BAB 4 WANG,BANK,DASAR KEWANGAN DAN MASALAH MAKROEKONOMI

BAB 4: WANG, BANK DAN DASAR KEWANGAN

DEFINASI DAN CIRI-CIRI WANG
a) Apakah definasi wang dan nyatakan ciri-ciri wang.
- Wang ialah benda yang diterima umum oleh masyarakat sebagai alat perantaraan pertukaran seperti wang

kertas dan syiling. (2m)

- Ciri-ciri wang ialah;
- Diterima umum
- Penawarannya terhad
- Nilai yang stabil supaya berfungsi sebagai alat pengukur nilai yang tepat.
- Mudah dibahagikan kepada unit-unit yang kecil.
- Mudah dibawa
- Tahan lama dan tak mudah rosak supaya dapat berfungsi sebagai alat penyimpan nilai.
- Mudah dikenali
- Sukar ditiru dan mempunyai bentuk yang seragam.

FUNGSI WANG
Nyatakan empat (4) fungsi wang dan nyatakan alasan.

(1) - Diterima sebagai alat perantaraan pertukaran kerana wang diterima umum, mudah
dikenali dan penawarannya yang terhad. (1m)
Sebagai alat perantaraan
pertukaran. (½)
- Fungsi wang sebagai alat perantaraan pertukaran telah mengatasi masalah
kehendak serentak dalam sistem barter.

- Contohnya; Sebuah radio ditukar dengan sejumlah wang. (½)

(2) - Diterima sebagai alat pengukur nilai kerana wang mempunyai nilai dan unit tertentu
seperti RM dan sen. (1m)
Sebagai alat pengukur
nilai (½) - Oleh itu wang dapat mengukur nilai barang tertentu. Contohnya sebuah TV dinilai
sebanyak RM2500. (½)

- Dapat mengatasi masalah pengukuran nilai dalam sistem barter. Contohnya seekor
kambing dapat ditukar dengan berapa ekor ayam.

(3) - Diterima sebagai alat penyimpan nilai kerana wang mempunyai nilai yang stabil dan
tahan lama. (1m)
Sebagai alat penyimpan
nilai (½) - Dapat berfungsi sebagai simpanan tabungan, simpanan tetap dan simpanan semasa
kerana tidak mudah rosak dan mempunyai nilai yang stabil.

(½)

- Dapat mengatasi masalah penyimpanan barang tak tahan lama dan kerosakan
barang dalam sistem barter.

(4) - Diterima sebagai alat bayaran tertunda kerana mempunyai nilai yang stabil dan tahan
lama. (1m)
Sebagai alat bayaran
tertunda. (½) - Ia dapat berfungsi sebagai alat bayaran tertunda dalam perniagaan kredit dimana
bayaran dibuat beransur-ansur dalam tempoh tertentu setelah mendapatkan barang.

(½)

1

HUBUNGAN ANTARA NILAI WANG DAN INDEKS HARGA UMUM

Apakah nilai wang. Dengan menggunakan contoh berangka nyatakan hubungan antara tingkat harga umum
dengan nilai wang.

 Nilai wang ialah kuasa beli matawang untuk memperoleh sejumlah barang atau

Definasi perkhidmatan. (1m)
Nilai Wang dan  Indeks harga pengguna(IHP) digunakan untuk mengukur nilai wang.
Indeks Harga  Indeks Harga Pengguna (IHP) ialah indeks yg mengukur perubahan tingkat
Pengguna harga purata barang dan perkhidmatan pada suatu tahun semasa berbanding
tahun asas.
 Nilai wang dan IHP adalah berhubung songsang iaitu jika IHP meningkat, nilai

wang akan jatuh dan sebaliknya.
 Rumus menghitung nilai wang = IHPtahun asas x 100 .....(1m)
 IHPtahun semasa

Tahun Indeks Harga Pengguna Nilai Wang (IW)

2002 100 100 x 100 = 100
(Tahun asas) 110

2004 100 X 100 = 135.0
(Tahun semasa) 80 80

Kadar Inflasi 80 – 100 X 100 = -20% ∆ Nilai Wang(W)
Kesimpulan 100 = 125 – 100 x 100 = 25.0%
100

 Penurunan kadar inflasi sebanyak 30% menyebabkan nilai wang meningkat
sebanyak 25%.........(½)
 Nilai wang dan kadar inflasi berhubung songsang.
 IHP tinggi, nilai wang rendah... (½)
 IHP rendah, nilai wang tinggi.... (½)

Latihan pengukuhan: Hubungan antara nilai wang dengan indeks harga umum (IHP).
Apakah itu Indeks Harga Pengguna (IHP);

Tahun Indeks harga Pengguna Nilai wang (IW)
2004 (Harga umum) 100/100 X100 = 100

100

2005 130 100/130 = 76.9

Kadar Inflasi Perubahan kadar inflasi Perubahan Nilai Wang
130-100/100 X100 = 30% 76.9-100/100 =23.1%

Kenaikan IHP sebanyak 30% menyebabkan nilai wang turun sebanyak 23.1%

Kesimpulan

2

PENAWARAN WANG - penawaran wang atau bekalan wang (MS) terdiri daripada semua jenis wang yang
Erti penawaran wang ditawarkan dalam sesebuah ekonomi terdiri daripada komponen M1, M2 dan M3.

Komponen penawaran - M1 ialah bekalan wang yang terdiri daripada wang dalam edaran (½) iaitu wang kertas,
wang wang syiling (½) dan deposit semasa (½) yang terdapat di bank perdagangan yang
M1 = wang dalam boleh dikeluarkan menggunakan cek.

edaran + deposit - M! mempunyai tahap kecairan yang tinggi iaitu boleh ditukarkan dalam bentuk tunai
semasa. dengan cepat tanpa mengurangkan nilai asalnya. (1m)

M2 = M1 + wang - M2 terdiri daripada M1 + separa wang atau wang hampir yang terdiri daripada deposit
hampir semasa dan deposit tetap, siji boleh niaga dan sijil di bank Negara Malaysia . (1m)

Erti wang hampir - Wang hampir mempunyai tahap kecairan yang lebih rendah berbanding M1. (1m).
Contoh soalan; Wang hampir ialah komponen M2.

- Ia bukan wang sah kerana masyarakat berhak untuk tidak menerimanya.

- Cth wang hampir; deposit tabungan + deposit tetap + sijil deposit bolehniaga + sijil BNM
+ deposit mata wang asing.....kad kredit dan wang pos.
a) Terangkan erti penawaran wang
b) Apakah wang hampir ? Adakah wang hampir termasuk dalam penawaran wang ?

PROSES PENCIPTAAN KREDIT (SISTEM BANYAK BANK)
 Ciri utama bank perdagangan untuk mencipta kredit ialah mempunyai kuasa mengendalikan deposit semasa.
 Bank perdagangan akan menerima deposit semasa daripada orang ramai dan menggunakan deposit semasa itu
untuk menggandakan deposit semasa melalui proses penciptaan kredit.

Syarat dan andaian proses penciptaan kredit oleh bank perdagangan.
1. Nisbah rizab diandaikan 20% atau apa-apa nilai yang ditetapkan oleh Bank Negara.
2. Semua lebihan rizab iaitu 80% diberi pinjam.
3. Semua deposit adalah deposit semasa.
4. Semua urusniaga menggunakan cek.
5. Tiada kebocoran wang tunai dari sistem bank.
6. Suasana pelaburan baik supaya lebihan rizab dipinjam oleh pelabur.
7. Pelabur mampu menyediakan cagaran untuk memastikan lebihan rizab yang dipinjam dibayar balik.

3

CARA BANK PERDAGANGAN MENCIPTA KREDIT DALAM SISTEM BANYAK BANK.
Andaian;
i. Nisbah rizab tunai = 20% Rumus :
ii. semua lebihan rizab akan dipinjamkan. 1. Jumlah Deposit = Pengganda wang (K) x Deposit Asal
iii. semua deposit bank ialah deposit semasa. 2. Jumlah Rizab Terkumpul= Pengganda wang (K) x Rizab Asal
iv. semua usur niaga menggunakan cek. 3. Jumlah Pinjaman = Pengganda wang (K) x Pinjaman Asal

v. tiada kebocoran wang tunai.

PENGGANDA WANG = 1 = 1 =5
Nisbah Rizab 20%

NISBAH RIZAB = Jumlah Rizab
Jumlah Deposit

1. Katalah Encik A memasukkan RM1000 ke dalam akaun semasa di bank A dengan andaian nisbah rizab ialah 20%.

JADUAL PROSES KESELURUHAN SISTEM BANYAK BANK

Bank Rizab (RM) Lebihan Deposit semasa

20%) rizab/pinjaman
(80%)

A 20%X1000=200 1000-200=800 1000

B 20%X800=160 640 800

C 20%X640=128 512 640

Lain-lain bank 512 2048 2560

Jumlah 5 x 200 =1000 5 x 800 = 4000 5 x 1000 = 5000

Akhir Proses : Jum. Rizab = 1000 Jumlah pinjaman = 4000 Jumlah dep. semasa = 5000

Huraian Kunci Kira-Kira Bank A Aset (RM) Kunci Kira-Kira Bank A 1000
En. A meminjam dan menyimpan Rizab Tunai Liabiliti (RM) 100
sebanyak RM1000 dalam bank A. Pinjaman
Bank A menyimpan lebihan rizab Jumlah 200 Deposit semasa A
sebanyak 200 dan bakinya 800 diberi 800
pinjam kepada pelanggan bank B. 1000 Jumlah

Huraian Kunci Kira-Kira Bank B Aset (RM) Kunci Kira-Kira Bank B 800
En. B meminjam dan menyimpan Rizab Tunai Liabiliti (RM) 800
sebanyak RM800 dalam bank B. Pinjaman
Bank B menyimpan lebihan rizab Jumlah 160 Deposit semasa A
sebanyak 160 dan bakinya 640 diberi 640
pinjam kepada pelanggan bank C. 800 Jumlah

Huraian Kunci Kira-Kira Bank C Aset (RM) Kunci Kira-Kira Bank C 640
En. C meminjam dan menyimpan 640
sebanyak RM640 dalam bank C. Rizab Tunai Liabiliti (RM)
Bank C menyimpan lebihan rizab Pinjaman
sebanyak 128 dan bakinya 512 diberi 128 Deposit semasa A
Jumlah 512
pinjam kepada pelanggan bank-bank
lain. 1000 Jumlah
Proses ini berterusan sehingga semua
lebihan rizab dipinjamkan. 4

TUTORIAL
Lengkapkan proses penciptaan kredit di bawah dan huraiannya.

2. Katalah Encik A memasukkan RM2000 ke dalam akaun semasa di bank A dengan andaian nisbah rizab ialah 20%.
Pengganda = 1 = _______
20%
JADUAL PROSES KESELURUHAN SISTEM BANYAK BANK

Bank Rizab (RM) Lebihan Deposit semasa
20%) rizab/pinjaman
(80%)

A 400 1600 2000

B 320 1280 1600

C 256 1024 1280

Lain-lain bank 1024 4096 5120

Jumlah 2000 8000 10 000

Huraian Kunci Kira-Kira Bank A Aset (RM) Kunci Kira-Kira Bank A
Rizab Tunai Liabiliti (RM)
En A meminjam dan menyimpan RM2000 Pinjaman
dalam bank A. Bank A menyimpan lebihan 4000 Deposit semasa A 2000
rizab sebanyak RM400 dan bakinya RM1600 Jumlah 1600
diberi pinjam kepada pelanggan bank B.

2000 Jumlah 2000

Huraian Kunci Kira-Kira Bank B Aset (RM) Kunci Kira-Kira Bank B 2000
En B meminjam dan menyimpan RM1600 Liabiliti (RM) 2000
dalam bank B. Bank B menyimpan lebihan Rizab Tunai
rizab sebanyak RM320 dan bakinya RM1280 Pinjaman 320 Deposit semasa A
diberi pinjam kepada pelanggan bank C. 1600
Jumlah
Huraian Kunci Kira-Kira Bank C 2000 Jumlah
En C meminjam dan menyimpan RM1280
dalam bank C. Bank a menyimpan lebihan Aset (RM) Kunci Kira-Kira Bank C 1280
rizab sebanyak RM256 dan bakinya RM1024 Liabiliti (RM) 1280
diberi pinjam kepada pelanggan bank lain. Rizab Tunai
Proses ini berterusan sehingga semua Pinjaman 256 Deposit semasa A
lebihan rizab dipinjamkan. Jumla5h 1024

1280 Jumlah

FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI PENCIPTAAN KREDIT

Nisbah Rizab Tunai Faktor yang mempengaruhi penciptaan kredit.
(½ m)
- Nisbah Rizab Tunai ialah nisbah antara jumlah tunai dengan jumlah deposit bank
perdagangan.

