ลายรดน้ำ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 51

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 52

ภาพที่ตัดเส้นด้วยนา้ ยาหรดาลแลว้ เสรจ็ 53

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

การถมพืนรอบนอกตัวลวดลาย

เม่ือเขียนลวดลายตัดเส้น และใส่รายละเอียดต่าง ๆ ของภาพตามที่ออกแบบไว้เรียบร้อยแล้ว ให้ใช้
พู่กันเบอร์ 2 – 4 – 6 ขนาดใดขนาดหนึ่งที่พอเหมาะกับขนาดของลวดลายหรือช่องไฟของภาพ ทาการถม
น้ายาหรดาล โดยการระบายรอบนอกตัวลวดลายภายนอกของลวดลายให้เต็มทั่วท้ังแผ่นหรือชิ้นงาน โดยการ
ระบายออกจากตวั ภาพประมาณ 1 – 2 นวิ้

การระบายจะต้องให้น้ายาหรดาลน้ันมีความเรียบเนียนสม่าเสมอกัน ท่ัวท้ังแผ่นหรือช้ินงาน อย่าให้
เกิดตามด (จุดเล็ก ๆ ท่ีทาการถมไม่ท่ัวถึง) ให้ระมัดระวังอย่าให้การถมน้ายาหรดาลโดนพื้นที่ท่ีเขียนลายไว้
และอยา่ ใหเ้ หงอ่ื หรือมอื โดนลวดลายเพราะจะทาให้เกิดความเสยี หายได้

เม่ือทาการถมดว้ ยน้ายาหรดาลเสร็จแลว้ ตง้ั ท้ิงไวใ้ หน้ ้ายาหรดาลแหง้ สนิท จากนน้ั ถา้ ยังไม่ทาการปิด
ทองกใ็ หห้ าผ้าหรือกระดาษ มาปดิ ชิ้นงานไวก้ ่อน เพอ่ื ไมใ่ ห้มฝี นุ่ ผงและส่ิงสกปรก มาเกาะติดพ้ืนผิวของลายได้

เปรียบเทยี บพน้ื ทถี่ มน้ำยำหรดำลแลว้ กับพน้ื ท่ีทยี่ งั ไม่ได้ถมนำ้ ยำหรดำล

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 54

กำรถมพื้นนอกรอบตัวลวดลำย 55

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

ภำพที่ถมน้ำหรดำลเสร็จเรยี บรอ้ ยพรอ้ มนำ้ ไปท้ำกำรเช็ดยำงรักในข้ัน 56
ตอ่ ไปได้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

การเชด็ รักปดิ ทอง

ช่างลายรดน้าโบราณ จะนายางรักมาทาเป็นรักเช็ดในการปิดทองลายรดน้า ข้ันตอนของการทารัก
เช็ด สาหรับเป็นยางรกั ที่สามารถเช็ดลงบนน้ายาหรดาลได้นั้น มีข้ันตอนและกรรมวิธหี ลายขั้นตอน ซึ่งจะต้อง
ใช้ความรู้และประสบการณ์ของช่าง จึงจะสามารถทายางรักเช็ดได้ดี เพราะช่างโบราณไม่นิยมการถ่ายทอด
ความรูใ้ ห้กบั คนทว่ั ไป มักชอบเก็บเปน็ ความลบั มากกว่า

ในที่นี้จะอธิบายข้ันตอนการทายางรักเช็ดให้ทราบเป็นข้ันตอน พร้อมกับรายการวัสดุต่าง ๆ ที่ใช้
รวมถงึ การนาสีนา้ มนั FLEX สีดามาใช้ทดแทนยางรักในการเชด็ ปดิ ทองลายรดน้า

วสั ดุอุปกรณ์ในการท้ายางรกั ในการเช็ดปดิ ทอง

๑. ยางรักทจี่ ะนามาทาเปน็ รกั เช็ดปิดทองลายรดน้าในครั้งนี้ เราสามารถใช้ยางรกั ท่ีมีขายทวั่ ไปตาม
ร้านค้าย่านเสาชิงช้า หรือ แถวหน้าวัดสุทัศน์ ซ่ึงจะมียางรักชนิดกระป๋องจาหน่ายทั่วไป หรือ
อาจเลือกใช้ สี FLEX สีดา หรือจะหาสีนา้ มนั ชนดิ อื่น ๆ มาทดลองใช้แทนยางรกั ก็ทาได้ เพราะ
หาซอื้ งา่ ยกว่าไม่ทาให้แพ้งา่ ยอย่างยางรกั

๒. นา้ มนั ยาง หรอื น้ามันตังอิ๊ว หรือ นา้ มันลินสดี อยา่ งใดอยา่ งหน่งึ

๓. สาลี หรอื ผ้าสะอาด 57

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

การเตรียมยางรกั ส้าหรบั การปิดทอง

๑. นายางรัก 1 กระปอ๋ ง มาทาการผสมกบั นา้ มนั ยาง 3 ช้อนโตะ๊ หรือ น้ามันตงั อิ๊ว ๓ ชอ้ นโตะ๊ หรอื
นา้ มันลนิ สีด ๕ ชอ้ นโต๊ะ อยา่ งใดอย่างหน่ึง คนใหผ้ สมกบั ยางรักให้ทว่ั ก่อน

๒. นาไปต้ังไฟอ่อน ๆ หรือความร้อนปานกลาง แล้วใช้ไม้คนไปเร่ือยๆ หรือกวนให้ส่วนผสมเข้ากัน
การนายางรักที่ผสมน้ามนั ยาง หรือ น้ามนั ตงั อ๊ิว หรือ นา้ มนั ลินสีดอยา่ งใดอย่างหนึ่งนั้น เพ่อื เป็น
การไล่น้าซ่ึงผสมอยู่กบั ยางรักให้ออกไปให้หมด เพราะหากยงั มีนา้ อยู่ในยางรักจะทาให้เวลาเช็ด
รกั ปิดทองนา้ ยาหรดาลจะหลดุ ออกมา ทาให้เกดิ ความเสียหายได้

๓. เมื่อไล่น้าในยางรักออกจนหมดแล้ว จะเหลือเพียงเน้ือของยางรักท่ีได้ผสมเข้ากันกับน้ามันยาง
หรือ น้ามนั ตงั อ๊ิว หรือ นา้ มนั ลนิ สดี อยา่ งใดอย่างหนึ่ง

๔. ในขณะต้ังไฟอ่อน ๆ หากยางรักเกิดมีฟองข้ึนมามาก ให้ยกลงจากไฟก่อนอย่าปล่อยให้เกิดฟอง
มากจะทาให้เกิดอันตรายไดแ้ ละมีกลนิ่ เหมน็ ไหม้

๕. ใหก้ วนยางรักจนแน่ใจแล้วว่าน้าออกหมด และส่วนผสมของยางรักกับน้ามันยาง หรอื นา้ มนั ตังอ๊ิว
หรอื น้ามนั ลนิ สีดอยา่ งใดอยา่ งหนงึ่ ผสมเข้ากับยางรกั ได้เปน็ อย่างดี ใหย้ กลงจากไฟ ยังไม่ตอ้ งผิด
ฝา ต้ังทิง้ ไว้รอจนกว่ายางรกั จะเย็นลง

