ข้าวหน้าเนื้อตุ๋น สูตรชัยยะ
ความภาคภูมิใจในการท�างาน คือ จุดเริ่มต้นของเรา เรารักในการท�าอาหาร และรักท่ีจะ
พัฒนาสูตร เรามีความสุขทุกครั้งที่ลูกค้าได้ทานแล้วชอบอาหารของเรา และดีใจท่ีอาหารของเรา
ช่วยให้ช่วงเวลาของเค้าพิเศษข้ึน เราทดลอง ปรับปรุง และเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา หลายๆ เร่ืองเป็นส่ิงใหม ่
เราค้นพบแก้ไข สะสม แล้วประกอบมันข้ึนมาใหม่ในแบบท่ีเราชอบ และหวังว่าจะได้เจอคนที่ชอบ
เหมือนกับเรา เราท�าแบบน้ีมาตั้งแต่ต้น และจะรักษาส่ิงนี้ไว้ เพราะเป็นความภาคภูมิใจของเรา
ประสบการณ์จากยุคสมัย และความต้ังใจของคนหนุ่มสาว ประกอบข้ึนเป็นอาชีพท่ีพร้อมเติบโต
ข้าวหน้าเนื้อตุ๋นสมุนไพรจีน สร้างความประทับใจมาตั้งแต่เด็ก รสชาติท่ีถูกปาก ทานร้อนๆ
เม่ือยุคสมัยเปลี่ยนไปเทคโนโลยี และสิ่งต่างๆ พัฒนา แต่เรายังติดใจในรสชาติเดิม เอาความต้ังใจ
ของเรากับความเข้าใจในอาหารที่ส่งต่อกันมารวมเข้าด้วยกัน ประยุกต์ให้เข้ากับยุคสมัย น�าเสนอ
รสชาติท่ีเข้าถึงได้มากข้ึน
วัตถุดิบ
- เนื้อส่วนพื้นท้อง (Flank & Plate)
- เอ็นตุ๋น
- ต้นหอมซอย
- ข้าวหอมมะลิ
- ซุปเนื้อเค่ียวสมุนไพรจีน (โป้ยกั๊ก กระวาน เปราะหอม อบเชย เม็ดผักชี)
วิธีท�า
1. น�าน�้าซุปเนื้อตุ๋น พร้อมเนื้อตุ๋นส่วนพ้ืนท้อง (Flank & Plate) และเอ็นตุ๋น เค่ียวบนกระทะไฟแรง
จนน้�าซุปงวดและเข้มข้นขึ้น
2. เติมแป้งข้าวโพดคนให้ท่ัว ปล่อยให้ความร้อนกระจายตัว แล้วราดลงบนข้าวสวยร้อนๆ ทันที
โรยต้นหอมซอย และเสิร์ฟพร้อมน�้าจิ้มงาค่ัวรสจัด
หมายเหตุ : ร้านอาหารชัยยะ 109/13-14 ก ถนนโนนม่วง
ต�าบลในเมือง อ�าเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 088-550-4014
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 101
นายนัทนันท์ วุฒิชัย
เชฟร้านอาหารชัยยะ
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 103
หม่�าหมูผัดทรงเครื่อง
“หม�่าหมูผัดทรงเคร่ือง” เป็นการท�าหม�่าในรูปแบบใหม่ เพราะเดิมทีเพียงแค่ทอดก็สามารถ
ทานได้เลย ประกอบกับผู้จัดท�าได้พบข้อมูลสูตรการปรุงในแบบโบราณจากผู้ใหญ่ท่านหน่ึง จากนั้นจึง
น�ามาลองปรุงขายจนและได้รับความนิยม รวมท้ังสามารถประยุกต์ไปใช้ได้อีกหลายรูปแบบ
วัตถุดิบ - น้�าปลา
- หม่�าหมู - หอมแดงซอย
- ขิงหั่นเต๋า - ใบมะกรูดซอย
- ผงชูรส - ถ่ัวลิสงค่ัว
- หอมแดงซอยห่ันเต๋า - มะนาว
- รสดี - พริกแห้งทอด
- กระเทียมห่ันแว่น - ผักชี
- น้�าตาลทราย
- ตะไคร้ห่ันแว่น
วิธีท�า
1. ตั้งกระทะใส่น�้ามันพืช เมื่อกระทะร้อนให้น�าส่วนผสมท่ีเตรียมไว้ พร้อมกระเทียม ขิง ตะไคร ้
ผัดให้เข้ากัน ตามด้วยหม่�าหมูสับใส่ลงผัด
2. ปรุงรสใส่เครื่องปรุง เพ่ิมความเปรี้ยวด้วยมะนาว ใส่หอมแดง ถ่ัวลิสงคั่ว ผัดให้เข้ากันอีกคร้ัง
ตักใส่จานตกแต่งให้สวยงามโรยพริกแห้งทอด ผักชี พร้อมเสิร์ฟ
หมายเหตุ : ห้องอาหารร่ืนรมย์ โรงแรมเลิศนิมิตร
447 ถนนนิเวศน์รัตน์ ต�าบลในเมือง อ�าเภอเมืองชัยภูมิ
จังหวัดชัยภูมิ โทร. 093-531-4664
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 105
นายหลัก สัมพันธารักษ์
ผู้จัดการโรงแรมเลิศนิมิตร
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 107
ลาบปลานิลทอดสมุนไพรอิ่มเอิบ
“ลาบ” อาหารยอดนิยมพื้นถ่ินอีสาน เป็นหนึ่งในเมนูที่ร้านอาหารน�ามาประยุกต์ มีเครื่องปรุง
และรสชาติแตกต่างกันเพื่อให้ถูกปากผู้บริโภค กินกับข้าวเหนียว ผักสมุนไพรท่ีมีคุณประโยชน์
“ปลานิล” เป็นปลาพระราชทานจากในหลวงรัชกาลที่ 9 ท่ีทรงมีพระราชด�าริเผยแพร่อาหาร
โปรตีนราคาถูกให้ประชาชนได้รับประทาน เพราะคนในถ่ินทุรกันดารภาคอีสาน ไม่ค่อยมีอาหารโปรตีน
รับประทาน ใครเป็นสายกินปลาคงรู้จักปลานิลเป็นอย่างดี เพราะมีวางจ�าหน่ายแทบทุกตลาด เป็นปลา
ที่หากินง่าย ราคาถูก จึงเป็นอาหารเพื่อสุขภาพอย่างหน่ึงท่ีอยากให้ทุกคนได้รับประทาน
วัตถุดิบ
- ปลานิล - ตะไคร้ฝอย
- ต้นหอมซอย - พริกป่น
- หอมแดงซอย - น้�ามะนาว
- สะระแหน่ - น้�าปลา
- ผักชีฝร่ัง - ข้าวค่ัว
- ข่าป่น - พริกแห้ง
วิธีท�า
1. น�าปลานิลมาขอดเกล็ดล้างท�าความสะอาด ควักไส้ออก แล้วแล่เป็นชิ้นหมักด้วยข่าป่น