- Senakin rendah nisbah rizab tunai, semakin banyak tunai yang dipegang oleh bank
perdagangan, maka semakin banyak wang yang dapat dipinjamkan untuk
mendapatkan keuntungan.

- Senakin tinggi nisbah rizab tunai, semakin kurang tunai yang dipegang oleh bank
perdagangan, maka semakin kurang wang yang dapat dipinjamkan untuk
mendapatkan keuntungan.

Kadar bank atau kadar - Kadar bank/kadar diskaun merupakan kadar faedah pinjaman yg dikenakan oleh
diskaun (½ m) bank pusat kpd bank perdagangan.

- Maka semakin tinggi kadar bank/kadar diskaun, semakin tinggilah kadar bunga
pinjaman, jumlah pinjaman berkurang, kemampuan bank mencipta kredit berkurang.

- Maka semakin rendah kadar bank/kadar diskaun, semakin rendah kadar bunga
pinjaman, jumlah pinjaman meningkat, kemampuan bank mencipta kredit
bertambah.

Keperluan penyediaan Cagaran ialah aset seperti bangunan, tanah, sijil atau saham yang perlu disediakan
cagaran (½ m) oleh pengguna sebagai syarat untuk mendapatkan pinjaman.
- Semakin tinggi nilai cagaran untuk meminjam, semakin kurang kemampuan
pengguna untuk menyediakan cagaran, jumlah pinjaman berkurang. , semakin
banyak deposit semasa yang dipegang oleh bank perdagangan, maka semakin
banyak wang yang dapat dipinjamkan untuk msncipta kredit.
- Semakin rendah nilai cagaran untuk meminjam, semakin tinggi kemampuan
pengguna untuk menyediakan cagaran, jumlah pinjaman meningkat. semakin
kurang deposit semasa yang diperolehi oleh bank perdagangan, maka semakin
kurang wang yang dapat dipinjamkan untuk msncipta kredit.

Minat membuat pinjaman - Minat membuat pinjaman untuk pelaburan dipengaruhi oleh keadaan ekonomi
(½ m) semasa.
- Jika ekonomi mengalami kemelesetan, pelabur kurang berminat meminjam untuk
melabur kerana tidak menjanjikan keuntungan. Jumlah pinjaman berkurang, deposit

semasa yang dipegang oleh bank perdagangan berkurang dan kemampuan bank
untuk mencipta kredit berkurang.
- Jika ekonomi mengalami pertumbuhan pesat, pelabur lebih berminat meminjam
untuk melabur kerana menjanjikan keuntungan yang tinggi. Jumlah pinjaman
meningkat, deposit semasa yang dipegang oleh bank perdagangan meningkat dan
kemampuan bank untuk mencipta kredit meningkat.

Pemegangan lebihan - Jika bank memegang lebihan rizab yang sedikit, iaitu menyimpan lebihan rizab untuk
rizab (½ m) memenuhi permintaan orang ramai, maka keupayaan bank perdagangan untuk
memberi pinjam akan turun, keupayaan mencipta kredit akan meningkat.

- Jika bank memegang lebihan rizab yang banyak, iaitu menyimpan lebihan rizab
untuk memenuhi permintaan orang ramai, maka keupayaan bank perdagangan
untuk memberi pinjam akan turun, keupayaan mencipta kredit akan turun.

6

Kebocoran wang tunai (½ - terdapat penyimpan yang menggunakan wang tunai berbanding dengan cek untuk
m) tujuan urusniaga. ½ .

- Ini akan mengurangkan jumlah deposit semasa di bank ½ dan mengurangkan
proses penciptaan kredit. ½

- Jika semua urusniaga menggunakan cek, maka tiada kebocoran wang tunai, jumlah
deposit meningkat dan kemampuan bank mencipta kredit akan meningkat.

-

TEORI KUANTITI WANG

 Teori Kuantiti Wang ialah MV = PT....
 Dimana ;
- M =M1 = bekalan wang,
- V = halaju edaran wang,
- P = tingkat harga umum dan
- T = jumlah urusniaga.

 Teori Kuantiti Wang menyatakan jika V dan T tetap (1m) maka P akan berubah dengan kadar yang sama
dengan perubahan M. (1m)

 Teori ini mengandaikan V dan T adalah tetap bermakna teori ini mengandaikan ekonomi sentiasa stabil
tiada inflasi atau deflasi (V tetap) dan ekonomi telah mencapai GTP (T tetap). (1m)

 Contohnya jika M bertambah 20% maka P turut meningkat 20% dan sebaliknya jika M berkurang 20% maka
P turut berkurangan 20% juga.

Kelemahan Teori Kuantiti Wang.
1. Andaian V tetap tidak benar-teori ini tidak mengambil kira keadaan inflasi dan deflasi. Semasa inflasi, nilai V

akan meningkat sebaliknya semasa deflasi nilai V akan turun.

2. Andaian T tetap tidak benar. Teori ini mengandaikan ekonomi telah mencapai gunatenaga penuh dimana T
adalah tetap. Dalam ekonomi sebenar gunatenaga penuh jarang-jarang dan sukar dicapai. Jadi nilai T
sebenarnya tidak tetap.

3. Teori ini tidak menyentuh tentang permintaan wang (Md) sebagai unsur yang boleh mempengaruhi P.
Sebenarnya jika Md naik akibat kenaikan pendapatan negara, kadar bunga akan naik, pelaburan turun, AD
turun akhirnya P akan turun.

4. Pembolehubah M,V,P dan T sebenarnya saling berkaitan. Jika M naik, P tidak akan naik dengan kadar yang
sama jika dalam masa yang sama T turut naik kerana kenaikan T akan menurunkan nilai P.

5. Teori ini tidak menyentuh tentang peranan kadar bunga dalam mempengaruhi harga umum. Sebenarnya
jika bank negara menurunkan kadar bunga, I akan meningkat, AD naik dan akhirnya P akan naik.

Catatan: Dalam analisis teori Kewangan Fisher ini;
- MV = PT
- M ialah Ms iaitu bekalan wang @ penawaran wang dan bukannya permintaan wang.
- PT juga bersamaan dengan KNKNOMINAL @ KNKHARGA SEMASA
- Jadi V = PT = KNKNomnal
- MM

7

Contoh pengiraan Teori Kuantiti Wang Fisher
1. Andaikan dalam suatu ekonomi, penawaran wang ialah RM200 juta, tingkat harga umum ialah RM120 juta dan
keluaran negara ialah 3.3 juta unit.
a) Berapakah halaju wang (V).
-
b) Berapakah tingkat harga yang baharu, jika penawaran wang bertambah sebanyak RM100 juta ?

2. Dalam sebuah ekonomi, jumlah urusniaga ialah 500 juta unit, halaju wang ialah 5 dan penawaran wang ialah
RM200 juta.
a) Berapakah tingkat harga umum ?
b) Jika penawaran wang bertambah menjadi RM250 juta, berapakah tingkat harga umum yang baharu ?

c) Buktikan hubungan antara M dan P selaras dengan teori Kuantiti Wang Fisher.
Andaian : V dan T adalah tetap, maka P akan naik sama kadar dengan kenaikan M.

8

Teori Keutamaan Kecairan Keynes: Mengikut Teori Keutamaan Kecairan Keynes terdapat tiga tujuan permintaan
wang iaitu untuk urusniaga, awasan dan spekulasi.

Tujuan - Keterangan Keluk

(1) - iaitu masyarakat meminta wang untuk tujuan Yn
urusniaga seperti membeli bahan mentah dan

Untuk membayar upah pekerja.
Urusniaga - Md wang untuk urusniaga berhubung positif

dengan pendapatan negara.

- Iaitu bila Yn meningkat, Md urusniaga meningkat
dan sebaliknya.

- Kerana bila Yn meningkat, ekonomi 0 Qty wang
berkembang, permintaan agregat(AD) naik, firma
akan menambah permintaan untuk buruh dan - Bila Yn meningkat dari Y0 ke Y1, permintaan
bahan mentah untuk meningkatkan penawaran. wang untuk urusniaga turut meingkat dari Y0
- Oleh itu permintaan wang untuk urusniaga ke Y1.

meningkat untuk menampung peningkatan kos
upah buruh dan bahan mentah.

(2) - Md untuk awasan ialah permintaan wang untuk Yn
tujuan kecemasan dan luar jangkaan seperti
Tujuan sakit, kemalangan dan bencana alam seperti
Awasan banjir.

- Md awasan berhubung positif dengan Yn.

- Iaitu bila Yn naik, Md untuk awasan juga 0 Qty wang
meningkat dan sebaliknya.
- Bila Yn meningkat dari Y0 ke Y1, permintaan
wang untuk spekulasi turut meningkat dari
M0 ke M1.

(3) - Md untuk spekulasi ialah permintaan wang untuk K.B (r)
membeli bon dan saham (½m) untuk
Tujuan mendapatkan keuntungan bila harga bon
Spekulasi meningkat pada masa hadapan. (½m).

- Harga bon dan kadar bunga berhubung 0 Qty wang
songsang iaitu;
- Pada R1, kadar bunga tinggi, harga bon
i) Bila kadar bunga naik, harga bon jatuh, rendah, DDbon meningkat kerana lebih
permintaan untuk bon bertambah, maka banyak bon dibeli masa kini untuk dijual bila
permintaan wang untuk spekulasi meningkat. harganya meningkat pada masa depan.

ii) Bila kadar bunga turun, harga bon naik, - Pada R0, kadar bunga rendah, harga bon
permintaan untuk bon berkurang, maka tinggi, DDbon turun kerana membeli bon
permintaan wang untuk spekulasi berkurang. tidak menjanjikan keuntungan pada masa
depan.

9

Penerbitan Keluk Permintaan Wang
Keluk permintaan wang (MD) ialah keluk yang menunjukkan hubungan antara kadar bunga dengan kuantiti wang.
Keluk permintaan wang dibentuk daripada gabungan permintaan wang untuk urusniaga, awasan dan spekulasi.

Terbitan keluk permintaan wang (MD).

K.Bunga K.Bunga K.Bunga
(%) (%) (%)

555

4 44
333

0 100 QtyWANG 0 0 100 150 200 300 QtyWANG
50 100 QtyWANG

a) DD wang untuk b) DD wang untuk MD =MDT + MDS
urusniaga dan spekulasi (MDS)
awasan (MDT)

Huraian:
 Rajah (a) menunjukkan keluk permintaan wang untuk tujuan urusniaga dan awasan (MDT) yang berbentuk tak
anjal sempurna menunjukkan MDT tidak dipengaruhi oleh kadar bunga.
 Kadar bunga naik atau turun, MDT tetap RM100 juta.
 Rajah (b) menunjukkan keluk permintaan wang untuk tujuan spekulasi yang menunjukkan hubungan songsang
antara MDS dengan kadar bunga.
 Pada kadar bunga tertinggi 5%, permintaan untuk spekulasi adalah sifar yang menunjukkan semua orang
membeli bon kerana harga bon berada pada tahap paling rendah.

 Bila kadar bunga turun kepada 4% dan 3%, permintaan untuk bon meningkat dari RM50juta keada RM100 juta.
 Ini bermakna semakin rendah kadar bunga, semakin ramai yang menjual bon.

Terbitan Keluk Permintaan Wang (MD)
 Pada kadar bunga 5%,
permintaan wang = MDT + MDS = RM100 + 0 = RM100 juta di E0
 Pada kadar bunga 4%,
permintaan wang = MDT + MDS = RM100 juta + RM50 juta = RM150 juta di E1
 Pada kadar bunga 3%,
permintaan wang = MDT + MDS = RM100 juta + RM100 juta = RM200 juta di E2
 Sambungan tiitk-tiitik E0, E1 dan E2 akan membentuk keluk permintaan wang (MD) yang bercerun negatif.
 Pada kadar bunga 3% , berlaku perangkap kecairan, dimana kadar bunga ini berada tada tahap paling rendah,
iaitu harga bon berada pada tahap paling tinggi.Pada masa ini, orang ramai akan memegang wang tunai dan
tidak membeli bon kerana kadar bunga dijangka tidak jatuh lagi.

10

PENAWARAN WANG
Penawaran wang meliputi wang syiling, wang kertas dan deposit semasa yang ditawarkan dalam sesebuah ekonomi.
Oleh sebab wang syiling dan wang kertas dikeluarkan oleh Bank Pusat manakala deposit semasa diwujudkan oleh
sistem bank, maka penawarannya adalah tetap.
Oleh itu, keluk penawaran wang atau bekalan wang (MS) adalah berbentuk tak anjal sempurna iaitu tegak selari dengan
paksi kadar bunga.