๖. ถ้ามีส่ิงของสกปรกหรือยังมีน้ายังหลงเหลืออยู่ (ซึ่งจะรู้ได้ภายหลังจากการทดสอบยางรักเช็ดบน
นา้ ยาหรดาลแล้ว) จะตอ้ งทาการเคี่ยวใหม่

วธิ กี ารทดสอบยางรักเช็ดปิดทอง

๑. นายางรักที่ผสมนา้ มันยาง หรือ น้ามันตังอิ๊ว หรือน้ามันลินสีด อย่างใดอย่างหนึง่ ท่ีได้ตั้งทิ้งไว้จน
เย็นแล้ว ใช้ไม้เล็ก ๆ หรือด้ามพู่กันแตะยางรักเช็ดเล็กน้อย แต้มลงบนพื้นลายที่เขียนไว้แล้ว
บางสว่ นหรอื จนทว่ั กไ็ ด้ เพื่อเปน็ การทดสอบยางรักเช็ด โดยให้ใช้แผน่ งานท่ีผ่านการทดสอบน้ายา
หรดาลแล้วมาใช้ (ตามท่กี ล่าวมาแลว้ ในบทที่ 4)

๒. ใช้สาลีหรอื ผ้าสะอาดถอนยางรกั ท่ีเช็ดแลว้ ให้เหลือเพียงบาง ๆ โดยการถอนยางรกั เชด็ นี้จะตอ้ งใช้
สาลีหรือผ้าสะอาดเช็ดวนไปเป็นวง ๆ โดยรอบ ๆ ให้ท่ัว (เฉพาะส่วนท่ีเป็นลวดลายท่ีเขียนไว้
เท่านน้ั ) ระวังขนสาลี หรอื เศษผ้าหลุดตดิ บนแผน่ พนื้ ช้นิ งานในขณะท่เี ช็ดยางรักจงึ ต้องระมัดระวัง
ใหม้ ากทส่ี ดุ

๓. ถอนยางรกั เช็คออกให้หมดจากลวดลาย ทดสอบโดยการใชน้ ิ้วมือแตะหรือ สัมผัสพื้นผวิ ช้ินงานท่ี
ทาการเช็ดยางรกั ไว้ว่ามียางรักพอดี แห้งไป หรือยังเหนียวอยู่ท่ีส่วนใดส่วนหน่งึ ของพ้ืนผิว ถ้ามีก็
ทาการเชด็ ถยู างรกั ออกอกี แล้วใช้นวิ้ มือแตะหรอื สมั ผสั พนื้ ผิวช้นิ งานทดสอบอกี ครัง้ หนึ่งให้ม่ันใจ
วา่ ยางรกั เชค็ นั้นใช้งานไดแ้ ลว้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 58

๔. ไมค่ วรทาการเช็ดยางรัก หรอื ถอนยางรกั ในเวลาท่ีมีฝนตก หรอื สภาพดินฟ้าอากาศชน้ื มาก ๆ จะ
ทาใหน้ ้ายาหรดาลทเี่ ขยี นลวดลายไว้หลดุ ไดง้ า่ ย

๕. ในขั้นตอนน้ีถ้าน้ายาหรดาลไม่หลุด แสดงว่ายางรักเชด็ สามารถใช้งานได้

การใช้สนี ้ามัน FLEX สดี า้ ในการเช็ดปดิ ทอง

การใช้สีน้ามัน FLEX ทดแทนยางรักปิดทองนั้น ไม่ต้องผสมน้ามันยาง หรือ น้ามันตังอิ๊ว หรือน้ามัน
ลินสีดแต่อย่างใด สามารถเปิดฝากระป๋องแล้วนามาทาการเช็ดลงบนพ้ืนผิวที่เตรียมไว้ (แผ่นงานที่ผ่านการ
ทดสอบนา้ ยาหรดาล) โดยวิธีดังน้ี

๑. ใชส้ าลีหรือผ้าสะอาด แตะกับสนี ้ามนั FLEX ไมต่ อ้ งมากนกั ให้มีสตี ดิ กบั ผา้ หรอื สาลี เช็ดสนี ้ามัน
FLEX ใหเ้ ป็นวง ๆ วนรอบลวดลายทีเ่ ขียนไว้

๒. ใช้สาลีหรือผ้าสะอาดถอนสี FLEX ท่ีเช็ดแล้วให้เหลือเพียงบาง ๆ โดยการใช้สาลีหรือผ้าสะอาด
เช็ดวนไปเป็นวง ๆ โดยรอบ ๆ ให้ทั่ว (เฉพาะส่วนท่ีเป็นลวดลายที่เขียนไว้เท่าน้ัน) ระวังขนสาลี
หรือเศษผ้าหลุดติดบนแผ่นพ้ืนชิ้นงานในขณะท่ีเช็ดเช็ดสีน้ามัน FLEX จึงต้องระมัดระวังให้มาก
ทส่ี ดุ

๓. ถอนสีน้ามัน FLEX ออกให้หมดจากลวดลาย ทดสอบโดยการใช้นิ้วมือแตะหรือสัมผัสพ้ืน
ผวิ ช้ินงานที่ทาการเช็ดสีนา้ มนั FLEXไวว้ ่าสีน้ามัน FLEX พอดไี ม่แหง้ ไป หรอื ยังเหนยี วไปทส่ี ว่ นใด
ส่วนหนึ่งของพื้นผิว ถ้ามีก็ ทาการเช็ดถูสีน้ามัน FLEX ออกอีก และใช้การน้ิวมือแตะหรอื สัมผัส
พนื้ ผิวชิ้นงานอีกครง้ั หน่ึง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 59

ขันตอนการเช็ดยางรกั ปดิ ทอง

ชนิ งานทเี่ ขยี นน้ายาหรดาลเสรจ็ แลว้

การใช้ยางรักเช็ด ท้าการแตะลงบนลวดลาย ตามส่วน ใช้ส้าลี ปั้นเป็นก้อนวนลงตามยางรัก

ต่างๆ บนพืนผิวนา้ ยาหรดาล เช็ดส่วนที่แตะไว้ วนให้ทว่ั ลวดลาย

ใช้สา้ ลีวนให้ท่ัวลวดลายหรอื อาจใช้ผ้าขาวสะอาด ๆ แทนส้าลีก็ได้ 60

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

สังเกตวา่ ยางรักเชด็ มีความสม่้าเสมอ ทา้ การเปลย่ี นสา้ ลีใหม่

เชด็ ยางรกั ให้ทั่วทังแผ่นงาน อย่าให้ยางรกั เชด็ เลยออกนอกพืนที่ที่ถมน้ายาหรดาลไว้
ใหเ้ ช็ดยางรกั นันอยู่ภายในบริเวณที่ทา้ การถมไว้เทา่ นัน

การเช็ดหมุนวนเปน็ วงกลมไปเป็นแนวหน้ากระดานทา้ ใหร้ กั เชด็ มีความสม้่าเสมอท่วั กันทงั ชนิ งาน