จากน้ันน�าลงทอดให้เหลืองกรอบ ตะไคร้ฝอย ใบมะกรูด พริกแห้ง ทอดให้เหลืองกรอบ
น�าขึ้นสะเด็ดน้�ามันพักไว้
2. ผสมน�้าปรุง โดยผสมเคร่ืองปรุงต่างๆ ต้นหอมซอย หอมแดงซอย ผักชีฝร่ัง สะระแหน่
เข้าด้วยกัน เติมพริกป่น น้�าปลา น�้ามะนาว ข้าวค่ัว ผสมให้เข้ากัน
3. จัดปลาทอดใส่ในจาน แล้วราดด้วยน�้าปรุง โรยหน้าด้วยใบสะระแหน่ ตะไคร้ ใบมะกรูด
พริกทอด ทานคู่กับผักสมุนไพรสด
หมายเหตุ : ร้านอาหารอิ่มเอิบ 5/1 หมู่ 8 ถนนนิเวศรัตน์
ต�าบลในเมือง อ�าเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 044-821-472
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 109
ดร.วรานิษฐ์ พรรณอุดมสิทธ์ิ
เจ้าของร้านอิ่มเอิบ
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 111
ย�าหัวปลีกุ้งสด
“ย�าหัวปลี” เป็นเมนูอาหารไทยพื้นบ้านท่ีเราชอบท�ากินกันบ่อยๆ ในบ้านเลยลองน�าสูตรท่ีท�ากิน
กันประจ�ามาปรับปรุงให้ดูมีองค์ประกอบน่าสนใจมากขึ้น เพ่ิมมูลค่าให้กับเมนูพ้ืนบ้านสู่ระดับภัตตาคาร
จนมาเป็นเมนูยอดฮิตประจ�าร้านมาตา
วัตถุดิบ - น้�ามะนาว 1 ช้อนตวง
- หัวปลีสดซอย แช่น�้ามะนาว น้�าเปล่า 100 กรัม - หอมแดง ปริมาณตามชอบ
- เน้ืออกไก่ 50 กรัม - มะพร้าวคั่ว 1 ช้อนโต๊ะ
- กุ้งสดแกะเปลือกผ่าหลัง 50 กรัม - พริกแห้งทอด 5 เม็ด
- กะทิสด 2 ทัพพี - พริกขี้หนูซอย ปริมาณตามชอบ
- น้�าพริกเผา 1 ช้อนโต๊ะ - หอมเจียว ปริมาณตามชอบ
- น้�าตาลทราย 1 ช้อนตวง
- น้�าปลา 1 ช้อนตวง
วิธีท�า
1. น�ากะทิ น้�าพริกเผา น�้าตาลทราย น�้าปลา น�้ามะนาว พริกขี้หนูซอย มาคนให้เข้ากันในชามผสม
เม่ือเข้ากันแล้ว น�าไก่และกุ้งท่ีลวกจนสุกใส่ลงไป พร้อมด้วยหัวปลีซอย มะพร้าวคั่ว และหอมแดง
คลุกให้เข้ากัน เป็นอันเสร็จส้ิน
2. ตักใส่จานแล้วโรยด้วยหอมเจียว พริกแห้งสด และผักชี เพื่อเพิ่มสีสัน
หมายเหตุ : ร้านอาหารมาตาคูซีน 311/8 หมู่ 15
ถนนชัยภูมิ-แก้งคร้อ ต�าบลในเมือง อ�าเภอเมืองชัยภูมิ
จังหวัดชัยภูมิ โทร. 093-448-2999
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 113
ตัวแทนร้านมาตาคูซีน
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 115
ทอดมันปลากราย
“ทอดมันปลากราย” เป็นสุดยอดอาหารเก่าแก่สืบทอดภูมิปัญญาของชาวบ้านดอนละนาม
ต.ละหาน อ.จัตุรัส จ.ชัยภูมิ ที่ขึ้นชื่อเรื่องผลิตภัณฑ์จากปลามาแต่โบราณ เพราะชุมชนเก่าแก่ที่น่ีอาศัย
อยู่ริมบึงละหาน ซ่ึงมีเน้ือท่ีกว้างใหญ่อันดับต้นๆ ของประเทศไทยมายาวนาน และเป็นแหล่งรวมพันธุ์
ปลาน้�าจืดนานาชนิด โดยเฉพาะ “ปลากราย” เป็นปลาชนิดหนึ่งที่มีจ�านวนมากในลุ่มน้�าบึงละหาน
วัตถุดิบ
- เน้ือปลากราย
- ถ่ัวฝักยาว
- พริกแกง
- น้�าตาล
- เกลือ
- น�้าปลา
วิธีท�า
1. ใส่พริกแกงและเคร่ืองปรุงรสลงในเนื้อปลากราย ใช้พายกวนหรือขย�้าให้เข้ากันจนเนื้อเหนียว
2. ใส่ถั่วฝักยาวหั่นฝอย ผสมให้เข้ากัน
3. ต้ังกระทะใส่น�้ามันให้เดือด น�าเนื้อปลากรายลงไปทอดให้เหลืองท้ังสองด้าน จัดใส่จาน
พร้อมรับประทาน
หมายเหตุ : ร้านอาหารดอนละนาม 55 หมู่ 11
ถนนชัยภูมิ-สีคิ้ว ต�าบลละหาน อ�าเภอจัตุรัส
จังหวัดชัยภูมิ โทร. 095-981-3840
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 117
นางสาวปฐมาวดี ปฏิรูปานนท์
ตัวแทนร้านดอนละนาม
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 119
ย�าผักกูดออร์แกนิค
เมนู “ย�าผักกูดออร์แกนิค” ได้แรงบันดาลใจจากผักกูดที่ปลูกในภูเชียงทาออร์แกนิคฟาร์ม
ท่ีผ่านการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ระดับสากล (USDA Organic, EU Organic, Organic
THAILAND) ซ่ึงเป็นมาตราฐานที่ผ่านการยอมรับในระดับโลก แสดงถึงความบริสุทธิ์สะอาดของผักกูด
ที่น�ามารังสรรค์โดยเชฟ ดร.ต้น ให้เป็นเมนูท่ีมีรสชาติพื้นถ่ินถูกปากผู้ที่ได้มาลิ้มลองชิม โดยมีความ
กรอบหวานมันจากผักกูดออร์แกนิค รสเปรี้ยวจากน�้ามะนาวออร์แกนิค พร้อมรสเผ็ดจากพริกข้ีหนูแดง
ประสานกับความเค็มของน�้าปลาแท้ ได้รสย�าแซ่บท่ีไม่เหมือนใคร นี่คือเมนูย�าผักกูดออร์แกนิค
