Bab 4 Teori Perlakuan Pengguna_edit-1

Objektif Pembelajaran:

Pada akhir pembelajaran, pelajar dapat
menerangkan:

Jumlah utiliti (TU) dan utiliti sut (MU) dengan

menggunakan jadual dan rajah.

Hukum utiliti sut berkurangan.

Objektif Pembelajaran:

Syarat keseimbangan pengguna

a) satu barang
b) dua barang

Kesan perubahan harga dan pendapatan

terhadap keseimbangan pengguna.

Terbitan keluk permintaan individu.



Utiliti Kardinal

•Diperkenalkan oleh Alfred Marshall.
•Kepuasan dan keseronokan yang

diperoleh daripada penggunaan
sejumlah barang.

•Dapat diukur secara kuantitatif.



Takrif Utiliti

Nilai faedah atau kepuasan
yang diperoleh oleh
pengguna hasil daripada
penggunaan sesuatu barang
atau perkhidmatan

Jumlah Utiliti (TU)

• Jumlah kepuasan atau nilai faedah

yang dinikmati oleh pengguna

daripada penggunaan sejumlah barang

dan perkhidmatan.

• Unit ukuran jumlah utiliti ialah util.

Utiliti Sut (MU)

• Tambahan jumlah utiliti (tambahan

kepuasan) yang diperolehi oleh

pengguna kesan daripada tambahan

penggunaan satu unit barang dan

• perkhidmatan. jumlah utiliti
MU = Perubahan

Perubahan kuantiti barang
= ∆TU

∆Q

= TU1-TU0
Q1-Q0

Jumlah utiliti (TU) dan utiliti sut (MU) berdasarkan jadual

Kuantiti X Jumlah Utiliti Utiliti Sut
(unit) (util) (util)
0 0 -
1 10 10
2 18 8
3 24 6
4 28 4
5 30 2
6 30 0
7 28 -2

Jumlah utiliti (util) TU maksimum
30
TU

0 6 Kuantiti (unit)
Utiliti sut (util) MU sifar

0 6 MU Kuantiti (unit)

Hubungan TU dengan MU

TU naik, MU turun (bernilai

positif).

TU maksimum, MU sifar.
TU turun, MU turun (bernilai

negatif).



Hukum Utiliti Sut Berkurangan

Tambahan penggunaan sesuatu

barang secara berterusan

menyebabkan tambahan utiliti

(MU) semakin berkurangan.

• Utiliti yang dinikmati daripada

penggunaan setiap unit tambahan
sesuatu barang akan semakin
berkurang



Keseimbangan pengguna

•Keseimbangan pengguna tercapai

apabila pengguna memperoleh
kepuasan maksimum daripada
penggunaan sesuatu barang dengan
sejumlah pendapatan yang

diperuntukkan dengan memenuhi
syarat asas dan syarat pencukup.

 Syarat asas berkaitan dengan
kepuasan

Syarat pencukup berkaitan
dengan pendapatan

Syarat keseimbangan pengguna

Kes 1 barang
a) Syarat asas

MUx = Px
b) Syarat pencukup

Px.Qx = I

Kes 2 barang

i) Harga sama ii) Harga berlainan

a) Syarat asas a) Syarat asas
MUx = Muy Mux/Px = Muy/Py

b) Syarat pencukup b) Syarat pencukup
Px.Qx + Py.Qy = I Px.Qx + Py.Qy = I



(i) Syarat Keseimbangan Pengguna
(Kes Satu Barang)

Jika pengguna hanya perlu memilih satu
barang sahaja, keseimbangan pengguna
tercapai apabila harga yang sanggup dibayar
sama dengan utiliti sut barang tersebut
(MUx = Px).

