คู่มือการจัดการหน่วยงานทันตกรรมเบื้องต้น สำหรับผู้บริหารโรงพยาบาลเอกชน

44

ข้นั ตอนที่ 3: กำรประเมินตำรำงเวรผู้ช่วยทันตแพทย์
สอบถามและรับฟังความคิดเห็นของทนั ตแพทยแ์ ละผชู้ ่วยทนั ตแพทยเ์ ป็นระยะ เพอ่ื รับทราบปัญหาหรือ

ความไม่พึงพอใจ

ข้นั ตอนที่ 4: ปรับเปลย่ี นตำรำงเวรผู้ช่วยทนั ตแพทย์
ทาการปรับเปล่ียนตารางเวรผชู้ ่วยทนั ตแพทยต์ ามความเหมาะสม ดว้ ยใจท่ีเป็นกลาง ยตุ ิธรรม ไมเ่ อ้ือ

ประโยชน์ใหผ้ ชู้ ่วยทนั ตแพทยค์ นใดคนหน่ึงและยดึ ประโยชน์ของหน่วยงานทนั ตกรรมเป็นท่ีต้งั

45

ตารางที่ 4.7 ตารางเวรปฏิบตั ิงานของผชู้ ่วยทนั ตแพทยแ์ ละเคานเ์ ตอร์ศนู ยท์ นั ตกรรมของโรงพยาบาลเอกชน
แห่งหน่ึงในจงั หวดั สงขลา ประจาเดือนกนั ยายน 2564

46

บทท่ี 5

กำรจัดกำรผ้รู ับบริกำรในหน่วยงำนทนั ตกรรมโรงพยำบำลเอกชน

ผบู้ ริหารโรงพยาบาลเอกชนจาเป็นตอ้ งเขา้ ใจความหมายและความตอ้ งการของผรู้ ับบริการ รู้สิทธิท่ี
ผรู้ ับบริการทางทนั ตกรรมพึงไดร้ ับและประเภทสิทธิของผรู้ ับบริการในหน่วยงานทนั ตกรรมโรงพยาบาลเอกชน
เพ่อื ท่ีจะสามารถนามาใชใ้ นการวางแผนงาน จดั การเปิ ดใหบ้ ริการที่เพียงพอและพร้อมสาหรับการใหบ้ ริการตาม
สิทธิท่ีผรู้ ับบริการพึงไดร้ ับและพึงมี

1 ควำมหมำยและควำมต้องกำรของผู้รับบริกำร

ผรู้ ับบริการ หมายถึง ผทู้ ่ีมีความประสงคห์ รือมีความตอ้ งการใหผ้ ใู้ หบ้ ริการตอบสนองความตอ้ งการ
และความพงึ พอใจของตน โดยความตอ้ งการของผรู้ ับบริการ แบ่งออกเป็น 2 แบบ

1.1 ควำมจำเป็ น คอื ส่ิงท่ีผรู้ ับบริการจะไดร้ ับจากการบริการน้นั เช่น มาพบทนั ตแพทย์ เน่ืองจาก
ปวดฟันกต็ อ้ งการหายจากอาการปวดฟัน

1.2 ควำมคำดหวงั คือ ส่ิงที่ผรู้ ับบริการคดิ ไว้ เม่ือเกิดข้นึ จะสร้างความประทบั ใจและอยากจะกลบั มาใช้
บริการซ้าหรือใชบ้ ริการอ่ืนๆเพิม่ เติม เช่น พนกั งานเจา้ หนา้ ท่ีพดู จาสุภาพ บรรยากาศเป็นกนั เอง สถานท่ี
สะอาด

47

2 สิทธิของผ้รู ับบริกำร

สิทธิของผรู้ ับบริการ หมายถึง สิทธิท่ีผรู้ ับบริการหรือผปู้ ่ วยพงึ ไดร้ ับ แบ่งเป็น 2 สิทธิ ดงั น้ี

2.1 สิทธทิ บ่ี ัญญตั ไิ ว้ในกฎหมำย เช่น คาประกาศสิทธิผปู้ ่ วย 10 ขอ้ ประกาศ ณ วนั ท่ี 12 เดือนสิงหาคม พ.ศ.

2558 ดงั น้ี

2.2.1 สิทธิท่ีจะไดร้ ับบริการสาธารณสุขที่เหมาะสมไดม้ าตรฐานเป็นไปอยา่ งทวั่ ถึงและมีประสิทธิภาพ
2.1.2 สิทธิที่จะไดร้ ับบริการโดยไม่มีการเลือกปฏิบตั ิ ไดร้ ับบริการโดยเสมอภาคเทา่ เทียมกนั
2.1.3 สิทธิที่จะไดร้ ับทราบขอ้ มลู ท่ีเพียงพอ
2.1.4 สิทธิที่จะไดร้ ับการช่วยเหลืออยา่ งรีบด่วนทนั ที ในกรณีมีภาวะเส่ียงอนั ตรายถึงชีวติ โดยไมค่ านึง
วา่ ผปู้ ่ วยจะขอร้องหรือไม่
2.1.5 สิทธิท่ีจะทราบชื่อ นามสกุลของผใู้ หบ้ ริการ
2.1.6 สิทธิท่ีจะขอความคดิ เห็น จากผปู้ ระกอบวิชาชีพดา้ นสุขภาพท่านอื่นท่ีไม่ไดใ้ หก้ ารรักษาและมี
สิทธิในการขอเปลี่ยนผใู้ หบ้ ริการและสถานบริการได้
2.1.7 สิทธิท่ีจะไดร้ ับการปกปิ ดขอ้ มูลของตน เวน้ แต่จะไดร้ ับความยนิ ยอมจากผปู้ ่ วยหรือเป็นการ-
ปฏิบตั ิหนา้ ท่ีตามกฎหมาย
2.1.8 สิทธิที่จะไดร้ ับทราบขอ้ มลู อยา่ งครบถว้ น ในการตดั สินใจเขา้ ร่วมหรือถอนตวั จากการเป็นผถู้ กู
ทดลอง
2.1.9 สิทธิที่จะไดร้ ับทราบขอ้ มูลเกี่ยวกบั การรักษาพยาบาลเฉพาะของตน ท่ีปรากฏในเวชระเบียนเม่ือ
ร้องขอและตอ้ งไม่เป็นการละเมิดสิทธิส่วนตวั ของบคุ คลคนอื่น คือ สามารถขอขอ้ มลู ประวตั ิการรักษา
ของตวั เองได้ แตไ่ มส่ ามารถขอเอกสารเวชระเบียนไดเ้ พราะเป็นทรัพยส์ ินของสถานพยาบาล
2.1.10 สิทธิแทนผปู้ ่ วย บิดา มารดา หรือผแู้ ทนโดยชอบธรรม สามารถใชส้ ิทธิแทนผูป้ ่ วยท่ีเป็นเด็กอายุ
ไม่เกิน 18 ปี บริบูรณ์ ผบู้ กพร่องทางกายและจิต ซ่ึงไม่สามารถใชส้ ิทธิดว้ ยตนเองได้

2.2 สิทธทิ ไ่ี ม่ได้บญั ญัติไว้ในฎหมำย เช่น สิทธิท่ีเกิดข้นึ โดยธรรมชาติ บรรทดั ฐานทางสงั คม วฒั นธรรม
ประเพณีในสงั คมน้นั ๆ เป็นตน้

48

3 ประเภทสิทธิของผ้รู ับบริกำรในหน่วยงำนทนั ตกรรมโรงพยำบำลเอกชน

ประเภทสิทธิของผรู้ ับบริการในหน่วยงานทนั ตกรรมโรงพยาบาลเอกชนมีมากมายหลายสิทธิ การที่
ผบู้ ริหารโรงพยาบาลเอกชนทราบสิทธิของผรู้ ับบริการจะช่วยใหส้ ามารถวางแผน จดั การเตรียมความพร้อมท้งั
ในเร่ืองของงานท่ีเปิ ดใหบ้ ริการ บุคลากรในหน่วยงาน ผรู้ ับบริการและเครื่องมือ เครื่องใช้ ซ่ึงสิทธิของ
ผรู้ ับบริการในหน่วยงานทนั ตกรรมโรงพยาบาลเอกชน มีดงั น้ี

