แผนที่เฉพาะเรื่อง

แผนท่เี ฉพาะเรอ่ื ง

แผนท่คี ืออะไร

เครอ่ื งมือทางภูมิศาสตรท์ ี่ใชบ้ อก
ขอ้ มลู ของส่ิงทอ่ี ยบู่ นผวิ โลก ทัง้ ท่ีเกิดข้ึน
ตามธรรมชาติและมนุษย์สร้างข้ึน ซ่ึง
ถ่ายทอดข้อมูลนั้ นลงบนแผ่นราบ โดย
ยอ่ ส่วนใหเ้ ลก็ ลงตามขนาดทตี่ อ้ งการ

แผนท่มี ีก่ีประเภท

แผนท่ีอา้ งอิง แผนท่ีเฉพาะเรอื่ ง

แ ผ น ท่ี ท่ี ใ ช้ แผนที่ท่ีจัดทา
เป็นหลักในการทาแผน ข้ึนเพื่อแสดงข้อมูลหลัก
ที่ชนิ ดอื่น ๆ ได้แก่ แผน เ ฉ พ า ะ เ รื่อ ง ท่ี ต้ อ ง ก า ร
ที่ภูมิประเทศ คือ แผนที่ ศึกษา เชน่ แผนทป่ี ่าไม้
ที่ ใ ช้ แ ส ด ง ลั ก ษ ณ ะ ภู มิ แผนที่ประชากร แผนที่
ประเทศบนพ้ืนผวิ โลก แ ส ด ง แ ห ล่ ง น า้ มั น ดิ บ
แผนทีเ่ กษตรกรรม

การอา่ นแผนท่ี

การอ่านแผนทเี่ ฉพาะเรอื่ ง แผนทป่ี รมิ าณฝนเฉลีย่ รายปใี นทวปี อเมรกิ าใต้ 1 แผนท่ีปรมิ าณฝนเฉลยี่ รายปใี นทวปี อเมรกิ าใต้

คาอธบิ ายสัญลกั ษณ์ ชอื่ แผนท่ี

มกี ารใชส้ ัญลักษณ์ 2
ที่แตกต่างกัน เชน่ การ แ ต่ ล ะ ป ร ะ เ ภ ท มี ชื่อ แ ต กต่ า ง กั น
ใชส้ ีขนาดวงกลม หรอื ข้ึนอยู่กับวัตถุประสงค์ที่ผู้ใช้นามา
เส้นสีแทนปรมิ าณและ ศึกษา เช่น แผนที่แหล่งแร่ แผนท่ี
ความหนาแน่ นของข้อมลู เส้นไหลเวยี น แผนท่โี คโรเพลท

3

มาตราส่วน

เป็นส่วนทใ่ี ชค้ านวณ
ระยะทางจรงิ

แผนท่จี ดุ (Dot Map)

แผนท่ีทแ่ี สดงตาแหน่งทตี่ งั้ ความ
หนาแน่ น และการกระจายของข้อมูลท่ี
ปรากฏในแตล่ ะพ้ืนทด่ี ้วยการใชจ้ ดุ

แผนที่จุดแสดงความหนาแน่ น
ของประชากร โดยบรเิ วณท่ีมีจุดกระจุกตัว
อ ยู่ จ า น ว น ม า ก แ ส ด ง ว่ า บ ริเ ว ณ นั้ น มี
ประชากรอาศัยอยู่มาก เป็นต้น ซ่ึงหน่ึ ง
จุดในแผนท่ีอาจแทนหน่ึงหน่ วย (1:1) หรอื
แ ท น จ า น ว น ที่ ก า ห น ด ไ ว้ เ ช่น 1 จุ ด =
จานวนประชากรในจงั หวดั 1,000 คน

การอา่ นและแปลความแผนทจ่ี ดุ

แผนทจ่ี ดุ ความสงู ภมู ปิ ระเทศ

จดุ ความสงู กระจายอยมู่ าก จุดความสงู กระจายอยนู่ ้อย
เนื่องจากเปน็ เขตเทอื กเขาสงู เน่ืองจากเป็นทร่ี าบ

คาอธบิ ายสัญลกั ษณ์
หมดุ ระดบั เป็นจดุ บอกระดับความสงู ของภูมิ
ประเทศ
สังเกตความถ่แี ละการกระจายของสัญลกั ษณ์จุด

ตัวเมอื งจงั หวัดเชยี งใหมแ่ ละลาปาง 11 คาอธบิ ายสัญลกั ษณ์

มจี ุดความร้อนกระจกุ ตวั เน่ืองจาก 2 จดุ ความรอ้ น คือ จดุ ทีม่ อี ุณหภมู ิพืน้ ผวิ สงู ผิดปกติ
ตัวเมอื งท้งั 2 แห่งตั้งอยูใ่ นแอง่ กระทะ 4
จดุ ความรอ้ นในประเทศ
ทมี่ ีเทือกเขาสูงลอ้ มรอบ ทาให้ 3 จุดความร้อนนอกประเทศ
ความรอ้ นไมก่ ระจายออกดา้ นขา้ ง ปา่ อนรุ ักษ์
ป่าสงวนแห่งชาติ
ตัวเมอื งจังหวัดตาก
สัญลกั ษณ์อ่ืน ๆ
มีจดุ ความรอ้ นจานวนมากท่ีสุดในภาคเหนือ
เนอ่ื งจากเปน็ เขตเงาฝน ทาใหม้ ีอากาศรอ้ น • คณุ ภาพอากาศ
• ตารางสถติ ิ
และแหง้ แลง้ กว่าบริเวณอื่น

