3.เตรีย รี มInsulin Syringe นำ สำ ลีแ ลี อลกอฮอล์ทำ ล์ ทำความสะอาดบริเริวณปากvial แล้ว ล้ ดูด ดู ยาตามorder แพทย์ IM 1site d.0,3,7,14,28,ID 2site d.0,3,7,28 และ Booster ถ้า ถ้ เข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ย <6mo ฉีด ฉี ID,IM 1จุด จุ d.0 ส่ว ส่ นถ้า ถ้ เข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ย >6mo ฉีด ฉี ID,IM 1จุด จุ d.0,3 หรือ รื จะใช้ ID 4จุด จุ d.0 ก็ไก็ ด้ (ผลงานวิจัวิย จั 4จุด จุ ภูมิ ภู ขึ้มิน ขึ้ ดีก ดี ว่า ว่ แต่ local side effect ปวดบวมเยอะกว่า ว่ ) 4.สอบถามชื่อ ชื่ สกุล กุ บอกชนิดนิยา ปริมริาณยา เข็ม ข็ ที่จ ที่ ะฉีด ฉี เมื่อ มื่ ถูก ถู ต้อ ต้ งนำ สำ ลีแ ลี อลกอฮอล์ทำ ล์ ทำความสะอาดบริเริวณที่จ ที่ ะฉีด ฉี แล้ว ล้ ฉีด ฉี ลงไปตามตำ แหน่ง น่ นั้น นั้ ๆ 5.แนะนำ วิธีวิปธี ฏิบัฏิติ บั หติลัง ลั ฉีด ฉี ซึ่ง ซึ่ หลัง ลั ฉีด ฉี จะเป็น ป็ ตุ่มตุ่ แดง อาจจะรู้สึรู้ ก สึ คัน คั แต่ สามารถหายไปได้เ ด้ อง หากไปแกะเกา จะยิ่งยิ่อัก อั เสบและหายช้า ช้ มากขึ้น ขึ้ พร้อ ร้ ม แนะนำ ให้ม ห้ าตามนัด นั เสมอ
7.เอกสารอ้า อ้ งอิงอิ -กลุ่มลุ่ โรคติดติต่อ ต่ ระหว่า ว่ งสัต สั ว์แ ว์ ละคน สำ นัก นั โรคติดติต่อ ต่ ทั่ว ทั่ไป กรมควบคุม คุ โรค กระทรวงสาธารณสุข สุ. (2561) แนวทางเวชปฏิบัฏิติ บั โติรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้.นนทบุรี บุ รี -ภก.ชาญเกีย กี รติ์ เพีย พี รชนะ.(2564)แนวทางการป้อ ป้ งกัน กั และการดูแ ดู ลรัก รั ษาผู้ที่ผู้ ที่ สัม สั ผัส ผั โรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้.มหาสารคาม 8. ภาคผนวก - 9.หมายเหตุ First aid เวลาโดนกัด กั : ล้า ล้ งแผลด้ว ด้ ยสบู่ทับู่ น ทั ที ใส่เ ส่ บตาดีน ดี ฆ่า ฆ่ เชื้อ ชื้ ได้ดี ด้ ดี Post exposure ประเมินมิแผลตามปกติ แบ่ง บ่ ตาม CAT ไม่ส ม่ น location ของแผล จะกัด กั ที่ห ที่ น้า น้ หรือ รื เท้า ท้ ก็ใก็ ห้ย ห้ าแบบเดีย ดี วกัน กั CAT1 ไม่มี ม่ แ มี ผล ไม่ต้ ม่ อ ต้ งฉีด ฉี (แต่ส ต่ ถานเสาวภา สภากาชาดไทยบอก10%ชอบกลับ ลั มาด้ว ด้ ยCAT2-3 เพราะกลุ่มลุ่ นี้คื นี้ อ คื มีโมี อกาสโดนกัด กั อยู่แยู่ ล้ว ล้ ดัง ดั นั้น นั้ จะฉีด ฉี pre exposureไปให้เ ห้ ลยก็ไก็ ด้)ด้ CAT2 แผลถลอก ให้ Vaccine พอ CAT3 puncture wound,laceration wound,น้ำ ลายเข้า ข้ ตา,ค้า ค้ งคาวข่ว ข่ น* (ค้า ค้ งคาวเชื้อ ชื้ แรงถือ ถื เป็น ป็ CAT3) ให้ Vaccine+ERIG ยกเว้น ว้ เคยได้ pre exposure หรือ รื ฉีดครบมาก่อ ก่ น boost ก็พ ก็ อ Vaccine ของกระทรวง ให้ฉี ห้ ด ฉี IM 1site d.0,3,7,14,28 ID 2site d.0,3,7,28 ไม่ปม่ รับ รั ตามWHO ในไทยยืน ยื ยัน ยั ให้ฉีห้ ดเข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ย เพราะมีง มี านวิจัวิย จั ว่า ว่ กรณีIณีDถ้า ถ้ไม่ฉี ม่ ด ฉี เข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ย ภูมิจมิะดรอปลงช่ว ช่ งd.90 (ซึ่ง ซึ่ ยัง ยั อยู่ใยู่ นระยะฟัก ฟั ตัว ตั ของเชื้อ ชื้->เสี่ย สี่ งเกิดกิโรค) กรณี คนไข้ต่ ข้ า ต่ งชาติขติอไม่ฉี ม่ ด ฉี เข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ยตามแนวทาง WHO -> แล้ว ล้ แต่ค ต่ นไข้ แต่ก็ ต่ อ ก็ อก นัด นั ไปครบตามปกติ กรณีIณีM ที่ไที่ ม่ปม่ รับ รั ตามเพราะไทยเรามีHมี IVแฝงเยอะ ถ้า ถ้ไม่ฉี ม่ ด ฉี เข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ยพบว่า ว่ ใน กลุ่มลุ่ นี้ภู นี้ มิจมิะขึ้น ขึ้ ไม่ดี ม่ ดี
กรณีผิ ณี ดผินัด นั ไม่มีก มี ารเริ่มริ่ฉีด ฉีใหม่ ให้นั ห้ ด นั ต่อ ต่ เท่า ท่ นั้น นั้ ถ้าไม่เกิน1วัน วั ฉีด ฉีไปเลย ไม่ต้ ม่ อ ต้ งเลื่อ ลื่ นนัด นั เช่น ช่ d.0,3 แต่ม ต่ า 0,4 เข็ม ข็ ถัด ถั ไปฉีด ฉี 7ตาม เดิมดิ ถ้าเกิน1วัน วั เลื่อ ลื่ นนัด นั เข็ม ข็ ถัด ถั ไปด้ว ด้ ย เช่น ช่ d.0,3 มา 0,6 ให้ฉี ห้ ด ฉีไปแล้ว ล้ เลื่อ ลื่ นเข็ม ข็ ถัด ถั ไป จาก 7 เป็น 10 และ 28 เป็น ป็ 31 ไม่แนะนำ เปลี่ย ลี่ นยี่ห้ ยี่ อ ห้ วัค วั ซีน ซี แต่ก ต่ รณีห ณี าไม่ไม่ ด้จ ด้ ริงริๆถ้า ถ้ วัค วั ซีน ซีในกลุ่มลุ่ เดีย ดี วกัน กั อนุโ นุ ลมใช้แ ช้ ทนกัน กั ได้ ไม่แนะนำ เปลี่ย ลี่ น Route การฉีด ฉี ยกเว้น ว้ เข็ม ข็ แรกสถานเสาวภาอนุโ นุ ลมได้บ้ ด้ า บ้ ง เช่น ช่ เข็ม ข็ แรกIMมา เข็ม ข็ ถัด ถั ๆไปIDทั้ง ทั้ หมดได้ กรณีแ ณี พ้วั พ้ ค วั ซีน ซีให้ให้ ช้วั ช้ ค วั ซีน ซี คนละกลุ่มลุ่ แทน เช่น ช่ แพ้Vพ้ erorab ใช้Pช้ CECได้(ด้ แต่Pต่ CECไม่ไม่ ด้นำ ด้ นำเข้า ข้ มาสองปีแ ปี ล้ว ล้ ...) กรณี 10วัน วั สุนั สุ ข นั แมวไม่ต ม่ าย (เฉพาะสุนั สุ ข นั แมว สัต สั ว์อื่ ว์ น อื่ ไม่นั ม่ บ นั เพราะสุนั สุ ข นั แมวมีง มี าน วิจัวิย จั รองรับ รั แล้ว ล้ ว่า ว่ ถ้า ถ้ มีเ มี ชื้อ ชื้ จะตายใน10วัน วั