3.1 สิทธิประกันสังคม
คอื สิทธิคมุ้ ครองค่าบริการรักษาพยาบาลใหก้ บั ผปู้ ระกนั ตนสิทธิประกนั สังคม โดยมีสานกั งาน
ประกนั สังคม กระทรวงแรงงานและสวสั ดิการสังคม ทาหนา้ ที่ดูแลระบบการเบิกจ่ายค่ารักษาพยาบาล โดย
ผปู้ ระกนั ตนสามารถเขา้ รับบริการรักษาพยาบาลไดท้ ี่โรงพยาบาลที่เลือกลงทะเบียน ท้งั สถานพยาบาลของรัฐ
สถานพยาบาลเอกชนและคลินิกเอกชนที่เขา้ ร่วมสัญญา

3.1.1 สิทธิประกนั สังคมท่ีมีสิทธิเข้ารับบริการทางทันตกรรม มีดงั น้ี
1) เป็นผ้ปู ระกนั ตนมาตรา 33 และ 39
2) ส่งเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมครบ 3 เดือน ภายในระยะเวลา 15 เดือน ก่อนเดือนท่ีเขา้ รับบริการทา
ฟัน โดยจะเป็นช่วงเดือนไหนก็ได้
3) กรณีลาออกจากที่ทางาน แต่ส่งเงินสมทบเขา้ กองทุนประกนั สังคมครบ 3 เดือน ยงั คงมีสิทธิในการเขา้ รับ
บริการทางทนั ตกรรมคุม้ ครองต่ออีก 6 เดือน นบั จากวนั ที่ลาออก
4) สิทธิประกนั สังคมทางทันทันตกรรม ไม่ไดจ้ ากดั วา่ ตอ้ งรักษากบั สถานพยาบาลท่ีลงทะเบียนไว้ แต่สามารถ
ใชไ้ ดท้ ้งั กบั โรงพยาบาลรัฐ โรงพยาบาลเอกชน รวมถึงคลินิกทนั ตกรรมเอกชนที่เป็นสถานพยาบาลท่ี
ประกนั สังคมระบุไว้

3.1.2 สิทธิประกนั สังคมทางทันตกรรม (สานกั งานประกนั สังคม กระทรวงแรงงาน, 2563) มีดงั น้ี
1) สิทธิในการขดู หินปูน อดุ ฟัน ถอนฟันและผ่าฟันคุด

(1) วงเงินรวมคา่ รักษาตอ้ งไม่เกิน 900 บาทต่อปี หากค่ารักษาสูงกวา่ 900 บาท ผปู้ ระกนั ตนจะตอ้ ง
จ่ายเงินส่วนเกินเอง
(2) เพ่ืออานวยความสะดวก ลดข้นั ตอนในการดาเนินการท้งั ในดา้ นเอกสาร ระยะเวลารอคอย และลด
ภาระคา่ ใชจ้ ่ายในการเดินทาง สานกั งานประกนั สังคมไดจ้ ดั ใหม้ ีโครงการทาฟันไม่จาเป็นตอ้ งสารอง

49

จ่าย โดยผปู้ ระกนั ตนสามารถสงั เกตการเขา้ -ร่วมโครงการไดจ้ ากป้ายสติกเกอร์ที่ระบุวา่ “สถานพยาบาล

แห่งน้ีใหบ้ ริการผปู้ ระกนั ตน กรณีทาฟัน ไมต่ อ้ งสารองจ่าย”

2) สิทธิในการใส่ฟันปลอม ผปู้ ระกนั ตนมีสิทธิเบิกรับคา่ ฟันปลอม ได้ 1 คร้ังตอ่ ระยะเวลา 5 ปี นบั ต้งั แตว่ นั ท่ีใส่

ฟันปลอมโดยแยกเป็น 2 กรณี ดงั น้ี

(1) ฟันปลอมชนิดถอดได้บางส่วน

- จานวน 1-5 ซี่ ไดเ้ ท่าที่จ่ายในวงเงินไม่เกิน 1,300 บาท

- จานวนมากกวา่ 5 ซี่ ไดเ้ ทา่ ท่ีจ่ายจริงในวงเงินไม่เกิน 1,500 บาท

(2) ฟันปลอมชนิดถอดได้ท้ังปาก

- ฟันปลอมชนิดถอดไดท้ ้งั ปากบนหรือล่างเบิกไดใ้ นวงเงินไม่เกิน 2,400 บาท

- ฟันปลอมชนิดถอดไดท้ ้งั ปากบนและลา่ งเบิกไดใ้ นวงเงินไมเ่ กิน 4,400 บาท

3.2 สิทธหิ ลกั ประกนั สุขภำพ 30 บำท หรือบัตรทอง
คอื สิทธิคุม้ ครองบคุ คลท่ีเป็นคนไทยมีเลขประจาตวั ประชาชน 13 หลกั ท่ีไม่ไดร้ ับสิทธิสวสั ดิการ
ขา้ ราชการ หรือสิทธิประกนั สังคมหรือสิทธิสวสั ดิการรัฐวสิ าหกิจหรือสิทธิอ่ืนๆจากรัฐ โดยสามารถเขา้ รับ
บริการทางสาธารณสุข ท้งั การสร้างเสริมสุขภาพ การป้องกนั โรค การตรวจวนิ ิจฉยั การรักษาพยาบาล การ
ฟ้ื นฟสู มรรถภาพท่ีจาเป็นต่อสุขภาพและการดารงชีวติ ตาม พ.ร.บ.หลกั ประกนั สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545
โดยมีสานกั งานหลกั ประกนั สุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ทาหนา้ ที่บริหารจดั การระบบ เพ่ือการเขา้ ถึงบริการ
สาธารณสุขท่ีมีมาตรฐานอยา่ งทวั่ ถึง

3.2.1 ความค้มุ ครองการรักษาด้านทนั ตกรรมของสิทธิหลักประกนั สุขภาพแห่งชาติ มีดงั น้ี อุดฟัน
รักษาโรคปริทนั ต์ ถอนฟัน ผ่าฟันคุด ผา่ ตดั อื่นๆท่ีเก่ียวขอ้ งกบั ช่องปากและขากรรไกร เคลือบหลุมร่องฟัน
ในเด็กอายไุ มเ่ กิน 15 ปี รักษาคลองรากฟันน้านม การใส่เครื่องมือปิ ดช่องเพดานโหว่ การใส่ฟันเทียม
พลาสติกแบบถอดได้ ระยะเวลา 5 ปี ตอ่ ชิ้น โดยไมเ่ สียค่าใชจ้ ่ายใดๆ ณ โรงพยาบาลตามสิทธิท่ีท่านอยู่ แตถ่ า้
รักษาตา่ งโรงพยาบาลตอ้ งมีหนงั สือส่งตวั ระบุโรงพยาบาลทนั ตกรรม คณะทนั ตแพทยศาสตร์ จึงจะสามารถ
ใชส้ ิทธิได้

3.2.2 ค่าตอบแทนท่ีโรงพยาบาลได้รับจากสานักงานหลักประกนั สุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) อยใู่ น
รูปแบบการเหมาจ่ายรายหวั ยกเวน้ เพ่มิ เติมในกรณีท่ีตอ้ งการเร่งรัดการเขา้ ถึงการบริการสร้างเสริมสุขภาพ
และป้องกนั โรคในช่องปาก

50

3.3 สิทธิเงนิ สด
คอื สิทธิที่ผปู้ ่ วยชาระค่าบริการรักษาพยาบาลทางทนั ตกรรมดว้ ยตนเอง โดยเหตุผลท่ีผรู้ ับบริการ
เลือกใชส้ ิทธิน้ีมาจากการตอ้ งการ ความรวดเร็วในการเขา้ รับรักษา ความสะดวกสบายและความไวว้ างใจ
เชื่อมน่ั ในการรักษาของทีมทนั ตแพทย์ ระบบการใหบ้ ริการและพฤติกรรม การบริการของบคุ ลากรในหน่วยงาน
ทนั ตกรรมโรงพยาบาลเอกชน