ร้านภูเชียงทา คาเฟ่ อ.หนองบัวระเหว จ.ชัยภูมิ เมนูพ้ืนถิ่นแท้ๆ ท่ีคุณต้องมาต�า (มาลองชิม)
วัตถุดิบ - น�้าย�าปรุงรสสูตรทางร้าน
- ผักกูดออร์แกนิคลวกสุก - หอมแดงซอย
- กุ้งลวกสุก - กระเทียมสับ
- หมูบดลวกสุก - พริกขี้หนูแดงสับ
- มะเขือเทศหั่นช้ิน - แครอทขูดฝอยส�าหรับแต่งจาน
- น้�าปลา
- น�้ามะนาวออร์แกนิค
วิธีท�า
1. ลวกผักกูดในน�้าเดือด พอสุกตักใส่น้�าเย็น น�าข้ึนให้สะเด็ดน�้า ผสมน�้าปลา น้�ามะนาว
น้�าย�าปรุงรสสูตรทางร้าน คนจนส่วนผสมเข้ากันดี
2. เติมหมูบดลวกสุก ใส่หอมแดงซอย พริกขี้หนูแดงสับ และมะเขือเทศห่ันชิ้น เติมผักกูดออร์แกนิค
และกุ้ง คลุกให้เข้ากันดี ชิมรสชาติตามชอบ จัดใส่จานแต่งหน้าด้วยแครอทขูดฝอย พร้อมเสิร์ฟ
หมายเหตุ : ร้านภูเชียงทา คาเฟ่ 179 หมู่ 3
ต�าบลโคกสะอาด อ�าเภอหนองบัวระเหว จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 061-124-1188
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 121
นายวุฒิพงศ์ ครอบบัวบาน
เจ้าของร้านภูเชียงทา คาเฟ่
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 123
ผัดหม่ีค�าปิง (ผัดหมี่โบราณ)
“ผัดหม่ีค�าปิง” มาจากความต้ังใจท่ีจะสานต่อกิจการผลิตเส้นหม่ีโคราชของครอบครัว คือ
“โรงงานเส้นหม่ีไทยแม่ละอองดาว” อันเป็นอาชีพด้ังเดิมของบรรพบุรุษ โดยผู้บุกเบิกธุรกิจคือ คุณยาย
อุไร แซ่แต้ และคุณตาเอื้อน ถีสูงเนิน ท้ังสองท่านได้น�าภูมิปัญญาชาวบ้านโบราณที่ได้ร�่าเรียนมาเมื่อครั้ง
อาศัยอยู่ที่ อ.สูงเนิน จ.นครราชสีมา เร่ิมจากการน�าข้าวจ้าวมาแปรรูปเป็นเส้นหม่ีโคราช ผลิตออก
จ�าหน่าย ต่อมาได้ส่งต่อธุรกิจมายังรุ่นลูก คือ คุณแม่ละอองดาว ค�าตัน ด�าเนินธุรกิจต่อเนื่องยาวนาน
กว่า 75 ปี ปัจจุบันผู้ท่ีด�าเนินงานคือรุ่นที่ 3 อันเป็นท่ีมาของช่ือร้าน โรงหม่ีคาเฟ่ Rongmee Cafe
วัตถุดิบ
- เส้นหมี่
- น้�ามันพืช
- เครื่องเทศ
- น้�าปลา
- ซอสปรุงรส
- น�้าตาล
วิธีท�า
1. ลวกผักกูดในน�้าเดือด พอสุกตักใส่น้�าเย็น น�าขึ้นให้สะเด็ดน�้า ผสมน�้าปลา น�้ามะนาว
น้�าย�าปรุงรสสูตรทางร้าน คนจนส่วนผสมเข้ากันดี
2. เติมหมูบดลวกสุก ใส่หอมแดงซอย พริกข้ีหนูแดงสับ และมะเขือเทศหั่นชิ้น เติมผักกูดออร์แกนิค
และกุ้ง คลุกให้เข้ากันดี ชิมรสชาติตามชอบ จัดใส่จานแต่งหน้าด้วยแครอทขูดฝอย พร้อมเสิร์ฟ
หมายเหตุ : โรงหม่ีคาเฟ่ Rongmee Cafe
25 หมู่ 21 บ้านค�าปิง ต�าบลบ้านเพชร
อ�าเภอบ�าเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 095-606-5424, 080-926-4265
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 125
นางสาวอริศรา ค�าตัน
เจ้าของร้านโรงหมี่คาเฟ่
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 127
ต้มเก้า
“เก้า” ในภาษาจีน แปลว่า หมา ต้มเก้า จึงแปลว่า ต้มหมา ซึ่งต้มเก้าเป็นอาหารของคนจีน
ใช้กินแก้หนาว เพราะมีความเชื่อว่าต้มเก้าสามารถให้ความอบอุ่นแก่ร่างกายได้ ปัจจุบันไม่ใช้เน้ือหมา
มาเป็นส่วนประกอบแล้ว แต่จะใช้สัตว์ชนิดอื่น เช่น หางวัว เนื้อวัว เนื้อหมู เน้ือแพะ เป็นต้น
วัตถุดิบ
- หางวัว - พริก
- เต้าหู้ยี้ - ถ่ัวตัด
- หน่อไม้ - เห็ดหอม
- ขิง - เยื่อไผ่
- กระเทียม - มะนาว
- เครื่องเทศ (ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ผักชี ยี่หร่า
ใบกระวาน ลูกกระวาน อบเชยเทศ เปราะหอม)
วิธีท�า
1. ต�าเครื่องเทศให้ละเอียด ยีก้อนเต้าหู้ยี้น�ามาคลุกกับเน้ือ หั่นขิงและทุบกระเทียม จากนั้นเจียวขิง
และกระเทียมให้เหลือง โดยใส่ขิงก่อน เม่ือขิงเหลืองแล้วจึงน�ากระเทียมใส่
2. ผัดเน้ือและขิงกับกระเทียมให้เข้ากัน ปกติจะไม่ผัดเครื่องเทศกับเน้ือ แต่จะห่อผ้าขาวบางและน�า
ไปต้ม แต่การผัดท�าให้เข้าเน้ือเร็วและไม่ต้องต้มนาน
เคล็ดลับความอร่อย : ผัดหน่อไม้ที่หั่นเป็นแว่นให้เข้ากัน ยีเต้าหู้ย่ีผสมน�้าเติมจนท่วม เติมเห็ดและ
ฟองเต้าหู้ ต้มจนเนื้อเร่ิมเปื่อย ต้มเก้า (หางวัว) รสเด็ด รับประกันว่าหาทานยากเพราะผมยังไม่เคย
เห็นที่ไหนท�าเลย
หมายเหตุ : โต๊ะจีนโรงแรมภูเขียว 49 หมู่ 1
ต�าบลผักปัง อ�าเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 089-717-2532