ส่ว ส่ นถ้า ถ้ไปตายหลัง ลั จากนี้แ นี้ สดงว่า ว่ ช่ว ช่ ง ที่กั ที่ ดคนนั้น นั้ ยัง ยั ไม่มีม่ เชื้อ ชื้ ในน้ำ ลาย->ไม่แ ม่ พร่เ ร่ ชื้อ ชื้ ) หยุด ยุ ฉีด ฉี เข็ม ข็ ถัด ถั ไปได้ เท่า ท่ กับ กั คนไข้จ ข้ ะ ได้ย ด้ า d.0,3,7 เสมือ มื น pre exposure ครบ ถ้า ถ้โดนกัด กั อีก อี booster พอ กรณีสั ณี ต สั ว์ป่ ว์ า,สัต สั ว์ห ว์ นีห นี าย ฉีด ฉีไปให้ค ห้ รบ Booster จะใช้เ ช้มื่อเข้า ข้ เกณฑ์ข้ ฑ์ อ ข้ ใดข้อ ข้ หนึ่ง นึ่ ตามนี้ 1. ตรวจพบว่า ว่ มีภูมิ ภู ไมิด้ร ด้ ะดับ ดั ตามเกณฑ์ (ข้อ ข้ นี้ร นี้ พช.ทำ ไม่ไม่ ด้อ ด้ ยู่แยู่ ล้ว ล้ ) 2. เคยได้วั ด้ ค วั ซีน ซี Pre exposure/Post exposure ครบ ไม่ว่ ม่ า ว่ จะนานเท่า ท่ ไหร่ (มีง มี าน วิจัวิย จั ว่า ว่ ต่อ ต่ ให้ฉีด ฉี ครบเมื่อ มื่ 21ปีก่ ปี อ ก่ น พอมา boostก็ภู ก็ มิ ภู ขึ้มิน ขึ้ ดีม ดี าก) ข้อ ข้ ยกเว้น ว้ ถ้าเคยได้วั ด้ ค วั ซีน ซี แบบฉีด ฉี รอบสะดือ ดื มาครบไม่นั ม่ บ นั ถือ ถื เป็น ป็ วัค วั ซีน ซี คนละชนิดนิ เริ่มริ่ฉีด ฉีใหม่ ส่ว ส่ นสูต สู ร Booster ใช้สู ช้ ต สู รเดิมดิ ถ้าเข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ย <6mo ฉีด ฉี ID,IM 1จุด จุ d.0 ถ้าเข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ย >6mo ฉีด ฉี ID,IM 1จุด จุ d.0,3 หรือ รื จะใช้ ID 4จุด จุ d.0 ก็ไก็ ด้ (ผลงาน วิจัวิย จั 4จุด จุ ภูมิ ภู ขึ้น ขึ้ ดีก ดี ว่า ว่ แต่ local side effect ปวดบวมเยอะกว่า ว่ )
กรณีพิ ณี เศษ -คนท้อ ท้ ง ฉีดตามปกติทั้ติง ทั้ vaccine และ ERIG -เด็ก ด็ ,DM,CKDล้า ล้ งไต ฉีด ฉี ตามปกติ ไม่ปม่ รับ รั dose Severe immunocompromised Steroid use >20mg/day,AIDs CD4<200 แนะนำ ฉีดIM เพราะมีง มี านวิจัวิย จั แล้ว ล้ ว่า ว่ ในกลุ่มลุ่ นี้ IM ภูมิ ภู ขึ้มิน ขึ้ ดีก ดี ว่า ว่ ID ส่ว ส่ น HIV ที่ CD4>200 ฉีด ID ได้ -กรณีถู ณี ก ถู คนกัด กั ถ้า ถ้ มีเ มี หตุชั ตุ ด ชั เจนเช่น ช่ โมโหทะเลาะกัน กั และคนที่กั ที่ ด กั ไม่ไม่ ด้ส ด้ งสัย สั Rabies ก็ไก็ ม่ต้ ม่ อ ต้ งฉีด ฉี วัค วั ซีน ซี -เมื่อ มื่ เป็น ป็ โรคส่ง ส่ ตรวจน้ำ ลาย,ปัส ปั สาวะ ,CSF วินิวิจนิฉัย ฉั ให้ไห้ ด้ชั ด้ ด ชั เจน ถ้า ถ้ ยืน ยื ยัน ยั ได้แ ด้ ล้ว ล้ ว่า ว่ เป็น ป็ Let him/her go -> paliative care คุย คุ กับ กั ญาติ จะ สามารถใช้ย ช้ ากดให้ห ห้ ลับ ลั ไว้ไว้ ด้ เพราะคนไข้จ ข้ ะเกร็ง ร็ ทรมานมาก เพิ่ม พิ่ เติมติกรณีย ณี กเว้น ว้ ฉีด ฉี วัค วั ซีน ซี ต้อ ต้ งมีค มี รบ3ข้อ ข้ 1) มีเ มี หตุโ ตุ น้ม น้ นำ ให้สั ห้ ต สั ว์กั ว์ ด กั เช่น ช่ ไปเหยีย ยี บ ไปแหย่สั ย่ ต สั ว์ 2)สัต สั ว์เ ว์ ลี้ย ลี้ งอยู่ใยู่ นรั้ว รั้ รอบขอบชิดชิเช่น ช่ ต้อ ต้ งเลี้ย ลี้ งในคอนโดห้อ ห้ งปิดปิเท่า ท่ นั้น นั้ รั้ว รั้ ติดติ ถนนสัม สั ผัส ผั ดินดิไม่นั ม่ บ นั แต่ห ต่ ากแผลเข้า ข้ เกณฑ์แ ฑ์ นะนำ ฉีด ฉีไปก่อ ก่ น 10วัน วั สัต สั ว์ไว์ ม่ต ม่ าย ค่อ ค่ ยหยุด ยุ เข็ม ข็ ถัด ถั ไปก็ไก็ ด้ 3)สัต สั ว์ไว์ ด้วั ด้ ค วั ซีน ซี ต่อ ต่ เนื่อ นื่ งอย่า ย่ งน้อ น้ ย2ปี และเข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ยไม่เ ม่ กินกิ1ปี
แนวทางการDiphtheria tetanus vaccine (dT) 1. วัต วั ถุป ถุ ระสงค์ -เพื่อ พื่ ลดความเสี่ย สี่ งในการมีเ มี ชื้อ ชื้ บาดทะยัก ยั เขาไปในร่า ร่ งกาย -เพื่อ พื่ สร้า ร้ งความตระหนัก นั และเข้า ข้ใจถึง ถึ ความเสี่ย สี่ งในการมีเ มี ชื้อ ชื้ บาดทะยัก ยั เข้า ข้ไปในร่า ร่ งกายจากการที่สั ที่ ม สั ผัส ผั สารคัด คั หลั่ง ลั่ บริเริวณปากของสัต สั ว์โว์ ดยตรง 2. ขอบเขต แพทย์ พยาบาลวิชวิาชีพ ชี 3.อุป อุ กรณ์เครื่อ รื่ งมือ มื 1.Diphtheria tetanus vaccine (dT) 1 Amp 2.สำ ลีแ ลี อลกอฮอล์ 3.Syringe 1หรือ รื 3 ml 4.ผู้รัผู้ บ รั ผิดผิชอบ 4.1 แพทย์ 4.2 พยาบาลวิชวิาชีพ ชี 5.นิยนิามศัพ ศั ย์ Diphtheria tetanus vaccine (dT) คือ คื วัค วั ซีน ซี บาดทะยัก ยั 6.วิธีวิปธี ฏิบัฏิ ติบั 1.เตรีย รี มยาโดยการchack orderแพทย์ ชื่อ ชื่ คนไข้ ปริมริาณ ชนิดนิวัน วั หมด อายุ เลขล๊อ ล๊ ก หรือ รืใช้วิ ช้ ธีวิธีdouble check 2.หัก หั amp ยา จากนั้น นั้ นำ Syringe 1 หรือ รื 3 ml มาดูด ดู 3.สอบถามชื่อ ชื่ สกุล กุ บอกชนิดนิยา ปริมริาณยา เข็ม ข็ ที่จ ที่ ะฉีด ฉี เมื่อ มื่ ถูก ถู ต้อ ต้ งนำ สำ ลีแ ลี อลกอฮอล์ทำ ล์ ทำความสะอาดบริเริวณที่จ ที่ ะฉีด ฉี แล้ว ล้ ฉีด ฉี ลงไปตามตำ แหน่ง น่ นั้น นั้ ๆ 4.แนะนำ วิธีวิปธี ฎิบัฎิ ติบั หลัง ลั ฉีด ฉี ซึ่ง ซึ่ อาจทำ ให้รู้ ห้ สึรู้ ก สึ ปวด เมื่อ มื่ ย ประมาณ2-3วัน วั อาการจะค่อ ค่ ยๆหายไปได้เ ด้ อง ไม่ค ม่ วรนวดหรือ รื กดทับ ทั บริเริวณที่ฉี ที่ ด ฉี จะยิ่งยิ่ทำ ให้ อัก อั เสบและหายนานมากขึ้น ขึ้