ถอนยางรักออกให้หมดจากลวดลาย ทดสอบโดยการใช้นวิ มอื แตะหรอื สัมผัสพืนผวิ ชนิ งานที่ทา้ การเชด็ ยางรัก
ไวว้ า่ มียางรักความพอดี ไม่แหง้ ไปหรอื ยังเหนียวอยู่ในพืนท่ีท่สี ว่ นใดสว่ นหนึ่งของพนื ผวิ

ถ้ามีกท็ ้าการเช็ดถูยางรักออกอีกและใช้นวิ มอื แตะหรือสัมผัสเพอื่ ทดสอบพืนผวิ ชนิ งานนนั อีกครังหนึ่ง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 61

พืนผิวของลวดลายที่ท้าการเช็ดยางรักจะมี
ความเหนียวติดอยู่ ทดสอบโดยการใช้นิว
มือแตะหรือ สัมผัสพืนผิวชินงานดูว่า มี
ความเหนยี วอยู่บนพืนผิวของลวดลาย

ถ อ น ย า ง รั ก อ อ ก ใ ห้ ห ม ด จ า ก ล ว ด ล า ย
ทดสอบโดยการใช้นวิ มอื แตะหรือ สัมผสั พืน
ผิวชินงานท่ีท้าการเช็ดยางรักไว้ว่ามียางรัก
พอดี แห้งไป หรือยังเหนยี วอย่ทู ี่สว่ นใดสว่ น
หน่ึงของพืนผิว ถ้ามีก็ท้าการเช็ดถูยางรัก
ออกอีกและใช้นิวมือแตะหรือสัมผัสพืน
ผิวชินงานทดสอบอีกครงั หนงึ่ ให้ม่ันใจ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 62

เม่ือท้าการถอนยางรกั ออกใหห้ มดจากลวดลาย ทดสอบโดยการใชน้ วิ มอื แตะหรอื
สมั ผสั พนื ผวิ ชนิ งานท่ีท้าการเช็ดยางรกั ไว้ว่ายางรกั ยงั คงความเหนยี วอยู่เลก็ นอ้ ยตามส่วนต่าง ๆ

ของพนื ผิวท่ีเขยี นลวดลายไว้ ก็สามารถท้าการปิดแผน่ ทองคา้ เปลวแท้ 100 % ได้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 63

การปดิ ทอง
วัสดุอุปกรณ์ในการปิดทอง คือ ทองคาเปลวชนิดคัดพิเศษ มีท้ังขนาดแผ่นใหญ่ แผ่นเล็กต่างกัน มี

จาหน่ายท่ัวไปตามท้องตลาด สาหรับการปฏิบัติงานคร้ังน้ีผู้เขียนเลือกใช้ขนาดพอเหมาะคือ 3.5 x 4
เซนติเมตร งานการปิดทองลายรดน้าน้ีจาเป็นต้องใช้แผ่นทองคาเปลวชนิดคัดพิเศษ แบบไม่มีรอยต่อทอง (ท่ี
เรยี กวา่ ทองต่อ) จึงจะใชป้ ิดชิน้ งานได้สวยงาม ไม้ทิ้งคราบสีนา้ ตาลซง่ึ เกิดจากรอยต่อของแผน่ ทองคาเปลว ทา
ให้งานเสียหาย

แผ่นทองคา้ เปลวชนิดคดั พเิ ศษ

แผ่นทองค้าเปลว 64

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

การปดิ ทองคา้ เปลว
นาแผ่นทองคาเปลวมาปิดลงบนแผ่นงานท่ีเช็ดยางรักแล้ว โดยต้องปูแผ่นทองคาให้เกยซ้อนกัน
เลก็ นอ้ ย วางตอ่ กนั ไปเร่อื ย ๆ เปน็ แถว ๆ ตลอดแนวบนลวดลายทเ่ี ขยี นนา้ ยาหรดาลไว้ การปแู ผน่ ทองคาเปลว
ใหเ้ กยซ้อนกันเลก็ นอ้ ยทกุ แผ่นน้ีก็เพ่ือทาใหไ้ ม่เกิดรอยต่อของแผน่ ทองคาเปลว
เมื่อทาการปิดแผ่นทองคาเปลวหรอื ทาการปูทองคาเปลวทั่วท้ังชิ้นงานแล้ว ก่อนทาการกวดทอง ควร
ตรวจสอบการปิดแผน่ ทองคาเปลวว่าปดิ ทั่วชน้ิ งานหรอื ไม่ หากพบว่ายงั มีส่วนที่ปิดแผ่นทองคาเปลวไม่หมด ก็
ใหท้ าการปิดแผ่นทองคาเปลวเสรมิ ใหท้ ว่ั
วธิ ีการปดิ ทองคาเปลวทาได้ดังน้ี....

นา้ แผ่นทองค้าเปลวชนิดคัดพเิ ศษมาปิดทับลงบนลวดลายรดนา้ ทท่ี า้ การเช็ดยางรักไว้แลว้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 65

ท้าการปูทองค้าเปลวหรือเรยี งแผน่ ทองค้าเปลวจากดา้ นล่างของลวดลายใหป้ ูแผน่ ทองค้าเปลวเรยี งต่อกนั
ไปเรอ่ื ย ๆ โดยให้แผ่นทองค้าเปลวเกยซอ้ นทบั กันเลก็ นอ้ ยตรงรอยต่อของการปิดแผน่ ทองคา้ เปลว

ในการปิดแผน่ ทองค้าเปลวจะต้องออกแรงกด
เพ่ือท้าใหแ้ ผน่ ทองค้าเปลวติดลงบนความเหนยี วของยางรกั ท่ีอยู่บนพืนผวิ ลวดลาย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 66

ท้าการปดิ แผน่ ทองคา้ เปลวให้ต่อเนอ่ื งกัน

ระวังอย่าใหม้ ีชอ่ งวา่ งของการปดิ แผน่ ทองค้าเปลว

ระวังอยา่ ท้าการปิดแผน่ ทองคา้ เปลวเลยออกไปจากส่วนทท่ี ้าการเช็ดยางรักไว้

ในการปดิ แผน่ ทองค้าเปลว สามารถใชน้ ิวมือสะอาด ๆ ช่วยกดการปิดแผ่นทองคา้ เปลวใหต้ ิดได้ในบ้าง
(แต่นิวมอื จะตอ้ งสะอาดอยา่ ใหม้ คี วามชืนอยู่ เพราะจะเปน็ สาเหตทุ ่จี ะท้าใหง้ านเสยี หายได้)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 67

การกวดทอง

การกวดทอง คือ การกดแผ่นทองคาเปลวท่ีวางปูไว้ให้ติดแน่นลงบนพ้ืนผิวช้ินงาน เพื่อให้แผ่น
ทองคาเปลวน้ันติดตึงแน่นอยู่บนพื้นผิวชิ้นงาน ซึ่งหากมีร่องรอยท่ีปิดแผ่นทองไมท่ ่ัวก็อาจใช้นิ้วมือท่ีสะอาด
แตะเศษทองคาเปลวแผน่ ใหม่ไปอดุ ตามรอ่ งรอยท่ีปิดแผน่ ทองคาเปลวนัน้ ไม่หมด

