ประเภทเครื่องดนตรีสากล ป.3

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1
ลักษณะและเสียงของเครื่องดนตรี




(รูปร่างลักษณะและเสียงของเครื่องดนตรีสากล)



กลุ่มสาระศิลปะ วิชาดนตรี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3
สอนโดย คุณครูธัชพัทญ์ นาคเสน
โรงเรียนวัดราชวรินทร์ สำนักงานเขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร

ใบความรู้
รูปร่างลักษณะและเสียงของเครื่องดนตรีสากล




เครื่องดนตรีสากลในปัจจุบันสามารถจำแนกหรือจัดเป็นประเภทใหญ่ๆ ตามลักษณะ
ของเสียงที่คล้ายคลึงกัน และลักษณะของเครื่องดนตรี แบ่งออกเป็น 5 ประเภทใหญ่ๆ ดังนี้

1. เครื่องดนตรีสากลประเภทสาย (String Instruments)

เครื่องดนตรีประเภทเครื่องสาย สายของเครื่องดนตรีประเภทนี้มีทั้งสายที่ทำมาจาก
เส้นลวด เส้นเอ็น เส้นไหม ไนล่อน หรือโลหะอย่างใดอย่างหนึ่ง นำมาขึงให้ตึง ความดังของ
เสียงขึ้นอยู่กับรูปร่าง และวัสดุที่นำมาใช้ทำกะโหลกเครื่องดนตรี กะโหลกเครื่องดนตรีทำ
หน้าที่เป็นตัวขยายเสียงที่เกิดจากการสั่นสะเทือนของ สาย เครื่องดนตรีประเภทเครื่องสายที่
นำมาใช้ในการประสมวงดนตรีมีดังนี้
ประเภทเครื่องสี ได้แก่ ไวโอลิน วิโอลา เชลโล ดับเบิลเบส
ประเภทเครื่องดีด ได้แก่ ฮาร์พ ไลร์ ลูท แบนโจ กีต้าร์ แมนโดลิน

2. เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องลมไม้ (Woodwind Instruments)

เครื่องดนตรี ประเภทนี้ เกิดเสียงโดยการเป่าลมผ่านช่องแคบๆ ให้เข้าไปภายในท่อ ซึ่ง
ทำหน้าที่เป็นตัวขยายเสียงให้ดังขึ้น คุณลักษณะของเสียงที่เกิดขึ้นจะแตกต่างกัน ตามขนาด
ของท่อ ความสั้นยาวของท่อ และความแรงของลมที่เป่าเข้าไปภายในท่อ เครื่องดนตรี แต่ละ
ชนิดยังมีขนาดต่างๆ กันออกไป เครื่องดนตรีขนาดเล็กจะให้ระดับเสียงสูง เครื่องดนตรี
ขนาดใหญ่จะให้เสียงต่ำ ผู้บรรเลงจะต้องเลือกใช้เครื่องดนตรีให้เหมาะสมกับบทเพลง ตามที่
ผู้ประพันธ์เพลงได้กำหนดไว้ ประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีดังต่อไปนี้
ประเภทเป่าลมผ่านช่องลม ได้แก่ เรคอร์เดอร์ ปิคโคโล ฟลูท
ประเภทเป่าลมผ่านลิ้น ได้แก่ คลาริเน็ต แซกโซโฟน

ใบความรู้
รูปร่างลักษณะและเสียงของเครื่องดนตรีสากล




3. เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องลมทองเหลือง (Brass Instruments)