Keluk penawaran wang (MS)

K.bunga
%

0 M0 QtyWANG

PROSES PENENTUAN KADAR BUNGA
Dengan menggunakan gambar rajah, tunjukkan penentuan kadar bunga Teori Keynes.

K.bunga (r)

Rajah: 2m

0 Qty$ wang (M)

- Keseimbangan asal berlaku bila Md = Ms di E0 pada kadar bunga r0.
- Pada kadar bunga r1, harga bon dianggap terlalu rendah kerana Ms > Md, terdapat lebihan penawaran,

orang ramai membeli bon, harga bon naik, kadar bunga turun dari R1 ke R0 semula.
- Pada kadar bunga r2, harga bon dianggap terlalu tinggi kerana Md > Ms, terdapat lebihan permintaan, maka

orang ramai akan menjual bon, harga bon jatuh, kadar bunga meningkat dari R2 hingga R0 semula.
- Selepas titik A, keluk pm wang adalah anjal sempurna yg dikenali sbg kawasan perangkap kecairan. Dalam

kawasan ini kadar bunga adalah minimum. Orang ramai akan memegang wang tunai dan tidak akan
membeli bon kerana kadar bunga dijangka tidak akan jatuh lagi.

11

FAKTOR-FAKTOR YANG MEMPENGARUHI PERALIHAN KELUK PENAWARAN WANG
- Teori Keutamaan Kecairan Keynes juga menerangkan kesan perubahan kadar bunga terhadap kegiatan
ekonomi.
- Menurut Keynes, perubahan penawaran wang akan mempengaruhi kadar bunga, pelaburan, perbelanjaan
agregat, pendapatan negara dan tingkat harga.

Huraikan faktor yang mengalihkan keluk penawaran wang ke kanan. Nyatakan kesannya kepada

kadar bunga. STPM 2013

K.bunga (r)

0 Qty$

- Keseimbangan asal berlaku bila Md = Ms di E0 pada kadar bunga r0. (1m)
- Ms0 ke kanan menjadi Ms1 bermakna terdapat peningkatan permintaan wang.
- Faktor yang mengalihkan keluk penawaran wang (Md) ialah;
(i) Tabungan (½) ;

Tabungan meningkat, deposit semasa bank perdagangan meningkat, keupayaan bank mencipta kredit
meningkat, Ms meningkat, , keluk Ms ke kanan dari Ms0 menjadi Ms1. Kadar bunga turun dari R0 ke R2.
Tabungan berkurang, deposit semasa bank perdagangan jatuh, keupayaan bank mencipta kredit berkurang,
Ms berkurang, , Keluk Ms ke kiri dari Ms0 menjadi Ms1. Kadar bunga meningkat dari R0 ke R1.
(ii) Pelaburan asing bertambah (½) .; maka penawaran (Ms) mata wang RM meningkat. Keluk Ms bergerak
ke kanan dari Ms0 ke Ms1. Kadar bunga turun dari R0 ke R2.
Pelaburan asing berkurang (½) .; maka penawaran (Ms) mata wang RM berkurang. Keluk Ms bergerak
ke kiri dari Ms0 ke Ms1. Kadar bunga meningkat dari R0 ke R1.

12

FAKTOR YANG MENGALIHKAN KELUK PERMINTAAN WANG
Huraikan faktor yang menyebabkan peralihan keluk permintaan wang (Md) ke kanan atau ke kiri.

K.bunga (r)

0 Qtywang

Peningkatan  jika pendapatan negara meningkat, ekonomi berkembang, Md meningkat. ½
pendapatan negara  Keluk Md akan beralih ke kanan menjadi Md1. ½ .
nominal. ½  Akibanya kadar bunga meningkat dari r0 ke r1. ½
 jika pendapatan negara meningkat, ekonomi menguncup, Md berkurang. ½
Tingkat teknologi  Keluk Md akan beralih ke kiri menjadi Md2. ½ . Akibanya kadar bunga turun dari r0 ke r2 ½
meningkat. ½
DD wang untuk  Jika teknologi meningkat, kecekapan pengeluaran meningkat, produktiviti meningkat,
spekulasi. ekonomi berkembang. Md akan meningkat. ½ .
Harga bon dijangka
naik pada masa  Keluk Md akan beralih ke kanan menjadi Md1. ½ . Akibanya kadar bunga meningkat dari
depan. ½ r0 ke r1. ½ dan sebaliknya.

 Jika harga bon dijangka naik pada masa depan, permintaan wang untuk spekulasi pada
masa kini akan meningkat ½

 Keluk permintaan wang beralih ke kanan dari Md0 ke Md1 dan kadar bunga meningkat
dari R0 ke R2. dan sebaliknya.

13

PERANGKAP KECAIRAN

Definasi;  Perangkap kecairan ialah suatu keadaan dimana
Apakah perangkap kecairan ? pertambahan bekalan wang (Ms) secara berterusan

menyebabkan kadar bunga berada pada paras paling
minimum dan permintaan wang untuk tujuan spekulasi
adalah anjal sempurna.(2m)

 Orang ramai hanya memegang wang tunai sahaja kerana
kadar bunga adalah pada paras terendah dan harga bon
berada pada paras tertinggi.(1m)

K.bunga

Terangkan kesan pertambahan
penawaran wang semasa
ekonomi dalam perangkap
kecairan secara gambarajah.

0 Qty M

Keterangan Rajah  Jika bekalan wang bertambah, keluk MS akan ke kanan.
Implikasi perangkap  Bila penawaran wang bertambah secara berterusan keluk MS akan bergerak dari Mso
kecairan
ke MS1 ke MS2 dan kadar bunga berkurang dari Ro ke R1 ke R2.
 Pada tingkat R2, ekonomi menghadapi perangkap kecairan dimana keluk MD

berbentuk anjal sempurna.
 Walaupun penawaran wang (Ms) ditambah lagi pada MS3, kadar bunga tetap pada r2

kerana ekonomi menghadapi perangkap kecairan.

 pertambahan penawaran wang tidak lagi akan menurunkan kadar bunga.

 Pada perangkap kecairan, kadar bunga (r) berada pada tahap terendah
bermakna harga bon berada pada tahap tertinggi.

 Baki wang dalam tangan akan disimpan kerana membuat pelaburan membeli bon
pada harga tertinggi tidak memungkinkan pulangan yang tinggi.

14

kesan pertambahan penawaran wang terhadap ekonomi / Y negara ketika ekonomi belum mencapai tingkat Guna
Tenaga Penuh.

r (k.bunga) AE P

0 Qty M 0 I Yn 0 KNB

I0

 Bila bekalan wang ↑,  Bila r turun, I akan  Bila I naik, AE ke atas  Bila AE naik, AD naik.
Ms ke kanan menjadi naik. menjadi AE1, Y  Oleh sebab ekon belum
Ms2.  I naik dari I0 ke I1. negara akan naik dari capai GTP, AS akan naik
 Kuantiti wang ↑ dan r Y0 ke Y1 utk menampung
turun. pertambahan AD tadi.

 KNB meningkat tetapi P
tetap pada P.

r turun, I naik Jika ekonomi telah AD naik, AS tetap,
Ms naik, r turun (r dan pelaburan I naik, AE naik, Y mencapai GTP P dan Y naik
(Ms & r berhubung berhubung naik
songsang) songsang) I dan (AE, AD, Y ) Jika ekonomi belum AD dan AS naik,
berhubung positif.
mencapai GTP P tetap, Y naik.

Apakah kesan pertambahan penawaran wang terhadap ekonomi / Y negara ketika ekonomi telah
mencapai tingkat Guna Tenaga Penuh.

r K.Bunga AS-AE Harga (P)

0 Qty M 0 I 0 Yn 0 KNB
I

 Bila bekalan wang  Bila R turun, I  Bila I naik, AE ke  Bila AE naik, AD naik.

↑, Ms ke kanan akan naik. atas menjadi AE1,  AS tetap sebab ekon

menjadi Ms2.  I naik dari I0 ke I1.  Y negara akan naik telah mencapai GTP.

 Kuantiti wang dari Yo ke Y1.  KNB meningkat

turun dan tetapi P meningkat

 K.bunga turun dari drpd Po ke P1.

R0 ke R1.

15

BANK PUSAT
Bank Pusat ialah institusi perbankan utama yang dimiliki oleh kerajaan untuk mengatur kegiatan dan dasar kewangan
dalam sesebuah negara. bank Pusat di Malaysia dinamakan Bank Negara Malaysia.
FUNGSI BANK PUSAT
1. Mengeluarkan mata wang negara.

- iaitu mengeluarkan matawang kertas dan duit syiling mengikut keperluan semasa ekonomi.
2. Jurubank kepada kerajaan

- iaitu menjalankan fungsi
(i) Mentadbir akaun kerajaan

- iaitu mengurus akaun kerajaan dengan menerima deposit seperti hasil cukai dan bukan cukai kerajaan untuk
dimasukkan ke dalam akaun kerajaan.

(ii) Menguruskan hutang negara
- iaitu menguruskan pinjaman kerajaan dari sumber dalam (cth; KWSP, penerbitan bon dan bil perbendaharaan)
dan luar negeri (cth; Bank Dunia, IMF).
- Serta memberi nasihat kepada kerajaan tentang syarat dan masa yang sesuai untuk membuat pinjaman.
- Menguruskan pembayaran balik hutang negara.

(iii) Sumber pinjaman kepada kerajaan
- Bank Pusat memberi pinjaman dan pendahuluan sementara kepada kerajaan untuk menampung
perbelanjaan semasa jika jumlah hasil tidak mencukupi.

(iv) Menguruskan pertukaran asing
- Bank Pusat berfungsi untuk menguruskan pertukaran asing bagi pihak kerajaan.
- Pertukaran asing dilakukan dengan menukar Ringgit Malaysia (RM) kepada matawang asing.atau menukar
matawang asing kepada Ringgit Malaysia.
- Pertukaran matawang asing dilakukan apabila kerajaan hendak membayar hutang luar negara (RM kepada
wang asing) dan apabila kerajaan memperolehi pinjaman dari luar negara.(Wang asing kepada RM)

(v) Memberikan nasihat kewangan
- iaitu memberi nasihat kewangan kepada kerajaan tentang hal-hal kewangan dan pelaburan awam.
- Bank Pusat akan mengkaji tentang prospek pelaburan dan memberikan nasihat kepada kerajaan.

3. Jurubank kepada bank perdagangan
- Antara tugas Bank Pusat sebagai jurubank kepada bank perdagangan ialah;
(i) Mengawal nisbah rizab berkanun (cadangan wajib)
- Rizab berkanun ialah merupakan simpanan wajib bank perdagangan di bank pusat (B.Negara).
- Nisbah rizab berkanun ditentukan oleh Bank Pusat untuk mengawal jumlah pinjaman yang diberikan oleh
bank perdagangan kepada orang ramai dan mengawal bekalan wang dalam ekonomi.
- Jika Bank Pusat ingin mengurangkan bekalan wang dalam ekonomi maka Nisbah Rizab ditentukan lebih tinggi
supaya kemampuan bank perdagangan untuk memberi pinjaman berkurangan.
- Jika Bank Pusat ingin meningkatkan bekalan wang dalam ekonomi maka Nisbah Rizab ditentukan lebih rendah
supaya kemampuan bank perdagangan untuk memberi pinjaman meningkat.

16

(ii) Sumber pinjaman terakhir
- Bank Pusat merupakan pinjaman terakhir kepada bank perdagangan yang menghadapi masalah aliran tunai

/kecairan.
- Jika bank perdagangan ini gagal mendapatkan pinjaman daripada sumber lain, maka Bank Pusat akan

memberikan pinjaman secara langsung dengan mendiskaunkan bil jangka pendek kepada bank perdagangan
(iii) Menguruskan hutang antara bank-bank perdagangan
- Bank Pusat menyediakan rumah penjelasan yang membolehkan wakil bank perdagangan bertemu untuk

menjelaskan cek dan mengira hutang antara mereka.
4. Mengawal kadar pertukaran asing

- Bank Pusat akan memastikan rizab antarabangsa sentiasa mencukupi untuk memastikan kestabilan nilai
matawang negara dan untuk membiayai perdagangan antarabangsa.

- Bank Pusat akan membeli atau menjual pertukaran asing untuk menjamin kestabilan nilai matawang negara.
5. Mengekalkan kestabilan ekonomi (Menjalankan Dasar Kewangan)

- Bank Pusat berfungsi melaksanakan dasar kewangan menguncup atau mengembang untuk mengekalkan
kestabilan ekonomi.