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 129
นายชัยวัฒน์ บุญต่อ
เจ้าของร้านโตะจีนโรงแรมภูเขียว
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 131
สเต็กปลาแซลมอน
“ร้านบ้านเชฟด�าริ” อยู่ท่ามกลางหุบเขา 360 องศา ของอ�าเภอภักดีชุมพล เสิร์ฟอาหารยุโรป
โดยมีจานหลักคือสเต็ก จานโดดเด่นท่ีเชฟด�าริ มุขสมบัติ สร้างสรรค์ข้ึนเป็นพิเศษคือ “สเต็กปลา
แซลมอน” ซ่ึงให้ทั้งความอร่อย สวยงาม และสุขภาพดี โดยเชฟเลือกใช้ปลาแซลมอนสายพันธุ์นอเวเจียน
คุณภาพดีเสิร์ฟกับซอส Ginger Miso Oil หรือ ขิง มิโซะ น้�ามันมะกอก ซ่ึงเป็นการผสมผสานระหว่าง
สมุนไพรไทยและเครื่องปรุงรสญี่ปุ่น รับประทานกับมันฝรั่งบดรวมกับแครอทและผักโขม แล้วยังเติม
ความอร่อยด้วยอะโวคาโดข้ึนชื่อของจังหวัดชัยภูมิ เพ่ือรสชาติท่ีเป็นเลิศทุกค�าท่ีได้กลืนกิน
วัตถุดิบ - พริกไทยด�าโขกมือ - โรสแมรี
- ปลาแซลมอน - เกลือ - ขิงไทย - มิโซะญ่ีปุ่น
- ไทม์ - ลาเวนเดอร์ - หอมใหญ่สับ - กระเทียมสับ
- น�้ามันมะกอก - ผักโขม - พาเมซานชีส - เนย
- มันฝร่ังและแครอทบด - อะโวคาโดหั่นเต๋า - วอเตอร์เกรส - อัญชัน
- แววมยุรา - ชบาเมเปิ้ล
วิธีท�า
1. การท�าซอส : หั่นขิงเป็นเต๋าเล็กๆ ใส่ลงไปในน้�ามันมะกอกพร้อมกับมิโซะ แล้วปรุงรสด้วยเกลือ
และพริกไทยด�า
2. การผัดผักโขม : ตั้งกระทะให้ร้อน ใส่น�้ามันมะกอก พอร้อนใส่กระเทียมสับตามด้วยหอมใหญ่สับ
พอหอมและกระเทียมเหลืองได้ที่ น�าผักโขมลงไปผัดไฟอ่อนจนผักโขมสุกได้ที่
3. การท�ามันฝร่ังและแคทรอทบด : ต้มมันฝร่ังและแครอทจนสุกได้ที่ น�ามาบดเตรียมรอไว้ก่อน
จากนั้นน�ามาอุ่นร้อนแล้วปรุงรสด้วยเกลือ พริกไทยด�า นม เนย และวิปปิ้งครีม
4. การย่างปลาแซลมอน : ตั้งกระทะให้ร้อน ใส่น้�ามันมะกอก เมื่อน้�ามันร้อน น�าปลาแซลมอน
ที่หมักเกลือ พริกไทยด�า โรสแมร่ี ไทม์ ลาเวนเดอร์ ลงไปย่าง โดยย่างด้านท่ีเป็นหนังให้กรอบก่อน
แล้วค่อยย่างส่วนที่เป็นเน้ือปลาให้สุกพอดี
5. การจัดจาน : น�ามันฝร่ังและแครอทบดที่อุ่นร้อนไว้วางบนจาน ตามด้วยผักโขมผัด ขูดพาเมซาน
ชีส วางปลาแซลมอนที่ย่างสุกบนจาน ใส่ซอสบนปลา วางอะโวคาโดห่ันเต๋าบนจาน และจัดจานด้วย
ดอกไม้ ก็พร้อมเสิร์ฟความอร่อย
หมายเหตุ : ร้านอาหารบ้านเชฟด�าริ 251 หมู่ 7
บ้านนาทุ่งใหญ่ ต�าบลวังทอง อ�าเภอภักดีชุมพล
จังหวัดชัยภูมิ โทร. 081-869-7091
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 133
นายด�าริ มุขสมบัติ
เจ้าของร้านอาหารบ้านเชฟด�าริ
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 135
แกงเขียวหวานไก่อะโวคาโด
“แกงเขยี วหวานไกอ่ ะโวคาโด” เมนทู หี่ าที่ไหนไมไ่ ด ้ นอกจากในสวนเทพนาของเรา ความหอมมนั
ของเน้ืออะโวคาโดในระยะเริ่มน้ัน มีทั้งไขมันดีและวิตามินต่างๆ เม่ือน�ามาประกอบอาหารจะมีรสชาติ
ที่อร่อยไม่เหมือนใคร เน้ืออะโวคาโดสามารถท�าได้หลากหลายเมนู เช่น ผัดไข่ แกงส้ม ผัดน�้ามันหอย
แกงเหลืองแบบภาคใต้ หรือจะท�าเป็นของหวานอย่างอะโวคาโดหวานเย็นแช่อ่ิมก็ยังได้ แต่เมนูที่พอ
ทุกคนมาถึงสวนเทพนาแล้วจะพลาดไม่ได้เลยคือ “แกงเขียวหวานไก่อะโวคาโด” เมนูน้ีใครๆ ท่ีได้
ลองชิมก็ประทับใจ ถึงขึ้นท่ีอดไม่ได้ที่จะต้องบอกต่อกันเลยทีเดียว
วัตถุดิบ - ข่า
- ปีกไก่บนหั่นเป็นชิ้น - ใบโหระพา
- พริกแกงเขียวหวาน - กะทิ
- อะโวคาโด - เกลือ/น้�าปลา
- ตะไคร้ - น้�าตาล
- ใบมะกรูด
- พริกแดงสด
วิธีท�า
1. เทกะทิลงในหม้อ ต้ังไฟไม่ต้องแรง จากน้ันน�าพริกแกงเขียวหวานท่ีเตรียมไว้เทลงไปเค่ียวต่อ
โดยคนให้เป็นเนื้อเดียวกันกับน�้ากระทิ เติมข่า ตะไคร้ ใบมะกรูด พริกห่ันที่เตรียมไว้ลงไป
2. น�าไก่ที่เตรียมไว้ลงในหม้อ คนพอให้ไก่เข้ากับพริกแกงโดยเร็วแล้วรีบปิดฝา พอเนื้อไก่สุก
ปรุงรสชาติตามชอบ
3. น�าอะโวคาโดท่ีเตรียมไว้ลงในหม้อ ปิดฝาไว้สัก 2 นาที น�าใบโหระพาใส่ลงไปในแกงท่ีก�าลังเดือด
แล้วเบาไฟลง พอมีกล่ินใบโหระพาข้ึนมาแล้วปิดไฟ พร้อมตักเสิร์ฟ
หมายเหตุ : สวนเทพนา บ้านเทพนา
ต�าบลบ้านไร่ อ�าเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 081-989-2584
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 137
