BAB 2(PERMINTAAN, PENAWARAN, KESEIMBANGAN PASARAN)

PERMINTAAN,
PENAWARAN

DAN
KESEIMBANGAN PASARAN

1

PERMINTAAN

Definisi permintaan:
Kehendak manusia untuk memiliki sesuatu barang atau
perkhidmatan pada suatu tingkat harga dan masa tertentu
untuk sesuatu tujuan dan disokong oleh kuasa beli wang.

Hukum permintaan:
Hukum permintaan menyatakan hubungan di antara harga
dengan kuantiti adalah secara songsang (negatif).

** Apabila harga menigkat, kuantiti yang diminta akan
berkurangan dan sebaliknya apabila harga jatuh, kuantiti yang
diminta akan bertambah dengan andaian ceteris paribus.
***(utiliti sut berkurangan, kesan pendapatan & penggantian)

Fungsi permintaan :
Qd = a – bp

2

Jadual Permintaan Daging

Kombinasi Harga (RM) Kuantiti diminta (kg)
A 0 30
B 1 24
C 2 18
D 3 12
E 4 6
F 5 0

3

Harga Keluk Permintaan Daging
(RM)
Keluk permintaan merupakan satu keluk yang
5F menunjukkan pelbagai kombinasi yang diminta pada
4 setiap tingkat harga.
3
2 E
1
0 D

C

B
A

6 12 18 24 30 Kuantiti daging(kg)

4

Fungsi Permintaan

Fungsi Permintaan menunjukkan hubungan di antara
kuantiti diminta dengan tingkat harga.

Qd = a- bP Jadual Permintaan Daging

24 = a – b --------- (1) Kombinasi Harga Kuantiti
18 = a – 2b --------- (2) (RM) diminta
Persamaan (1) - (2)
6 = – b ------------ (3) A0 (kg)
Gantikan(3) ke dalam persamaan (1) B1
C2 30
D3
24 (1)

18 (2)

12

24 = a – 6 E46

24 + 6 = a F50

a = 30

Masukkan nilai a dan b ke dalam persamaan umum. Maka fungsi
permintaan daging seperti berikut:

Qd = 30 – 6P 5

Keluk Permintaan Luar Biasa

Harga D Barang Mewah ialah barang yng
berprestij dan hanya mampu dibeli oleh
orang kaya.

Semakin tinggi tingkat harga, semakin
banyak kuantiti barang diminta.

P1 Misalnya kenaikan harga dari Po ke P1
menyebabkan kuantiti diminta turut
naik dari Qo ke Q1.

Contoh: BMW dan barang perhiasan
daripada berlian.

P0 Q1 Kuantiti
D

0 Qo

6

Keluk Permintaan Luar Biasa

Harga D Barang giffen ialah barang bawahan
yang sangat rendah mutunya tetapi
merupakan barang utama dalam
perbelanjaan golongan miskin.

Kejatuhan tingkat harga, menyebabkan
banyak kuantiti barang diminta turut
menurun.

P0 Misalnya kejatuhan harga dari Po ke P1
menyebabkan kuantiti diminta turut
menurun dari Qo ke Q1.

Contoh: beras hancur.

P1 Q0 Kuantiti
D

0 Q1

7

Keluk Permintaan Luar Biasa

Harga Do Keluk permintaan barang mesti
P2
berbentuk menegak.
P1 Barang mesti ialah barang yang
permintaan tidak banyak berubah
walupun harga barang telah berubah.
Kejatuhan dan kenaikan harga tidak
mempengaruhi kuantiti yang diminta.
Contoh: garam dan gula.

P0 kuantiti

0 Qo

8

Permintaan Pasaran

Permintaan pasaran ialah jumlah permintaan semua induvidu dalam
pasaran pada satu tingkat harga tertentu dalam tempoh masa tertentu.

Permintaan individu dan permintaan pasaran bagi daging ayam

Harga Harga Harga
20 D 20 D 20 D

15 A1 15 A2 15 A3

10 B1 10 B2 10 B3

D D D
0 10 20 40 kuantiti 0 5 10 20 kuantiti
0 15 30 60 kuantiti
Permintaan Ali Permintaan Ain
Permintaan Pasaran

9

Perubahan Kuantiti Diminta Dan Peralihan Permintaan

Harga Harga

D B Pengurangan Pertambahan
P1
P0 D2 D0 D1
P2
Penguncupan

A Pengembangan P0 CAB

C D2 D0 D1

0 Q1 D 0 Q2 Q0 Q1 kuantiti
Q1 Q2 kuantiti

Rajah 1. Perubahan Kuantiti Diminta Rajah 2. Perubahan Permintaan

10

Faktor-Faktor Yang Mempengaruhi Permintaan

Qd = f ( Px,Py,Y,T,M,I,Pd,G dan K)
A. Perubahan harga barang itu sendiri.
B. Perubahan harga barang lain;

i. Harga barang pengganti
ii. Harga barang penggenap
C. Perubahan citarasa.
D. Perubahan pendapatan.
E. Jumlah penduduk.
F. Jangkaan masa hadapan.
G. Kemudahan kredit.
H. Dasar kerajaan.
I. Musim.