ทา้ การกวดหรอื กดแผน่ ทองคา้ เปลว ให้ตดิ แนน่ ลงบนพืนผวิ ชินงาน
เพือ่ ให้แผน่ ทองค้าเปลวตดิ แนน่ บนพนื ผิวชนิ งาน

ปดิ แผ่นทองค้าและกวดทองใหท้ ่วั ทังชนิ งาน
สงั เกตดตู ามรอยตอ่ ของแผ่นทองคา้ เปลวอาจมชี อ่ งวา่ งเล็กอยู่ กใ็ หป้ ดิ ทองเสริมลงไปให้เตม็

โดยการใชน้ ิวมือทสี่ ะอาดไปแตะเศษทองคา้ เปลวแผน่ ใหม่
แล้วน้าไปอุดตามร่องรอยที่ปิดแผน่ ทองค้าเปลวไมห่ มดนนั

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 68

การกวดแผน่ ทองคา้ เปลว

การกวดแผน่ ทองคา้ เปลว

ลักษณะของการปิดแผน่ ทองคา้ เปลวหลังจากกวดทองเรียบรอ้ ยแล้ว 69
ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

ใชส้ ้าลีกดเบา ๆ ลงบนแผน่ ทองคา้ เปลว

การใชส้ ้าลีกด เบา ๆ ลงบนพนื ผวิ แผ่นทองคา้ เปลวท่ีปดิ ลวดลายแลว้ นนั 70
จะชว่ ยท้าแผน่ ทองคา้ เปลวติดลงบนพนื ผวิ ท่ีเชด็ ยางรักแน่นขนึ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

การใชส้ า้ ลกี ดเบา ๆ ให้ทัว่ พนื ผวิ ชินงาน
ระวังอย่าออกแรงมากเกนิ ไปเพราะจะท้าใหเ้ กิดรอยบนพนื ผวิ แผน่ ทองคา้ เปลวได้

พืนผวิ ชินงานทท่ี ้าการปิดแผ่นทองคา้ เปลว เสร็จเรียบร้อยแล้ว 71

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

การรดนา้

การรดน้า หมายถงึ การล้างเอานา้ ยาหรดาลและแผน่ ทองคาเปลวท่ีทาการปิดลวดลายโดยการใช้ยาง
รักเชด็ ไว้ในส่วนท่ีตดิ อยู่บนนา้ ยาหรดาลออก ลวดลายทปี่ ิดแผน่ ทองคาเปลวไวจ้ ะปรากฏให้เหน็ ขน้ึ มาอย่างช้า
ๆ หรือรวดเร็วน้ันข้ีนอยู่กับส่วนผสมในการผสมน้ายาหรดาล และด้วยเหตุน้ีเองจึงเรยี กศิลปะไทยประเภทน้ี
วา่ “ลายรดน้า” คือ การรดนา้ กับช้นิ งานที่ทาการเขียนนา้ ยาหรดาลและทาการปิดแผน่ ทองคาเปลวเสร็จแล้ว
นัน้

หลงั จากทาการปดิ แผ่นทองคาเปลวและทาการกวดแผ่นทองคาเปลวให้ติดแนน่ แล้ว ใหท้ ง้ิ ไว้ประมาณ
คร่ึงช่ัวโมงหรือนานกว่าน้ันก็ได้เพื่อให้ทองติดแน่นสนิทจริง ๆ จึงทาการรดน้าล้างเอาน้ายาหรดาลออก
ดังต่อไปน้ี

ใชฟ้ อ็ กกีพรมน้าลงบนพนื ผิว ของ
ชินงานท่ไี ดท้ ้าการปิดทองคา้ เปลว
ไว้แลว้ เพ่ือใหน้ ้ายาหรดาลละลาย
ตวั ออกมา

ทิงไว้สักครู่หน่ึงจะสังเกตเห็น
การละลายของน้ายาหรดาลที่

ละลายออกมาอยา่ ชา้ ๆ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 72

ใชฟ้ อ็ กกพี รมน้าเพ่ิมลงบนพนื ผิวซ้าอีก

น้าจะไปท้าให้น้ายาหรดาลละลายออกมา การ
พรมน้าหลาย ๆ ครังจะท้าให้ น้ายาหรดาลละลาย

ออกมาเรว็ ขึน

น้ายาหรดาลจะละลายออกมาผสมกบั
นา้ ที่พรมลงไป

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 73

การพรมน้าลงบนพืนผวิ ของชินงานทีไ่ ดท้ ้าการปิด
ทองค้าเปลวไว้แล้ว หลาย ๆ ครงั

การพรมนา้ ลงบนพนื ผวิ ของชินงาน จะทา้ ให้น้ายาหรดาลละลายออกมา

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 74

การพรมนา้ ลงบนพืนผิวของชนิ งานอกี หลาย ๆ ครัง เพื่อละลายน้ายาหรดาลใหห้ ลดุ ออกมา

พรมนา้ ลงบนพืนผิวของชนิ งาน หลาย ๆ ครัง จะทา้ ใหน้ ้ายาหรดาลละลายออกมา

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 75

ใช้นวิ มอื สะอาด ๆ ถูลงไปที่น้ายาหรดาลเบา ๆ
เพื่อช่วยทา้ ใหน้ ้ายาหรดาลทกี่ ้าลงั ละลายหลดุ ออกมาเรว็ ขนึ

การใช้นวิ มือถู จะตอ้ งท้าอย่าเบา ๆ ใจเยน็ ๆ จะปรากฏลวดลายทีเ่ ขยี นไวเ้ ป็นลายทองเกดิ ขนึ มา

การใช้นวิ มอื ถู จะต้องท้าอยา่ งเบามือ 76

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

เม่ือใช้นิวมือถูเบา ๆ จะพบว่ามีเศษ
ผงทองค้าเปลวหลุดออกมาพร้อมกับ
การล้างนา้ ยาหรดาลบา้ ง ไม่ตอ้ งตกใจ
เพราะถือว่าเปน็ เร่อื งปกติ

เศษผงทองคา้ เปลวหลุดออกมา
และลวดลายของภาพจะปรากฏ

ขนึ มาใหเ้ ห็นพรอ้ มกัน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 77

เมอ่ื ใช้นวิ มอื ถู เบา ๆ ไปใหท้ ่วั ชินงาน ที่ทา้ การปิดทองคา้ เปลวให้ทวั่
ลวดลายของตวั ภาพทีเ่ ขยี นไวจ้ ะปรากฏให้เห็น

นา้ ยาหรดาลท่ดี ีจะสามารถละลายออกมาทังหมดอยา่ งชา้ ๆ แต่ถา้ มสี ่วนใดส่วนหน่ึงเกิดละลายตวั ช้าก็ให้
ทา้ การพรมนา้ เพิ่มเติมอกี ไปหลาย ๆ ครัง นา้ ยาหรดาลกจ็ ะละลายออกมาเอง อย่าใจรอ้ นเพราะการรดน้า