นายวิเชียร พรมทุ่งค้อ
เจ้าของสวนเทพนา
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 139
สลัดหม�่า
“หม่�า” เป็นอาหารที่หาได้ทั่วไปในอ�าเภอภูเขียว คนในท้องถ่ินมักจะน�าหม�่ามาประกอบอาหาร
ในครัวเรือน ไร่ภูแสงทองจึงได้น�าหม�่ามาดัดแปลงเป็นเมนูอาหาร โดยน�าผักสลัดชนิดต่างๆ มาจัดจาน
ให้ถูกปาก กินง่าย และดูเก๋ เข้ากับยุคสมัยปัจจุบันท่ีเปล่ียนแปลงไป ท่ีคนมักสนใจสุขภาพมากข้ึน
วัตถุดิบ
- หม�่าหมู - ไข ่
- ใบมะกรูด - พริก
- หอมแดง - ตะไคร ้
- น�้าซุป - น้�าสลัดโหระพา
วิธีท�า
1. ค่ัวหม�่ากับน�้าซุป โดยน�าไส้ออกมายีให้แตก
2. เม่ือหม่�าสุก ตอกไข่คนให้เข้ากัน เติมใบมะกรูด พริก หอมแดง ตะไคร้ ผัดให้สุก ตักใส่ถ้วย
3. น�าสลัดออร์แกนิค มาจัดรอบจานวางค่ัวหม�่าไว้ตรงกลาง ทานกับน�้าสลัดโหระพา
สูตรเฉพาะของไร่ภูแสงทอง
หมายเหตุ : ไร่ภูแสงทอง 81 หมู่ 17
ถนนภูเขียว-เกษตรสมบูรณ์ ต�าบลผักปัง
อ�าเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 084-601-5923
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 141
นายภานุพงศ์ เร่งรัดกิจ
เจ้าของไร่ภูแสงทอง
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 143
ต�าอินทผลัม
เมนู “ต�าอินทผลัม” นี้ได้แรงบันดาลใจมาจากคนรอบข้างท่ีชอบทานส้มต�ากันอยู่แล้ว และ
เจ้าของสวนก็เป็นคนที่ชอบเข้าครัวท�าอาหารเมนูใหม่ๆ เป็นประจ�า ด้วยที่สวนเราเองก็ปลูกอินทผลัม
จึงคิดจะรังสรรค์เมนูต่างๆ ที่สามารถประยุกต์ได้กับอินทผลัม จึงลองเอาผลสดของอินทผลัมมาต�า
ให้คนรอบข้างชิม ทุกคนพอใจในรสชาติท่ีอร่อยกันมาก ด้วยความกรอบ หวาน และความฝาดนิดๆ
พอน�ามาต�าแล้วใส่เคร่ืองปรุงต่างๆ ลงไป ท�าให้ได้รสชาติลงตัว ความฝาดท่ีอยู่ในอินทผลัมหายไปมาก
และได้สีสรรทั้งสีเหลืองและแดงท�าให้ดูน่าทาน จึงเป็นเมนูแนะน�าของสวนและเราใช้วัตถุดิบจากสวน
ทั้งอินทผลัม มะนาว มะละกอ และเคร่ืองเคียงอื่นๆ ที่ปลอดสาร จึงได้ทั้งความอร่อยและปลอดภัย
ส�าหรับผู้บริโภค
วัตถุดิบ - เส้นมะละกอ
- อินทผลัมสดผลสีเหลืองและผลสีแดง - มะเขือเทศสีดา
- ถั่วฝักยาว - กระเทียม
- พริกช้ีฟ้าแดง - น้�ามะนาว
- น้�าตาลอ้อยหรือน�้าตาลปึก - น้�ามะขามเปียก
- น�้าปลา
วิธีท�า
1. ต�ากระเทียมและพริกจนแหลก จากน้ันปรุงรสด้วยน�้าปลา น้�าตาล น้�ามะขามเปียก และน�้ามะนาว
ปรุงรสตามชอบ แล้วน�ามะเขือเทศลงไปต�า คลุกเคล้าเข้ากับน�้าส้มต�า
2. ใส่อินทผลัมสด เส้นมะละกอ และถั่วฝักยาวลงไป ต�าให้เข้ากัน ชิมรส แล้วเสิร์ฟได้เลย
หมายเหตุ : สวนเทพสถิตอินทผลัม 212 หมู่ 12
ต�าบลวะตะแบก อ�าเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 081-874-5788
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 145
นายภีมพัฒน์ ภาณุพลเพชรรัตน์
เจ้าของสวนเทพสถิตอินทผลัม
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 147
หมูกระทะสมุนไพร
“หมูกระทะ super food” เมนูท่ีได้รับแรงบันดาลใจมาจากพ่ีขาบ สุทธิพงษ์ สุริยะ ฟู้ดสไตลิสต์
ช่ือดังและเป็นนักปั้นแบรนด์ธุรกิจอาหาร การเกษตรและท่องเที่ยวชุมชน เจ้าของรางวัล Gourmand
World Cookbook Awards ประเทศฝร่ังเศส 16 ปีซ้อน เมื่อคร้ังมาเป็นแขก VIP ของภูพร้อมดาว
ในฟาร์มมีผักและสมุนไพรฝร่ังต่างๆ มากมาย จึงน�ามาประกอบเป็นหมูกระทะ supper food และ
สลัดโรลดอกไม้ ได้อย่างลงตัว
วัตถุดิบ - หมูสันนอกห่ันชิ้น - เบคก้ิงโซดา
- หมูสามชั้นสไลด์ - ซีอิ๊วขาว - ซอสหอยนางรม
- น�้าตาลทราย - น้�ามันงา - พริกไทยป่น
- น้�ามันพืช - ไข่ไก่ - โซดา
- งาขาวค่ัว - น�้าตาลกรวด - กระเทียมไทย
- กระดูกหมูท�าซุป - เกลือป่น - ซีอิ๊วขาว
- รากผักชี /ผักชี - น้�าส้มสายชู - น�้าปลา
- ผงปรุงรส - กระเทียมสับ - ซอสพริก
- กระเทียมดองสับ - ผักสมุนไพรชนิดต่างๆ
- พริกแดงจินดา
วิธีท�า
1. น�าหมูมาหมักด้วยวัตถุดิบหมักหมูกระทะแล้วพักไว้ในตู้เย็น 1 ช่ัวโมงเพ่ือให้เข้าเน้ือ
2. การท�าน้�าซุป ต้ังไฟใส่น�้าเปล่า ใส่กระดูกหมู ผงท�าซุป เกลือ น�้าตาลกรวดลงไป
โขลกรากผักชีกระเทียม พริกไทยใส่ผ้าขาวบางมัด แล้วน�าลงไปเค่ียวด้วยกัน 3 - 5 ชม.