Berikut merupakan Qx, TU dan MU untuk
penggunaan barang X

Q TU MU
188
2 14 6
3 18 4
4 21 3
5 23 2

Andaikan Px = RM4, 1 util = RM1, I = RM12

Qx TUx MUx 1. Syarat asas
Mux = Px =
18 8 RM4
pada unit ke-3
2 14 6

3 18 4 2. Syarat

4 21 3 pencukup
5 23 2 PxQx = I
4 x 3 = RM12

3. Kesimpulan : Pengguna mencapai
keseimbangan pengguna pada penggunaan
3 unit barang X dengan membelanjakan
semua pendapatan RM12.

(ii) Kesan Perubahan Harga Barang dan Pendapatan
Terhadap Keseimbangan Pengguna (Kes Satu Barang)

Berdasarkan jadual dan andaian yang sama di
mana Px = RM4, 1 util = RM1, Y = RM12 :

a) Keseimbangan pengguna
i) syarat asas
MUx = Px = RM4 pada unit ke-3
ii) syarat pencukup
Px.Qx = Y
RM4 x 3 unit = RM12

b) Jika harga Px naik dari RM4 ke RM6,
berlaku ketidakseimbangan di mana:
i) syarat asas
MUx < Px (4 util < RM6)
Pengguna akan mengurangkan
penggunaan barang X supaya MUx
bertambah (hukum utiliti sut berkurangan)

ii) syarat pencukup
Px.Qx = Y
RM6 x 2 unit = RM12



Dengan berdasarkan jadual dan
andaian yang sama:
a) Keseimbangan pengguna

i) syarat asas
MUx = Px = RM4 pada unit ke-3

ii) syarat pencukup
PxQx = I
4 x 3 = RM12

b) Jika harga Px naik dari RM4 ke RM6, berlaku
ketidakseimbangan
i) syarat asas
MUx < Px (4 util < RM6)
Pengguna akan mengurangkan
penggunaan barang X supaya MUx
bertambah (hukum utiliti sut
berkurangan).
ii) syarat pencukup
PxQx = I
6 x 2 = RM12

MUx Px
D

66

44

MUx D

0 23 Qx 0 23 Qx

Keluk permintaan yang terbentuk
menunjukkan hubungan songsang antara
harga dan kuantiti diminta bagi barang X.



(i) Syarat Keseimbangan

Pengguna (Kes Dua Barang)

 Keseimbangan pengguna tercapai apabila
pengguna membahagikan pendapatan
antara barang yang dibeli sehingga ringgit
terakhir yang dibelanjakan atas setiap
barang memberi utiliti sut (MU) yang sama.

Andaikan pengguna mempunyai pendapatan
sebanyak RM19 untuk membeli barang X dan
barang Y di mana Px = RM3, Py = RM2.

Q MUx MUy

1 33 28

2 24 24

3 18 20

4 12 16

5 8 12

638

Andaikan pengguna mempunyai pendapatan
sebanyak RM19 untuk membeli barang X dan
barang Y di mana Px = RM3, Py = RM2.

Tafsirkan perkara-perkara berikut:

Kes berapa barang? (Kes 2 barang)
Harga barang? (Harga berlainan)
Syarat keseimbangan

i) Syarat asas (Mux/Px = Muy/Py)

ii) Syarat pencukup (PxQx + PyQy = I)

Sediakan jadual yang mempunyai Mux/Px dan

Muy/Py.

Q MUx MUx/Px MUy MUy/Py

1 33 11 28 14

2 24 8 24 12

3 18 6 20 10

4 12 4 16 8

5 8 2.67 12 6

63 18 4

1. Syarat asas 2. Syarat pencukup
MUx/Px = MUy/Py PxQx + PyQy = I

A : 2X + 4Y A : ( 3 ) 2 + ( 2 ) 4 = RM14
B : 3X + 5Y B : ( 3 ) 3 + ( 2 ) 5 = RM19
C : 4X + 6Y C : ( 3 ) 4 + ( 2 ) 6 = RM24

Kesimpulan :

Keseimbangan pengguna tercapai
dengan membeli kombinasi B iaitu 3 unit
barang X dan 5 unit barang Y pada
pendapatan RM19.