ได้ดีจะตอ้ งใจเยน็ ๆ แลว้ ในท่ีสดุ นา้ ยาหรดาลกจ็ ะละลายออกหมด

ใช้นวิ มอื ถเู บา ๆ ไปให้ท่ัว
ชนิ งาน ทท่ี ้าการปิด
ทองคา้ เปลว

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 78

ใชน้ ิวมือถเู บา ๆ นา้ ยาหรดาลจะหลุดออกมาอย่างช้า ๆ

ลวดลายของภาพจะปรากฏขนึ มา 79

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

เศษผงทองค้าเปลวทีห่ ลดุ ออกมา

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 80

เศษผงทองคา้ เปลว

เทน้าท่เี กิดจากการรดนา้ ออก หาภาชนะมารอรับนา้ และเศษผงทองคา้ เปลวเก็บไว้

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 81

ล้างน้าท้าความสะอาดชนิ งาน ใหเ้ ศษทองคา้ เปลว และน้าคราบยาหรดาลออกจากตวั ภาพ

ล้างนา้ สะอาดอีก 1 – 2 ครงั เพอ่ื ให้คราบนา้ ยาหรดาลและเศษทองค้าเปลว หลดุ ออกมาให้หมด โดยใช้
สา้ ลีสะอาด ๆ มาชว่ ยเชด็ คราบนา้ ออกจากตวั ภาพ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 82

ฉีดนา้ ลา้ งคราบน้ายา
หรดาล

ใช้สา้ ลีเช็ดนา้

ใช้สา้ ลีเชด็ ทา้ ความสะอาด

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 83

ชินงานสมบรณู ์ 84

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง

บทที่ ๘

การซ่อมแซมงานลายรดนา้ ปดิ ทองในสว่ นทเี่ สยี หาย

เม่ือทาช้ินงานลายรดน้าปิดทองเสร็จเรียบร้อยแล้ว อาจตรวจพบว่ามีความเสียหายบ้างบางส่วน
ในขณะปฏบิ ตั ิงาน สามารถซอ่ มแซมไดด้ งั น้ี

การซอ่ มส่วนท่ีรดน้าล้างแลว้ ทองค้าเปลวไม่หลุดออก

1. ใช้ไม้จ้ีฟัน หรือ ไม้ปลายแหลม พันปลายด้วยสาลี แตะดินสอพองที่ผสมน้า พอให้ดินสอพอง
หมาด ๆนามาถูวน ๆ ตรงสว่ นทีท่ องคาเปลวไมห่ ลดุ ออกนั้น

2. ใช้สาลีปน้ั เปน็ ก้อนเล็ก ๆ ชุบนา้ สะอาด ๆ ใหพ้ อหมาด ๆ แล้วนาไปเช็ดคราบดนิ สอพองที่ทาการ
ถูวนไว้ ออกอย่างเบาๆ มือ ช้า ๆ ใจเย็น ๆ ให้สะอาด อย่าใช้เกิดรอย ขูดขีดข้ึนหรือพ้ืนผิวเป็น
รอยได้

การซอ่ มสว่ นที่รดน้าลา้ งแล้วลวดลายหายหรือหลุดออกไป

1. ท้งิ ใหช้ ิ้นงานแห้งสนทิ 1 วนั
2. ใชแ้ บบลายปรุโรยลวดลายลงไปใหม่ เฉพาะในสว่ นทลี่ วดลายหลุดหายไป
3. เขียนน้ายาหรดาลทับลงในส่วนท่ีลวดลายหายไป ตามขั้นตอนการเขียนหรดาล
4. ถมเฉพาะลวดลายท่เี ขียนไวแ้ ละให้ถมออกมาจากลวดลายประมาณ 1 น้ิว
5. ท้ิงใหน้ ้ายาหรดาลแห้งสนิท จากนน้ั ทาการเช็ดยางรักปิดทอง เสรจ็ ก็ทาการรดนา้ ตามขัน้ ตอน
6. ขอ้ ควรระวัง คือการใชแ้ ผ่นทองคาเปลวจะต้องเป็น แผน่ ทองคาเปลวชดุ เดมิ ที่ใช้ปิด ไม่เช่นนน้ั สี

ของทองคาเปลวจะไมเ่ ปน็ สเี ดยี วกัน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 85

เทคนิคการทาพื้นลายรดนา้

ลายรดนา้ เป็นงานประณีตศิลป์ แบบเอกรงคท์ ี่มีความเจริญรุ่งเรืองมากในสมยั อยธุ ยา
ผลงานลายรดน้าชิ้นทไ่ี ดร้ ับการยกยอ่ งมากทส่ี ุดวา่ สวยงามและยอดเยย่ี ม คือ ตพู้ ระธรรมวดั เซิงหวาย ในสมยั
อยธุ ยาตอนปลาย ที่ น. ณ ปากน้า ไดก้ ล่าววา่ ในสมนั อยธุ ยาตอนปลายเป็นช่วงที่ศลิ ปะเบง่ บานอยา่ งสุดขดี

การทาพืน้ ลายรดนา้ ในสมยั โบราณน้ันมคี วามย่งุ ยากและข้นั ตอนมากมายหลายข้นั ตอน

วสั ดุท่จี ะนามาเป็ นพ้นื สาหรบั เขียนลายรดน้าทดี่ ีสุด คอื ไม้ ซ่ึงปัจจุบนั นิยมใชใ้ มป้ ระเภทแผน่ ไม้
อดั เพราะหางา่ ย ราคาถูกกวา่ แผน่ ไมจ้ ริง ๆ ท่เี ป็ นแผน่ ใหญ่ ๆ และยงั มีการเลือกใชว้ สั ดุ สมยั ใหม่เขา้ มาใช้
แทนไม้ เช่น แผน่ พลาสติกสีดา

การทาพืน้ รักแบบโบราณ ใชแ้ ผน่ ไม้ นามาทาพน้ื รกั จะตอ้ งนาไมม้ าขดั ถูใหพ้ น้ื ผวิ ดว้ ยกระดาษ
ทรายให้พน้ื ผวิ ไมเ้ รียบ จากน้นั จะตอ้ งใชย้ างรกั หรือรักสมุกทาใหผ้ วิ หนา้ เสมอกนั นาเขา้ บม่ ในตูบ้ ่มใหแ้ หง้
หลงั จากยางรักหรือสมุกแหง้ นาไปขดั ปรบั หนา้ ใหเ้ รียบ เม่ือไดพ้ น้ื ผวิ ทีเรียบ นามาทาดว้ ยรักเงา (เป็นรกั ท่ี
กรองอยา่ งดีกรองดว้ ยผา้ เน้ือละเอียด เพอื่ กรองเอากาก ออกใหห้ มด จะไดย้ างรักท่ีไดจ้ ะมีความมนั เป็นเงา)

ข้นั ตอนทีก่ ล่าวมาน้ีเป็ นข้นั ตอนยอ่ ๆ ในการทาพ้นื รักในการเขียนลายรดน้า แต่จริง ๆ แลว้ มี
ข้นั ตอนมากมายยงุ่ ยาก หลายข้นั ตอนในการเตรียมวสั ดุ อุปกรณ์ ต่าง ๆ

