12 ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู

หน่วยท่ี 12

ศาสนาพราหมณ์-ฮนิ ดู

ไม่มีศาสดา

อดตี เรียกว่า “สนาตนธรรม”
(ธรรมอันเป็ นนิตย์ คอื ไม่สิน้ สุด)

เกดิ ขึ้นในประเทศอนิ เดีย ต่อมาเรียกว่า “ศาสนาพราหมณ์”
(คาสอนของพราหมณ์)

ปฏริ ูปคาสอน “ฮนิ ดธู รรม”

ภายหลังเรียก“ศาสนาฮนิ ด”ู
“ศาสนาพราหมณ์-ฮนิ ด”ู

หลักธรรมคาสอนมรี ากฐานจาก

การนับถือคัมภรี ์พระเวท

ภกั ดีต่อเทพเจ้าสูงสุด
ได้แก่ พระพรหม พระวิษณุ พระศิวะ

เช่ือเร่ืองกรรม
การเวียนว่ายตายเกดิ ในอาตมนั
ปฏบิ ตั ริ ะเบยี บประเพณี พธิ ีกรรม
ตามวรรณะ

พระพรหม พระศวิ ะ/อศิ วร พระนารายณ์/วษิ ณุ

สร้าง ให้กาเนิด ทาลาย ปกป้ องผู้รักษา

ข้อปฏบิ ัติ หลัก ขนั้ ตอนของชีวติ ในการปฏบิ ัตติ นตามวยั
และ อาศรม 4
คลกิ ดรู ายละเอียด
หลักธรรมสาคัญ
เป้ าหมายการดาเนินชีวติ ของมนุษย์ หลัก
ศาสนา เพ่ือการดาเนินชวี ติ ท่ดี ี
พราหมณ์-ฮนิ ดู ปุรุษารถะ
คลิกดรู ายละเอียด

หลัก ปรมาตมัน แปลว่า “อาตมนั สูงสุด”

ปรมาตมันและโมกษะ คนจะเวยี นว่ายตายเกดิ จนกว่าจะบรรลุ

โมกษะ คลกิ ดรู ายละเอียด

หลกั ขัน้ ตอนของชีวติ ในการปฏบิ ัตติ นตามวัย
ครองเรือน ประกอบอาชีพ
อาศรม 4

ปฏิบตั ิพิธีกรรมตามหน้าท่ีตน สละโลกภายนอก

คฤหสั ถ์ สันยาสี

พรหมจารี วานปรัสถ์

ศกึ ษาเลา่ เรียนตามวรรณะ ละชีวติ ผ้คู รองเรือน
ออกบาเพญ็ ตบะทอ่ี าศรมในป่ า

หากไมท่ งิ ้ ชีวติ ครองเรือนให้บาเพญ็ ประโยชน์เพอ่ื สว่ นรวม

หลัก เป้ าหมายการดาเนินชีวติ ของมนุษย์
เพ่อื การดาเนินชวี ติ ท่ดี ี
ปุรุษารถะ

อรรถ คาม ธรรม โมกษะ

การหาทรัพย์สมบัติ แสวงหา การถงึ พร้อม เป็ นอุดมคตสิ ูงสุด
สร้ างฐานะให้ม่ ันคง ความสุขทางโลก ด้วยคุณธรรม ในชวี ติ คอื
เพ่อื ให้ดาเนินชีวติ ให้ความสาคัญ เพ่อื ความเป็ น
แก่ชีวติ ครอบครัว ระเบียบ ดงี าม หลุดพ้นจากทุกข์
อย่างมีความสุข
ได้ความสุข

อันเป็ นนิรันดร์

หลัก ทกุ ชีวติ ท่มี าจากปรมาตมัน
มีการเวียนว่ายตายเกดิ จนกว่าจะบรรลุโมกษะ
ปรมาตมันและโมกษะ

ไม่มกี ารเกดิ อกี เม่ือเข้าถึงปรมาตมันก็บรรลุโมกษะ
หลุดพ้นจากทุกข์

เม่ือวญิ ญาณรวมกบั ปรมาตมัน หนทางบรรลุโมกษะ

ชญาณโยคะ บาเพญ็ ตบะจนได้ญาณชัน้ สูง
กรรมโยคะ การลงมือปฏบิ ัตติ ามหลักคาสอน

ภกั ตโิ ยคะ การปฏบิ ตั ดิ ้วยความภกั ดตี ่อเทพเจ้าสูงสุด

ความเป็ นมา สัญลักษณ์ ประเภท พธิ ีกรรม
เกดิ ในอนิ เดยี โอม ศาสนา
ไม่มีศาสดา พหุเทวนิยม บชู าเทพเจ้า