7.เอกสารอ้า อ้ งอิงอิ -กลุ่มลุ่ โรคติดติต่อ ต่ ระหว่า ว่ งสัต สั ว์แ ว์ ละคนสำ นัก นั โรคติดติต่อ ต่ ทั่ว ทั่ไป กรมควบคุม คุ โรค กระทรวงสาธารณสุข สุ. (2561) แนวทางเวชปฏิบัฏิติ บั โติรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้.นนทบุรี บุ รี -กองโรคป้อ ป้ งกัน กั ด้ว ด้ ยวัค วั ซีน ซี กรมควบคุม คุ โรค. (2562) แนวทางการให้บ ห้ ริกริารใน คลินิลิกนิวัค วั ซีน ซีผู้ใหญ่.ญ่ นนทบุรี บุ รี -ภก.ชาญเกีย กี รติ์ เพีย พี รชนะ.(2564)แนวทางการป้อ ป้ งกัน กั และการดูแ ดู ลรัก รั ษาผู้ที่ผู้ ที่ สัม สั ผัสโรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้.มหาสารคาม 8. ภาคผนวก 9.หมายเหตุ -การให้วั ห้ ค วั ซีน ซี ป้อ ป้ งกัน กั โรคบาดทะยัก ยั สำ หรับ รั แนวทางการให้วั ห้ ค วั ซีน ซี ป้อ ป้ งกัน กั โรคบาดทะยัก ยั ในผู้ป่ผู้ ว ป่ ยที่สั ที่ ม สั ผัส ผั โรคพิษพิ สุนั สุ ข นั บ้า บ้ นั้น นั้ สามารถ แบ่ง บ่ ออกเป็น ป็ 2 กรณี ดัง ดั นี้ 1) กรณีที่ ณี ผู้ ที่ ป่ว ป่ ยเคยได้วั ด้ ค วั ซีน ซี ป้อ ป้ งกัน กั โรคบาดทะยัก ยั มาแล้ว ล้ อย่า ย่ งน้อ น้ ย 3 ครั้ง รั้ และ ได้เ ด้ ข็ม ข็ สุด สุ ท้า ท้ ยมานานกว่า ว่ 5 ปี แนะนาให้ให้ ช้ tetanus-diphtheria toxoid (Td) หรือ รื อาจ ใช้ tetanus toxoid (TT) 1 เข็ม ข็ ฉีด ฉี เข้า ข้ กล้า ล้ มเนื้อ นื้ (ซึ่ง ซึ่ TT อาจจะผสมกับ กั rabies vaccine ชนิดนิ PVRV ใน กรณีที่ ณี ฉี ที่ ด ฉี เข้า ข้ กล้า ล้ มเนื้อ นื้ เหมือ มื นกัน กั ) 2) กรณีที่ ณี ผู้ ที่ ป่ว ป่ ยไม่เ ม่ คยได้ห ด้ รือ รื เคยได้วั ด้ ค วั ซีน ซี ป้อ ป้ งกัน กั โรคบาดทะยัก ยั น้อ น้ ยกว่า ว่ 3 ครั้ง รั้ ให้วั ห้ ค วั ซีน ซี Td หรือ รื TT ฉีด ฉี เข้า ข้ กล้า ล้ มเนื้อ นื้ 3 ครั้ง รั้ โดยให้ฉี ห้ ด ฉีในวัน วั ที่ 0, 1 เดือ ดื นและ 6 เดือ ดื น จน ครบ 3 เข็ม ข็ ทั้ง ทั้ นี้ สามารถใช้วั ช้ ค วั ซีน ซี รวมป้อ ป้ งกัน กั โรคคอตีบ ตี ไอกรน และบาดทะยัก ยั (Tdap) แทน Td หรือ รื TT 1 ครั้ง รั้ ในเยาวชน(วัย วั รุ่นรุ่ ) หรือ รื ผู้ใผู้หญ่ไญ่ ด้