3.4 สิทธิจำกกำรซื้อประกนั ทำงทันตกรรม
คือ สิทธิประกนั ทางทนั ตกรรมท่ีผปู้ ่ วยเลือกซ้ือเองหรือบริษทั องคก์ รที่ทางานจดั หาให้ เพ่อื เป็น
สวสั ดิการสาหรับการคมุ้ ครองค่าบริการรักษาพยาบาลทางทนั ตกรรม ซ่ึงบริษทั ประกนั ส่วนใหญจ่ ะทาสัญญา
ร่วมกบั โรงพยาบาลเอกชน เม่ือผทู้ าประกนั มารับบริการ ทางโรงพยาบาลสามารถเช็คสิทธ์ิและทาการรักษาได้
โดยไมต่ อ้ งสารองจ่าย ตามกาหนดเง่ือนไขในการเอาประกนั แตห่ ากไมม่ ีการทาสัญญา ผทู้ าประกนั ตอ้ งสารอง
จ่ายก่อน แลว้ จึงไปเบิกกบั บริษทั ประกนั

3.5 สิทธสิ วัสดกิ ำรพนกั งำน
คือ สิทธิสวสั ดิการที่พนกั งานไดร้ ับจากบริษทั หรือองคก์ รที่ทางาน โดยบริษทั หรือองคก์ รบางแห่ง
จะเทาสัญญาร่วมกบั โรงพยาบาลและเม่ือพนกั งานมาใชบ้ ริการจะมีใบส่งตวั จากบริษทั หรือองคก์ รถือเขา้ มาดว้ ย
หลงั จากการรักษาเสร็จสิ้นทางโรงพยาบาลจะวางบิลกบั บริษทั หรือองคก์ รท่ีไดท้ าการผูกสญั ญา หรือบางแห่งจะ
ใหพ้ นกั งานสารองจ่ายก่อนแลว้ นาใบเสร็จพร้อมใบรับรองแพทยม์ าเบิกที่บริษทั หรือองคก์ ร ส่วนขอบเขตใน
การรักษาข้ึนกบั ขอ้ กาหนดของบริษทั หรือองคก์ รน้นั

3.6 สิทธพิ รบ. ค้มุ ครองผู้ประสบภยั จำกรถ
คอื สิทธิที่ผปู้ ระสบภยั จากรถไดร้ ับความคุม้ ครอง หากไดร้ ับความเสียหายแก่ชีวิต ร่างกายหรืออนามยั
ซ่ึงใหค้ วามคุม้ ครองทางทนั ตกรรม (บริษทั กลางคุม้ ครองผปู้ ระสบภยั จากรถ จากดั , 2564) ดงั น้ี

3.6.1 ไม่ต้องรอการพสิ ูจน์ คือ บริษทั จะจ่ายค่าเสียหายเบ้ืองตน้ ใหแ้ ก่ผปู้ ระสบภยั ท่ีไดร้ ับความเสียหาย
ต่อชีวิต ร่างกาย โดยไมต่ อ้ งรอการพิสูจนใ์ หเ้ สร็จสิ้นภายใน 7 วนั นบั แตว่ นั ท่ีบริษทั ไดร้ ับการร้องขอ โดยจ่าย
เป็นคา่ เสียหายอนั จาเป็นเกี่ยวกบั การรักษาพยาบาล ตามจานวนที่จ่ายไปจริง แต่ ไม่เกิน 30,000 บาทต่อ
หน่ึงคน ซ่ึงการขอรับค่าเสียหายเบ้ืองตน้ ผปู้ ระสบภยั ตอ้ งร้องขอคา่ เสียหาย เบ้ืองตน้ ต่อบริษทั ภายใน 180 วนั
นบั แตว่ นั ที่มีความเสียหายเกิดข้ึน

51

3.6.2 ผ่านการตรวจสอบแล้ว คอื กรณีไดร้ ับความเสียหายต่อร่างกายหรืออนามยั แต่ไม่ถึงกบั สูญเสีย
อวยั วะ ทุพพลภาพ อยา่ งถาวรหรือทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิง บริษทั จะจ่ายคา่ รักษาพยาบาลและ ค่าเสียหายอยา่ ง
อ่ืนท่ีผปู้ ระสบภยั สามารถเรียกร้องไดต้ ามมลู ละเมิด ตามความเสียหายท่ีแทจ้ ริงแต่ ไมเ่ กิน 80,000 บาท ต่อ
หน่ึงคน

3.6.3 กรณีสูญเสียฟัน คอื สูญเสียฟันแทท้ ้งั ซี่ต้งั แต่ 5 ซ่ี ข้ึนไป บริษทั จะจ่ายค่าสินไหมทดแทน
250,000 บาท ต่อหน่ึงคน

ดงั น้นั จากการศึกษาประเภทสิทธิของผรู้ ับบริการในหน่วยงานทนั ตกรรมโรงพยาบาลเอกชนพบวา่
ผรู้ ับบริการแต่ละคนมีสิทธิต่างกนั และอาจถือสิทธิมากกวา่ 1 สิทธิ อีกท้งั ในแต่ละพ้นื ท่ีกม็ ีประชาชนถือสิทธิใน
สัดส่วนที่ต่างกนั

52

4 กรณตี ัวอย่ำง
สิทธิของผ้รู ับบริกำรในศูนย์ทันตกรรมโรงพยำบำลเอกชนแห่งหนึ่งในจงั หวัดสงขลำ

การเรียนรู้สิทธิของผรู้ ับบริการสามารถสอบถามไดจ้ ากเวชระเบียน การสงั เกตการพดู คยุ กบั ผรู้ ับบริการ
โดยตรงและตรวจสอบจากการเกบ็ ขอ้ มลู ทางสถิติของศูนยท์ นั ตกรรม ซ่ึงสิทธิของผรู้ ับบริการและการนามาใช้
ของศนู ยท์ นั ตกรรมโรงพยาบาลเอกชนแห่งหน่ึงในจงั หวดั สงขลามี 3 ประเภทสิทธิ ดงั น้ี

4.1 สิทธิ General คือ สิทธิท่ีผปู้ ่ วยชาระคา่ รักษาเอง แบ่งไดเ้ ป็น 3 สิทธิยอ่ ย ตามตารางท่ี 5.1

ตารางท่ี 5.1 ประเภทสิทธิ ความหมายและการจดั การผรู้ ับบริการสิทธิ General ของ ศูนยท์ นั ตกรรม

โรงพยาบาลเอกชนแห่งหน่ึงในจงั หวดั สงขลา

ประเภทสิทธิของ ควำมหมำย กำรจัดกำรตำมสิทธิของผู้รับบริกำร

ผ้รู ับบริกำร

1) สิทธิ ผรู้ ับบริการท่ีไม่มีสิทธิเบิกค่ารักษาพยาบาล - เวลาในการรักษาต่อผรู้ ับบริการจะใชเ้ วลา
ผู้รับบริการทัว่ ไป ชาระเงินคา่ รักษาพยาบาลดว้ ยตนเอง ประมาณ 1 ชว่ั โมง
ผรู้ ับบริการกลมุ่ น้ีมกั มาเขา้ รับบริการตาม - กรณีมาโดยไม่มีนดั หมายและทนั ตแพทยม์ ี
อาการที่เกิดข้ึน เช่นฟันแตกตอ้ งการอุดฟัน คิววา่ งสามารถส่งเขา้ ตรวจและรักษา
ปวดฟันตอ้ งการถอนฟัน หรือเป็น พร้อมแนะนาใหท้ าการนดั หมายทุกคร้ังท่ี
ผรู้ ับบริการประจาที่มาตรวจฟันประจาทกุ 6 ตอ้ งการเขา้ รับบริการ
เดือน - กรณีมาโดยไม่มีนดั หมายและทนั ตแพทย์
ไม่มีคิววา่ ง ใหท้ านดั หมายหรือตามสะดวก
ผรู้ ับบริการหากยนิ ดีรอตรวจ แต่ให้
เจา้ หนา้ ที่เคาน์เตอร์หรือพนกั งานตอ้ นรับ
แจง้ ช้ีแจงกบั ผรู้ ับบริการต้งั แตผ่ รู้ ับบริการ
มาขอเขา้ รับบริการ

