วัฏจักรชีวิตของสัตว์ ป. 3

บทเรยี น วทิ ยาศาสตร์

เรอื่ ง ชวี ติ ของมนุษยแ์ ละสัตว์

โดย ครปู ารชิ าติ รอดเพช็ ร
โรงเรียนชมุ ชนพบิ ูลสงคราม

เรื่องท่ี 2 วัฏจกั รชีวติ ของสัตว์

เป้าหมายการเรยี นรู้

1. สรา้ งแบบจาลองบรรยายวฏั จักรชวี ติ ของสัตวไ์ ด้ เปรยี บเทียบ
วัฏจักรชีวติ ของสตั วบ์ างชนดิ ได้

2. ตระหนักถงึ คณุ คา่ ของชวี ติ สัตว์ โดยไมท่ าให้วฏั จกั รชีวิตของสตั ว์
เปลี่ยนแปลงได้

สตั วท์ กุ ชนิดจะมกี ารเปลีย่ นแปลงรปู รา่ ง บางชนิดเปล่ยี นแปลงมาก
บางชนดิ เปลย่ี นแปลงนอ้ ย การเปลีย่ นแปลงท่เี กดิ ขึน้ น้เี รียกวา่

วฏั จักรชีวิตของสตั ว์

วฏั จกั รชีวติ ของสตั ว์เป็นการ
เปล่ยี นแปลงรูปรา่ ง ขนาด
และการเจรญิ เติบโต
ที่จะเกดิ หมนุ เวียนไปเรอื่ ย ๆ

เราแบง่ วฏั จักรชีวิตของสตั วต์ ามลักษณะการ
ออกลกู ไดเ้ ป็น 2 แบบ คือ สัตว์ออกลกู
เปน็ ไขแ่ ละสตั วอ์ อกลกู เปน็ ตัว

สัตว์ออกลกู เปน็ ไขท่ ีม่ ีวัฏจักรชีวติ 3 ระยะ

กลมุ่ ที่ 1 เม่ือตัวอ่อนฟักออกจากไขแ่ ล้ว จะมีลักษณะคล้ายกบั พ่อแม่
เช่น ไก่ จงิ้ จก งู ปลา ตกั๊ แตน แมลงสาบ
กลมุ่ ที่ 2 เม่อื ตัวอ่อนฟกั ออกจากไขแ่ ล้ว ตวั ออ่ นจะมกี ารเปลี่ยนแปลง
รปู รา่ งจนถึงตัวเต็มวัยจงึ มีลักษณะเหมอื นพ่อแม่ เชน่ กบ

วัฏจักรชวี ิตของไก่
ตวั เตม็ วัย

ตวั ออ่ น ไข่

วัฏจกั รชีวิตของกบ
กบ

ลกู อ๊อด ไข่

วัฏจกั รชวี ิตของต๊กั แตน
ตัวออ่ น

ไข่
ตัวเตม็ วยั

สตั ว์ออกลกู เป็นไขท่ มี่ ีวัฏจักรชีวิต 4 เชน่ ผเี สอื้ แมลงวนั เตา่ ทอง ยุง
ด้วงกล่าง หง่ิ ห้อย สตั วก์ ลุ่มนี้เม่อื ฟักออกจากไข่แล้วตัวออ่ นจะมีการ
เปล่ยี นแปลงรูปร่าง จนเม่อื ถงึ ตัวเตม็ วยั จะมลี กั ษณะเหมือนพ่อแม่

ไข่

ตวั เตม็ วัย วัฏจักรชีวิตของผีเสอื้ หนอน

ดกั แด้

วัฏจักรชวี ิตของยงุ

วัฏจกั รชีวิตของเตา่ ทอง
ตัวเตม็ วัย

ดกั แด้ ไข่
ตวั อ่อน

วฏั จักรชีวิตของสัตว์ออกลกู เป็นตัว

หลงั จากการปฏสิ นธิแล้ว สตั วต์ วั เมยี จะต้งั ทอ้ ง และเมื่อถึงเวลาจะออกลกู เป็น
ตวั อ่อนทม่ี ลี กั ษณะคล้ายพ่อแม่ แตม่ ีขนาดเล็กกวา่ และอวยั วะตา่ งๆ ยัง
เจริญเตบิ โตไม่เต็มท่ี ระหวา่ งทีต่ วั ออ่ นพัฒนาไปเปน็ ตวั เต็มวยั จะมกี าร
เปล่ยี นแปลงรูปรา่ งไม่มากนกั ซึง่ วฏั จกั รชีวติ ของสตั วอ์ อกลกู เป็นตวั มี 2
ระยะ ได้แก่

1. สัตวเ์ ลี้ยงลูกดว้ ยนม เชน่ เป็นตน้

2. ปลาบางชนดิ เชน่ ปลาเข็ม ปลาหางนกยงู ปลาสอด เป็นต้น

วฏั จักรชีวติ ของสตั ว์ออกลูกเป็นตัว

ตัวเตม็ วัย ตวั ออ่ น

แนวทางในการดูแลให้วัฏจกั รชวี ติ ของสตั วด์ าเนินต่อไป

สตั วถ์ อื เปน็ ทรัพยากรทม่ี ีคุณค่า เพราะชว่ ยรกั ษาสมดลุ ในธรรมชาตแิ ละช่วยให้
ธรรมชาติมคี วามงดงาม ดงั น้นั เราตอ้ งชว่ ยกันอนรุ กั ษ์สัตวไ์ มใ่ ห้ลดจานวนลง
หรอื สูญพนั ธไ์ุ ป การดูแลวัฏจกั รชีวิตของสัตว์ให้ดาเนนิ ต่อไปเป็นหนทางหนง่ึ ใน
การอนรุ กั ษ์สตั ว์ ซง่ึ มแี นวทางในการปฏบิ ตั ิดงั น้ี
1. ไม่ล่าสตั วห์ รอื จบั สัตวน์ า้ ในฤดูผสมพันธุ์และวางไข่
2. ไมต่ ัดไมท้ าลายปา่ ซึ่งเป็นทอ่ี ยู่อาศยั ของสัตว์
3. หลีกเลย่ี งการทิ้งขยะหรอื ฝ่งั ขยะอันตรายลงดิน เผาทาลายหนา้ ดนิ หรือการใช้

ยาฆ่าแมลงฉดี พน่ ตน้ พืช ซง่ึ ทาใหด้ นิ เส่ือมสภาพ
4. อนุรกั ษท์ รพั ยากรธรรมชาตทิ กุ ประเภทให้มคี ณุ ภาพเหมาะสมต่อการดารงชีวิต

ของสัตว์
5. หลกี เล่ยี งกิจกรรมทสี่ ง่ ผลเสยี ต่อสภาพอากาศ เช่น การปลอ่ ยควนั จาก

โรงงานอตุ สาหกรรมหรอื รถยนต์ การเผาขยะ