แนวทางการฉีดEquine Rabies Immunoglobulin,Human Rabies Immunoglobulin 1. วัต วั ถุป ถุ ระสงค์ -เพื่อ พื่ ลดความเสี่ย สี่ งในการเกิดกิโรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้ -เพื่อ พื่ สร้า ร้ งความตระหนัก นั และเข้า ข้ใจถึง ถึ ความเสี่ย สี่ งในการเกิดกิโรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้ 2. ขอบเขต แพทย์ พยาบาลวิชวิาชีพ ชี 3.อุป อุ กรณ์ เครื่อ รื่ งมือ มื 1.Equine Rabies Immunoglobulinหรือ รืHuman Rabies Immunoglobulin ตามorderแพทย์ 2.สำ ลีแ ลี อลกอฮอล์ 3.Syringe 1,3,5,10ml 4.ผู้รัผู้ บ รั ผิดผิชอบ 4.1 แพทย์ 4.2 พยาบาลวิชวิาชีพ ชี 5.นิยนิามศัพ ศั ย์ Equine Rabies Immunoglobulinคือ คื เซรุ่มรุ่ พิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้ ที่ผ ที่ ลิตลิจากม้า ม้ Human Rabies Immunoglobulinคือ คื เซรุ่มรุ่ พิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้ ที่ผ ที่ ลิตลิจากคน 6.วิธีวิปธี ฏิบัฏิติ บั ติ 1.เตรีย รี มยาโดยการchack orderแพทย์ ชื่อ ชื่ คนไข้ ปริมริาณ ชนิดนิวัน วั หมดอายุ เลขล๊ อก หรือ รืใช้วิ ช้ ธีวิธีdouble check พร้อ ร้ มอธิบธิายรายละเอีย อี ด เกี่ย กี่ วกับ กั ยาหากผู้ยิผู้ นยิยอม ที่จ ที่ ะฉีด ฉีให้เ ห้ ซ็น ซ็ ใบยินยิยอมแต่ห ต่ ากปฎิเฎิสธการรัก รั ษาให้เ ห้ ซ็น ซ็ ใบปฏิเฏิสธการรัก รั ษาพร้อ ร้ ม เหตุผ ตุ ล
1.1ความหมายของยา ERIG คือ คื Equine Rabies Immunoglobulin เป็น ป็ อิมอิมูโ มู นโกลบูลิ บู นลิที่ผ ที่ ลิตลิ จากซีรั่ ซี ม รั่ ม้า ม้ และ HRIG คือ คื Human Rabies Immunoglobulin เป็น ป็ อิมอิมูโ มู นโกลบู ลินลิที่ไที่ ด้จ ด้ ากคน โดยจะฉีด ฉี RIG ล้อ ล้ มรอบแผล เพื่อ พื่ ลบล้า ล้ งฤทธิ์(ธิ์neutralize)เชื้อ ชื้ ไวรัส รั โรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้ในบาดแผลหรือ รื รอบบาดแผล โดยหวัง วั ผลป้อ ป้ งกัน กั โรคพิษพิ สุนั สุ ข นั บ้า บ้ในช่ว ช่ ง 10-14 วัน วั แรก เนื่อ นื่ งจากรอให้ร่ ห้ า ร่ งกายสร้า ร้ งภูมิ ภู คุ้มิมคุ้ กัน กั ป้อ ป้ งกัน กั โรคได้อ ด้ ย่างพอเพีย พี งจากการได้รั ด้ บ รั วัค วั ซีน ซี PVRV, CPRV 1.2ผลข้า ข้ งเคีย คี งของเซรุ่มรุ่ ที่จ ที่ ะฉีด ฉี -HRIG อัต อั ราการแพ้ปพ้ ระมาณ 1-2% ใน 7-14วัน วั หลัง ลั ฉีด ฉี อาจเกิดกิอาการ แพ้ทั พ้ น ทั ทีแ ที บบเฉีย ฉี บพลัน ลั หลัง ลั ฉีด ฉีได้ แต่พ ต่ บเพีย พี ง 0.03% อาการแพ้ส่ พ้ ว ส่ นใหญ่มั ญ่ ก มั ไม่รุ ม่ น รุ แรง สามารถรัก รั ษาได้โด้ ดยไม่ต้ ม่ อ ต้ งมาโรงพยาบาล -ERIGไม่พ ม่ บอาการแพ้รุ พ้ น รุ แรง บางรายอาจมีไมี ข้ห ข้ รือ รื เจ็บ จ็ บริเริวณที่ฉี ที่ ด ฉี เพีย พี งเล็ก ล็ น้อ น้ ย 