11

Penawaran

Definisi penawaran
Penawaran bermaksud kuantiti barang dan perkhidmatan yang
sanggup dan mampu ditawarkan untuk jualan pada pelbagai tingkat
harga dalam tempoh masa tertentu dengan andaian citeris paribus.

Hukum penawaran
Hukum penawaran menyatakan hubungan di antara harga dengan
kuantiti adalah secara langsung (positif).

** Apabila harga menigkat, kuantiti yang ditawar akan bertambah
dan sebaliknya apabila harga jatuh, kuantiti yang ditawar akan
berkurang dengan andaian ceteris paribus.
***(pada harga tinggi, motif keuntungan dan memenuhi permintaan)

Fungsi penawaran :
Qs = c + dp

12

Jadual Penawaran Durian

Kombinasi Harga (RM) Kuantiti (kg)
A 0 6
B 1 8
C 2 10
D 3 12
E 4 14
F 5 16

13

Harga (RM) Keluk Penawaran Durian

4 S
3 E

D

C
2

B 10 12 14 Kuantiti durian (kg)
1

AS

0 68

Keluk penawaran merupakan satu keluk yang menunjukkan pelbagai
kombinasi yang ditawarkan pada setiap tingkat harga.

14

Fungsi Penawaran Durian

Fungsi Permintaan menunjukkan hubungan di antara
kuantiti diminta dengan tingkat harga.

Qs = c + dP Kombinasi Harga Kuantiti
8 = c + d --------- (1) (RM) (kg)

10 = c + 2d --------- (2) A0 6

Persamaan (1) - (2) B1 8 (1)

2 = d ------------ (3) C 2 10 (2)

Gantikan(c) ke dalam persamaan (1) D 3 12

8=c–2 E 4 14

8-2=c F 5 16

c=6

Masukkan nilai c dan d ke dalam persamaan umum. Maka fungsi
penawaran durian seperti berikut:

Qs = 6 + 2P

15

Penawaran Pasaran

Penawaran pasaran ialah jumlah penawaran semua induvidu/ firma dalam
pasaran pada satu tingkat harga tertentu dalam tempoh masa tertentu.

Penawaran individu dan penawaran pasaran bagi daging ayam

Harga Harga Harga

S SS

15 A1 15 A2 15 A3

10 B1 10 B2 10 B3
S S S

0 10 20 kuantiti 0 5 10 kuantiti 0 15 30 kuantiti

Penawaran firma AFC Penawaran Ain Penawaran Pasaran

16

Perubahan Kuantiti Ditawar Dan Peralihan Penawaran

Harga Harga

S S2 S0 S1
B
P1 Pengurangan Pertambahan

P0 A Pengembangan P0 CA B

P2 C Penguncupan S2 S0 S1
S Q1
Q1 Q2 kuantiti 0 Q2 Q0 Q1 kuantiti
0

Rajah 1. Perubahan Kuantiti Ditawar Rajah 2. Perubahan Penawaran

17

Faktor-Faktor Yang Mempengaruhi Penawaran

Qs = f ( Px,Py,Pi,Mp,T dan M)
A. Perubahan harga barang itu sendiri.
B. Perubahan harga barang lain;

i. Harga barang bersaing.
ii. Harga barang penawaran bersama.
C. Kos faktor pengeluaran.
D. Matlamat pengeluar.
E. Teknologi.

18

Keseimbangan Pasaran

Definisi: Keseimbangan pasaran ialah satu situasi di mana pengguna
dan pengeluar bersetuju menjalankan urusniaga pada satu tingkat
harga dan sejumlah kuantiti pada masa tertentu.

Keseimbangan tercapai apabila kuantiti ditawarkan sama dengan
kuantiti diminta. Ia boleh ditulis seperti berikut:

Qd = Qs

Qd = kuantiti diminta
Qs = kuantiti ditawarkan

19

Keseimbangan Pasaran ( Pendekatan Jadual )

Jadual 1: Keseimbangan Pasaran Daging

Kombinasi Harga (RM) Kuantiti diminta ( kg) Kuantiti ditawar (kg)
A
B 0 30 -6
C 1 24 0
D
E 2 18 6
F
3 12 12

46 18

50 24

20

Harga Keseimbangan Pasaran ( Pendekatan rajah )
(RM)
Lebihan penawaran S
5D

4D C

E
3

2 AB

S Lebihan permintaan
1

0 6 12 18 24 D
30 Kuantiti daging(kg)

21

Keseimbangan Pasaran ( Pendekatan kuantitatif )

Diberi :
Persamaan permintaan : Qd = 30 – 6P
Persamaan penawaran : Qs = - 6 + 6P

Penyelesaian:
Syarat keseimbangan Qd = Qs

30 – 6P = - 6 + 6P
12P = 36
P = RM 3

Gantikan P = RM 3 kedalam persamaan permintaan atau penawaran
Qd = 30 – 6P
Qd = 30 – 6(3)
Qd = 12

Oleh itu harga dan kuantiti keseimbangan ialah RM 3 dan 12 kg.

22