เครื่องดนตรีประเภทนี้มักทำด้วยโลหะผสมหรือโลหะทองเหลือง เสียงของเครื่องดนตรี
ประเภทนี้เกิดจากการเป่าผ่านท่อโลหะ ความสั้นยาวของท่อโลหะทำให้ระดับเสียงเปลี่ยน
ไป การเปลี่ยนความสั้นยาวของท่อโลหะจะใช้ลูกสูบเป็นตัวบังคับ เครื่องดนตรี บางชนิดจะ
ใช้การชักท่อลมเข้าออก เปลี่ยนความสั้นยาวของท่อตามความต้องการ ลักษณะเด่นของ
เครื่องดนตรีประเภทนี้ มีปากลำโพงสำหรับใช้ขยายเสียงให้มีความดังเจิดจ้า เรามักเรียก
เครื่องดนตรีประเภทนี้รวมๆ กันว่า “แตร” ขนาดของปากลำโพงขึ้นอยู่กับขนาดของเครื่อง
ดนตรี
เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องลมทองเหลือง ได้แก่ คอร์เน็ต ทรัมเป็ต บิวเกิล ฟลูเกิลฮ
อร์น เฟรนช์ฮอร์น ทรอมโบน บาริโทน ยูโฟเนียม ทูบา ซูซาโฟน

4. เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องลิ่มนิ้ว (Keyboard Instruments)



ลักษณะเด่นของเครื่องดนตรีชนิดนี้คือ มีลิ่มนิ้วสำหรับกด เพื่อเปลี่ยนระดับเสียงดนตรี ลิ่มนิ้ว
สำหรับกดนั้นนิยมเรียกว่า “คีย์” (Key) เครื่องดนตรีแต่ละชนิดมีจำนวนคีย์ไม่เท่ากัน โดยปกติสี
ของคีย์เป็นขาวหรือดำ คีย์สีดำโผล่ขึ้นมากกว่าคีย์สีขาว ในปัจจุบัน เครื่องดนตรีนี้ เกิดเสียงโดยใช้
วงจรอิเล็คทรอนิกส์ สามารถเลียนแบบเสียงเครื่องดนตรีต่างๆ ได้หลายชนิด
เครื่องดนตรีที่จัดอยู่ในกลุ่มเครื่องลิ่มนิ้ว ได้แก่ เปียโน ออร์แกน ฮาร์พซิคอร์ด คลาวิคอร์ด แอค
คอร์เดียน อิเลคโทน

ใบความรู้
รูปร่างลักษณะและเสียงของเครื่องดนตรีสากล




5. เครื่องดนตรีสากลประเภทเครื่องกระทบ (Percussion Instruments)















เครื่องดนตรีประเภทเครื่องกระทบ ได้แก่ เครื่องดนตรีที่เกิดเสียงจากการตี การสั่น การ
เขย่า การเคาะ หรือการขูด การตีอาจจะใช้ไม้ตีหรืออาจจะใช้สิ่งหนึ่งกระทบเข้ากับอีกสิ่ง
หนึ่งเพื่อทำ ให้เกิดเสียง เครื่องกระทบประกอบขึ้นด้วยวัสดุที่เป็นของแข็งหลายชนิด เช่น
โลหะ ไม้ หรือแผ่นหนังขึงตึง
เครื่องดนตรีประเภทเครื่องกระทบ ได้แก่ไซโลโฟน กลองทิมปานี ฉาบ กลองชุด แทมโบริน

ใบงานงาน
รูปร่างลักษณะและเสียงของเครื่องดนตรีสากล

คำชี้แจง : ให้นักเรียนวาดภาพเครื่องดนตรีที่นักเรียนชื่นชอบ พร้อมบอกประเภท ลักษณะรูปร่าง
และเสียงของเครื่องดนตรีชนิดนี้ และให้เหตุผลถึงความชื่นชอบ พร้อมระบายสีภาพวาดให้สวยงาม

ชื่อเครื่องดนตรี คือ .....................................................................
จัดอยู่ในกลุ่มเครื่องดนตรีประเภท ....................................................................................
มีรูปร่างลักษณะ คือ.............................................................................................................
มีลักษณะของเสียง คือ.........................................................................................................
ชอบเครื่องดนตรีชนิดนี้ เพราะ ..........................................................................................
.................................................................................................................................................
ชื่อ...........................................นามสกุล.................................เลขที่..................ชั้น...............