2) สิทธิ ผรู้ ับบริการใชส้ ิทธิประกนั สังคมทาฟัน - เวลาในการรักษาต่อผรู้ ับบริการจะใชเ้ วลา
ประกนั สังคมทา ไดแ้ ก่ ขดู หินปูน อดุ ฟัน ถอนฟันและ ผา่ ประมาณ 30 นาที เพราะผรู้ ับบริการส่วน
ฟัน 900 บาท ฟันคดุ ในวงเงิน 900 บาท โดยหาก ใหญจ่ ะใชต้ ามสิทธิในวงเงิน

53

ประเภทสิทธิของ ความหมาย การจดั การตามสิทธิของผรู้ ับบริการ

ผ้รู ับบริกำร

2) สิทธิ เกินวงเงิน ผรู้ ับบริการตอ้ งชาระคา่ บริการ - ช่วงปลายปี จะมีผมู้ ารับบริการสิทธิ

ประกนั สังคมทา ส่วนเกินเอง ประกนั สังคมทาฟัน 900 บาทเพ่มิ มากข้ึน

ฟัน 900 บาท (ต่อ) เนื่องจากสิทธิน้ีหากไมไ่ ดใ้ ชใ้ นปี น้นั จะไม่
สามารถเกบ็ ไปใชใ้ นปี ถดั ไป

ดงั น้นั การจดั สรรตารางเวรนดั หมาย

ของผรู้ ับบริการ ตอ้ งจดั เวลาให้สามารถ

รองรับจานวนผรู้ ับบริการให้ไดม้ ากท่ีสุด

และตอ้ งจดั เตรียมจานวนเทนั ตแพทยแ์ ละ

ผชู้ ่วยทนั ตแพทยใ์ ห้เพยี งพอกบั ผรู้ ับบริการ

3) สิทธพิ นักงำน สิทธิของพนกั งานภายในโรงพยาบาลหรือ - สาหรับพนกั งาน สามารถขอหวั หนา้

และครอบครัว พอ่ แม่ คู่สมรส บตุ รของพนกั งาน ทาง หน่วยงานมาทาฟันไดใ้ นเวลาทางาน

พนกั งำนของ โรงพยาบาลไดจ้ ดั สวสั ดิการสาหรับ - เวลาในการรักษาต่อผรู้ ับบริการจะใชเ้ วลา

โรงพยำบำลเอกชน หตั ถการทางทนั กรรม คือ ให้ส่วนลด 50% ประมาณ 1 ชว่ั โมง ซ่ึงส่วนใหญ่พนกั งาน
และครอบครัวพนกั งาน จะทาการนดั หมาย
แห่งหนง่ึ ในจงั หวัด เม่ือทาหตั การทางทนั ตกรรมกบั ทนั ตแพทย์ ก่อนมาเขา้ รับบริการ
สงขลำ ประจาโรงพยาบาล

4.2 สิทธิ Social welfare คือ สิทธิของผรู้ ับบริการที่ลงทะเบียนข้ึนสิทธิประกนั สังคมไวก้ บั ทาง
โรงพยาบาล มีสิทธิตรวจฟัน รับยาและเอกซเรยโ์ ดยไม่เสียคา่ ใชจ้ ่าย ทกุ คร้ังท่ีมาเขา้ รับบริการ

4.3 สิทธิ Insurance คือ สิทธิของผรู้ ับบริการที่มีสิทธิประกนั หรือสิทธิท่ีไดร้ ับจากสวสั ดิการของบริษทั
องคก์ รท่ีทางานที่มีการเขา้ มาทาสัญญาร่วมกบั โรงพยาบาล ซ่ึงสิทธิน้ีทางโรงพยาบาลไดม้ อบส่วนลด 10% ใน
ทกุ คร้ังที่เขา้ มารับบริการ สิทธิน้ีผรู้ ับบริการจะมีวงเงินคอ่ นขา้ งสูงและยนิ ดีทาการรักษาหากมีปัญหาในช่องปาก

สิทธิ Insurance เวลาในการรักษาตอ่ ผรู้ ับบริการจะใชเ้ วลาประมาณ 1 ชว่ั โมง และในช่วงท่ีสิ้นสุดเวลา
การใชส้ ิทธิหรือปิ ดงบประกนั จะมีผรู้ ับบริการในวงเงินประกนั ของบริษทั หรือองคก์ รน้นั เพิม่ สูงข้ึน การรู้
ช่วงเวลาการปิ ดงบประกนั จะทาใหผ้ บู้ ริหารโรงพยาบาลสามารถจดั เวลา จานวนทนั ตแพทยแ์ ละผชู้ ่วย
ทนั ตแพทยใ์ หเ้ พียงพอกบั ผรู้ ับบริการ

54

นอกจากสิทธิที่กลา่ วมาแลว้ ยงั มีเร่ืองสิทธิอ่ืนๆท่ีผบู้ ริหารโรงพยาบาลเอกชนตอ้ งศึกษาในบริบทของ
สถานพยาบาลแห่งตน เช่น ระดบั สิทธิของแต่ละสิทธิหรือสิทธิแบบต่างๆที่คนไขไ้ ดร้ ับจากบริษทั เอกชน
วสิ าหกิจ มลู นิธิ เป็นตน้

ดงั น้นั การรู้สิทธิของผรู้ ับบริการจะช่วยในเรื่องของระบบนดั หมายเพราะการนดั หมายที่ดีจะช่วยสร้าง
ความประทบั ใจใหก้ บั ผรู้ ับบริการ ยงั เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในระบบงาน เพื่อให้เกิดการใชช้ ่วงเวลาที่มีอยา่ ง
เตม็ ท่ี และที่สาคญั คือ ช่วยส่งเสริมใหผ้ รู้ ับบริการไดใ้ ชส้ ิทธิของตนอยา่ งเตม็ ประสิทธิภาพ

55

บทท่ี 6

กำรจดั กำรเคร่ืองมือ เครื่องใช้ สำหรับหน่วยงำนทันตกรรมโรงพยำบำลเอกชน

หน่วยงานทนั ตกรรมโรงพยาบาลเอกชนจาเป็นตอ้ งมีแสดงเคร่ืองมือ เคร่ืองใชท้ ี่จาเป็นในการจดั บริการ ซ่ึง
อยา่ งนอ้ ยตอ้ งเป็นไปตามท่ีระบไุ วใ้ นพระราชบญั ญตั ิสถานพยาบาล พ.ศ.2541 ซ่ึงในตอนน้ีจะกลา่ วถึงเครื่องมือ
เครื่องใชท้ ี่ระบุไวใ้ นพระราชบญั ญตั ิสถานพยาบาล พ.ศ.2541 และยกตวั อยา่ ง การจดั การเครื่องมือ เคร่ืองใช้ ของ
ศนู ยท์ นั ตกรรมโรงพยาบาลเอกชนแห่งหน่ึงในจงั หวดั สงขลา

1 เครื่องมือ เคร่ืองใช้ สำหรับหน่วยงำนทันตกรรมตำมพระรำชบญั ญัตสิ ถำนพยำบำล พ.ศ.2541

พระราชบญั ญตั ิสถานพยาบาล พ.ศ.2541 กาหนดใหห้ น่วยงานทนั ตกรรมตอ้ งมี เคร่ืองมือ เคร่ืองใช้ ดงั น้ี