1.3เทคนิคนิการฉีด ฉี -ควรฉีด ฉี RIGตั้ง ตั้ แต่วั ต่ น วั แรกที่เ ที่ ริ่มริ่ฉีด ฉี วัค วั ซีน ซี และควรฉีด ฉี ภายใน 48 ชั่ว ชั่โมงหลัง ลั สัม สั ผัส ผั เชื้อ ชื้ -หากไม่ส ม่ ามารถหา RIG ได้ใด้ นระยะแรก เมื่อ มื่ จัด จั หาได้แ ด้ ล้ว ล้ ควรรีบ รี ฉีด ฉีให้เ ห้ ร็ว ร็ ที่สุ ที่ ด สุ แต่ถ้ ต่ า ถ้ ฉีด ฉี วัค วั ซีน ซี เข็ม ข็ แรกไปแล้ว ล้ เกินกิ 7 วัน วั จะเริ่มริ่มีภู มี มิ ภู คุ้มิมคุ้ กัน กั จากวัค วั ซีน ซี จึง จึ ไม่ต้ ม่ อ ต้ ง ฉีด ฉี RIG เพราะจะกดภูมิ ภู คุ้มิมคุ้ กัน กั จากวัค วั ซีน ซี ที่กํ ที่ า กํ ลัง ลั สร้า ร้ ง - ถ้า ถ้ใช้อิ ช้ มอิมูโ มู นโกลบูลิ บู นลิที่ทํ ที่ า ทํ จากซีรั่ ซี ม รั่ ของคน (HRIG) ไม่ต้ ม่ อ ต้ งทดสอบการแพ้ แต่ ถ้า ถ้ใช้อิ ช้ มอิมูโ มู นโกลบูลิ บู นลิที่ทํ ที่ า ทํ จากซีรั่ ซี ม รั่ ของม้า ม้ (ERIG) ต้อ ต้ งทดสอบผิ หนัง นั
1.4การฉีดrigให้ไห้ ด้ผ ด้ ล ERIG ขนาดที่ใที่ ช้ 40 IU/kg, HRIG ขนาดที่ใที่ ช้2ช้ 0 IU/kg -กรณีที่ ณี แ ที่ ผลกว้า ว้ ง แต่ปต่ ริมริาณ RIG ที่คํ ที่ า คํ นวณอาจไม่เ ม่ พีย พี งพอที่จ ที่ ะฉีด ฉีได้ค ด้ รบทุก ทุ แผล ควรเพิ่มพิ่ ปริมริาณด้ว ด้ ยการผสมกั บ NSS 0.9% ประมาณ 2-3 เท่ า จนได้ ปริมริาณพอที่จ ที่ ะฉีด ฉีให้ค ห้ รบทุก ทุ แผล -ถ้า ถ้ เป็น ป็ แผลบริเริวณหนัง นั ตาหรือ รื ที่ต ที่ าจะมีค มี วามเสี่ย สี่ งต่อ ต่ การเกิดกิโรคสูง สู ให้ฉี ห้ ด ฉี HRIG ที่แ ที่ ผล ถ้า ถ้ หากฉีด ฉีไม่ไม่ ด้ใด้ ห้ห ห้ ยอดบริเริวณแผลที่ต ที่ า -ถ้า ถ้ บาดแผลเล็ก ล็ อยู่ใยู่ นตํา ตํ แหน่ง น่ ที่มี ที่ เ มี นื้อ นื้ น้อ น้ ย เช่น ช่ นิ้วนิ้มือ มื การฉีด ฉี RIG รอบแผลทํา ทํ ได้ปด้ ริมริาณที่จํ ที่ า จํ กัด กั ให้ฉี ห้ ด ฉี ส่ว ส่ น 2. จากนั้น นั้ นำ vialยา ทำ ความสะอาดปาก vial แล้ว ล้ ใช้Sช้ yringดูด ดู ตามปริมริาณที่ แพทย์กำ ย์ กำหนด 3.สอบถามชื่อ ชื่ สกุล กุ บอกชนิดนิยา ปริมริาณยา เข็ม ข็ ที่จ ที่ ะฉีด ฉี เมื่อ มื่ ถูก ถู ต้อ ต้ งนำ สำ ลี แอลกอฮอล์ทำ ล์ ทำความสะอาดบริเริวณที่จ ที่ ะฉีด ฉี แล้ว ล้ ฉีด ฉี ลงไปตามตำ แหน่ง น่ นั้น นั้ ๆ 4.แนะนำ วิธีวิปธี ฎิบัติ บั หติลัง ลั ฉีด ฉี ให้สั ห้ ง สั เกตอาการ30นาทีห ที ลัง ลั ฉีด ฉี หากมีอ มี าการหายใจ เหนื่อ นื่ ย ผื่น ผื่ ขึ้น ขึ้ ตามบริเริวณที่ฉี ที่ ด ฉี หรือ รื ตามตัว ตั ยัง ยั ไม่ค ม่ รบ 30นาทีใที ห้รี ห้ บ รี แจ้ง จ้ อาการ โดยด่ว ด่ นได้เ ด้ ลย แต่ห ต่ ากไม่มี ม่ อ มี าการแพ้ใพ้ ห้ม ห้ ารับ รั ใบนำ ทาง ไปรับ รั ยา พร้อ ร้ มแนะนำ การปฎิบัติ บั ตัติว ตั และการมาพบแพทย์ต ย์ ามนัด นั