- Dasar kewangan menguncup ialah dasar mengurangkan bekalan wang (MS) supaya mengurangkan
permintaan agregat untuk mengatasi inflasi.

- Dasar kewangan mengembang ialah dasar meningkatkan bekalan wang (MS) supaya meningkatkan
permintaan agregat untuk mengatasi masalah kemelesetan ekonomi.

17

Dasar Kewangan:
Dasar kewangan ialah langkah Bank Pusat untuk mengawal penawaran wang melalui alat dasar kewangan untuk
mempengaruhi kadar bunga dan permintaan agregat dalam ekonomi.
Ada dua jenis alat dasar kewangan iaitu Dasar Kewangan Kuantitatif dan Dasar Kewangan Kualitatif.

1. Operasi Pasaran Terbuka ALAT DASAR KEWANGAN KUANTITATIF
(Dasar Kew Kuantitatif)

- OPT ialah tindakan bank pusat menjual beli bil2 perbendaharaan dan bon kerajaan di pasaran modal.

Cara mengatasi Inflasi
- ketika inflasi, b.pusat akan menjual bil perbendaharaan / bon.
- Bila jual bon, G dapat wang drp org ramai. Jadi SS wang dalam ekonomi akan turun, kadar bunga naik,

pelaburan turun, permintaan agregat turun, tingkat harga umum turun.

a. Cara mengatasi pengangguran dan kemelesetan
- Bank Pusat akan membeli bil2 perbendaharaan dan bon untuk meningkatkan penawaran wang (MS) dalam

ekonomi.
- Lebihan wang tunai dalam bank perdagangan meningkat, kemampuan memberi pinjaman meningkat, Ms naik,

kadar bunga turun, pelaburan meningkat, permintaan agregat (AD) meningkat;
- Bila AD meningkat, AE meningkat, pendapatan negara meningkat (output meningkat), peluang pekerjaan

meningkat dan pengangguran turun. (½) kerana peningkatan AD akan mendorong firma menambah pengeluaran
dan pengambilan buruh. (½) .

2. Nisbah Rizab Berkanun (Dasar Kew Kuantitatif)
- merupakan simpanan wajib bank pdg di bank pusat (B.Negara).

Cara mengatasi Inflasi
- ketika inflasi, b.pusat akan menaikkan nisbah rizab berkanun untuk mengurangkan kemampuan bank-bank

perdagangan memberi pinjaman kepada orang ramai.
- Jadi penawaran wang (MS) akan turun, kadar bunga naik, pelaburan turun, permintaan agregat turun, tingkat

harga umum turun.

Cara mengatasi kemelesetan ekonomi
- ketika kemelesetan , b.pusat akan menurunkan nisbah rizab berkanun untuk meningkatkan kemampuan

bank-bank perdagangan memberi pinjaman kepada orang ramai.
- Penawaran wang (MS) meningkat, kadar bunga turun, pelaburan meningkat, permintaan agregat meningkat,

ekonomi berkembang (output meningkat).

Cara mengatasi pengangguran
- Untuk mengatasi pengangguran, b.pusat akan menurunkan nisbah rizab berkanun untuk meningkatkan

penawaran wang (MS) dalam ekonomi.
- Bila MS meningkat, kadar bunga turun, pelaburan naik, AE akan naik, AD naik, pendapatan negara meningkat,

peluang pekerjaan meningkat dan pengangguran turun. (½) .Peningkatan AD akan mendorong firma menambah
pengeluaran dan pengambilan buruh. (½) .

18

ALAT DASAR KEWANGAN KUANTITATIF

3. Nisbah rizab tunai (Dasar Kew Kuantitatif)

- Merupakan perausan wang tunai daripada deposit bank perdagangan yang perlu disimpan di bank perdagangan itu
sendiri untuk memenuhi keperluan semasa pelanggan.

b. Cara mengatasi inflasi

- Bank Pusat akan menaikkan nisbah nisbah rizab tunai bank perdagangan.
- Wang tunai dalam bank perdagangan turun, kemampuan memberi pinjaman turun, Ms turun, kadar bunga naik,

pelaburan turun, permintaan agregat (AD) turun, dan tingkat harga umum turun.

c. Cara mengatasi pengangguran dan kemelesetan

- Bank Pusat akan menurunkan nisbah nisbah rizab tunai bank perdagangan.

- Lebihan wang tunai dalam bank perdagangan meningkat, kemampuan memberi pinjaman meningkat, Ms naik,
kadar bunga turun, pelaburan meningkat, permintaan agregat (AD) meningkat;

- Bila AD meningkat, AE meningkat, pendapatan negara meningkat (output meningkat), peluang pekerjaan
meningkat dan pengangguran turun. (½) kerana peningkatan AD akan mendorong firma menambah pengeluaran
dan pengambilan buruh. (½) .

4. Kadar Diskaun (Dasar Kew Kuantitatif)

- Kadar diskaun ialah kadar bunga yang dikenakan oleh Bank Pusat kepada bank perdagangan atas pinjaman bil-bil
perbendaharaan yang mempunyai tempoh matang yang pendek.

- Kadar diskaun merupakan kos meminjam bil perbendaharaan yang dikenakan kepada bank perdagangan.

3.1 Cara mengatasi inflasi
- Semasa inflasi, Bank Pusat menaikkan kadar diakaun kepada bank perdagangan. Kos meminjam bank

perdagangan naik. Bank perdagangan akan mengalihkan beban kos ini dengan meningkatkan kadar bunga
pinjaman kepada orang ramai. Jumlah pinjaman orang ramai turun, penawaran wang (MS) turun, kadar bunga naik,
pelaburan turun, AD turun, tingkat harga umum turun.

3.2 Cara mengatasi pengangguran dan kemelesetan

- Bank Pusat akan menurunkan kadar diskaun pinjaman bank perdagangan.

- Kos pinjaman bank perdagangan turun, pinjaman meningkat. Lebihan wang tunai dalam bank perdagangan
meningkat, kemampuan memberi pinjaman meningkat, Ms naik, kadar bunga turun, pelaburan meningkat,
permintaan agregat (AD) meningkat;

- Bila AD meningkat, AE meningkat, pendapatan negara meningkat (output meningkat), peluang pekerjaan
meningkat dan pengangguran turun. (½) kerana peningkatan AD akan mendorong firma menambah pengeluaran

dan pengambilan buruh. (½) .

1. Kadar Bunga Semalaman (D. Kewangan Kuantitatif)
a. Kadar bunga semalaman ialah penentuan kadar bunga oleh Bank Pusat lebih rendah atau lebih tinggi daripada
kadar bunga pasaran yang bertujuan untuk mempengaruhi bekalan wang dalam ekonomi.
b. Sewaktu inflasi, Bank Pusat akan menetapkan kadar bunga semalaman lebih tinggi daripada kadar bunga
pasaran. Ini menyebabkan kos pinjaman bank perdagangan meningkat. Oleh itu kadar bunga pinjaman yang

dikenakan oleh bank perdagangan kepada orang ramai akan meningkat. Akibatnya MS berkurangan, kadar bunga
meningkat, pelaburan turun, permintaan agregat turun, dan tingkat harga umum turun.
c. Sewaktu kemelesetan dan pengangguran tinggi, Bank Pusat akan menetapkan kadar bunga semalaman lebih
rendah daripada kadar bunga pasaran. Ini menyebabkan kos pinjaman bank perdagangan turun. Oleh itu kadar
bunga pinjaman yang dikenakan oleh bank perdagangan kepada orang ramai akan turun. Akibatnya MS meningkat,
kadar bunga turun, pelaburan meningkat, permintaan agregat meningkat. Bila AD meningkat, AE meningkat,

pendapatan negara meningkat (output meningkat), peluang pekerjaan meningkat dan pengangguran turun. (½)
kerana peningkatan AD akan mendorong firma menambah pengeluaran dan pengambilan buruh. (½) .

19

ALAT DASAR KEWANGAN KUALITATIF
Dasar Kewangan Kualitatif : ialah alat dasar kewangan untuk mengawal jumlah pinjaman dan pelaburan yang
diberikan oleh institusi kewangan untuk mengatasi masalah pengangguran dan inflasi.
1. Pujukan Moral

Pujukan Moral Ialah nasihat B.Negara kepada bank.perdagangan untuk menjayakan dasar kewangan. seperti
2. Kawalan Gadai Janji merupakan kawalan Bank.Negara kepada orang ramai untuk membeli harta tetap seperti

rumah dan tanah. Contohnya kerajaan mengetatkan syarat gadaijanji dengan menaikkan nilai cagaran supaya
mengurangkan penawaran wang. Kadar bunga naik, pelaburan berkurang, AD turun, harga umum turun.
2.1 Sewaktu inflasi kerajaan akan menyekat org ramai membeli harta tetap dgn cara menaikkan kadar bunga
pinjaman dan mengetatkan syarat-syarat gadai janji
2.2 Sewaktu pengangguran dan kemelesetan; Bank Pusat akan menggalakkan org ramai membeli harta tetap dgn
cara menurunkan kadar bunga pinjaman dan melonggarkan syarat-syarat gadai janji
3. Kawalan Keperluan Margin ;Merupakan kawalan Bank.Negara kepada orang ramai membeli saham untuk tujuan
spekulasi. dengan menghadkan jumlah pinjaman untuk pembelian saham.
3.1 Sewaktu inflasi kerajaan akan meningkatkan keperluan margin untuk membeli saham dan memujuk bank .pdg
mengurangkan pinjaman utk spekulasi.supaya penawaran wang dalam ekonomi berkurangan.
3.2 Sewaktu pengangguran dan kemelesetan, balik.. Menurunkan keperluan margin untuk membeli saham dan
memujuk bank .pdg meningkatkan pinjaman utk spekulasi.supaya penawaran wang dalam ekonomi bertambah.
4. Kawalan Kredit Terpilih ;merupakan kawalan B.Negara kepada orang ramai membeli aset secara kredit ansuran
seperti kereta dan rumah dengan cara mengawal pendahuluan minimum dan tempoh bayaran balik pinjaman.
4.1 Sewaktu Inflasi Bank Negara akan memujuk bank-bank perdagangan supaya mengetatkan syarat pinjaman kredit
dgn cara menaikkan bayaran minimum dan memendekkan tempoh bayaran balik.
- Supaya bekalan wang (MS) berkurangan dalam ekonomi.
- Bila MS berkurangan, kadar bunga naik, pelaburan turun, AD turun dan tingkat harga umum turun.

4.2 Sewaktu pengangguran dan kemelesetan, Bank Negara akan memujuk bank-bank perdagangan supaya
menlonggarkan syarat pinjaman kredit dgn cara menurunkan bayaran minimum dan memanjangkan tempoh
bayaran
- MS meningkat, kadar bunga turun, pelaburan meningkat, AD meningkat.
- Bila AD meningkat, AE meningkat, pendapatan negara meningkat (output meningkat), peluang pekerjaan
meningkat dan pengangguran turun. (½) kerana peningkatan AD akan mendorong firma menambah
pengeluaran dan pengambilan buruh. (½) .

Disediakan oleh,
AA/SMKTAD

20

PROSES PENCIPTAAN KREDIT (SISTEM BANYAK BANK)

Tunjukkan bagaimana bank-bank perdagangan menjalani proses penciptaan kredit melalui bank A, bank B dan bank C (3
bank sahaja).

Andaian; Rumus :
1. Nisbah rizab tunai = 20% 1. Jumlah Deposit = Pengganda wang (K) x Deposit Asal
2. semua lebihan rizab akan dipinjamkan. 2. Jumlah Rizab Terkumpul= Pengganda wang (K) x Rizab Asal
3. semua deposit bank ialah deposit semasa.
3. Jumlah Pinjaman = Pengganda wang (K) x Pinjaman Asal
4. semua usur niaga menggunakan cek.

5. tiada kebocoran wang tunai.