Kesan perubahan harga terhadap
keseimbangan pengguna

Pengguna mempunyai pendapatan sebanyak
RM19 untuk membeli barang X dan barang Y di
mana Px = RM3, Py = RM2.

Andaikan harga barang X telah menurun
kepada RM1.

Sediakan jadual yang mempunyai Mux/Px dan

Muy/Py.

Q MUx MUx/Px MUy MUy/Py

1 33 33 28 14

2 24 24 24 12

3 18 18 20 10

4 12 12 16 8

58 8 12 6

63 38 4

1. Syarat asas 2. Syarat pencukup
MUx/Px = MUy/Py PxQx + PyQy = I

A : 4X + 2Y A : ( 1 ) 4 + ( 2 ) 2 = RM8
B : 5X + 4Y B : (1)5+ (2)4

= RM13

Kesimpulan :

Keseimbangan pengguna tidak tercapai kerana
tidak dapat memenuhi syarat pencukup.

Pengguna mampu membeli kombinasi A atau
kombinasi B kerana pengguna mempunyai
pendapatan sebanyak RM19.

Maka, pengguna akan memilih kombinasi yang
memberi tingkat kepuasan yang lebih tinggi
iaitu kombinasi B, 5 unit barang X dan 4 unit
barang Y dengan membelanjakan sebanyak
RM13.

Kesan perubahan pendapatan terhadap
keseimbangan pengguna

Pengguna mempunyai pendapatan sebanyak
RM19 untuk membeli barang X dan barang Y di
mana Px = RM3, Py = RM2.

Andaikan pendapatan pengguna meningkat
kepada RM24.

Sediakan jadual yang mempunyai Mux/Px dan

Muy/Py

Q MUx MUx/Px MUy MUy/Py

1 33 11 28 14

2 24 8 24 12

3 18 6 20 10

4 12 4 16 8

5 8 2.67 12 6

63 18 4

1. Syarat asas 2. Syarat pencukup
MUx/Px = MUy/Py PxQx + PyQy = I

A : 2X + 4Y A : ( 3 ) 2 + ( 2 ) 4 = RM14
B : 3X + 5Y B : ( 3 ) 3 + ( 2 ) 5 = RM19
C : 4X + 6Y C : ( 3 ) 4 + ( 2 ) 6 = RM24

Kesimpulan :

Keseimbangan pengguna tercapai
dengan membeli kombinasi B iaitu 4
unit barang X dan 6 unit barang Y
pada pendapatan RM24.



Andaikan :
a) Pengguna hanya membeli barang
X dan barang Y.
b) PX = RM3 dan PY= RM2.
c) Jumlah pendapatan pengguna

ialah Y = RM19.
d) MUx = 30 dan MUy = 20.

a) Keseimbangan pengguna
i) syarat asas
MUx = MUy
Px Py
30/3 = 20/2
ii) syarat pencukup
PxQx + PyQy = I
3 (3) + 2 (5) = RM19

•Cuba andaikan nilai Qx dan Qy sendiri.
•Pastikan bahawa jumlah PxQx dan PyQy

akan sama dengan I.

b) Jika harga Px turun, berlaku
ketidakseimbangan
MUx > MUy
Px Py
Px turun kepada RM1, maka
30/1 > 20/2
30 > 10

c) Pengguna perlu menambahkan penggunaan
barang X supaya MUx akan berkurang
(hukum utiliti sut berkurangan).
i) syarat asas
MUx = MUy
Px Py
10/1 = 20/2
10 = 10
ii) syarat pencukup
PxQx + PyQy = I
1 (9) + 2 (5) = RM19

•Nilai PyQy tiada perubahan kerana

harga barang x sahaja yang
berubah.

•Pastikan bahawa jumlah Px adalah

harga baru.

•Cuba tentukan nilai Qx supaya

jumlah PxQx + PyQy = I

Harga (RM) Keluk DD bagi barang X
D Kesimpulannya : Px turun , Qdx
naik. Hubungan songsang ini
3 digambarkan oleh keluk DD yang
1 bercerun negatif.

D

3 9 Kuantiti (unit)