1) ยนู ิตทาฟัน ประกอบไปดว้ ย

(1) เก้าอีส้ าหรับผู้ป่ วย คือ ที่นงั่ ผปู้ ่ วยระหวา่ ง

การตรวจรักษา โดยทนั ตแพทยส์ ามารถปรับนง่ั นอน ข้นึ

ลงไดต้ ามที่ตอ้ งการ

(2) ระบบให้แสงสว่าง คือ ไฟที่ใชส้ ่องขณะทา

การตรวจรักษา เน่ืองจากช่องปากแคบและมืด ไฟจะช่วย

ทาใหเ้ ห็นภายในช่องปากชดั เจนข้ึน

(3) ระบบนา้ บ้วนปาก คือ น้าที่ใหผ้ ปู้ ่ วยใชบ้ ว้ น

ปากขณะตรวจรักษา เนื่องจากระหวา่ งการตรวจรักษาอาจ

มีเศษผงของวสั ดุหรือเลือดจากการทาหตั ถการระคาย

เคอื งช่องปาก นามาซ่ึงการสาลกั ได้

(4) ระบบดูดน้าลาย คือ การดูดน้าลายระหวา่ ง

ตรวจรักษา เนื่องจากน้าลายทาใหก้ ารมองเห็นไม่ชดั เจน

อาจส่งผลต่อการรักษาทางทนั ตกรรมบางประเภท เช่น

การอดุ ฟันดว้ ยวสั ดุอุดสีเหมือนฟัน ภาพที่ 6.1 ยนู ิตทาฟัน เกา้ อ้ีทนั ตแพทยแ์ ละเกา้ อ้ีผชู้ ่วยทนั ตแพทย์

56

ชนิดคอมโพสิต วสั ดุชนิดน้ีหากสมั ผสั น้าลายขณะอดุ จะส่งผลใหว้ สั ดุมีคา่ การยดึ ติดท่ีลดลงหรือ
อายกุ ารใชข้ องวสั ดุส้ันลง
(5) ระบบเคร่ืองกรอฟัน คอื ระบบที่เชื่อมตอ่ หวั กรอเร็ว หวั กรอชา้ และหวั ฉีดน้าลม ท้งั สาม
อยา่ งน้ีเป็นอุปกรณ์ท่ีใชใ้ นการรักษาหตั ถการทางทนั ตกรรม

2) เก้าอีท้ ันตแพทย์และเก้าอีผ้ ้ชู ่วยทันตแพทย์

3) เครื่องเอกซเรย์ฟัน คือ เคร่ืองมือท่ีใชถ้ า่ ยภาพเอกซเรย์ สาหรับการใช้

ประกอบการตรวจวนิ ิจฉยั ในกรณีท่ีตอ้ งสงสยั บริเวณท่ีการตรวจภายในช่องปาก

มองไม่เห็น เช่น ซอกฟันหรือรากฟัน โดยตอ้ งเป็นเครื่องที่ไดม้ าตรฐานทาง

การแพทย์ ซ่ึงหากเป็นเคร่ืองเอกซเรยข์ นาดเลก็ จะติดต้งั ภายในหน่วยงานทนั ตก

รรม เพอ่ื ความสะดวกในการใชง้ าน โดยข้นั ตอนการตรวจสอบซ่อมบารุงรักษา

เครื่องจะไดร้ ับความร่วมมือประสานงานจากหน่วยงานหอ้ งเอกซเรยข์ อง

โรงพยาบาล ภาพที่ 6.2 เคร่ืองเอกซเรยฟ์ ัน

4) หม้อน่ึงอบความดนั คือ หมอ้ น่ึงท่ีมีประสิทธิภาพการฆ่าเช้ือ ซ่ึงใน
โรงพยาบาลเอกชนที่เขา้ ร่วมการรับรองมาตรฐานคณุ ภาพไมว่ า่ จะเป็น
สถาบนั รับรองคุณสถานพยาบาล (The healthcare accreditation institute,
HA) หรือ องคก์ ร Joint commission international (JCI) หมอ้ น่ึงน้ีตอ้ งไม่
ต้งั อยใู่ นหน่วยงานทนั ตกรรมของโรงพยาบาลเพราะการลา้ งอบฆา่ เช้ือจะ
กระทาที่หอ้ งลา้ งของโรงพยาบาล เทา่ น้นั

ภาพท่ี 6.3 หมอ้ น่ึงความดนั
ที่มา: www.dermildshop.com.

5) เคร่ืองมือ เคร่ืองใช้ ทใ่ี ช้ในงานทันตกรรม ไดแ้ ก่ ชุดตรวจฟัน ชุดอุดฟัน ชุดถอนฟัน ชุดศลั ยกรรมช่องปาก
ชุดรักษาคลองรากฟัน ชุดรักษาโรคเหงือก ชุดทนั ตกรรมประดิษฐ์ เคร่ืองขดู หินน้าลายและเครื่องมือ อุปกรณ์
อื่นๆ ตามมาตรฐานการประกอบวิชาชีพ

57

เคร่ืองมือ เคร่ืองใชเ้ หล่าน้ีในแตล่ ะโรงพยาบาลจะจดั หาจดั เตรียมไวแ้ ตกตา่ งกนั ท้งั ในเร่ืองของ ยห่ี อ้
สินคา้ รูปร่างและคุณสมบตั ิ เนื่องจากทนั ตแพทยแ์ ตล่ ะคนมีความถนดั และความช่ืนชอบในเคร่ืองมือและ
เครื่องใชท้ ่ีตา่ งกนั

ภาพที่ 6.4 หอ้ งเก็บเครื่องมือ เคร่ืองใช้ ท่ีมีการควบคมุ อณุ หภูมิและความช้ืน
ดงั น้นั การจดั หาจดั เตรียมเครื่องมือ เครื่องใช้ ที่ใชใ้ นงานทนั ตกรรม จาเป็นตอ้ งมีการสารวจ
ความตอ้ งการของทนั ตแพทยท์ ่ีปฏิบตั ิงานก่อนและผบู้ ริหารหน่วยงานทนั ตกรรมที่มีส่วนรับผิดชอบใน
การจดั หาจดั เตรียม ตอ้ งศึกษา สอบถามเหตผุ ลจากทนั ตแพทยท์ ี่ร้องขอถึงความจาเป็นในการใชเ้ คร่ืองมือ
เครื่องใช้ ทบทวนก่อนดาเนินการจดั ซ้ือ เพ่อื ใหไ้ ดเ้ ครื่องมือ เครื่องใชท้ ี่มีคณุ ภาพ เหมาะสม คุม้ คา่ คมุ้ ประโยชน์
และคุม้ ทนุ ในการใชง้ าน

58

2 กรณตี วั อย่ำง
กำรจดั กำรเครื่องมือ เครื่องใช้ ของศูนย์ทนั ตกรรมโรงพยำบำลเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวดั สงขลำ

เครื่องมือ เคร่ืองใช้ คือ สิ่งจาเป็นและขาดไมไ่ ด้ สาหรับการทาหตั ถการของศูนยท์ นั ตกรรมโรงพยาบ
เอกชนแห่งหน่ึงในจงั หวดั สงขลา ตอ้ งมีการจดั การ เคร่ืองมือ เคร่ืองใชใ้ หพ้ ร้อมและเพียงพอสาหรับการใชง้ าน
ดงั น้ี

ข้นั ตอนท่ี 1: กำรวำงแผนงำน
1) สารวจความตอ้ งการของทนั ตแพทย์ เรื่องเครื่องมือ เครื่องใชท้ ่ีตอ้ งการเพ่ิมเติม โดยสามารถแจง้ ผา่ น
หวั หนา้ แผนกทนั ตกรรม
2) หวั หนา้ แผนกทนั ตกรรมประเมินความเหมาะสมและความคุม้ ค่าในการจดั ซ้ือ
3) จดั ทาใบขอเสนอซ้ือ

ข้นั ตอนที่ 2: กำรจดั กำรองค์กร
จดั ระบบนบั ตรวจสอบเคร่ืองมือ เครื่องใชท้ กุ เดือน เพอ่ื ทราบจานวนท่ีมีอยจู่ ริง รวมถึงกรณีที่

ชารุดเสียหาย

ข้นั ตอนท่ี 3: กำรบังคับบัญชำสั่งกำร
มอบหมายกาหนดผชู้ ่วยทนั ตแพทยใ์ หท้ าหนา้ ที่รับผิดชอบตรวจสอบเคร่ืองมือ เคร่ืองใช้

ข้นั ตอนที่ 4: กำรประสำนงำน
ผชู้ ่วยทนั ตแพทยท์ ี่ไดร้ ับมอบหมายในการดูแลเรื่องเครื่องมือ เคร่ืองใช้ ทาหนา้ ที่ประสาน

ติดต่อกบั แผนกจดั ซ้ือ เพ่ือส่งใบขอจดั ซ้ือและติดตามของที่จดั ซ้ือ หากมีการลา่ ชา้

ข้นั ตอนนที่ 5: กำรควบคมุ งำน
หวั หนา้ แผนก คอยติดตามดูแลใหม้ ีเครื่องมือ เคร่ืองใชท้ ่ีพร้อมและเพยี งพอสาหรับการใชง้ าน

59

บรรณำนุกรม

กระทรวงสาธารณสุข สานกั ทนั ตสาธารณสุข กรมอนามยั และสานกั งานหลกั ประกนั สุขภาพแห่งชาติ. (2563).
ค่มู ือการบริหารจัดการการบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกนั โรคในช่องปากท่ีม่งุ เน้นการเข้าถึงบริการ
บางกล่มุ วยั เป็นการจาเพาะ ปี งบประมาณ 2563. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 7 มิถนุ ายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
http://164.115.41.179/dental/sites/default/files/.