PENGGANDA WANG = 1 = 1 =5
Nisbah Rizab 20%

NISBAH RIZAB = Jumlah Rizab

Jumlah Deposit

1. Katalah Encik A memasukkan RM1000 ke dalam akaun semasa di bank A dengan andaian nisbah rizab ialah 20%.

JADUAL PROSES KESELURUHAN SISTEM BANYAK BANK

Bank Rizab (RM) Lebihan rizab/pinjaman Deposit semasa
20%) (80%)

A

B

C

Lain-lain bank

Jumlah

Akhir Proses : Jum. Rizab = 1000 Jumlah pinjaman = 4000 Jumlah dep. semasa = 5000

Huraian Kunci Kira-Kira Bank A Kunci Kira-Kira Bank A
Liabiliti (RM)
Aset (RM) Deposit semasa A
Rizab Tunai
Pinjaman Jumlah

Jumlah

Huraian Kunci Kira-Kira Bank B Kunci Kira-Kira Bank B
Liabiliti (RM)
Aset (RM) Deposit semasa A
Rizab Tunai
Pinjaman Jumlah
Jumlah

Huraian Kunci Kira-Kira Bank C Kunci Kira-Kira Bank C
Liabiliti (RM)
Aset (RM) Deposit semasa A
Rizab Tunai
Pinjaman Jumlah

Jumlah

21

SKEMA LATIHAN PENGUKUHAN

SOALAN TUTORIAL 1
Lengkapkan proses penciptaan kredit di bawah dan huraiannya.

3. Katalah Encik A memasukkan RM2000 ke dalam akaun semasa di bank A dengan andaian nisbah rizab ialah 20%.
Pengganda = 1 = _______
20%
JADUAL PROSES KESELURUHAN SISTEM BANYAK BANK

Bank Rizab (RM) Lebihan rizab/pinjaman Deposit semasa

20%) (80%)

A

B

C

Lain-lain bank

Jumlah

Huraian Kunci Kira-Kira Bank A Kunci Kira-Kira Bank A
Liabiliti (RM)
Aset (RM) Deposit semasa A

Rizab Tunai Jumlah
Pinjaman
Jumlah

Huraian Kunci Kira-Kira Bank B Aset (RM) Kunci Kira-Kira Bank B
Huraian Kunci Kira-Kira Bank C Liabiliti (RM)
Rizab Tunai Deposit semasa A
Pinjaman
Jumlah
Jumlah

Aset (RM) Kunci Kira-Kira Bank C
Liabiliti (RM)
Rizab Tunai Deposit semasa A
Pinjaman
Jum2la2h Jumlah

Kuantitatif: Bekalan / teori Wang, bank STPM 2005 PraU2 Tahun 2015/ Oleh AA.

1. Jadual di bawah menunjukkan bekalan wang M1, Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) pada harga tetap dan

Indeks Harga Penggunaa di Malaysia dari tahun 2000 hingga tahun 2002.

Tahun Bekalan Wang M1 KDNK benar Indeks Harga Pengguna
(RM juta) (RM juta)
2000 133.7
2001 78216.4 209 538 137.8
2002 80728.2 210 480 140.3
89071.5 219 342

Berdasarkan jadual di atas, jawab soalan yang berikut.
(a) Nyatakan komponen bekalan wang M1.

________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
(b) Hitung

(i) kadar inflasi pada tahun 2001 dan 2002.

Tahun Kadar Inflasi = IHP semasa – IHP asas X 100…F = (½)
IHP asas

2001

2002

(ii) kadar pertumbuhan bekalan wang M1 pada tahun 2001 dan 2002.

Tahun Kadar pertumbuhan M1 = M11 – M10 X 100
M10

2001

2002

(c) Adakah data yang diberikan bersesuaian dengan Teori Kuantiti Wang ? Terangkan.
Teori Kuantiti wang menyatakan _______________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________

23

Data tidak selaras dengan teori Kuaantiti Wang kerana;
(1) _____________________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________________

(2) _____________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________________

_____________________________________________________________________________________

(d) Hitung Keluaran Negara Nominal pada tahun 2002.

Tahun KDNKNominal = IHP semasa X KDNKBenar
IHP asas

2002

PERCUBAAN STPM K2 2011 / Sabah
24

2. Jadual di bawah menunjukkan data bekalan wang bagi Negara Malaysia pada tahun 1997 hingga tahun 1999

Tahun Bekalan Wang Dalam Edaran Deposit Semasa Separa Wang
(RM billion) (RM billion) (RM billion)
1997
1998 21.3 45.2 314.0
1999 17.9 39.4 327.5
23.9 51.8 348.9

Berdasarkan jadual di atas, jawab soalan yang berikut.
(a) Apakah yang dimaksudkan dengan mata wang dalam edaran dan separa wang ? (2)

 Mata wang dalam edaran ialah __________________________________________________________

 ___________________________________________________________________________________

 ___________________________________________________________________________________

 Separa wang ialah alat kewangan seperti__________________________________________________

 ____________________________________________________________________________________

 ____________________________________________________________________________________

(b) Hitung bekalan M1 bagi tahun 1997, 1998 dan 1999 (2)

Tahun M1 = Matawang dalam edaran + Deposit semasa ( ½) Markah
1997 ½
1998 ½
1999 ½

(c) Hitung kadar pertumbuhan bekalan wang M1 pada tahun 1999.

Tahun Kadar pertumbuhan bekalan wang = M11999 – M11998 X 100 Markah
1999 M11998 ½
½

½

(d) Hitung bekalan wang M2 bagi tahun 1997, 1998 dan 1999. (2)

Tahun M2 = M1 + Separa Wang( ½) Markah
1997 M2 = 66.3 + 314 = 407.3 ½
1998 ½
1999 ½

(e) Terangkan kebaikan penggunaan deposit semasa dalam menjalankan urusniaga. (2)

25

Kebaikan penggunaan deposit semasa:
 __________________________________________________________________
 __________________________________________________________________
 __________________________________________________________________

3. Jadual di bawah ini menunjukkan jumlah keluaran, indeks harga dan wang hampir sebuah Negara dari
tahun 1998 hingga. tahun 2001

Tahun Jumlah keluaran (T) Indeks harga (P) Wang hampir

(juta unit) (1999 = 100) (RM juta)

1998 1945 96.7 98 008

1999 2091 100.0 113 895

2000 2270 102.9 146 949

2001 2517 108.3 177 623

Halaju wang diandaikan tetap iaitu 4.5

a) Hitung bekalan wang M1 bagi tahun 1998 hingga tahun 2001. M
Tahun MV = PT ½
M1 = PT …….. (½)
V
1998 M1 = 96.7 x 1945 = RM 41 795.89
4.5
1999

2000

2001

b) Hitung mudah tunai swasta dari tahun 1998 hingga tahun 2001.

Tahun Mudah Tunai = M1 + Wang Hampir (F = ½) M
1998 RM41 795.89 + RM98 008 = RM139 803.89 ½
1999 ½
2000 ½
2001 ½

c) Hitung indeks nilai wang dari tahun 1998 hingga tahun 2001.
26

1998 Indeks nilai wang = IHtahun asas___ X 100 (F = 1) M
1999 IHtahun semasa M
2000
2001 Indeks Harga = 100 x 100 = 103.41
96.7

d) Hitung kadar inflasi dari tahun 1998 hingga tahun 2001.

Tahun Kadar Inflasi = IHP semasa – IHP sebelum X 100 (F = ½)
1998 IHP sebelum

Tidak dapat ditentukan

1999 Kadar Inflasi = 100 – 96.7 X 100 = 3.41%
96.7

2000

2001

e) Hitung kadar pertambahan M1 dari tahun 1998 hingga 2001.

Tahun Kadar pertumbuhan M1 = M11 – M10 X 100 (F = ½)
1999 M10

Tidak dapat ditentukan

1999

2000

2001

f) Adakah data yang diperolehi selaras dengan Teori Kuantiti Wang.

Tahun Kadar Inflasi (P) Kadar pertambahan M
1998 - -
1999
2000
2001

27

 Teori Kuantiti Wang menyatakan P akan meningkat sama kadar dengan peningkatan M (½) dengan
andaian V dan T adalah tetap. (½)

 Data tidak selaras dengan teori kerana ___________________________________________________
 _____________________________________________________________________________________
 _____________________________________________________________________________________
 _____________________________________________________________________________________
 _____________________________________________________________________________________

g) Apakah hubungan antara Indeks Harga Pengguna (IHP) dengan nilai wang antara tahun 1999 hingga tahun
2001 ?
-

Tahun Kadar Inflasi (P) Nilai wang

1998 - -

1999

2000

2001

- Hubungan kadar inflasi dengan nilai wang ______________________________________________

- ______________________________________________________________________________ _____

- ___________________________________________________________________________________

- ___________________________________________________________________________________

- ___________________________________________________________________________________

SKEMA STPM 2005
28

1) Jadual di bawah menunjukkan bekalan wang M1, Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) pada harga tetap dan
Indeks Harga Penggunaa di Malaysia dari tahun 2000 hingga tahun 2002.

Tahun Bekalan Wang M1 KDNK benar Indeks Harga Pengguna
2000 (RM juta) (RM juta) 133.7
2001 137.8
2002 78216.4 209 538 140.3
80728.2 210 480
89071.5 219 342

Berdasarkan jadual di atas, jawab soalan yang berikut.
(a) Nyatakan komponen bekalan wang M1.

 Bekalan wang M1 = Mata wang dalam edaran + Deposit semasa dimana…..
 Mata wang dalam edaran = Wang kertas + Duit syiling

(b) Hitung
(I) kadar inflasi pada tahun 2001 dan 2002.

Tahun Kadar Inflasi = IHP semasa – IHP asas X 100
IHP asas

2001 Kadar Inflasi = 137.8 – 133.7 X 100 = 3.07%
133.7

2002 Kadar Inflasi = 140.3 – 137.8 X 100 = 1.81%
137.8

(II) Kadar pertumbuhan bekalan wang M1 pada tahun 2001 dan 2002.

Tahun Kadar pertumbuhan M1 = M11 – M10 X 100
M10

2001 Kadar M1 = 80 728.2 – 78 216.4 X 100 = 3.21%
78 216.4

2002 Kadar M1 = 89 071.5 – 80 728.2 X 100 = 10.34%
80 728.2

(c) Adakah data yang diberikan bersesuaian dengan Teori Kuantiti Wang ? Terangkan.
 Teori Kuantiti Wang menyatakan P akan naik sama kadar dengan peningkatan M dengan andaian V dan T
adalah tetap.

 Data tidak selaras dengan Teori ini kerana:

 nilai KDNK berubah menunjukkan nilai T berubah..sedangkan mengikut teori nilai T adalah tetap.

 Pada tahun 2001-2002, peningkatan kadar nilai M dari 3.21% kepada 10.34% menyebabkan penurunan
nilai P dari 3.07% kepada 1.81%. Jadi ia berlawanan dengan Teori yang menyatakan bila M naik, P juga
akan naik sama kadar.

(d) Hitung Keluaran Negara Nominal pada tahun 2002.
29

Tahun KDNKNOMINAL = IHP semasa X KDNKBENAR
2002 IHP asas

= 140.3 X 219 342 = 1500
100

SKEMA PERCUBAAN STPM K2 2011 / Sabah
3. Jadual di bawah menunjukkan data bekalan wang bagi Negara Malaysia pada tahun 1997 hingga tahun 1999

Tahun Bekalan Wang Dalam Edaran Deposit Semasa Separa Wang
1997 (RM billion) (RM billion) (RM billion)
1998 21.3 45.2
1999 17.9 39.4 314.0
23.9 51.8 327.5
348.9

Berdasarkan jadual di atas, jawab soalan yang berikut.
(a) Apakah yang dimaksudkan dengan mata wang dalam edaran dan separa wang ? (2)

 Mata wang dalam edaran ialah wang kertas dan duit syiling yang dikeluarkan dan diedarkan dalam
Negara oleh Bank Pusat. (1m)

 Separa wang ialah alat kewangan seperti deposit tetap, tabungan yang dapat ditukar kepada tunai
dengan mudah tanpa melibatkan tempoh yang panjang dan kos yang tinggi. (1m)

(b) Hitung bekalan M1 bagi tahun 1997, 1998 dan 1999 (2)

Tahun M1 = Matawang dalam edaran + Deposit semasa ( ½) Markah
1997 M1 = 21.3 + 45.2 = 66.3 ½
1998 M1 = 17.9 + 39.4 = 57.3 ½

1999 M1 = 23.9 + 51.8 = 75.7 ½

(c) Hitung kadar pertumbuhan bekalan wang M1 pada tahun 1999.

Tahun Kadar pertumbuhan bekalan wang = M11999 – M11998 X 100 Markah
1999 M11998 ½
½
Kadar = 75.7 – 57.3 X 100 =
57.3 ½

= 32.11%

(d) Hitung bekalan wang M2 bagi tahun 1997, 1998 dan 1999. (2)

Tahun M2 = M1 + Separa Wang( ½) Markah
1997 M2 = 66.3 + 314 = 407.3 ½
1998 M2 = 57.3 + 327.5 = 384.8 ½
1999 M2 = 75.7 + 348.8 = 424.6 ½

30

(e) Terangkan kebaikan penggunaan deposit semasa dalam menjalankan urusniaga. (2)

Kebaikan penggunaan deposit semasa:
1) Boleh membuat pembayaran dengan cek
2) Cek mudah dibawa
3) Lebih selamat
4) Boleh membayar menggunakan cek.

