ใบความรู้เรื่อง กลุ่มคำ

ใบความรเู้ รอ่ื ง กล่มุ คา

กล่มุ คา คือ ขอ้ ความทเ่ี กดิ จากการนาคาตงั้ แตส่ องคาขน้ึ ไปมาเรยี งตดิ ตอ่ กนั ทาใหเ้ กดิ
ความหมายเพมิ่ ขน้ึ ตามความหมายของคาเดมิ ทน่ี ามารวมกนั แต่เป็นความหมายพอเป็นทเ่ี ขา้ ใจไดย้ งั ไม่
สมบูรณ์เป็นประโยค และไม่เกดิ เป็นคาใหมช่ นดิ ใดชนิดหน่งึ คอื คาประสม คาซ้อน คาซ้า คาสมาส หรอื
คาสนธิ

ตวั อย่างการสรา้ งกลุ่มคา ประโยค
คา กล่มุ คา / วลี
พ่อค้าขายส่ง มกั ขายสนิ คา้ ราคาถกู
พ่อคา้ พ่อคา้ ขายส่ง กาแพงเมืองจีน มคี วามยาวหลายรอ้ ยกโิ ลเมตร
กาแพง กาแพงเมอื งจนี เดก็ นัง่ ร้องไห้อยใู่ ตต้ น้ ไม้
นงั่ นงั่ รอ้ งไห้ ความฝนั ของเดก็ ผชู้ ายคอื การสอบเขา้ โรงเรยี นเตรียมทหาร
โรงเรยี น โรงเรยี นเตรยี มทหาร มานะสง่ นกเขาชวาเขา้ ร่วมการแขง่ ขนั
นก นกเขาชวา

ขอ้ สงั เกต
๑. คา และวลีแตกต่างกนั ที่ขนาด เพราะ “ คา” คอื เสยี งทเ่ี ปลง่ ออมาแลว้ มคี วามหมายอาจมี

พยางคเ์ ดยี ว หรอื หลายพยางคก์ ไ็ ด้ ส่วน “ วล”ี มตี งั้ แต่ ๒ คาขน้ึ ไป จงึ มคี วามหมายมากกวา่ “ คา”
๒. วลี และประโยคต่างกนั ท่ีใจความ เพราะ “ วล”ี มใี จความอย่างเดยี วเหมอื นกบั “ คา”

นอกจากน้แี ลว้ “ วล”ี ยงั เป็นเพยี งส่วนหน่งึ ของ “ ประโยค”
๓. “ประโยค” เป็นส่วนที่ใจความสมบูรณ์ทีส่ ดุ เพราะมที งั้ ภาคประธาน และภาคแสดง

ในขณะท่ี “ คา” และ “ วล”ี อยา่ งทบ่ี อกไปคะ่ วา่ เป็นเพยี งส่วนหน่งึ ของ “ ประโยค” เทา่ นนั้

ลองพจิ ารณา “ คา” และ “ กลมุ่ คา” ต่อไปน้ีค่ะ จะไดเ้ หน็ ภาพทช่ี ดั เจนมากยงิ่ ขน้ึ
คา กล่มุ คา/วลี
แกว้ แกว้ มงั กร แกว้ หน้ามา้ แกว้ สารพดั นกึ
ไม้ ไมห้ น้าสาม ไมเ้ รยี ว ไมถ้ พู น้ื
ผา้ ผา้ ปา่ สามคั คี ผา้ ขร้ี ว้ิ หอ่ ทอง ผา้ ไหมสรุ นิ ทร์
เหนอื เหนอื ฟ้ายงั มฟี ้า เหนือจรงิ เหนอื ใตอ้ อกตก
ฉลาด ฉลาดเฉลยี ว ฉลาดแกมโกง ฉลาดแสนกล

ชนิดของกล่มุ คา

วลหี รอื กลมุ่ คาในภาษาไทยจาแนกไดเ้ ป็น 7 ชนิด ตามชนิดของคาทป่ี รากฏในตาแหน่งตน้ ของวลี ดงั น้ี
1. นามวลี เชน่ นกขนุ ทอง ผา้ ทอพน้ื บา้ น หนองขาว พนักงานโรงงานผลติ หน่อไมก้ ระป๋อง
2. สรรพนามวลี เชน่ เราทุกคน ท่านคณะกรรมการสภาประจาสถาบนั ราชภฏั - กาญจนบรุ ี ขา้ เบอ้ื ง
ยุคลบาท
3. กริยาวลี เชน่ โต้แย้งทุ่มเถียง เหน็ดเหนือ่ ยเมือ่ ยล้า อิดหนาระอาใจกาลงั โค้งคารวะ
4. วิเศษณ์วลี เชน่ กอ้ งกงั วาน ทใ่ี ชข้ ยายคานามในคาวา่ เสยี งก้องกงั วาน สดุ ทจ่ี ะพรรณนา ขยาย
คากรยิ าวา่ สวย ในคาวา่ สวยสดุ ทจี่ ะพรรณนา
5. บพุ บทวลี เชน่ ท่ามกลางฝงู ชน จากคนบา้ นไกล ตามคาสงั่ สอน
6. สนั ธานวลี เชน่ ถึงอยา่ งไรกต็ าม ในระหว่างที่ ถ้าหากว่า
7. อทุ านวลี เชน่ พทุ โธ่เอย๋ ! ตาเถรตกน้ า! อกอีแป้ นแตก!