กลมุ่ พฒั นากฎหมาย กองกฎหมาย กรมสนบั สนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2563). พระราชบัญญตั ิ
สถานพยาบาล พ.ศ. ๒๕๔๑ และท่ีแก้ไขเพิ่มเติม. พมิ พค์ ร้ังที่ 2. กรุงเทพมหานคร: สานกั งานกิจการ
โรงพิมพอ์ งคก์ ารสงเคราะหท์ หารผา่ นศึก.

กองฝึกอบรม กรมท่ีดิน กระทรวงมหาไทย. (2555). การหมนุ เวียนงาน. กรุงเทพมหานคร: กองการพมิ พ์
กรมท่ีดิน.

เกียรติรัตน์ จินดามณี. (2560). 7 Step สู่แผนการตลาด. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี 7 มิถุนายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://taokaemai.com/7-step-marketing-plan/.

ขวญั ชนก เทิดไตรสรณ์. (2560). ปัจจัยส่วนประสมทางการตลาดบริการท่ีมีความสัมพันธ์ต่อการตดั สินใจ
เลือกใช้บริการทางทันตกรรมในศนู ย์ทันตกรรม BIDC. (สารนิพนธ์ปริญญาการจดั การมหาบณั ฑิต ไมไ่ ด้
ตีพิมพ)์ . มหาวิทยาลยั มหิดล, นครปฐม.

งานโรคติดต่ออบุ ตั ิใหม่ กลุม่ พฒั นาวชิ าการโรคติดต่อ. (2564). สถานการณ์โรคติดเชือ้ ไวรัสโคโรนา 2019
(COVID-19) มาตรการสาธารณสุขและปัญหาอปุ สรรคการป้องกนั ควบคมุ โรคในผ้เู ดินทาง. สืบคน้ เม่ือ
วนั ท่ี 24 พฤศจิกายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://ddc.moph.go.th/uploads/files/2017420210820025238.pdf.

จารุวรรณ กะวิเศษ. (2556). หน่วยท่ี 2 คุณสมบตั ิและคุณลกั ษณะที่ดีของผใู้ หบ้ ริการ. ใน วิชาศิลปะ
การให้บริการ หน่วยที่1-2. (พมิ พค์ ร้ังที่ 1, น.1-73). นครราชสีมา: สาขาอตุ สาหกรรมการท่องเท่ียว วิทยาลยั
อาชีวศึกษานครราชสีมา.

จุฑา เทียนไทย. (2560). การจดั การมมุ มองนกั บริหาร: อดีต ปัจจุบนั อนาคต. พมิ พค์ ร้ังที่ 6. กรุงเทพมหานคร:
ซีเอด็ ยเุ คชน่ั .

ชยั ทวี เสนะวงศ.์ (2564). การฟื้นฟอู งค์กรยคุ Post Covid-19 (ตอนที่ 1). สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 25 พฤศจิกายน 2564,
จากเวบ็ ไซต:์ https://www.ftpi.or.th/2021/50647.

60

บรรณำนุกรม (ต่อ)

ชยั ทวี เสนะวงศ.์ (2564). การฟื้นฟูองค์กรยคุ Post Covid-19 (ตอนที่ 2). สืบคน้ เมื่อวนั ที่ 25 พฤศจิกายน 2564,
จากเวบ็ ไซต:์ https://www.ftpi.or.th/2021/51578.

ทนั ตแพทยสภา. (2562). เกณฑ์มาตรฐานผ้ปู ระกอบวิชาชีพทันตกรรมของทันตแพทยสภา. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี 18
เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://dentalcouncil.or.th/images/uploads/file/XEK5VKDF77QLPVXS.pdf.

ธนนั ธร มหาพรประจกั ษ.์ (2563). ปรับธุรกิจให้อย่รู อดในยคุ New Normal. สืบคน้ เมื่อวนั ที่ 24 พฤศจิกายน
2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://www.bot.or.th/Thai/ResearchAndPublications/articles/Pages/Article_
19Oct2020.aspx.

บริษทั คุม้ ครองผปู้ ระสบภยั จากรถ จากดั . (2563). กรมธรรม์ประกนั ภัยค้มุ ครองผ้ปู ระสบภัยจากรถ. สืบคน้ เม่ือ
วนั ท่ี 25 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://www.rvp.co.th/compulsory_motor_insurance.php.

ปรีชญาพร ศรีสุพฒั น์ และสุเมธ แก่นมณี. (2558). ปัจจยั ส่วนประสมการตลาดบริการที่มีผลตอ่ พฤติกรรม
การเลือกใชบ้ ริการดา้ นทนั ตกรรม กรณีศึกษา คลินิกทนั ตกรรมพเิ ศษ คณะทนั ตแพทยศาสตร์
มหาวิทยาลยั ขอนแก่น. ประชุมวิชาการทางธุรกิจและนวัตกรรมทางการจัดการระดับชาติและนานาชาติ
ประจาปี 2558, 2 (1), 1239-1243.

ปิ ยนนั ท์ สวสั ด์ิศฤงฆาร. (2562). ข้อมูลป้อนกลับและการประเมินผลแบบ 360 องศา. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 28
พฤศจิกายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://drpiyanan.com/2019/05/07/360-degree-feedback-and-evaluation/.

พระราชบญั ญตั ิ พ.ศ.2537. (2537). พระราชบัญญัติ วิชาชีพทันตกรรม พ.ศ.2537. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 18 เมษายน
2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://www2.nmd.go.th/bnh/images/activity/new/navy.2537.pdf.

พสิ ิทธ์ิ พพิ ฒั น์โภคากุล. (2564). การหาความต้องการของลกู ค้า. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 25 เมษายน 2564, จาก
เวบ็ ไซต:์ http://www.impressionconsult.com/web/articles/165-customerrequirement.html.

รัตติยา มณีนิล. (2560). หน่วยที่ 1 ความรู้เบือ้ งต้นเกีย่ วกบั องค์การและหลกั การจัดการ. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 8
เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ http://rattira.blogspot.com/2017/06/1_26.html.

ราชวทิ ยาลยั ทนั ตแพทยแ์ ห่งประเทศไทย. (2562). หลกั สูตรการฝึ กอบรมทันตแพทย์ประจาบ้านเพ่ือวุฒิบัตร.
สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 18 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://www.royalthaident.org/course/.

61

บรรณำนุกรม (ต่อ)

โรงพยาบาลกรุงเทพ. (2564). ศนู ย์ทันตกรรม. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.bangkokhospital.com/center-clinic/dental-care/bangkok-hospital-dental-center?info=
overview.

โรงพยาบาลกรุงเทพคริสเตียน. (2564). แผนกทันตกรรม. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.bch.in.th/medical-service/dental-clinic/.

โรงพยาบาลธนบุรี. (2564). ศูนย์ทันตกรรม. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.thonburihospital.com.html.

โรงพยาบาลบารุงราษฎร์. (2564). ศนู ย์ทันตกรรม. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.bumrungrad.com/th/centers/dental-exam-surgery-implants-center-bangkok-thailand.

โรงพยาบาลยนั ฮี. (2564). ศนู ยท์ นั ตกรรมทว่ั ไป. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://th.yanhee.net/87/?gclid=CjwKCAjwvMqDBhB8EiwA2iSmPPX35u2tBBFu6OLjFDMRaf.