การใช้สีโป๊ ว เป็ นการหาวธิ ีใหม่ ๆ มาใช้ คือใชส้ ีโป๊ วทารองพ้นื บนกระดานเสียก่อนเพ่อื อุดร่องไม้
ทง้ิ ไวใ้ หแ้ หง้ แลว้ ขดั ดว้ ยกระดาษทรายน้าใหเ้ รียบ จากน้นั ใชส้ ีสเปรยส์ ีดา พน่ ทบั ลงไปบนสีโป๊ ว ท้งั แผน่ ไม้
ทข่ี ดั สีใหเ้ รียบไม่มีร่องไม้ จากน้นั ทารกั แตล่ ะช้นั ตอ้ งรอใหร้ กั ทที่ าไวก้ ่อนน้นั แหง้ สนิท

เทคนคิ การทาพนื้ ลายรดน้า ในปัจจบุ นั ววิ ฒั นาการตา่ งๆ วสั ดุอุปกรณ์ตา่ งๆ และทางเทคโนโลยี

ไดเ้ จริญรุดหนา้ ไปไกล สามารถหาวธิ ีการและวสั ดุทีสามารถนามาเปลี่ยนหรือมาใชแ้ ทนได้ และเป็ นข้นั ตอน
ง่าย ๆ ทีสามารถจดั หาหรือซ้ือมาใชไ้ ดง้ ่าย ๆ ในทอ้ งตลาดทวั่ ไป (แต่เป็ นการทาพืน้ ลายรดน้าทีใช้ประดบั
ตกแต่งในอาคาร หรือห้องเท่าน้ันไม่สามารถนาเทคนิคการทาพ้นนีไ้ ปใช้นอกตัวอาคารหรือนอกห้องได้เลย)

วสั ดุอุปกรณ์ตา่ งๆ และ
วสั ดุทสี ามารถนามาใชแ้ ทนยางรกั และเป็นข้นั ตอนง่าย ๆ ทสี ามารถหาซ้ือไดง้ า่ ย ๆ ในทอ้ งตลาด ( แต่เป็ น
การทาพื้นลายรดนา้ ทีใช้ประดบั ตกแต่งในอาคาร หรือห้องเท่าน้นั ไม่สามารถนาเทคนิคการทาพ้นนี้ไปใช้
นอกตัวอาคารหรือนอกห้องได้เลย )

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 86

วสั ดอุ ปุ กรณ์ 2. สีพลาสตกิ สีดา
1. แผน่ ไมข้ นาด 3 มม.

3. ดินสอพอง
นาดินสอพองละลายน้าใหเ้ น้ือดินสอพองแขง็ ๆ อ่อนตวั ลง สาหรับทีจะนามาใชผ้ สมในข้นั ตอนตอ่ ไป

เตรียมวสั ดุ อุปกรณ์ต่าง ๆ พรอ้ มภาชนะทีสาหรบั
ใชใ้ นการผสม กระดาษทรายขดั จะเป็นแบบขดั โลหะ
หรือขดั ไม้ กไ็ ด้ แตท่ ดี ีน้นั ควรใชก้ ระดาษขดั โลหะ ใน
การใชข้ ดั พน้ื ผวิ ในงานน้ี

สดั ส่วนการผสม ในการทาเทคนิคการทาพ้ืนลายรดน้า

สดั ส่วนในการผสม วสั ดุตา่ ง ๆ ในการใชเ้ ทคนิคการทาพน้ื ลายรดน้า แบบ สมยั ใหม่ ( เป็ นการทา
พื้นลายรดนา้ เพ่ือใช้ประดับตกแต่งในอาคาร หรือห้องเท่าน้ันไม่สามารถนาเทคนิคการทาพ้นนี้ไปใช้นอกตัว

อาคารหรือนอกห้องได้ ) โดยการแบ่งวสั ดุตา่ ง ๆ ออกเป็ น 4 ส่วนเทา่ ๆ กนั

1. ดินสอพอง 1 ส่วน

2. สีพลาสตกิ สีดา 2.5 ส่วน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 87

3. กาวลาเทก๊ ซ์ .5 ส่วน

1. ใส่ดินสอพองทีละลายน้าแลว้ ลงในภาชนะ 2. ใส่สีพลาสตกิ สีดาประมาณ 2.5 ส่วน ลงไป
ผสมกบั ดินสอพอง

3. ใส่กาวลาเทก๊ ซ์ ประมาณ .5 ส่วน 4. คนส่วนผสมตา่ ง ๆ ใหเ้ ขา้ กนั เป็ นเน้ือเดียวกนั

จะไดเ้ น้ือสีทีเหนียว ขน้ ๆ ถา้ เกิดความเหนียว

มากเกินไป กใ็ หใ้ ส่น้าเปล่าผสมลงไป ให้

ความขน้ หรือเหนียวลดนอ้ ยลง

(จะได้สีพลาสตกิ สีดาทมี สี ่วนผสมของดนิ สอพองกับกาวลาเท๊กซ์ )

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 88

5. ใชแ้ ปรงหรือพกู่ นั ทาสีทที าการผสมไวแ้ ลว้ 6. การทาสี ทีผสมไวแ้ ลว้ น้นั จะตอ้ งทาใหไ้ ปตา
น้นั ทาลงบนพ้นื แผน่ ไมอ้ ดั มลายหรือร่องของเน้ือไมอ้ ดั ทาใหท้ ว่ั ไมอ้ ดั

7. จะตอ้ งทาทาทผี สมไวใ้ หท้ ว่ั แผน่ ไมอ้ ดั แลว้
ทิง้ ไวใ้ หส้ ีพลาสตกิ แหง้ สนิท ประมาณ 1 – 2
ชว่ั โมง ใหส้ ีพลาสติกแห้ง จะเห็นวา่ ยงั มี
ร่องรอยของร่องไมอ้ ดั ใหเ้ ห็นอยา่ งชดั เจนอยู่
จึงควรทาการทาสีดาทีผสมดินสอพองและ
กาวลาเทก๊ ซ์ อีก 2 – 3 รอบ

8. เม่ือยงั มีร่องรอยบนพน้ื ไมอ้ ดั กท็ าการทาสี
พลาสตกิ อีกคร้ัง หรือ 2 – 3 คร้ัง ให้สี
พลาสตกิ กบทบั ร่องรอยของไมใ้ หห้ มดไป

9. เม่ือสีพลาสตกิ อีก 2 – 3 รอบ ทงิ้ ไวใ้ หส้ ี
พลาสติกแหง้ สนิท จนมองไม่เห็นร่องรอย
ของร่องไมอ้ ดั ก็เป็นอนั วา่ สามารถลบหรือกบ
ร่องรอยต่าง ๆ ได้ สามารถ ทาข้นั ตอนตอ่ ไป
ได้

10. ถ้าทา 2 – 3 คร้ังแล้ว ยังมองเห็นร่องรอยของไม้อดั ก็ จะต้องทาสีพลาสตกิ เพ่ิมลงไปอกี คร้ังหรือ 2 คร้ัง