SKEMA JAWAPAN
3) Jadual di bawah ini menunjukkan jumlah keluaran, indeks harga dan wang hampir sebuah Negara dari tahun

1998 hingga tahun 2001.

Tahun Jumlah keluaran Indeks harga Wang hampir
(juta unit) (1999 = 100) (RM juta)
1998 1945 98 008
1999 2091 96.7 113 895
2000 2270 100.0 146 949
2001 2517 102.9 177 623
108.3

Halaju wang diandaikan tetap iaitu 4.5

a) Hitung bekalan wang M1 bagi tahun 1998 hingga tahun 2001.

Tahun MV = PT M
M1 =PT
1998 ½
1999 V ½
2000 M1 = 96.7 x 1945 = RM 41 795.89 ½
2001 ½
4.5
M1 = 100 x 2091 = RM 46 466.67

4.5
M1 = 102.9 x 2270 = RM 51 907.33

4.5
M1 = 108.3 x 2517 = RM 60 575.80

4.5

b) Hitung mudah tunai swasta dari tahun 1998 hingga tahun 2001.

Tahun Mudah Tunai = M1 + Wang Hampir M
1998 RM41 795.89 + RM98 008 = RM139 803.89 ½
1999 RM46 466.67 + RM113 895 = RM160 361.67 ½
2000 RM51 907.33 + RM146 949 = RM 198 856.33 ½
2001 RM60 575.80 + RM177 623 = RM 238 198.80 ½

c) Hitung indeks nilai wang dari tahun 1998 hingga tahun 2001.

31

Indeks nilai wang = IHtahun asas X 100 M
IHtahun semasa ½
½
1998 Indeks Harga = 100 x 100 = 103.41 ½
96.7 ½

1999 Indeks Harga = 100 x 100 = 100
100

2000 Indeks Harga = 100 x 100 = 97.19
102.9

2001 Indeks Harga = 100 x 100 = 92.34
108.3

d) Hitung kadar inflasi dari tahun 1998 hingga tahun 2001.

Tahun Kadar Inflasi = IHP semasa – IHP sebelum X 100
1998 IHP sebelum

Tidak dapat ditentukan

1999 Kadar Inflasi = 100 – 96.7 X 100 = 3.41% ……. (½m)
96.7

2000 Kadar Inflasi = 102.9 - 100 X 100 = 2.90% (½m)
100

2001 Kadar Inflasi = 108.3 – 102.9 X 100 = 5.25% (½m)
102.9

e) Hitung kadar pertambahan M1 dari tahun 1998 hingga 2001.

Tahun Kadar pertumbuhan M1 = M11 – M10 X 100
1999 M10

Tidak dapat ditentukan

1999 M1 = 46 466.67 – 41 795.89 X 100 = 11.18%……. (½m)
41 795.89

2000 M1 = M11 – M10 X 100 = 11.71% ……. (½m)
M10

2001 M1 = M11 – M10 X 100 = 16.70% ……. (½m)
M10

f) Adakah data yang diperolehi selaras dengan Teori Kuantiti Wang.
32

Tahun Kadar Inflasi (P) Kadar pertambahan M
1998 - -
1999
2000 3.41% 11.18%
2001 2,90% 11.71%
5.25% 16.70%

 Teori Kuantiti Wang menyatakan P akan meningkat sama kadar dengan peningkatan M dengan andaian V dan
T adalah tetap.

 Data yang diperolehi tidak selaras dengan Teori Kuantiti Wang kerana dari tahun 1999 hingga tahun 2001,
peratus peningkatan M tidak sama dengan peratus peningkatan P.

g) Apakah hubungan antara Indeks Harga Pengguna (IHP) dengan nilai wang antara tahun 1999 hingga tahun
2001 ?

Tahun Kadar Inflasi (P) Nilai wang

1998 - -

1999 100 100%
2000 102.9 97.19%

2001 108.3 92.34%

- Terdapat hubungan songsang antara IHP dengan nilai wang antara tahun 1999 hingga 2001.

- Iaitu bila IHP meningkat dari 102.9 kepada 108.3 pada tahun 2000 ke 2001, nilai wang telah jatuh dari
97.19 kepada 92.34.

33

SKEMA JAWAPAN OBJEKTIF
SET 1

Tutorial 1: Teori wang, kadar bunga, bank

1. Masalah kehendak serentak dalam sistem barter dapat diatasi dengan menggunakan wang sebagai.. STPM 2011
A. pengukur nilai
B. pentimpan nilai
C. bayaran tertunda
D. perantaraan pertukaran

2. Berikut adalah ciri-ciri wang kecuali......MCQ
A. tahan lama
B. mudah dikenali
C. mudah disimpan
D. diterima umum

3. Antara yang berikut, yang manakah merujuk kepada wang fiat ?.....MCQ
A. Wang fiat mempunyai nilai muka yang lebih tinggi daripada nilai kandungannya
B. Ialah Bon yang boleh ditukarkan kepada wang tunai dalam masa yang singkat tanpa risiko
C. Ialah wang yang diisytiharkan oleh kerajaa sebagai wang sah
D. Ialah draf bank yang dikeluarkan oleh bank perdagangan

4. Berikut adalah benar tentang bekalan wang di Malaysia kecuali.....MCQ
A. Deposit tetap adalah wang hampir
B. Ringgit adalah wang sah
C. Bekalan wang dikawal oleh bank negara
D. Komponen wang M1 mempunyai tahap kecairan yang rendah

5. Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan kestabilan nilai wang ?......AASTAD
A. Penawaran wang
B. Ketahanan
C. Fungsinya
D. Penerimaan wang oleh umum

6. Apakah kelemahan wang sebagai alat penyimpan nilai ? STPM2006
A. wang mudah dipalsukan
B. wang mempunyai penawaran terhad
C. wang tidak mempunyai kualiti yang seragam
D. nilai wang akan turun apabila harga barang meningkat

7. Antara yang berikut, yang manakah merupakan fungsi wang yang utama ? STPM2006
A. Alat perantaraan pertukaran
B. Mengatasi kehendak serentak
C. Alat urusniaga dan awasan
D. Alat bayaran tertunda dan spekulasi

34

8. Dalam suatu ekonomi tertutup yang telah mencapai tingkat guna tenaga penuh, penawaran wang agregat ialah
RM400 juta, halaju edaran wang adalah 4 dan tingkat hargta umum ialah RM10.00. Berapakah pertambahan
penawaran wang yang akan menyebabkan harga naik sebanyak 20%?. STPM 2011
A. RM20 juta
B. RM60 juta
C. RM80 juta
D. RM160 juta

9. Jadual di bawah menunjukkan bekalan wang sebuah negara. STPM 2011

Tahun Mata wang dalam edaran Deposit semasa Separa wang
2009 (RM juta) (RM juta) (RM juta)

24 002.0 48 947.0 361 641.0

Berapakah sumbangan M1 kepada M2 pada tahun 2009
A. 5.5%
B. 11.3%
C. 16.8%
D. 32.9%

10. Jadual di bawah menunjukkan bekalan wang sebuah negara. STPM 2010

Tahun Mata wang dalam Deposit semasa Deposit tetap M1 %
edaran) 2340 x 100
2008 7358 8410 40 690 15768 15768
2009 8390 9718 42 252 18108

Berapakah peratus sumbangan bekalan wang M1 dari tahun 2008 ke tahun 2009 ?
A. 6.91%
B. 12.92%
C. 14.03%
D. 14.84%

11. Deposit tetap yang mempunyai tempoh matang kurang daripada setahun disebut sebagai..... STPM2006
A. wang sah
B. wang fiat
C. wang tanda
D. wang hampir

12. Apabila ekonomi berada dalam perangkap kecairan....
A. kadar bunga pada peringkat tertinggi
B. penawaran wang adalah minimum
C. harga bon pada tahap tertinggi [ kerana kadar bunga pada tahap terendah]
D. harga bon pada peringkat terendah

35

Tutorial 2: Teori wang, kadar bunga, bank SET 2

13. Apabila ekonomi dalam perangkap kecairan maka.. AA12
A. Keluk penawaran wang berbentuk tak anjal sempurna
B. Keluk permintaan wang berbentuk anjal sempurna
C. Keluk penawaran wang dan keluk permintaan wang mencapai maksimum
D. Keluk permintaan wang bercerun negatif

14. Pertambahan penawaran wang tidak akan mengurangkan kadar faedah apabila...
A. berlaku inflasi
B. berlaku perangkap kecairan
C. berlaku deflasi
D. pelaburan bertambah

15. Mengikut Teori Kuantiti Wang, jika halaju edaran wang ialah 5 dan jumlah urusniaga ialah 400 dantingkat harga
berubah dari RM3.00 kepada RM3.50, maka penawaran wang ialah....
A. bertambah dari RM200 kepada RM240
B. berkurang dari RM240 kepada RM220 - M(5) = 3(400)…….. M = 240
- M(5) = 3.5(400) …..M = 280

C. bertambah dari RM240 kepada RM260
D. bertambah dari RM240 kepada RM280

16. Peningkatan Indeks Harga Pengguna (IHP) sebanyak 4.7 % pada tahun 2007 menunjukkan…
A. nilai wang bertambah sebanyak 4.7%
B. kos hidup meningkat sebanyak 4.7%
C. taraf hidup meningkat sebanyak 4.7%
D. harga import bertambah sebanyak 4.7%

17. Peningkatan nilai wang menunjukkan......
A. Indeks Harga Pengguna telah meningkat
B. Harga barang telah meningkat
C. Indeks Harga Pengguna telah menurun
D. Tingkat harga umum meningkat

18. Apakah yang dimaksudkan dengan nilai wang?
A. kadar pertukaran antara satu matawang dengan mata wang yang lain
B. unit matawang lain yang sama nilainya dengan matawang tersebut
C. jumlah barang dan perkhidmatan yang dapatd ibeli dengan wang tersebut
D. nilai emas yang digunakan sebagai sandaran semasa mencetak wang tersebut

19. Indeks harga pengguna bagi tahun 2000 dan 2002 masing-masing adalah 110 dan 130. Apakah yang berlaku
kepada nilai wang pada tahun 2002 berbanding tahun 2000 ?
A. Nilai wang turun 13.98% - Nilai wang 2000 = 100 x 100 = 90.9

B. Nilai wang turun 15.40% - 110

C. Nilai wang turun 18.20% - Nilai wang 2000 = 100 x 100 = 76.9
D. Nilai wang turun 84.60% - 130

36

20. Indeks harga pengguna bagi tahun 2004 dan 2006 masing-masing adalah 100 dan 115. Apakah yang berlaku
kepada nilai wang pada tahun 2006 berbanding tahun 2004 ?
A. Nilai wang turun 13.04% - Nilai wang 2004 = 100 x 100 = 100

B. Nilai wang turun 15.00% - 100

C. Nilai wang naik 13.04% - Nilai wang 2006 = 100 x 100 = 86.96

D. Nilai wang naik 15.00% - 115

21. Antara berikut, yang manakah tidak benar tentang Teori Kuantiti Wang ?
A. Halaju peredaran wang adalah tetap
B. Penawaran barang-barang tidak boleh ditambah
C. Ekonomi tingkat gunatenaga penuh sukar untuk dicapai
D. Permintaan wang adalah untuk tujuan urus niaga sahaja.

22. Apabila kadar bunga pinjaman semasa turun maka
A. permintaan wang untuk urusniaga meningkat
B. permintaan wang untuk membeli bon turun (sebab harga bon tinggi)
C. harga bon semasa telah turun
D. penawaran wang akan meningkat

23. Jika Bank Pusat bercadang untuk menurunkan kadar bunga pada masa depan, maka
A. harga bon pada masa depan akan jatuh
B. harga bon tidak terjejas
C. permintaan untuk tujuan spekulasi akan meningkat
D. pelaburan akan menguncup

24. Orang ramai lebih mengutamakan pilihan memegang wang tunai daripada memegang bon, jika mereka
menjangkakan ...
A. kadar bunga akan turun
B. kadar bunga akan naik
C. kadar diskaun akan naik
D. kadar diskaun akan turun

25. Jika kadar bunga dijangka naik pada masa depan maka...
A. orang ramai akan menambah tabungan
B. permintaan wang untuk spekulasi akan turun
C. penawaran wang dalam ekonomi akan turun
D. permintaan wang untuk urusniaga akan turun

26. Dalam Teori Kuantiti Wang, T diandaikan tetap bermaksud....
A. Penawaran wang adalah tetap.
B. Keadaan ekonomi semasa sentiasa stabil.
C. Pelaburan adalah tetap.
D. Ekonomi telah mencapai guna tenaga penuh.