หน้าที่ของกล่มุ คา

กลมุ่ คาทาหน้าทเ่ี ชน่ เดยี วกบั คาทงั้ ๗ ชนดิ ดงั น้ี

๑. กลุ่มคาที่ทาหน้าท่ีเหมอื นคานาม (นามวลี) ทาหน้าทเ่ี ชน่ เดยี วกบั คานาม คอื เป็นประธาน เป็น
กรรม เป็นสว่ นเตมิ เตม็ เป็นส่วนขยายคานาม และเป็นคาเรยี กขาน เชน่

กล่มุ คา/วลี เมอื่ ใช้ในประโยค หน้าที่ของวลีใน
ประโยค
โรงเรยี นเตรยี ม โรงเรียนเตรียมทหาร มนี กั เรยี นหลายรอ้ ยคน
ทหาร เป็นประธาน
ฟุตบอประเพณี จฬุ าฯ และธรรมศาสตรร์ ว่ มแขง่ ขนั ฟตุ บอลประเพณี
เรอื นไทยโบราณ ศาลาหลงั นนั้ คอื เรอื นไทยโบราณ เป็นกรรม
ดอกบวั สชี มพู ภาพถ่ายดอกบวั สีชมพมู คี นขโมยไปแลว้ เป็นส่วนเตมิ เตม็
ตอนเชา้ วนั อาทติ ย์ ฉนั ไปทาบญุ ทว่ี ดั ตอนเช้าวนั อาทิตย์ เป็นสว่ นขยายคานาม
ประชาชนทงั้ หลาย ประชาชนทงั้ หลายถงึ เวลาแลว้ ทเ่ี ราตอ้ งตอ่ สกู้ บั การ เป็นสว่ นขยายตวั แสดง
เป็นคาเรยี กขาน
คอรร์ ปั ชนั่

๒. กล่มุ คาท่ีทาหน้าท่ีเหมอื นคาสรรพนาม (สรรพนามวลี) ทาหน้าทเ่ี ชน่ เดยี วกบั คาสรรพนาม คอื
เป็นประธาน เป็นกรรม เป็นสว่ นเตมิ เตม็ และเป็นคาเรยี กขาน เชน่

กล่มุ คา/วลี เม่ือใช้ในประโยค หน้าที่ของวลีในประโยค

เธอทกุ คน เธอทกุ คน ตอ้ งตงั้ ใจฟงั ครอู ธบิ าย เป็นประธาน

เราทกุ คน เขาไม่พอใจเราทกุ คน เป็นกรรม

พวกทา่ นทงั้ หลายบคุ คลทจ่ี ะสอบไดค้ อื พวกทา่ นทงั้ หลายเป็นสว่ นเตมิ เตม็

ทา่ นผมู้ เี กยี รติ ท่านผมู้ ีเกยี รติ กรุณาอยูใ่ นความสงบ เป็นคาเรยี กขาน

๓. กล่มุ คาท่ีทาหน้าท่ีเหมอื นคากริยา (กริยาวลี) ทาหน้าทเ่ี ชน่ เดยี วกบั คากรยิ า คอื เป็นประธาน
เป็นตวั แสดง (กรยิ า) เป็นส่วนขยายคานาม และเป็นส่วนขยายตวั แสดง เชน่

กล่มุ คา/วลี เมอ่ื ใช้ในประโยค หน้าท่ีของวลีในประโยค

บน่ พมึ พา บ่นพึมพา เป็นลกั ษณะของผสู้ ูงอายุเป็นประธาน

นงั่ เหมอ่ ลอย ผชู้ ายคานนั้ นัง่ เหมอ่ ลอย เป็นตวั แสดง

เทย่ี วเมอื งไทย คุณแม่อา่ นสารคดเี ที่ยวเมืองไทย เป็นสว่ นขยายคานาม

ชกั แมน่ ้าทงั้ หา้ เธอพดู ชกั แม่น้าทงั้ ห้าตลอดเวลา เป็นสว่ นขยายตวั แสดง

๔. กลุ่มคาท่ีทาหน้าท่ีเหมอื นคาวิเศษณ์ (วิเศษณ์วลี) ทาหน้าทเ่ี ชน่ เดยี วกบั คาวเิ ศษณ์ คอื เป็น
สว่ นขยายคานาม เป็นส่วนขยายคาสรรพนาม เป็นส่วนขยายตวั แสดง เป็นส่วนขยายคาวเิ ศษณ์ เชน่