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 89

11. ใชก้ ระดาษทราย มีความละเอียด ขดั ละเอียด ขดั เบา ๆ ลงบนพน้ื ผวิ ไมอ้ ดั ปรบั พน้ื ผวิ ใหม้ ีความเรียบ

12. ขดั ปรับพ้นื ผวิ ใหผ้ วิ ราบเรียบ จนมองไม่เห็น
รอยกระดาษทราย ใหข้ ดั ดว้ ยเบอร์ ประมาณ
320 หรือ 400

13. จะไดพ้ ้ืนผิวของไมอ้ ดั ทีทาด้วยสีพลาสติก
ผสมดินสอพองกับกาวลาเท๊กซ์ ทีราบเรียบ
พ้ืนผิวของสีพลาสติกจะมีความแขง็ ตวั ของสี
อยู่ เกิดจากการทผี สม

คุณสมบตั ิของส่วนผสมทีใชใ้ นการทาเทคนิคการทาพ้ืนลายรดน้า มีดงั น้ี

กาวลาเทก๊ ซ์ทีใชผ้ สมในเน้ือสีพลาสติกสีดา เพ่ือเพ่มิ ประสิทธิภาพในการประสานวสั ดุและ
การยดึ เกาะติดทนนาน ติดแน่น แหง้ เร็ว
ดินสอพองทีผสมในสีพลาสติก เพอ่ื เพ่ิมประมาณของเน้ือสีดา ทาใหเ้ กิดเน้ือสีดามากข้ึน
สามารถอดุ ร่อง ของไมอ้ ดั ไดเ้ ป็ นอยา่ งดี
สีพลาสติก สีดา เป็นสีทส่ี ามารถใชน้ ้าเป็นตวั ทาละลาย หรือผสมสีใหเ้ จือจาง แต่เมื่อสีแหง้
ไดท้ ่ีแลว้ จะไม่ละลายน้าหรือหลุดลอกไปตามน้า
สีสเปรยส์ ีดา ชนิดใชส้ าหรับงานอเนกประสงค์ ยหี่ อ้ อะไรกไ็ ด้ สี ดา เป็นสีทีท่ ามาจาก แลค
เกอร์อะครีลิคเรชนั่ ท่ีใหค้ ุณภาพเด่นในการแหง้ เร็ว ความเงาสูงสีสวยสด ยดึ เกาะแน่นบน
โลหะและไม้ ดว้ ยเน้ือสีที่มากจึงพน่ ไดเ้ น้ือที่มากประหยดั

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 90

14. ใชส้ ีสเปรยส์ ีดา สาหรบั งานอเนกประสงค์ ยหี่ อ้ อะไรก็ได้ พน่ ลงบนแผน่ ไมอ้ ดั ทีทาพ้นื ดว้ ยสีพลาสติก

ผสมดินสอพองกบั กาวลาเทก๊ ซ์ ทีขดั ราบเรียบแลว้ พน่ สีสเปรยต์ ามข้นั ตอนของการพน่ ดงั น้ี

14.1 พ้นื ไมอ้ ดั ตอ้ งแหง้ และเป็นพ้นื ท่ไี ดข้ ดั พน้ื ราบเรียบแลว้

14.2 เขยา่ กระป๋ องสีสเปรย์ ก่อนทาการพน่ สี ประมาณ 3 – 5นาที

14.3 เร่ิมพน่ สีบางๆ โดยเวน้ ระยะห่างประมาณ 15 - 30 ซม. พน่ บางๆ

14.4 รอจนสีสเปรยแ์ หง้ ประมาณ 20 - 30 นาที จ่ึงสามารถทาการพน่ คร้ังตอ่ ไปได้ (

ใหต้ ากในทีร่ ่ม หรือ แดดอ่อน ๆ แลว้ พน่ ทบั อีก รอจนแหง้ ทบั อีก แบบน้ีซกั 3-5 รอบ

15. เมื่อพ่นสีสเปรยเ์ สร็จแลว้ รอจนสีสเปรยแ์ ห้ง
สนิทแลว้ จะไดพ้ ้ืนผิวสีดา เป็ นเงางาม สวย
ไม่ร่องรอย ของร่องไมอ้ ดั ใหม้ องเห็นอีกเลย
และจะเพ้ืนผิวไมอ้ ดั ทีสามารถนามาเขียนลาย
รดน้าได้ เป็นวธิ ีประหยดั และสะดวกสบาย

(เทคนิคการทาพ้นื ลายรดน้าเป็นการประยกุ ตเ์ ทคนิคงานช่างไมใ้ นการทาช่างเฟอร์นิเจอร์มาใชเ้ ป็ นการประหยดั
และลวดเร็ว สามารถนามาเขยี นลายรดน้าได้ แตส่ ามารถใชไ้ ดใ้ นงานประดบั ตกแต่ ภายในอาคารเท่าน้นั )

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 91

การทดสอบพืน้ ไม้อดั ทที าเทคนิคการทาพืน้ ลายรดน้า

เมื่อทาพ้ืนไมอ้ ดั ทีทาเทคนิคการทาพ้ืนลายรดน้าไดแ้ ลว้ จะตอ้ งทาการทดสอบว่าพ้นื ทีทามาน้ันสามารถ
นามาเขยี นลายรดน้าไดห้ รือไม่

โดยการการทดสอบให้คร้ังน้ีใชส้ ีโปสเตอร์ สีเหลือง ชนิดใดก็ได้ เช่น พิลิแกน sakura คาเมล ฯลฯ
ชนิดทีมีเน้ือมาก มีน้าผสมอยนู่ ้อย สามารถใชเ้ น้ือสีโปสเตอร์มาทดแทนผงหินหรดานได้เลย โดยตกั เน้ือสี
เหลืองออกมาจากขวดใส่โกร่องโดยให้มีน้าผสมอยเู่ ล็กน้อย ผมสกาวกะถินเล็กน้อย ผสมน้า ฝักส้มป่ อย
ก่อนทจ่ี ะเริ่มเขียนตอ้ งทาสะพานมือสาหรบั รองเขียนเสียก่อนเพอื่ มิใหม้ ือถูกพ้นื ทเ่ี ขียน เพราะมืออาจมีเหง่ือจะ
ทาใหพ้ น้ื สกปรกดว้ ยคราบเหงื่อเวลาปิ ดทองแลว้ ทองจะไม่ตดิ พกู่ นั ท่ใี ชเ้ ขยี นลายรดน้า ควรใชพ้ กู่ นั เบอร์ 0 –
1 – 2 แบบพเิ ศษ ซ่ึงเป็นพกู่ นั ทม่ี ีขนยาวกวา่ พกู่ นั เบอร์ ธรรมดา