โรงพยาบาลรวมแพทย์ ฉะเชิงเทรา. (2564). คลินิกทันตกรรม. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
http://www.rpchospital.com/service_detail.php?id=80.

โรงพยาบาลวิชยั ยทุ ธ. (2564). คลินิกทันตกรรม. สืบคน้ เมื่อวนั ที่ 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.vichaiyut.com/th/services/centers-clinics/dental/.

โรงพยาบาลวิภาราม. (2564). แผนกทันตกรรม. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.vibharam.com/department-detail.php?clinic_id=8.

โรงพยาบาลศิครินทร์ หาดใหญ่. (2564). ศูนยท์ นั ตกรรม. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.sikarin.com/hatyai/clinics-centers/detail/.

โรงพยาบาลหวั เฉียว. (2564). คลินิกทันตกรรม. สืบคน้ เมื่อวนั ที่ 20 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
http://www.hc-hospital.com/clinic-dental.html.

วรัญญา เขยตยุ้ , ชญั ญานุช ทิวะสิงห์ และวลยั พร ราชคมน์. (2561). ความคาดหวงั และความพงึ พอใจในคุณภาพ
การใหบ้ ริการของผมู้ ารับบริการโรงพยาบาลทนั ตกรรม คณะทนั ตแพทยศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั มหิดล.
Mahidol R2R e-Journal, 5 (1), 101-119.

62

บรรณำนุกรม (ต่อ)

วริศา พานิชเกรียงไกร และคณะ. (2560). การใชบ้ ริการทนั ตกรรมของประชาชนไทย: ผลจากการสารวจอนามยั
และสวสั ดิการ พ.ศ. 2558. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 11 (2), 170-181.

วิชยั นาคสิงห.์ (2555, กรกฎาคม 30). หลักการจัดการ. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 8 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.gotoknow.org/posts/345600.

ศิริพร พงศศ์ รีโรจน.์ (2543). องค์การและการจัดการ. พมิ พค์ ร้ังที่ 9. กรุงเทพมหานคร: โรงพมิ พจ์ ุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลยั .

ศูนยข์ อ้ มูลขา่ วสารดา้ นเวชภณั ฑ์ กระทรวงสาธารณสุข. (2562). เวชภัณฑ์ที่มิใช่ยา. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 30
มิถุนายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ http://dmsic.moph.go.th/index/detail/7951.

สถาบนั วจิ ยั ระบบสาธารณสุข. (2556). ระบบสุขภาพ. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี 6 มิถนุ ายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.hsri.or.th/researcher/classroom/detail/4741.

สมลกั ษณ์ กลมเกลียว. (2560). การจัดบริการทันตกรรมของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบล อาเภอลาลูกกา
จังหวัดปทุมธานี. (สารนิพนธส์ าธารณสุขศาสตร์มหาบณั ฑิต ไม่ไดต้ ีพิมพ)์ . มหาวทิ ยาลยั ธรรมศาสตร์,
กรุงเทพมหานคร.

สมาคมโรงพยาบาลเอกชน และกรมบญั ชีกลาง. (2558). คู่มือการใช้บริการโรงพยาบาลเอกชนประเภทผ้ปู ่ วยใน
สาหรับข้าราชการ. สืบคน้ เม่ือวนั ท่ี 7 มิถนุ ายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://www.cgd.go.th/cs/
1438163229589&ssbinary=true.

สมิต สัชฌกุ ร. (2556). การหมนุ เวียนงาน. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 8 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
http://www.knctrainingcenter.com/index.?lay=show&ac=article&Id=539765489&Ntype=8.

สันต์ ใจยอดศิลป์ . (2558). หมอน้อยอยากเป็นผ้บู ริหารโรงพยาบาล. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 18 เมษายน 2564, จาก
เวบ็ ไซต:์ https://drsant.com/2015/01/blog-post-48.htmlhttps://drsant.com/2015/01/blog-post-48.html.

สานกั สถานพยาบาลและการประกอบโรคศิลปะ กรมสนบั สนุนบริการสุขภาพ. (2563). รายช่ือสถานพยาบาล
ประเภทท่ีรับผู้ป่ วยค้างคืน (โรงพยาบาล/สถานพยาบาล) ทุกจังหวัด. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 18 เมษายน 2564,
จากเวบ็ ไซต:์ http://mrd-hss.moph.go.th/mrd1_hss/?p=2569.

63

บรรณำนุกรม (ต่อ)

ราชบณั ฑิตยสภา. (2554). พจนานุกรม ฉบบั ราชบณั ฑิตสถาน พ.ศ. ๒๕๔๔. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 18 เมษายน 2564,
จากเวบ็ ไซต:์ https://dictionary.orst.go.th/.

สานกั หลกั ประกนั สุขภาพแห่งชาติ. (2563). สปสช.เปิ ดรับสมคั รสถานพยาบาลใน กทม.เข้าร่วมเครือข่าย
บตั รทอง คลินิกนอกเวลากส็ มคั รได้. สืบคน้ เม่ือวนั ที่ 25 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://gnews.apps.go.th/news?news=70467.

สุทศั น์ ภมู ิภาค. (2562). กรมบญั ชีกลางแจงเกณฑ์เบิกค่ารักษารพ.เอกชน ยา้ ได้แค่4กรณี. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 25
เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์ https://www.kruupdate.com/1758/.

อภิชยั ธิณทพั . (2555). ระดับตาแหน่งกบั ภาวะผู้นาในองค์การ. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 18 เมษายน 2564, จากเวบ็ ไซต:์
https://www.gotoknow.org/posts/208225.

อภิชาติ ลีนานุรักษ.์ (2559). 7 แนวคิดในการบริหารลกู น้องในคลินิกทันตกรรม. สืบคน้ เมื่อวนั ท่ี 6 มิถนุ ายน
2564, จากเวบ็ ไซต:์ http://dentalbusinessblog.com/95/.

อมรเทพ แกลว้ กสิกรรม. (2549). การพฒั นาบุคคล. วารสารโรงเรียนนายเรือ, 6 (1), 23-34.
Braunwald, E. (2006). Departments, Divisions and Centers in the Evolution of Medical Schools. The

American Journal of Medicine. 119 (6), 457-462.
Das, M. and others. (2018). An Insight to Dental Practice Management: A Literature Review. International

Journal of Oral Health and Medical Research, 5 (1), 54-56.
Galiana, D. (2021). The 5W1H Method: Project Management Defined and Applied. Retrieve April 18, 2021,

from https://www.wimi-teamwork.com/blog/the-5w1h-method-project-management-defined-and-
applied/.
HR Note. Asia. (2021). Human Resource Management: HRM. Retrieve April 25, 2021, from
https://th.hrnote.asia/orgdevelopment/th-whatishrm-190117/.
HR Note. Asia. (2021). Management. Retrieve April 25, 2021, from https://th.hrnote.asia/orgdevelopment/th-
190215whatismanagement/.

64

บรรณำนุกรม (ต่อ)

The Open University. (2020). Discovering management. Retrieve April 25, 2021, from https://www.open.edu/
openlearn/money-business/leadership-management/discovering-management/content-section-0?active-
tab=description-tab.

WikiDiff. (2021). Clinic vs Department - What's the difference?. Retrieve April 25, 2021, from
https://wikidiff.com/department/clinic.

World Health Organization. (2007). Everybody Business: Strengthening Health Systems to Improve Health
Outcomes: WHO’s Framework for Action. Switzerland: WHO Press.