ทม่ี า : GISTDA

แผนทจ่ี ุดความรอ้ นในภาคเหนอื ตอนบน

แผนท่สี ัดส่วน (Porpotional Map)

แผนท่ีที่แสดงจานวนและชนิดข้อมลู หลายชนิดพรอ้ มกนั โดยใชส้ ัญลักษณ์
รูปทรงเรขาคณิตและแผนภมู แิ บบตา่ ง ๆ ใหม้ ขี นาดเป็นสัดส่วนกบั ขอ้ มลู

แผนทแ่ี ผนภมู ขิ นาดวงกลม แผนทแ่ี ผนภมู แิ ทง่ แบบผสม

การอา่ นและแปลความแผนทส่ี ัดส่วน สังเกตขนาดสัญลกั ษณ์วงกลม
ว ง ก ล ม ท่ี มี สั ด ส่ ว น เ พ่ิ ม ข้ึ น
คาอธบิ ายสัญลกั ษณ์ ต่อเน่ื องแสดงให้เห็นว่าธุรกิจ
พ ลัง งา นแ ส ง อา ทิ ตย์ ข อ งรัฐ
ขนาดของวงกลม แทนปรมิ าณการลงทนุ แ ค ลิ ฟ อ ร์เ นี ย ข ย า ย ตั ว อ ย่ า ง
ในธุรกิจพลงั งานแสงอาทิตย์ ร ว ด เ ร็ว เ นื่ อ ง จ า ก น โ ย บ า ย
ส นั บ ส นุ น ก า ร ใ ช้ พ ลั ง ง า น
การลงทนุ ปรมิ าณน้อย หมนุ เวยี น
การลงทนุ ปรมิ าณมาก
การลงทนุ มากทีส่ ุด แผนทสี่ ัดส่วนการขยายตวั ของธุรกจิ
พลงั งานแสงอาทติ ย์
สัญลกั ษณ์สี แทนปรมิ าณการลงทุน ในรฐั แคลฟิ อรเ์ นีย
ในธุรกิจพลงั งานแสงอาทติ ย์

สีเข้ม ปรมิ าณมาก
สีออ่ น ปรมิ าณน้อย

ที่มา : Calif.DG Stats. (2018)

แผนทเ่ี ส้นเท่า (Isoline Map)

แผนทีแ่ สดงเส้นทล่ี ากเชอ่ื มจดุ ตา่ ง ๆ ตามข้อมลู เชงิ ปรมิ าณของส่ิงตา่ ง ๆ ทม่ี จี านวน
เทา่ กนั ตลอดทงั้ เส้น เชน่ ความกดอากาศ อุณหภมู ิ ปรมิ าณฝน

แผนท่แี สดงเส้นความกดอากาศเทา่ ในประเทศสหรฐั อเมรกิ า แผนท่ีปรมิ าณฝนเฉลยี่ รายปใี นทวปี อเมรกิ าใต้

การอา่ นและแปลความแผนท่ีเส้นเท่า

1

(1) พื้นทส่ี ีมว่ งเป็นบรเิ วณ 4 (3) สัญลกั ษณ์เส้นเทา่
3
ท่มี ีอุณหภูมิต่ำท่สี ดุ แสดงบรเิ วณที่มอี ุณภูมิ
25 เทา่ กนั ตลอดทงั้ เส้น
เน่ื องจากอยู่ในเขตหนาว
ใกล้กับขั้วโลก ท่มี า : http:ww2010.atmos.uiuc.edu (4) สัญลกั ษณ์สี

(2) พ้ืนทส่ี ีส้มเป็นบรเิ วณ แผนทเี่ ส้นอณุ หภมู เิ ทา่ ทวปี อเมรกิ าเหนือ พื้นท่ที ่อี ยใู่ นเส้น
และสีเดยี วกนั
ทีม่ ีอณุ หภมู ิสงู ที่สุด จะมอี ุณหภูมิ
เน่ื องจากอยู่ในเขตก่ึงโซน เทา่ กนั
รอ้ น
(5) ตวั เลขบอกคา่ อณุ หภมู ิ
(หน่ วยฟาเรนไฮต์)

แผนท่ีแสดงการเคลอ่ื นท่ี
(Flow Map)

เป็นแผนที่ที่แสดงถึง
ก า ร เ ค ลื่ อน ย้ า ย ข อ ง ข้ อ มู ล
จากตาแหน่ งหน่ึ งไปยังอีก
ตาแหน่งหน่ึง เชน่ การอพยพ
ย้ายถ่ินของประชากร การ
ขนส่งสินคา้

แผนท่โี คโรเพลท (Choropleth Map)

เป็นแผนท่ีที่ใช้สี เข้ม-อ่อนแสดง
ปริมาณของข้อมูลในพื้นท่ีนั้ น ๆ โดย
สีเข้มแสดงถึงข้อมูลท่ีมีปรมิ าณมาก และ
สีออ่ นแสดงถงึ ข้อมลู ทีม่ ปี รมิ าณน้อย