กลุ่มคา/วลี เมอื่ ใช้ในประโยค หน้าที่ของวลีในประโยค

กลา้ หาญชาญชยั คนกล้าหาญชาญชยั จะทางานดว้ ยใจเขม้ แขง็ เป็นส่วนขยายคานาม

ทุก ๆ คน เราทุก ๆ คน ควรทาแตค่ วามดี เป็นสว่ นขยายคาสรรพนาม

ทง้ิ ๆ ขวา้ ง ๆ เราเลย้ี งลูกแบบทิ้ง ๆ ขว้าง ๆ เป็นส่วนขยายตวั แสดง

ในชวั่ พรบิ ตา โจรขโมยของไปเรว็ ในชวั ่ พริบตา เป็นสว่ นขยายคาวเิ ศษณ์

๕. กล่มุ คาท่ีทาหน้าท่ีเหมือนคาบพุ บท (บพุ บทวลี) ทาหนา้ ทเ่ี ชน่ เดยี วกบั คาบพุ บท คอื เชอ่ื ม
กลุม่ คากรยิ ากบั คานาม เชอ่ื มกลมุ่ คากรยิ ากบั คาสรรพนาม เชอ่ื มกล่มุ คากบั คานาม และเชอ่ื มคาวเิ ศษณ์
กบั คานาม เชน่

กล่มุ คา/วลี เมื่อใช้ในประโยค หน้าท่ีของวลีในประโยค

ทา่ มกลาง นกั โทษยนื ซมึ ท่ามกลางหอ้ งพจิ ารณาคดี เชอ่ื มกลมุ่ คากรยิ า กบั คานาม

เฉพาะกบั คณุ ครพู ูดเสยี งดงั เฉพาะกบั ฉนั เท่านนั้ เชอ่ื มกลุ่มคากรยิ า กบั คาสรรพยาม

ตอ่ หน้า การตาหนิต่อหน้าบคุ คลอน่ื เป็นสง่ิ ทไ่ี มค่ วรกระทา เชอ่ื มกลมุ่ คา กบั คานาม

ประหน่งึ เป็นเขารอ้ งเพลงเพราะประหนึ่งเป็นนกั รอ้ งอาชพี เชอ่ื มคาวเิ ศษณ์ กบั คานาม

๖. กล่มุ คาที่ทาหน้าท่ีเหมอื นคาสนั ธาน (สนั ธานวลี) ทาหน้าทเ่ี ชน่ เดยี วกบั คาสนั ธาน คอื
เชอ่ื มประโยคกบั ประโยค เชอ่ื มกลุม่ คานามกบั คากรยิ า เชน่

กลุ่มคา/วลี เมอื่ ใช้ในประโยค หน้าท่ีของวลีในประโยค

จนกระทงั่ รกั ชาตอิ ่านหนงั สอื จนกระทงั่ สอบเขา้ โรงเรยี นเตรยี มทหารได้ เชอ่ื มประโยค กบั ประโยค

ในขณะท่ี การเทย่ี วกลางคนื ในขณะท่ีกาลงั สอบยอ่ มไม่เป็นผลดี เชอ่ื มกลุ่มคานามกบั กลุม่ คากรยิ า

๗. กล่มุ คาท่ีทาหน้าที่เหมือนคาอทุ าน (อทุ านวลี) ทาหน้าทเ่ี ชน่ เดยี วกบั คาอทุ าน แต่

เน่อื งจากคาอทุ านไม่ไดท้ าหน้าทใ่ี นประโยคเหมอื นคาชนดิ อน่ื ๆ คอื ไมไ่ ดท้ าหน้าทข่ี ยายคานาม ขยาย
คากรยิ า หรอื เป็นบทเชอ่ื มในประโยค อย่างไรกต็ าม แมว้ า่ คาอทุ านจะไม่ไดท้ าหน้าทใ่ี นประโยค แต่
สามารถใชใ้ หส้ อดคลอ้ งกบั เน้อื ความในประโยค

กล่มุ คา/วลี เมือ่ ใช้ในประโยค
โอ้ อนจิ จา! โอ้ อนิจจา ! คนใจรา้ ยเอาเดก็ มานงั่ ขอทาน
โธ่ กรรมเวร !โธ่ กรรมเวร ! เพงิ่ ลมื ตามาดูโลกไดไ้ ม่นานกม็ าพลนั ตาย