสริฐ

22



สมเด็จพระรัษฎาธิราชกุมาร รัชกาลที่ 12 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย

สมเด็จพระไชยราชาธิราช รัชกาลที่ 13 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
หลักฐานส่วนใหญ่เป็นของนามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย
สงครามเชียงกราน - พงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ
เปลี่ยนไปนับถือศาสนาคริสต์และสวรรคต - บันทึกของปินโต

สมเด็จพระยอดฟ้า (สมเด็จพระแก้วฟ้า) รัชกาลที่ 14 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย

ขุนวรวงศาธิราช รัชกาลที่ 15 บางคนไม่ยอมรับว่าเป็นกษัตริย์
นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย

สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ (พระเจ้าช้างเผือก/พระเทียรราชา)
รัชกาลที่ 16 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
หลักฐานส่วนใหญ่เป็นของพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ
ทำสัญญากับพระไชยเชษฐาธิราช - หนังสือประวัติศาสตร์ลาว
ขึ้นครองราชย์ - พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)

สมเด็จพระมหินทราธิราช รัชกาลที่ 17 ราชวงศ์สุพรรณภูมิ
หลักฐานส่วนใหญ่เป็นของพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐ
การขึ้นครองราชย์ - พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)