27. V dalam persamaan pertukaran MV=PT ialah...
A. Keluaran Negara Benar dibahagi dengan pelaburan
B. Penawaran wang dibahagi dengan Keluaran Negara Benar.
C. Keluaran Negara Benar dibahagi dengan penawaran wang.
D. Keluaran Negara Benar dibahagi dengan Tingkat Harga Am.

37

Tutorial 3: Teori wang, kadar bunga, bank SET 3

28. Jika nisbah rizab mudah tunai minimum ialah 0.15, maka bank boleh memberi pinjaman sebanyak....
A. 15% daripada aset
B. 85% daripada aset
C. 15% daripada liabiliti deposit
D. 85% daripada liabiliti deposit

29. Yang manakah antara berikut bukan tanggungjawab bank Pusat ?
A. mengurus hutang negara
B. mencetak matawang
C. memberi pinjaman kepada orang ramai
D. mengurus pertukaran matawang asing

30. Antara berikut, yang manakah merupakan fungsi Bank Pusat?
A. mengawal penawaran wang dalam ekonomi
B. mencetak matawang asing
C. menentukan kadar pertukaran matawang asing
D. memberi pinjaman kepada syarikat korporat

31. Bekalan wang M2 di Malaysia terdiri daripada.......
A. matawang dalam edaran dan simpanan semasa dalam bank perdagangan
B. simpanan semasa sektor swasta di institusi kewangan
C. matawang dalam edaran, simpanan semasa dan simpanan tabungan dalam bank perdagangan
D. sijil-sijil simpanan bolehniaga yang didiskaunkan di institusi kewangan

32. Antara berikut, yang manakah merupakan wang hampir AA12
A. syiling
B. deposit semasa
C. deposit tetap
D. wang kertas

33. Antara berikut, yang manakah bukan merupakan kategori wang hampir ? AA12
A. bil perbendaharaan
B. sijil pelaburan
C. deposit semasa
D. bon

34. Antara berikut, yang manakah tidak benar tentang bekalan wang di Malaysia ? AA12
A. M1 terdiri daripada wang kertas dan wang syiling
B. Deposit tetap termasuk dalam M2
C. Kad kredit termasuk dalam kategori wang hampir
D. Bil perbendaharaan ialah komponen M2

35. Bekalan wang M1 dan wang separa berbeza dari aspek... AA12
A. kegunaannya
38

B. tahap kecairan
C. Keesahan
D. Nilai

35. Antara komponen wang di bawah, manakah mempunyai tahap kecairan paling tinggi ? AA12
A. Deposit tabungan
B. Bon kerajaan
C. Deposit tetap
D. Kad kredit

36. Jadual di bawah menunjukkan bekalan wang dalam sesebuah negara.

Bekalan wang RM juta
9174
Matawang 12 075
Deposit semasa 47 296
Separa wang
Deposit sektor swasta dengan institusi 22 557
kewangan

Berapakah bekalan M2 pada tahun tersebut? -
A. RM 21 249
B. RM 56 450
C. RM 68 545
D. RM 91 102

37. Permintaan wang untuk spekulasi berlaku bagi......
A. mendapatkan keuntungan daripada perubahan harga bon dan jangkaan perubahan kadar bunga
B. membeli barang-barang dan perkhidmatan
C. mengelakkan risiko kejatuhan nilai wang
D. mengurangkan kos memegang wang pada masa inflasi

38. Jika berlaku kebocoran wang tunai dalam proses penciptaan wang oleh bank-bank perdagangan maka.....
A. bank perdagangan perlu menambah lebihan cadangan
B. keupayaan bank perdagangan mencipta wang semakin kurang
C. keupayaan bank perdagangan mencipta wang semakin meningkat
D. tiada sebarang kesan kepada proses penciptaan wang

39. Jika stok wang nominal dalam edaran berjumlah RM20 juta dan Keluaran Negara bernilai RM 1 bilion, maka
halaju edaran wang ialah......
A. 20
B. 30
C. 40
D. 50

Tutorial 4: Teori wang, kadar bunga, bank SET 4
39

40. Teori Kuantiti Wang mengandaikan.....
A. Ekonomi sentiasa stabil
B. Penawaran wang ditetapkan oleh Bank Pusat
C. Tingkat harga meningkat jika T meningkat
D. M merujuk kepada permintaan wang untuk tujuan urusniaga dan awasan

41. Menurut Teori Kuantiti Wang Fisher, pembolehubah manakah tetap apabila gunatenaga penuh dicapai ?
A. bekalan wang
B. jumlah urusniaga
C. tingkat harga umum
D. halaju pusingan wang

42. Mengikut teori wang Fisher, punca inflasi ialah disebabkan
A. perangkap kecairan dalam ekonomi
B. halaju wang turun ketika kemelesetan
C. penawaran wang meningkat
D. permintaan wang menguncup

43. Mengikut Teori Kuantiti Wang Fisher, apabila bekalan wang bertambah sebanyak 15%, maka..
A. harga akan naik sebanyak 15%.
B. tabungan akan naik sebanyak 15%.
C. pelaburan akan turun sebanyak 15%.
D. kadar bunga akan turun sebanyak 15%.

44. Mengikut Teori Kuantiti Wang Fisher, apabila bekalan wang bertambah sebanyak maka..
A. Nilai wang akan merosot [ IHP berkadar songsang dengan nilai wang ]
B. Kadar bunga akan meningkat
C. Halaju wang meningkat
D. Jumlah urusniaga dalam ekonomi akan meningkat

45. Jika penawaran wang bersamaan RM500 dan permintaan wang adalah 20% daripada pendapatan, berapakah
tingkat pendapatan yang akan menyeimbangkan permintaan dan penawaran wang ?
A. 250
B. 500
C. 1000
D. 2500 ( 0.2Y = 500)

46. V dalam persamaan pertukaran MV=PT ialah...
A. KNB dibahagi dengan pelaburan
B. Penawaran wang dibahagi dengan KNB
C. KNB dibahagi dengan penawaran wang
D. KBN dibahagi dengan tingkat harga am

47. Penawaran wang dalam persamaan MV=PT ialah...
A. KNB dibahagi dengan halaju edaran wang
B. Halaju edaran wang dibahagi dengan KNB
C. KNB dibahagi dengan tingkat harga umum
D. Jumlah urusniaga dibahagi dengan KNB

48. M dalam Teori Kuantiti Wang Fisher merujuk kepada

40

A. wang dalam edaran
B. deposit semasa
C. wang dalam edaran dan deposit semasa
D. wang dalam edaran, deposit semasa dan tabungan tetap
49. Mengikut Teori Kuantiti Wang, jika halaju edaran wang ialah 5 dan jumlah urusniaga iaah 400 dan harga berubah
daripada RM3.00 kepada RM3.50, maka penawaran wang.....
A. bertambah dari RM200 kepada RM220
B. berkurang dari RM240 kepada RM220
C. bertambah dari RM240 kepada RM260
D. bertambah dari RM240 kepada RM280
50. Yang manakah dapat mengurangkan bekalan wang dalam ekonomi?
A. Meningkatkan nisbah kecairan sistem bank
B. Membeli balik bon-bon kerajaan oleh bank pusat
C. Mengurangkan nisbah rizab berkanun sistem bank
D. Menurunkan bayaran pendahuluan untuk pembelian secara kredit
51. Mengikut analisis Keynes, kesan perubahan penawaran wang terhadap ekonomi bermula dengan perubahan .
A. pelaburan
B. nilai wang
C. kadar bunga
D. tingkat harga
52. Teori Wang Keynes menafikan V tetap kerana....
A. V akan bertambah jika M bertambah.
B. V akan berkurangan jika T meningkat
C. V akan berkurangan jika ekonomi menguncup
D. V ditentukan oleh bank pusat.
53. Pernyataan yang manakah tidak benar tentang Teori Kuantiti Wang ?
A. tidak menyentuh tentang peranan kadar bunga dalam penentuan tingkat harga umum.
B. M akan meningkat dengan kadar yang sama dengan peningkatan P.
C. P dipengaruhi oleh kadar inflasi.
D. Tidak menyentuh tentang permintaan wang.
54. T diandaikan tetap dalam Teori Kuantiti Wang bermakna...
A. Permintaan agregat adalah tetap
B. Ekonomi sentiasa dalam gunatenaga penuh.
C. Nilai T telah ditetapkah oleh Bank Pusat.
D. Tidak berlaku turun naik dalam ekonomi semasa.

SOALAN OBJEKTIF
SET 1
41

Tutorial 1: Teori wang, kadar bunga, bank

55. Masalah kehendak serentak dalam sistem barter dapat diatasi dengan menggunakan wang sebagai.. STPM 2011
A. pengukur nilai
B. pentimpan nilai
C. bayaran tertunda
D. perantaraan pertukaran

56. Berikut adalah ciri-ciri wang kecuali......MCQ
A. tahan lama
B. mudah dikenali
C. mudah disimpan
D. diterima umum

57. Antara yang berikut, yang manakah merujuk kepada wang fiat ?.....MCQ
A. Wang fiat mempunyai nilai muka yang lebih tinggi daripada nilai kandungannya
B. Ialah Bon yang boleh ditukarkan kepada wang tunai dalam masa yang singkat tanpa risiko
C. Ialah wang yang diisytiharkan oleh kerajaa sebagai wang sah
D. Ialah draf bank yang dikeluarkan oleh bank perdagangan

58. Berikut adalah benar tentang bekalan wang di Malaysia kecuali.....MCQ
A. Deposit tetap adalah wang hampir
B. Ringgit adalah wang sah
C. Bekalan wang dikawal oleh bank negara
D. Komponen wang M1 mempunyai tahap kecairan yang rendah

59. Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan kestabilan nilai wang ?......AASTAD
A. Penawaran wang
B. Ketahanan
C. Fungsinya
D. Penerimaan wang oleh umum

60. Apakah kelemahan wang sebagai alat penyimpan nilai ? STPM2006
A. wang mudah dipalsukan
B. wang mempunyai penawaran terhad
C. wang tidak mempunyai kualiti yang seragam
D. nilai wang akan turun apabila harga barang meningkat

61. Antara yang berikut, yang manakah merupakan fungsi wang yang utama ? STPM2006
A. Alat perantaraan pertukaran
B. Mengatasi kehendak serentak
C. Alat urusniaga dan awasan
D. Alat bayaran tertunda dan spekulasi

62. Dalam suatu ekonomi tertutup yang telah mencapai tingkat guna tenaga penuh, penawaran wang agregat ialah
RM400 juta, halaju edaran wang adalah 4 dan tingkat hargta umum ialah RM10.00. Berapakah pertambahan
penawaran wang yang akan menyebabkan harga naik sebanyak 20%?. STPM 2011
A. RM20 juta

42

B. RM60 juta
C. RM80 juta
D. RM160 juta

63. Jadual di bawah menunjukkan bekalan wang sebuah negara. STPM 2011

Tahun Mata wang dalam edaran Deposit semasa Separa wang
2009 (RM juta) (RM juta) (RM juta)
24 002.0 48 947.0 361 641.0

Berapakah sumbangan M1 kepada M2 pada tahun 2009
A. 5.5%
B. 11.3%
C. 16.8%
D. 32.9%

64. Jadual di bawah menunjukkan bekalan wang sebuah negara. STPM 2010

Tahun Mata wang dalam Deposit semasa Deposit tetap M1 %
edaran) 2340 x 100
2008 7358 8410 40 690 15768 15768
2009 8390 9718 42 252 18108

Berapakah peratus sumbangan bekalan wang M1 dari tahun 2008 ke tahun 2009 ?
A. 6.91%
B. 12.92%
C. 14.03%
D. 14.84%

65. Deposit tetap yang mempunyai tempoh matang kurang daripada setahun disebut sebagai..... STPM2006
A. wang sah
B. wang fiat
C. wang tanda
D. wang hampir

66. Apabila ekonomi berada dalam perangkap kecairan....
A. kadar bunga pada peringkat tertinggi
B. penawaran wang adalah minimum
C. harga bon pada tahap tertinggi [ kerana kadar bunga pada tahap terendah]
D. harga bon pada peringkat terendah