สรุปศาสนาพราหมณ์-ฮินดู

หลักคาสอน หลักปุรุษารถะ จดุ หมาย
หลักอาศรม 4 โมกษะ5. ใชป้ ญั ญาในการตดั สนิ ปลายทาง
หลักปรมาตมนั
โมกษะ
หรือนิรวาณ

อารยธรรมอนิ เดยี ในเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้

ความเป็ นมา
อนิ เดียตดิ ต่อค้าขายกบั เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ
“สุวรรณภมู ”ิ มาตงั้ แต่สมัยก่อนประวตั ศิ าสตร์ ซ่งึ
ปรากฏหลักฐานในพุทธศตวรรษท่ี 3 พระเจ้าอโศกมหาราช

หลักฐานทางโบราณคดที ่ปี รากฏ

โบราณวตั ถุ แหลง่ โบราณคดีบ้านอา่ ง ลาว
เครื่องประดบั ทาจากหิน แหลง่ โบราณคดีสาโรงเสน กมั พชู า
เคร่ืองประดบั ทาจากแก้ว ถา้ นีอาห์ มาเลเซยี บ้านดอนตาเพชร ไทย

อารยธรรมอนิ เดยี ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ศาสนา อกั ษรศาสตร์ การเมือง
การปกครอง
พราหมณ์-ฮนิ ดู ภาษาบาลี สันสกฤต
พระพุทธศาสนา กษัตริย์เป็ นสมมตเิ ทพ
วรรณกรรมรามายณะ การประกอบพธิ ีกรรม
มีผลต่ อการสร้ างงาน วรรณคดที าง เพ่อื ความศักด์สิ ทิ ธ์ิ
ศลิ ปะและแนวคดิ ใน พระพุทธศาสนา แม่แบบกฎหมาย
การดาเนินชีวติ

1. ด้านศาสนา

2. ด้านการปกครอง

อทิ ธิพลของวฒั นธรรมอนิ เดีย 3. ด้านขนบธรรมเนียมประเพณี
ท่มี ีต่อวัฒนธรรมไทย
4. ด้านภาษาและวรรณคดี
5. ด้านศลิ ปกรรม

1. ด้านศาสนา 2. ด้านการปกครอง

ยดึ พระพทุ ธศาสนา กษัตริย์เป็ นสมมตเิ ทพ
แต่กเ็ ช่ือในพรหมลขิ ิต แต่ต้องอยู่ในทศพธิ ราชธรรมด้วย

ครุฑเป็ นพาหนะของพระนารายณ์
จงึ ใช้เป็ นตราแผ่นดนิ ไทย ตราหนังสือราชการ
แสดงถึงอานาจของกษัตริย์ ตามแนวคิดสมมตเิ ทพ

3. ด้านขนบธรรมเนียมประเพณี

ศาสนาพราหมณ์ 4. ด้านภาษาและวรรณคดี
พระราชพธิ ีด่มื นา้ พพิ ฒั น์สตั ยา
พระราชพธิ ีโสกนั ต์ ภาษาและวรรณคดภี าษาสันสกฤต
พระราชพธิ ีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ
รามายณะ ศกุนตลา มหาภารตะ
ศาสนาพุทธ
ประเพณีอุปสมบท ภาษาและวรรณคดภี าษาบาลี
ประเพณีเข้าพรรษา
ประเพณีทอดกฐิน ทศชาติ มหาชาตชิ าดก พระไตรปิ ฎก

5. ด้านศิลปกรรม (ศิลปะในศาสนาพราหมณ์-ฮนิ ดู)

ด้านสถาปัตยกรรม

เทวาลยั

เขดา้าพนระปวริหะารตมิ ากรรม
พปกรราะดรสปสา้รารทา้นางหงคจินส์สติญพั าิมรมลกายกั ยอษรดรณม์แทน

ศเวทดัิวพภดลหเาง้ึ จรคพน้ืาอ์ววนเราศชงัูปาดลิน่ ฏสทปลศ่ีเิ นขกั ิลียเหชปนนิ่์อื ตวดา่านมผตนรงัี

พระอศิ วรเป็ นเทพเจ้า
แห่งการฟ้ อนรา

บคุ คลสาคญั

พระราชครูวามเทพมุนี (พราหมณ์สว่าง รังสิพราหมณกุล)

สืบเชอื้ สายจากฤาษีวศิษย์มุนีในอนิ เดยี

ตระกลู รังสพิ ราหมณกุลเป็ นพราหมณ์หลวงในราชสานักสมัยรัตนโกสนิ ทร์

พราหมณ์หลวงในรัชสมัยพระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หวั

เร่ืองน่ารู้ ตาแหน่งพระราชครูวามเทพมุนี เป็ นผู้นาสูงสุดแห่ง
ลัทธิพราหมณ์ในประเทศไทย

จบการนาเสนอ