197 พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ: การเปลี่ ยนผ่านจากอดีตสู่ปั จจุบัน
พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ: การเปลี่ ยนผ่านจากอดีตสู่ปัจจุบัน 198
199 พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ: การเปลี่ ยนผ่านจากอดีตสู่ปั จจุบัน
ทากาวใบพาดหลัง
...พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ เป็นพระราชพิธีส�ำคัญของไทยมาแต่โบราณ และยังคงถือปฏิบัติสืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน จัดขึ้นเพื่อบ�ำรุงขวัญและก�ำลังใจในการประกอบอาชีพท�ำการเกษตรซึ่งเป็นอาชีพหลัก ของประชาชนในท้องถิ่ น ให้เกิดความมั่ นใจว่าพืชพันธุ์ธัญญาหารจะเจริญงอกงามอุดมสมบูรณ์ ตลอดจนเพื่อความเป็นสิริมงคลตามความเชื่อในศาสนาพุทธ ศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู และความเชื่อเร่ืองผี ซึ่งเป็นความเชื่อดั้งเดิมในท้องถิ่ นผสมผสานกัน นอกจากนี ้ ยังแสดงถึงเสถียรภาพของบ้านเมืองและสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกอบพระราชพิธีในแต่ละรัชสมัย... ...กาลเวลาและความเปลี่ยนแปลงของบ้านเมือง ท�ำให้ขั้นตอนรายละเอียดของพระราชพิธีมีพัฒนาการเช่นเดียวกับพระราชพิธีอื่น ๆ... ...พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ จึงเป็นพระราชพิธีที่น่าสนใจในการศึ กษาค้นคว้าในมุมมองต่าง ๆ ที่หลากหลาย เช่น คติความเชื่อและรูปแบบพระราชพิธี การมีส่วนร่วมของประชาชน รวมทั้งภาพสะท้อนสังคมจากพระราชพิธีและพระราชอ�ำนาจของพระมหากษัตริย์ ที่แฝงอยู่ในพระราชพิธี เป็นต้น ทั้งนี ้ พระราชพิธีดังกล่าวยังมีส่วนสนับสนุนความสัมพันธ์ ระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์และราษฎรในท้องถิ่ นต่าง ๆ ทั้งด้านพิธีกรรมและอื่น ๆ ที่เป็นปัจจัยของวิถีเกษตรด้วย...