65

ภำคผนวก

เอกสารเพ่ิมเติม ของ คมู่ ือการจดั การหน่วยงานทนั ตกรรมเบ้ืองตน้
สาหรับผบู้ ริหารโรงพยาบาลเอกชน

66

กฎกระทรวง

กำหนดลกั ษณะของสถำนพยำบำลและลักษณะกำรให้บริกำรของ
สถำนพยำบำล พ.ศ. ๒๕๕๕ ท่เี กยี่ วข้องกบั หน่วยงำนทันตกรรม

โรงพยำบำลเอกชน

อาศยั อานาจตามความในมาตรา ๖ วรรคหน่ึงและมาตรา ๑๔ วรรคสอง แห่งพระราชบญั ญตั ิสถานพยาบาล
พ.ศ. ๒๕๔๑ รัฐมนตรีวา่ การกระทรวงสาธารณสุขออกกฎกระทรวงไว้ ดงั ต่อไปน้ี

ขอ้ ๑ ใหย้ กเลิกกฎกระทรวงว่าดว้ ยลกั ษณะของสถานพยาบาลและลกั ษณะการให้ บริการของสถานพยาบาล
พ.ศ. ๒๕๔๕

ขอ้ ๒ ในกฎกระทรวงน้ี
“สถานพยาบาลประเภทที่รับผปู้ ่ วยไวค้ า้ งคนื ” หมายความวา่ สถานพยาบาล ประเภทโรงพยาบาลตาม
กฎกระทรวงน้ี
“โรงพยาบาลทวั่ ไป” หมายความวา่ โรงพยาบาลท่ีจดั ใหม้ ีการประกอบวิชาชีพเวชกรรมในสาขาอายรุ กรรม
ศลั ยกรรม กมุ ารเวชกรรม และสูตินรีเวชกรรม และใหม้ ีการประกอบวิชาชีพ การพยาบาล การผดุงครรภ์
เภสชั กรรม กายภาพบาบดั เทคนิคการแพทย์ และรังสีเทคนิคเป็นอย่างนอ้ ย โดยอาจจดั ใหม้ ีการประกอบวชิ าชีพ
หรือการประกอบโรคศิลปะอื่นร่วมดว้ ยกไ็ ด้ ซ่ึงดาเนินการโดยผปู้ ระกอบวชิ าชีพเวชกรรม
“โรงพยาบาลทนั ตกรรม” หมายความวา่ โรงพยาบาลที่จดั ใหม้ ีการประกอบวชิ าชีพทนั ตกรรม ซ่ึงดาเนินการ
โดยผปู้ ระกอบวิชาชีพทนั ตกรรม

67

กฎกระทรวง

กำหนดวชิ ำชีพและจำนวนผ้ปู ระกอบวชิ ำชีพในสถำนพยำบำล พ.ศ. 2558
ที่เกย่ี วข้องกบั หน่วยงำนทันตกรรม โรงพยำบำลเอกชน

หมวด ๒
ผปู้ ระกอบวิชาชีพในสถานพยาบาลประเภทท่ีรับผปู้ ่ วยไวค้ า้ งคืน

ขอ้ ๔ โรงพยาบาลทว่ั ไปตอ้ งจดั ใหม้ ี ผปู้ ระกอบวิชาชีพปฏิบตั ิงานเตม็ เวลาหรือบางเวลาในเวลาที่เปิ ดทาการ
ระหวา่ งเวลา ๐๘.๐๐ นาฬิกา ถึง ๒๐.๐๐ นาฬิกา โดยมีจานวนข้นั ต่าตามจานวนเตียงที่ขออนุญาตเปิ ดดาเนินการ
ตามที่กาหนดไวใ้ น ตารางที่ ๑ ทา้ ยกฎกระทรวงน้ี

68

ขอ้ ๕ โรงพยาบาลทนั ตกรรมตอ้ งจดั
ใหม้ ีผปู้ ระกอบวิชาชีพปฏิบตั ิงานเตม็ เวลา
หรือบางเวลาในเวลาท่ีเปิ ดทาการระหวา่ ง
เวลา ๐๘.๐๐ นาฬิกา ถึง ๒๐.๐๐ นาฬิกา
โดยมีจานวนข้นั ต่าตามจานวนเตียงที่
ขออนุญาตเปิ ดดาเนินการ ตามที่กาหนด
ไวใ้ นตารางที่ ๒ ทา้ ยกฎกระทรวงน้ี

ขอ้ ๑๐ ในเวลาท่ีเปิ ดทาการระหวา่ ง
เวลา ๒๐.๐๐ นาฬิกา ถึง ๐๘.๐๐ นาฬิกา
โรงพยาบาลตามขอ้ ๔ ถึง ขอ้ ๘/๑ ตอ้ งจดั
ใหม้ ีจานวนผปู้ ระกอบวชิ าชีพปฏิบตั ิงาน
เตม็ เวลาหรือบาง เวลาโดยมีจานวนข้นั ต่า
ตามจานวนเตียงที่ขออนุญาตเปิ ดดาเนินการ
ตามท่ีกาหนดไวใ้ นตารางที่ ๖ ถึง ตารางท่ี
๑๑ ทา้ ยกฎกระทรวงน้ี

69

กฎกระทรวง

กำหนดชนิดและจำนวนเคร่ืองมือ เครื่องใช้ ยำและเวชภัณฑ์ หรือยำนพำหนะ
ทจ่ี ำเป็ นประจำสถำนพยำบำล พ.ศ. 2558

ทเี่ กย่ี วข้องกบั หน่วยงำนทันตกรรม โรงพยำบำลเอกำชน

หมวด ๒
เครื่องมือ เคร่ืองใช้ ยาและเวชภณั ฑ์ หรือยานพาหนะท่ีจาเป็นประจาสถานพยาบาล

ประเภทที่รับผปู้ ่ วยไวค้ า้ งคนื

ขอ้ ๕ โรงพยาบาลตอ้ งจดั ให้มีเคร่ืองมือ เครื่องใช้ ยาและเวชภณั ฑท์ วั่ ไปท่ีจาเป็นประจาหน่วยบริการ
และระบบสนบั สนุนการให้บริการ ในจานวนที่เหมาะสมและเพียงพอ ดงั ต่อไปน้ี

(๑) เครื่องมือและเครื่องใชท้ วั่ ไปในแตล่ ะหน่วยบริการ เช่น โต๊ะ ตู้ เตียง เกา้ อ้ี อา่ งฟอกมือชนิดไมใ่ ชม้ ือเปิ ด
ปิ ดน้า ภาชนะบรรจุมลู ฝอยทวั่ ไปและภาชนะบรรจุมูลฝอยติดเช้ือ

(๒) เคร่ืองมือ เครื่องใช้ ยาและเวชภณั ฑ์ ท่ีตอ้ งจดั ใหม้ ีในแต่ละหน่วยบริการตอ้ งเหมาะสมกบั ลกั ษณะ
การใหบ้ ริการ

(๓) รถเขน็ นอนและรถเข็นนงั่ สาหรับเคลื่อนยา้ ยผปู้ ่ วย

ขอ้ ๖ โรงพยาบาลทวั่ ไปตอ้ งจดั ใหม้ ีเคร่ืองมือ เครื่องใช้ ยาและเวชภณั ฑ์ และยานพาหนะเฉพาะที่จาเป็น
ประจาแตล่ ะหน่วยบริการและระบบสนบั สนุนการใหบ้ ริการในจานวนท่ีเหมาะสมและเพียงพอ

(๖) หอ้ งทนั ตกรรม ตอ้ งจดั ใหม้ ี
(ก) ยนู ิตทาฟัน ประกอบดว้ ยระบบใหแ้ สงสวา่ ง ระบบเคร่ืองกรอฟัน ระบบดูดน้าลาย
ระบบน้าบว้ นปาก และเกา้ อ้ีคนไข้
(ข) เกา้ อ้ีทนั ตแพทยแ์ ละเกา้ อ้ีผชู้ ่วยทนั ตแพทย์
(ค) เคร่ืองเอกซเรยฟ์ ันที่ไดม้ าตรฐานทางการแพทย์
(ง) หมอ้ น่ึงอบความดนั ท่ีมีประสิทธิภาพในการฆา่ เช้ือ

70

(จ) ชุดตรวจฟัน อดุ ฟัน ถอนฟัน ชุดศลั ยกรรมช่องปาก ชุดรักษาคลองรากฟัน ชุดรักษาโรคเหงือก
ชุดทนั ตกรรมประดิษฐ์ เคร่ืองขดู หินน้าลาย และเคร่ืองมืออปุ กรณ์อื่นตามมาตรฐานการประกอบวิชาชีพ

71

ตวั อย่ำงแผนผงั หน่วยทันตกรรมของโรงพยำบำลเอกชนแห่งหน่ึงใน
จังหวดั สงขลำ