Tutorial 2: Teori wang, kadar bunga, bank SET 2

67. Apabila ekonomi dalam perangkap kecairan maka.. AA12

43

A. Keluk penawaran wang berbentuk tak anjal sempurna
B. Keluk permintaan wang berbentuk anjal sempurna
C. Keluk penawaran wang dan keluk permintaan wang mencapai maksimum
D. Keluk permintaan wang bercerun negatif
68. Pertambahan penawaran wang tidak akan mengurangkan kadar faedah apabila...
A.berlaku inflasi
B.berlaku perangkap kecairan
C.berlaku deflasi
D.pelaburan bertambah
69. Mengikut Teori Kuantiti Wang, jika halaju edaran wang ialah 5 dan jumlah urusniaga ialah 400 dantingkat harga
berubah dari RM3.00 kepada RM3.50, maka penawaran wang ialah....
A. bertambah dari RM200 kepada RM240
B. berkurang dari RM240 kepada RM220
C. bertambah dari RM240 kepada RM260
D.bertambah dari RM240 kepada RM280
70. Peningkatan Indeks Harga Pengguna (IHP) sebanyak 4.7 % pada tahun 2007 menunjukkan…
A. nilai wang bertambah sebanyak 4.7%
B.kos hidup meningkat sebanyak 4.7%
C.taraf hidup meningkat sebanyak 4.7%
D.harga import bertambah sebanyak 4.7%
71. Peningkatan nilai wang menunjukkan......
A.Indeks Harga Pengguna telah meningkat
B.Harga barang telah meningkat
C.Indeks Harga Pengguna telah menurun
D.Tingkat harga umum meningkat
72. Apakah yang dimaksudkan dengan nilai wang?
A. kadar pertukaran antara satu matawang dengan mata wang yang lain
B. unit matawang lain yang sama nilainya dengan matawang tersebut
C. jumlah barang dan perkhidmatan yang dapatd ibeli dengan wang tersebut
D. nilai emas yang digunakan sebagai sandaran semasa mencetak wang tersebut
73. Indeks harga pengguna bagi tahun 2000 dan 2002 masing-masing adalah 110 dan 130. Apakah yang berlaku
kepada nilai wang pada tahun 2002 berbanding tahun 2000 ?
A.Nilai wang turun 13.98%
B.Nilai wang turun 15.40%
C.Nilai wang turun 18.20%
D.Nilai wang turun 84.60%

74. Indeks harga pengguna bagi tahun 2004 dan 2006 masing-masing adalah 100 dan 115. Apakah yang berlaku
kepada nilai wang pada tahun 2006 berbanding tahun 2004 ?
A.Nilai wang turun 13.04%
B.Nilai wang turun 15.00%

44

C.Nilai wang naik 13.04%
D.Nilai wang naik 15.00%

75. Antara berikut, yang manakah tidak benar tentang Teori Kuantiti Wang ?
A.Halaju peredaran wang adalah tetap
B.Penawaran barang-barang tidak boleh ditambah
C.Ekonomi tingkat gunatenaga penuh sukar untuk dicapai
D.Permintaan wang adalah untuk tujuan urus niaga sahaja.

76. Apabila kadar bunga pinjaman semasa turun maka
A. permintaan wang untuk urusniaga meningkat
B. permintaan wang untuk membeli bon turun (sebab harga bon tinggi)
C. harga bon semasa telah turun
D. penawaran wang akan meningkat

77. Jika Bank Pusat bercadang untuk menurunkan kadar bunga pada masa depan, maka
A. harga bon pada masa depan akan jatuh
B. harga bon tidak terjejas
C. permintaan untuk tujuan spekulasi akan meningkat
D. pelaburan akan menguncup

78. Orang ramai lebih mengutamakan pilihan memegang wang tunai daripada memegang bon, jika mereka
menjangkakan ...
A. kadar bunga akan turun
B. kadar bunga akan naik
C. kadar diskaun akan naik
D. kadar diskaun akan turun

79. Jika kadar bunga dijangka naik pada masa depan maka...
A. orang ramai akan menambah tabungan
B. permintaan wang untuk spekulasi akan turun
C. penawaran wang dalam ekonomi akan turun
D. permintaan wang untuk urusniaga akan turun

80. Dalam Teori Kuantiti Wang, T diandaikan tetap bermaksud....
A.Penawaran wang adalah tetap.
B.Keadaan ekonomi semasa sentiasa stabil.
C.Pelaburan adalah tetap.
D.Ekonomi telah mencapai guna tenaga penuh.

81. V dalam persamaan pertukaran MV=PT ialah...
A.Keluaran Negara Benar dibahagi dengan pelaburan
B.Penawaran wang dibahagi dengan Keluaran Negara Benar.
C.Keluaran Negara Benar dibahagi dengan penawaran wang.
D.Keluaran Negara Benar dibahagi dengan Tingkat Harga Am.

SET 3

Tutorial 3: Teori wang, kadar bunga, bank

82. Jika nisbah rizab mudah tunai minimum ialah 0.15, maka bank boleh memberi pinjaman sebanyak....

45

A.5% daripada aset
B.85% daripada aset
C.15% daripada liabiliti deposit
D.85% daripada liabiliti deposit

83. Yang manakah antara berikut bukan tanggungjawab bank Pusat ?
A. mengurus hutang negara
B. mencetak matawang
C. memberi pinjaman kepada orang ramai
D. mengurus pertukaran matawang asing

84. Antara berikut, yang manakah merupakan fungsi Bank Pusat?
A. mengawal penawaran wang dalam ekonomi
B. mencetak matawang asing
C. menentukan kadar pertukaran matawang asing
D. memberi pinjaman kepada syarikat korporat

85. Bekalan wang M2 di Malaysia terdiri daripada.......
A. matawang dalam edaran dan simpanan semasa dalam bank perdagangan
B. simpanan semasa sektor swasta di institusi kewangan
C. matawang dalam edaran, simpanan semasa dan simpanan tabungan dalam bank perdagangan
D. sijil-sijil simpanan bolehniaga yang didiskaunkan di institusi kewangan

86. Antara berikut, yang manakah merupakan wang hampir AA12
A. syiling
B. deposit semasa
C. deposit tetap
D. wang kertas

87. Antara berikut, yang manakah bukan merupakan kategori wang hampir ?
A. bil perbendaharaan
B. sijil pelaburan
C. deposit semasa
D. bon

88. Antara berikut, yang manakah tidak benar tentang bekalan wang di Malaysia ?
A. M1 terdiri daripada wang kertas dan wang syiling
B. Deposit tetap termasuk dalam M2
C. Kad kredit termasuk dalam kategori wang hampir
D. Bil perbendaharaan ialah komponen M2

32. Bekalan wang M1 dan wang separa berbeza dari aspek...
A.kegunaannya
B.tahap kecairan
C.Keesahan
D.Nilai

89. Antara komponen wang di bawah, manakah mempunyai tahap kecairan paling tinggi ?
A. Deposit tabungan

B. Bon kerajaan
C. Deposit tetap

46

D. Kad kredit

90. Jadual di bawah menunjukkan bekalan wang dalam sesebuah negara.

Bekalan wang RM juta
Matawang 9174
Deposit semasa 12 075
Separa wang 47 296
Deposit sektor swasta dengan institusi
kewangan 22 557

Berapakah bekalan M2 pada tahun tersebut? -
A. RM 21 249
B. RM 56 450
C. RM 68 545
D. RM 91 102

91. Permintaan wang untuk spekulasi berlaku bagi......
A. mendapatkan keuntungan daripada perubahan harga bon dan jangkaan perubahan kadar bunga
B. membeli barang-barang dan perkhidmatan
C. mengelakkan risiko kejatuhan nilai wang
D. mengurangkan kos memegang wang pada masa inflasi

92. Jika berlaku kebocoran wang tunai dalam proses penciptaan wang oleh bank-bank perdagangan maka.....
A. bank perdagangan perlu menambah lebihan cadangan
B. keupayaan bank perdagangan mencipta wang semakin kurang
C. keupayaan bank perdagangan mencipta wang semakin meningkat
D. tiada sebarang kesan kepada proses penciptaan wang

93. Jika stok wang nominal dalam edaran berjumlah RM20 juta dan Keluaran Negara bernilai RM 1 bilion, maka
halaju edaran wang ialah......
A. 20
B. 30
C. 40
D. 50

Tutorial 4: Teori wang, kadar bunga, bank SET 4
94. Teori Kuantiti Wang mengandaikan..... 47

E. Ekonomi sentiasa stabil
F. Penawaran wang ditetapkan oleh Bank Pusat
G. Tingkat harga meningkat jika T meningkat
H. M merujuk kepada permintaan wang untuk tujuan urusniaga dan awasan

95. Menurut Teori Kuantiti Wang Fisher, pembolehubah manakah tetap apabila gunatenaga penuh dicapai ?
E. bekalan wang
F. jumlah urusniaga
G. tingkat harga umum
H. halaju pusingan wang

96. Mengikut teori wang Fisher, punca inflasi ialah disebabkan
A. perangkap kecairan dalam ekonomi
B. halaju wang turun ketika kemelesetan
C. penawaran wang meningkat
D. permintaan wang menguncup

97. Mengikut Teori Kuantiti Wang Fisher, apabila bekalan wang bertambah sebanyak 15%, maka..
E. harga akan naik sebanyak 15%.
F. tabungan akan naik sebanyak 15%.
G. pelaburan akan turun sebanyak 15%.
H. kadar bunga akan turun sebanyak 15%.

98. Mengikut Teori Kuantiti Wang Fisher, apabila bekalan wang bertambah sebanyak maka..
E. Nilai wang akan merosot [ IHP berkadar songsang dengan nilai wang ]
F. Kadar bunga akan meningkat
G. Halaju wang meningkat
H. Jumlah urusniaga dalam ekonomi akan meningkat

99. Jika penawaran wang bersamaan RM500 dan permintaan wang adalah 20% daripada pendapatan, berapakah
tingkat pendapatan yang akan menyeimbangkan permintaan dan penawaran wang ?
A. 250
B. 500
C. 1000
D. 2500

100. V dalam persamaan pertukaran MV=PT ialah...
A. KNB dibahagi dengan pelaburan
B. Penawaran wang dibahagi dengan KNB
C. KNB dibahagi dengan penawaran wang
D. KBN dibahagi dengan tingkat harga am

101. Penawaran wang dalam persamaan MV=PT ialah...
A. KNB dibahagi dengan halaju edaran wang
B. Halaju edaran wang dibahagi dengan KNB
C. KNB dibahagi dengan tingkat harga umum
D. Jumlah urusniaga dibahagi dengan KNB

102. M dalam Teori Kuantiti Wang Fisher merujuk kepada
A. wang dalam edaran
B. deposit semasa

48

C. wang dalam edaran dan deposit semasa
D. wang dalam edaran, deposit semasa dan tabungan tetap
103. Mengikut Teori Kuantiti Wang, jika halaju edaran wang ialah 5 dan jumlah urusniaga iaah 400 dan harga
berubah daripada RM3.00 kepada RM3.50, maka penawaran wang.....
A. bertambah dari RM200 kepada RM220
B. berkurang dari RM240 kepada RM220
C. bertambah dari RM240 kepada RM260
D. bertambah dari RM240 kepada RM280
104. Yang manakah dapat mengurangkan bekalan wang dalam ekonomi?
A. Meningkatkan nisbah kecairan sistem bank
B. Membeli balik bon-bon kerajaan oleh bank pusat
C. Mengurangkan nisbah rizab berkanun sistem bank
D. Menurunkan bayaran pendahuluan untuk pembelian secara kredit
105. Mengikut analisis Keynes, kesan perubahan penawaran wang terhadap ekonomi bermula dengan perubahan
.
E. pelaburan
F. nilai wang
G. kadar bunga
H. tingkat harga
106. Teori Wang Keynes menafikan V tetap kerana....
E. V akan bertambah jika M bertambah.
F. V akan berkurangan jika T meningkat
G. V akan berkurangan jika ekonomi menguncup
H. V ditentukan oleh bank pusat.
107. Pernyataan yang manakah tidak benar tentang Teori Kuantiti Wang ?
E. tidak menyentuk tentang peranan kadar bunga dalam penentuan tingkat harga umum.
F. M akan meningkat dengan kadar yang sama dengan peningkatan P.
G. P dipengaruhi oleh kadar inflasi.
H. Tidak menyentuh tentang permintaan wang.
108. T diandaikan tetap dalam Teori Kuantiti Wang bermakna...
E. Permintaan agregat adalah tetap
F. Ekonomi sentiasa dalam gunatenaga penuh.
G. Nilai T telah ditetapkah oleh Bank Pusat.
H. Tidak berlaku turun naik dalam ekonomi semasa.

49