3. การท�าน�้าจิ้ม เทส่วนผสมทุกอย่างลงหม้อตั้งไฟเค่ียวจนข้นเหนียวแล้วตักใส่ถ้วย
โรยด้วยงาขาวและผักชี
หมายเหตุ : ภูพร้อมดาว ฟาร์มสเตย์ 230 หมู่ 9
ต�าบลบ้านไร่ อ�าเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ
โทร. 081-577-4695
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 149
นายเอนก อุปรัตน์
เจ้าของภูพร้อมดาว ฟาร์มสเตย์
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 151
ขนมจีนโบราณ
“ขนมจีนโบราณ” เป็นอาหารพ้ืนถ่ินที่คนในพื้นที่อ�าเภอคอนสารนิยมรับประทาน สมัยด้ังเดิม
ชาวบ้านมักใช้เน้ือปลาท่ีหาได้จากแหล่งน้�าธรรมชาติ น�ามาท�าน�้ายาขนมจีน รวมไปถึงไก่ท่ีหาได้
ตามท้องถ่ิน แต่ในปัจจุบันมีผู้นิยมรับประทานน�้ายาขนมจีนเพ่ิมมากข้ึน และปลา/ไก่ที่เป็นวัตถุดิบส�าคัญ
จากแหล่งน้�าธรรมชาติหาได้ยากมากข้ึน ทางร้านจึงได้มีการปรับปรุงสูตรให้อร่อยถูกปาก
วัตถุดิบ (น�้ายากระทิ) (น�้ายาน�้าพริกหวาน) (น้�ายาป่าไก่)
- ตะไคร้ / กระชาย - ถ่ัวเขียวผ่าซีก - ตะไคร ้
- หอมแดง / ข่าหั่น - ถั่วลิสงค่ัว - กระชาย
- กระเทียมแกะเปลือก - พริกแกง - หอมแดง
- พริกแห้ง - หัวกะทิ - ข่าห่ัน
- พริกแกง (เพิ่มสี) - หางกะทิ - กระเทียมแกะเปลือก
- ผิวมะกรูด - หมูสับ - พริกแห้ง
- เนื้อปลานิลต้มปลาร้า - ผิวมะกรูดโขลกละเอียด - เนื้อปลานิลต้มปลาร้า
- ขมิ้นดักแด้ - น้�าปลา
- เน้ือมะพร้าว (ปั่น) - น�้าตาลปิ๊บ
วิธีท�า (น้�ายากะทิ)
1. เค่ียวหัวกะทิให้แตกมัน เติมชุดเคร่ืองแกง คั่วคนให้เข้ากันจนแห้ง เติมเนื้อปลาท่ีโขลกละเอียด
2. ต้มน�้ารองหางกะทิ และน�้าล้างก้างปลา แล้วน�าเครื่องแกงที่เตรียมไว้ในข้อ 1 ใส่ลงไป
เติมน้�าปลาร้า คนให้เข้ากันพร้อมเสิร์ฟ
วิธีท�า (น�้ายาน�้าพริกหวาน)
1. น�าถ่ัวเขียวผ่าซี่คั่วให้เหลือง น�าไปแช่น้�า เค่ียวหัวกะทิให้แตกมัน น�าพริกแกง และผิวมะกรูด
ลงผัดให้หอม
2. น�าถ่ัวเขียวผ่าซีกแช่น้�ามาปั่นให้ละเอียด เติมหางกะทิลงไป คนให้เข้ากัน ปรุงรสตามชอบ
ใส่ถั่วลิสงโขลกลงไปหลังปรุงรสเสร็จ
วิธีท�า (น้�ายาป่าไก่)
1. เติมชุดเคร่ืองแกงที่ปั่น เน้ือไก่โขลกละเอียด คั่วคนให้เข้ากันจนแห้ง
2. ต้มน�้ารอง (น�้าต้มไก่) และเครื่องจากข้อท่ี 1 ใส่ลงไป ปรุงตามชอบใจ จัดจานพร้อมเสิร์ฟ
หมายเหตุ : ร้านเฮือนค�าหมาก 103 หมู่ 3
ถนนคอนสาร-เขื่อนจุฬาภรณ์ ต�าบลห้วยยาง
อ�าเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ โทร. 081-975-5202
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 153
นางสหัส ราชสีห์
เจ้าของร้านเฮือนค�าหมาก
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 155
LOสู่CเลAอLค่า
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 157
ชัยภูมิ รุ่งเรือง
เมืองผ้าไหม
การปลูกหม่อนเล้ียงไหมเป็นวิถีชีวิตหลักของชาวชัยภูมิมาช้านาน ศาสตร์การปลูกหม่อนเล้ียงไหมจะมี
ลักษณะเฉพาะของแต่ละหมู่บ้านในอ�าเภอต่างๆ นับต้ังแต่การคัดเลือกสายพันธุ์ต้นหม่อนท่ีเติบโตได้ดีในพื้นท่ีนั้นๆ
มีสารอาหารที่ท�าให้ดักแด้ไหมเติบโตสมบูรณ์ให้เส้นไหมที่เหนียวและสวยงาม การสาวไหม การทอ การมัดเส้นหม่ีไหม
ให้มีลวดลายต่างๆ การย้อม การทอเป็นผืน เส้นไหม ลวดลาย การทอของแต่ละหมู่บ้านจะมีลักษณะเฉพาะตัว
แตกต่างกันไป ต่างก็รังสรรค์ผลงานออกมาได้อย่างละเอียดอ่อนสวยงามน่าช่ืนชม นับแต่ในอดีตผู้หญิงจะใช้เวลา
ท่ีว่างจากงานบ้านมาเล้ียงไหมทอผ้าส�าหรับใช้ในครอบครัว ทอผ้าฝ้ายส�าหรับย้อมถวายพระสงฆ์ ทอผ้าไหมไว้สวมใส่
ในงานส�าคัญ และมอบให้ลูกชายลูกสาวเก็บไว้เป็นมรดกอีกส่วนหน่ึง ลูกสาวแต่ละบ้านจะต้องเรียนรู้และรับการ
ถ่ายทอดวิธีการทั้งหมดจากครอบครัว หัตถกรรมทางช่างฝีมือ ผ้าทอมือ ท่ีมีลักษณะเด่นพิเศษของชัยภูมิ ได้แก่
ผ้าไหม ผ้าฝ้ายมัดหม่ี ผ้าขิด ในแต่ละประเภทของผ้าทอมือมีเอกลักษณ์เฉพาะในแต่ละพื้นที่
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 159
FTOHRAIASLILLK
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 161
อรนุช แก้วหาวงศ์
ผู้จัดการร้าน บ้านเชฟด�าริ
ดร.อรอุมา ไชยเศรษฐ
ประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเท่ียวจังหวัดชัยภูมิ
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 163
นางณัฏฐ์ชุดา นันทนิ ผ้าไหมบ้านเขว้า (บ้าน - เขว้า)
ท่องเท่ียวและกีฬาจังหวัดชัยภูมิ บ้านเขว้า เป็นอ�าเภอหนึ่งของจังหวัดชัยภูมิท่ีมีหลักฐานแสดงให้เห็นว่าเป็นชุมชนเก่าแก่ท่ีมีช่ือเสียง
กล่าวขวัญกันทั่วไปว่า เป็นสถานที่ผลิตผ้าไหมทอมือฝีมือดีจนเรียกติดปากว่า “ผ้าไหมบ้านเขว้า” ทั้งท่ีจังหวัดชัยภูมิ
มีการทอผ้าไหมในหลายพื้นท่ีหลายหมู่บ้าน และมีคุณภาพดีสวยงามไม่แพ้กัน เช่น ผ้าไหมบ้านนาเสียว อ�าเภอเมือง
ชัยภูมิ ผ้าไหมอ�าเภอคอนสวรรค์ แต่ถ้าเป็นผ้าไหมชัยภูมิ ก็จะเรียกรวมว่า ผ้าไหมบ้านเขว้า มูลเหตุหนึ่งอาจมาจาก
บ้านเขว้ามีการจัดระบบการผลิต การตลาด และพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ต่อเนื่องหลากหลายทันยุคทันสมัย จนเป็น
ศูนย์กลางการจ�าหน่ายผ้าไหมของจังหวัด แม้จะผลิตจากท้องท่ีอื่น แต่น�ามาท�าการตลาดที่บ้านเขว้าด้วย
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 165
ISNTYSILLEK
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 167
การท�าผ้าไหมโดยท่ัวไปจะเป็นงานหัตถกรรมในครัวเรือนสืบทอดเทคนิคต่างๆ ในการผลิตจากรุ่นปู่ย่า ตายาย นางสาวสุริยา สุระเสียง
สู่พ่อแม่ ลูกหลาน เป็นทอดๆ ต่อกันมา เอกลักษณ์เฉพาะของลายผ้า ไม่ว่าจะเป็นไหมพ้ืน ไหมมัดหมี่ หรือไหม วัฒนธรรมจังหวัดชัยภูมิ
ขิดจะเป็นลายดั้งเดิมที่ส่ังสมกันมา ซึ่งก็คล้ายกับลายทั่วไปท่ีปรากฏในลายผ้าทออีสาน จะแตกต่างท่ีความประณีต LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 169
ในการทอ ปัจจุบันผ้าไหมบ้านเขว้า แตกต่างจากผ้าไหมแหล่งอื่นๆ โดยมีการประยุกต์ลายและการใช้เทคนิคการย้อม
ลายผ้าให้เกิดความหลากหลายและซับซ้อนย่ิงกว่าเดิม มีการประยุกต์น�าไปผลิตเป็นผลิตภัณฑ์อื่นๆ นอกจาก
เครื่องนุ่งห่ม โดยยังมีความงดงามและเอกลักษณ์ความเป็นผ้าอีสานไว้
ผ้าฝ้ายมัดหม่ีคอนสวรรค์
คอนสวรรค์เป็นอ�าเภอท่ีมีชุมชน
โบราณในสมัยพุทธศตวรรษที่ ๑๒ - ๑๔
และจากหลักฐานการตั้งถ่ินฐาน การก่อต้ัง
ชุมชนและหมู่บ้านก่อนที่จะมีเมืองชัยภูมิ
คอนสวรรค์เป็นอ�าเภอท่ีต้ังอยู่ทางด้าน
ตะวันออกเฉียงเหนือ ห่างจากตัวจังหวัด
ประมาณ ๓๘ กิโลเมตร เนื่องจากเป็น
อ�าเภอท่ีมีพ้ืนท่ีดอนค่อนข้างมาก ซ่ึง
เหมาะแก่การท�าไร่ จึงมีการปลูกฝ้าย
มากในอดีต และมีการทอผ้าใช้กันมาก
จนถึงแลกเปล่ียนเป็นสินค้า
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 171
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 173
นางสาววดาวรรค์ พงศนันท์
ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดชัยภูมิ
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 175
แม้ในปัจจุบันไม่มีการปลูกฝ้าย
แล้วก็ตาม แต่ชาวอ�าเภอคอนสวรรค์ก็ยัง
มีการทอผ้าฝ้ายเป็นจ�านวนมาก โดยใช้
ฝ้ายส�าเร็จรูปจากโรงงานแทน ความจริง
ชาวอ�าเภอคอนสวรรค์ก็เหมือนชาวอีสาน
ทั่วไปท่ีผูกพันกับการทอฝ้ายมาต้ังแต่
อดีต ตามคติทางวัฒนธรรมประการแรก
ท่ีว่า ทอผ้าเพ่ือตอบสนองความจ�าเป็นขั้น
พื้นฐานและความต้องการด้านเศรษฐกิจ
ของชุมชน ประการท่ีสองเพื่อแสดงความ
เป็นผู้หญิง และประการท่ีสาม เพื่อแสดง
ความพร้อมในวัยท่ีจะมีครอบครัวได้ของ
ผู้หญิงอีสาน จึงไม่แปลกท่ีจะได้เห็น
ชาวบ้านตามหมู่บ้านต่างๆ โดยเฉพาะ
ผู้หญิงจะน่ังจับกลุ่มมัดหมี่ตามใต้ถุนบ้าน
บ้าง ขณะท่ีบางคนจะน่ังทอผ้าเป็นภาพท่ี
ชินตาผู้ที่ผ่านไปมา
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 177
นายสมพงศ์ เผ่าส�าราญ
รองประธานชมรมผู้ประกอบการอาหารจังหวัดชัยภูมิ
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 179
นายวรเจตน์ ชัยวิรัตนะ นางมาลา วรรณพงษ์
กรรมการหอการค้าชัยภูมิ ฝ่าย กรอ. ปราชญ์ชุมชนบ้านเสี้ยวน้อย
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 181
ABVEHONECEAAFLIDTOTOHSF
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 183
