60 ปี ร่มฟ้าสันป่าตอง

1

2

3

4

5

6



7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23



24

25

26

27

28



แกะสลักบา้ นก่ิวแลนอ้ ย ภูมิ
ปญั ญา
บา้ นกิว่ แลน้อย ต้ังอยูใ่ น ตาบลบ้านแม อาเภอสันป่าตอง จงั หวัด เด่น
เชียงใหม่ มีประวัติยาวนานกว่า 300 ปีกิ่วแลน้อยมีความหมายตามภา
พ้ืนเมืองภาคเหนือว่า มีความคอดเล็ก เป็นหมู่บ้านท่เี ป็นพื้นท่ีราบมีทุ่งนา
ต้ังตรงกลาง ระหว่างบ้านกิ่วแลน้อยกับหมู่บ้านก่ิวแลหลวง ประชากร
ส่วนมากในบ้านก่ิวแลน้อยมีอาชีพทานา ปลูกข้าว ปลูกหอม กระเทียม
ถ่ัวเหลือง เมื่อปี พ.ศ. 2497 ได้มี พ่อบุญมี ท้าวปินตา มาแต่งงานกับแม่
เลขา ซึ่งเป็นสาวงาม หรือนางงามสันป่าตอง เมื่อแต่งงานอยู่กินกันก็ได้
เอางานแกะสลักช่างไม้มาประกอบอาชีพท่ีบ้านก่ิวแลน้อย เพราะมีตอไม้
สักอยู่มากมายตามป่าหรือหัวไร่ปลายนา และได้สอนคนในหมู่บ้าน
แกะสลกั ชา้ งด้วยทาคนในหมบู่ ้านมรี ายได้ ยามว่างจากการทานาทาสวน

แกะสลกั ชา้ งใหญ่

แม่อาพรเล่าว่าไปเรียนกับพ่อบุญมี ท้าวปินตา และพ่อคาปัน ทองต้น
เป็นพ่อครูสอนแกะสลักช้างขนาดใหญ่ที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านช้างขนาด
ใหญ่ แม่อาพรเป็นลูกศิษย์รุ่นแรกท่ีเรียนกับพ่อครู สมัยน้ันแรก ๆ ก็จะใช้ไม้
ในการแกะสลัก ต่อมามีกฎหมายคุ้มครองไม้ไม่ให้ตัดไม้เลยทาให้ช่วงหลัง ๆ
ไม่ได้แกะด้วยไม้สักเพราะมีราคาแพงและเป็นไม้คุ้มครองเลยหันมาแกะเป็นไม้
ฉาฉา ข้อดีของไม้ฉาฉาเนื้ออ่อน แม่อาพรก็รับจ้างและฝึกศึกษาวิชาการและ
แกะสลกั จนมีฝีมือ

29

แกะสลกั ลายไทย ราชรถ รามเกยี รต์ิ

พ.ศ. 2510 เรียนจากพ่อกานันคาปัน ทองต้น เร่ิมแกะภาพลาย
ดอกไม้ นูนต่าหิวสิงห์ ภาพชา้ งป่า ปัจจบุ ันภาพลายไทย

แกะสลกั แผ่นภาพ

นางบัวเก๋ียง ก่ิงแก้ว เล่าว่าเร่ิมเรียนแกะสลักกับพ่อ
ธงชัย ก่ิวแก้ว ท่ีมีความชานาญเช่ียวชาญและเป็นพ่อครูสอน
การแกะสลักไม้ในด้านลายพุทธประวัติและวรรณคดีต่าง ๆ
แกะสลักลายไทยผสมกับเอกลักษณ์ล้านนา เพ่ือความแตกต่าง
ใหก้ ับชนิ้ งาน แต่ยังคงรปู แบเดิมของตัวละครทกุ ตัว

แกะสลักไม้ 3 มิติ

พ่อเจน นวนสุภา ช่างแกะสลักไม้แห่งล้านนา เป็นผู้
สืบทอดและสร้างสรรค์ผลงานศิลป์หัตกรรมไม้แกะสลัก 3 มิติ
และยึดอาชีพช่างไม้แกะสลักมาต่อเนื่องยาวนานกว่า 50 ปี
และยังได้มีโอกาสไปศึกษาชมงานการเขียนภาพลายไทยตาม
วัดต่าง ๆ ปัจจบุ ันเปิดศนู ย์การเรียนรู้เพื่อให้คนทส่ี นใจสามารถ
เขา้ ศึกษาเรียนรภู้ ูมิปัญญาการแกะสลักไม้

30

แกะสลกั รปู สัตวต์ า่ ง ๆ

พอ่ อินสวย เริ่มเรียนแกะสลักไม้ต้ังแต่อายุ 14 ปี เรียน
แกะสลักกับพ่อบุญมี ท้าวปินตา ประกอบอาชีพแกะสลักและ
เริ่มสนใจแกะสลักรูปสัตว์ต่าง ๆ จนพัฒนาฝีมือสร้างสรรค์
ผลงานเร่อื ยมาจนเปน็ ท่ีรจู้ กั

แกะสลักช้างนอ้ ย

นายพรหม ก้อนแก้ว ผู้แกะสลักไม้รูปช้างน้อยได้รับ
การถ่ายทอดทักษะความรู้มาจาก พ่ออุ๊ยดวงต๋า สิทธิวัง เม่ือปี
พ.ศ. 2520 โดยเร่ิมจากการฝึกแกะสลักช้างขนาดใหญ่และ
พัฒนาฝีมือมาเร่ือย ๆ และเร่ิมพัฒนาสินค้าให้มีความ
หลากหลายรูปแบบมากย่งิ ขนึ้

แกะสลักช้างใหญ่

พ่อน้อยอนันต์ เร่ิมเรียนแกะสลักไม้ ตั้งแต่ปี พ.ศ.
2512 ได้รับถ่ายทอดความรู้ภูมิปัญญาการแกะสลักไม้จากพ่อ
บุญมี ท้าวปินตา เร่ิมแรกเรียนแกะสลักช้าง หลังจากได้เก็บ
เกี่ยวประสบการณ์จากพ่อครูบุญมีประมาณ 12 ปีจึงได้ผัน
ตัวเองมารบั เหมาแกะสลกั ชน้ิ งาน

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

อาเภอสันปา่ ตอง จังหวดั เชียงใหม่

42

อาเภอสันปา่ ตอง จังหวดั เชยี งใหม่

42

43