วธิ ีผสมน้ายา หาโกร่งบทยาขนาดใหญ่หรือ เลก็ หน่ึงใบ ใส่ สีโปสเตอร์ ที่เตรียมไวแ้ ลว้ ใส่ลงใน
โกร่ง เทน้ากาว กะถินลงไปเล็กนอ้ ย ใชส้ ากกวนบดใหส้ ีโปสเตอร์ และกาวเขา้ กนั แลว้ จึงใส่น้าฝักสม้ ป่ อยในให้
มากกว่าน้ากาวกะถิน ค่อน ๆเทใส่โกร่ง จากน้นั กวนส่วนผสมต่าง ๆ ให้เขา้ กนั วิธีทดสอบดู วา่ น้ายาน้ันใชไ้ ด้
หรือไม่ โคยการเอาน้ายามาลองระบายลงบนพ้ืนวสั ดุที่ใชเ้ ขียน บนแผ่นพลาสติคระบายแลว้ ท้ิงใหแ้ ห้งเอาน้ิว
มือลูบดู ถา้ น้ายาที่เขยี นไวห้ ลุดเป็นเพราะกาวนอ้ ยไปตอ้ งเติมกาวลงไปอีก

ถา้ เขยี นแลว้ เสน้ ทีเ่ ขยี นน้นั เป็นมนั สีของน้ายาจาง เวลาเขยี นรู้สึกเหนียวเร็ว บางทีเมื่อแหง้ แลว้ สีร่อนหลุด
ออก ถา้ เป็นเช่นน้ีแสดงวา่ กาวมากไป กใ็ หเ้ ตมิ หรดานและน้าฝักสม้ ป่ อยอีก เม่ือทดลองจนน้ายาใชก้ ารไดก้ ็คือ
เม่ือเขียนแลว้ ติดแน่น แหง้ เร็วเวลารดน้าก็หลุดง่าย กจ็ ะไดน้ ้ายาท่มี ีคุณภาพดี

เมื่อไดน้ ้ายารดาน ทใี ชโ้ ปสเตอร์มาทดแทนผงหิน
หรดานแล้ว ให้นาน้ายามาทาการเขียนเป็ นเส้นหรือ
ลวดลายลงบนแผน่ ไมอ้ ดั ทไี ดท้ าเทคนิคการทาพ้ืนลาย
รดน้า โดยในท่ีน้ีเขียนเป็ นเสน้ หลายขนาดลงบนพน้ื
ไม้อัด 4 เส้น และเขียนลวดลายเล็กน้อย เป็ นการ
ทดสอบพน้ื ไมอ้ ดั ต้งั ทิง้ ไวร้ อใหน้ ้ายาแหง้ สนิท โดย
สงั เกตว่าเสน้ น้ายาท่ีเขียนแหง้ สนิท ใหแ้ หง้ ใชน้ ิ้วมือ
ลูบดู

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 92

16. การเช็ดรักปิ ดทอง ในท่นี ีจ้ ะขอใช้สีนา้ มนั สีดา

TOA แทนยางรักในการปิ ดทอง
17. ใช้สาลีจุ่มใช้สีดา TOA เล็กน้อย แตม้ บนพ้ืน

ลายที่เขียนเส้นน้ายาไวใ้ ห้ทว่ั แล้วจึงใช้สาลี
เช็ดถอนสีดา TOA ออกให้เหลือเพียงบาง ๆ
วิธีเช็ดสาลีตอ้ งเช็ดหมุนสาลีวนไปมาให้ทั่ว
เฉพาะลวดลายท่ีเขียน ถา้ ไม่เช็ดวนสาลีแลว้
สาลีจะติดบนแผน่ กระดานเป็นขน

18. เมื่อเช็ดถอนสีดา TOA ดีแลว้ ใชท้ องคาเปลวบริสุทธ์ิ 100 % ปิ ดทบั ลงไปใหท้ วั่ ตามลายแลว้ ใชน้ ิ้วมือ
กวดทองใหต้ ิดสนิททว่ั ลวดลาย ถา้ ส่วนไหนเป็ นรอยด่างทองติดดีก็ใชน้ ้ิวมือแตะทองแผน่ ใหม่ปิ ดทบั
ลงไปอีก แลว้ กวดทองใหเ้ ป็นเน้ือเดียวกนั จากน้นั ก็ใชส้ าลีสะอาดมากวดใหเ้ รียบร้อยอีกคร้ังหน่ึง จึง
นาไปรดน้าได้

19. ใชน้ ้าพรมให้ชุ่ม ลงบนพ้ืนไมอ้ ดั ท่ีเขียนลายไว้ รอสักครู่แลว้ ใชม้ ือค่อย ๆ ลูบกระดาษทองที่ปิ ดน้นั
ออก จะเห็นว่าเส้นหรดานท่ีเขียนไวน้ ้นั หลุดออกเมื่อถูกน้า กลายเป็ นเสน้ ลายสีดาของพ้นื ส่วนท่ี
ไม่ไดเ้ ขียนน้ายาน้นั ทองกจ็ ะตดิ อยู่ ใชส้ าลีชุบน้าลูบเอาเศษทองทีห่ ลุดออกใหห้ มด แลว้ ราดน้าสะอาด
หลาย ๆ คร้งั จนทองที่ติดเสน้ หรดานหลุดออกหมด ก็จะไดล้ ายรดน้าทส่ี มบรู ณ์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 93

20. ผลงานจากการทดสอบพ้ืนไมอ้ ดั ทีทาเทคนิค
การทาพ้ืนลายรดน้า สามารถนาใช้ในการ
เขยี นลวดลายรดน้าได้ (เทคนิคการทาพ้นื ลาย
รดน้า น้ีเป็ นการประยกุ ตเ์ ทคนิคงานช่างไมใ้ น
การทาเฟอร์นิเจอร์มาใช้ เป็ นการประหยดั
และลวดเร็ว สามารถนามาเขียนลายรดน้าได้
แต่สามารถใชไ้ ดใ้ นงานประดบั ตกแต่ ภายใน
อาคารเท่าน้นั )

สรุป

จากการทดสอบการทาพ้นื ไมอ้ ดั ทใี ชเ้ ทคนิคการทาพ้ืนลายรดน้า ดว้ ยสีพลาสติก
สีดาผสมดินสอพองและกาวลาเทก๊ ซ์ สามารถนามาใชท้ าพ้ืนไมอ้ ดั และสามารถนาทา
การเขียนลายรดน้าได้ เป็นการนาความรู้ของช่างทาเฟอร์นิเจอร์มาใชป้ ระยกุ ต์ ทาใหเ้ กิด
ความรูใ้ นการทางานช่างลายรดน้า แตว่ ิธีน้ีสามารถนามาใชไ้ ดก้ บั งานที่ใชป้ ระดบั ตกแต่ง
ภายในอาคารเท่าน้นั เพราะไมอ้ ดั ไม่สามารถนามาไวก้ ลางแจง้ หรือนอกอาคารได้

ความรู้อีกอยา่ งหน่ึงท่ีไดใ้ นการทดสอบน้ี ดือการใชส้ ี TOA นามาใชใ้ นการเชด็
แทนยางรักในการปิ ดทองได้ ซ่ึงเป็นองคค์ วามรู้ทส่ี ามารถนาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นงานอ่นื ๆ
ไดอ้ กี มากมาย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์สรุ ัฐ บุญทรง 94