นายกอบชัย บุณอรณะ นอกจากน้ี อ�าเภอคอนสวรรค์ยังข้ึนชื่อในการทอผ้าไหมมัดหม่ี ซึ่งชาวบ้านจะรับด้ายมาจากนายทุน แล้วน�า
ท่ีปรึกษากิตติมศักดิ์ ไปท�าการทอผ้าตามลายท่ีก�าหนด โดยชาวบ้านจะเป็นผู้ลงแรง มีนายทุนเจ้าของร้านจัดหาวัตถุดิบมาให้ทั้งหมด
นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ ลวดลายในการทอผ้าฝ้ายมัดหม่ีก็คล้ายๆ กับลายผ้าไหมมัดหมี่ ซึ่งเป็นการสืบทอดลายผ้าอีสานดั้งเดิมมาแต่บรรพบุรุษ
มีลายผ้าท่ีพบเสมอในการทอ เช่น ประเภทเลียนแบบสัตว์ เป็นลายผ้าที่เรียกชื่อตามรูปร่างของสัตว์ต่างๆ ได้แก่
แมงงอด (แมงปอ่ ง) นาคเกยี้ ว นาคอมุ้ หนว่ ย นาคชกู าบหลวง หมน่ี กยงู หมช่ี า้ ง หมนี่ ก นกค ู่ ฯลฯ ประเภทเลยี นแบบพชื
ได้แก่ หม่ีดอกสร้อย หมี่เหล่ียมอ้อย หม่ีกาบหลวงลายกูด หมี่ดอกตุ้ม หมี่ดอกพิกุล ฯลฯ ประเภทเลียนแบบส่ิงประดิษฐ ์
หมี่สามไม้ใหญ่ หม่ีสองไม้ หมี่เทียน หมี่ธรมมาสน์ หม่ีขอเครือหม่ีตะเภาหลงเกาะ ฯลฯ ประเภทลายงานประเพณี
หรือวัฒนธรรม เช่น ลายแห่นาคโหด ลายงานบุญกระธูป ลายสาวบ้านแต้ เป็นต้น
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 185
ผศ.ดร.ประมุข ศรีชัยวงษ์
รองอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 187
นางกชพร ปริปุณนัง
พัฒนาการจังหวัดชัยภูมิ
นายสมพร บุญเกิน
ผู้แทนประธานหอการค้า
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 189
ส่วนลายผ้าไหมท่ีถือเป็นเอกลักษณ์
ของจังหวัดชัยภูมิได้แก่ ลาย “หม่ีคั่นขอนารี”
ชื่อเดิมคือ “ลายขอกระหรี่” เป็นลวดลาย
ที่มีเอกลักษณ์งดงาม ผ้าไหมเมืองชัยภูมิ
มีช่ือเสียงเมื่อคร้ังสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต ์ิ
พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี
พันปีหลวง ทรงส่งเสริมงานปลูกหม่อน
เล้ียงไหม พระองค์ได้ทรงทอดพระเนตร
งานผ้าไหมของชัยภูมิ และทรงชื่นชมว่า
สวยงามมาก จึงได้มีพระราชด�าริให้อนุรักษ์
ลายดังกล่าวไว้ จนกลายเป็นลายผ้าไหม
ประจ�าจังหวัดชัยภูมิ ปัจจุบันผ้าฝ้ายทอมือ
ได้มีการผลิตขยายออกไปในหลายพ้ืนท ่ี
มีการประยุกต์ลวดลายและวิธีการย้อมสีโดย
ใช้สีธรรมชาติ และพัฒนาลวดลายตามงาน
บุญประเพณีท่ีส�าคัญต่างๆ เช่น กลุ่มผ้าฝ้าย
ทอมือย้อมสีธรรมชาติ อ�าเภอหนองบัวแดง
ที่พัฒนาลวดลายงานบุญกระธูป อ�าเภอ
เกษตรสมบูรณ์ พัฒนาลวดลายจากงาน
สาวบ้านแต้ เป็นต้น
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 191
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 193
ผ้าขิดบ้านโนนเสลา (โนน - สะ -เหลา)
การทอผ้าขิดเป็นการทอจากเส้นฝ้าย
มีกรรมวิธีท่ียุ่งยากซับซ้อนกว่าการทอผ้าปกต ิ
เพราะต้องสร้างสรรค์ให้ผ้าปรากฏรูปแบบต่างๆ
ตามต้องการ โดยการทอยกเส้นหลัก (เส้นเครือ)
ด้วยไม้แบนปลายเรียวมน (ไม้เก็บขิด) แล้วสอด
เส้นสาน (เส้นทอ) เข้าไปตามร่องไม้ท่ียกไว้
แล้ว ความแตกต่างของสีฝ้ายจากเส้นสานและ
สีฝ้ายจากเส้นหลักที่ขัดประสานกันท�าให้เกิด
เปน็ ลวดลายแบบตา่ งๆ ผทู้ สี่ ามารถทอผา้ ลายขดิ
ได้น้ันต้องท�าการปฏิบัติจริงจากตัวอย่างลายขิด
และการสาธิตให้ดู ไม่สามารถทอผ้าลายขิด
จากการอ่านต�าราได้
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 195
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 197
การทอผ้าลายขิดมีส่วนประกอบลาย
ดังนี้คือ เป็นจุด เป็นเส้นตรง เป็นรูปทรง
สามเหลี่ยม สี่เหล่ียม เมื่อทอผ้าลายขิดออก
มาเป็นผืนแล้วจะมีชื่อเรยี กแตกตา่ งกนั ออกไป
เช่น ลายหน่วย ลายดอก ลายขอหรือขิดขอ
ลายกาบ ลายผสม ลายธรรมชาติ เป็นต้น ใน
ปัจจุบันผ้าลายขิดท่ีขึ้นช่ือของจังหวัดชัยภูมิ
และเป็นที่ยอมรับของคนทั่วไป คือผ้าลายขิด
บ้านโนนเสลา ต�าบลหนองตูม อ�าเภอภูเขียว
จังหวัดชัยภูมิ โดยเป็นหมู่บ้านทอผ้าขิด
ระดับประเทศ เป็นผลิตภัณฑ์หน่ึงต�าบล
หนึ่งผลิตภัณฑ์ท่ีมีช่ือเสียงของหมู่บ้าน และ
เป็นผ้าขิดทอมือท่ีมีคุณภาพ โดยผลิตออกมา
เป็นหมอนขิด เสื้อสตรี เส้ือบุรุษ กระโปรง
ผ้าพันคอ ผ้าคลุมไหล่ ผ้าปูโต๊ะ กล่องใส่
กระดาษทิชชู่ กระเป๋า เป็นต้น
LOCAL WISDOM : จังหวัดชัยภูมิ 199