7.เอกสารอ้า อ้ งอิงอิ -กลุ่มลุ่ โรคติดติต่อ ต่ ระหว่า ว่ งสัต สั ว์แ ว์ ละคน สำ นัก นั โรคติดติต่อ ต่ ทั่ว ทั่ไป กรมควบคุม คุ โรค กระทรวงสาธารณสุข สุ. (2561) แนวทางเวชปฏิบัฏิติ บั โติรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้.นนทบุรี บุ รี -ภก.ชาญเกีย กี รติ์ เพีย พี รชนะ.(2564)แนวทางการป้อ ป้ งกัน กั และการดูแ ดู ลรัก รั ษาผู้ที่ผู้ ที่ สัม สั ผัส ผั โรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้.มหาสารคาม -สถานเสาวภา สภากาชาดไทย. แนวทางการให้ก ห้ ารดูแ ดู ลรัก รั ษาผู้ป่ผู้ ว ป่ ยสัม สั ผัส ผั โรคพิษพิสุนั สุ ข นั บ้า บ้ (พ.ศ. 2559)สานัก นั โรคติดติต่อ ต่ ทั่ว ทั่ไป กรมควบคุม คุ โรค กระทรวงสาธารณสุข สุ. ตาราวัค วั ซีน ซี และการสร้า ร้ งเสริมริภูมิ ภู คุ้มิมคุ้ กัน กั โรค ปี 2556 8. ภาคผนวก - 9.หมายเหตุ ERIG ฉีด ฉี แค่ร ค่ อบแผลให้ม ห้ ากที่สุ ที่ ด สุ (ไม่เ ม่ อายาที่คำ ที่ คำนวณเหลือ ลื มาฉีด ฉีIMแล้ว ล้ ) ฉีด ฉี ทุก ทุ แผล แม้จ ม้ ะมาตอนแผลหายแล้ว ล้ ก็ต ก็ าม max dose คำ นวนตามเดิมดิคือ คื 40IU/kg (HRIG ก็ 20IU/kg) ส่ว ส่ นSkin Testแล้ว ล้ แต่ดุ ต่ ล ดุ ยพินิพิจนิแพทย์เ ย์ ลย จะทำ ก็ไก็ ม่ผิ ม่ ดผิ ไม่ทำ ม่ ทำก็ไก็ ม่ผิ ม่ ดผิ กระทรวงรองรับ รั แต่ก ต่ รณีที่ ณี จ ที่ ะใช้Eช้ RIGล้า ล้ งตา (ถ้า ถ้ น้ำ ลายสัต สั ว์เ ว์ ข้า ข้ ตา และ รพ.ไม่มี ม่ Hมี RIG) แนะนำ ให้ทำ ห้ ทำskin testก่อ ก่ น เพราะถ้า ถ้ คนไข้แ ข้ พ้ อาการจะเป็น ป็ เยอะ ตาบวม (เรื่อ รื่ งการล้า ล้ งตา ใช้Eช้ RIG เจือ จื จางกับ กั NSS 1:100 ปริมริาณที่ใที่ ช้ไช้ ม่ไม่ ด้ร ด้ ะบุ ยังไม่มี ม่ g มี uidelineไหนทำ ไว้ เอาเป็น ป็ ว่า ว่ ปริมริาณพอล้า ล้ งได้ก็ ด้ พ ก็ อ *แต่ข ต่ อง สถานเสาวภาเอง Recommend ใช้ HRIG dilute 1:10 คนไข้ไข้ ม่แ ม่ พ้)พ้ ถ้า ถ้Skin Test แล้ว ล้ Positive แพ้ ERIG (นูน นู >10mm ไม่นั ม่ บ นั รอยแดง) ให้ไห้ป ฉีด ฉี HRIGเท่า ท่ นั้น นั้ ถ้า ถ้HRIGไม่มี ม่ ก็ มี ส่ ก็ ง ส่ ต่อ ต่ ไปเรื่อ รื่ ยๆ หากไม่มี ม่ แ มี ล้ว ล้ ใช้Eช้ RIGแทน ถ้า ถ้ คนไข้แ ข้ พ้รุ พ้ น รุ แรงขึ้น ขึ้ มาจริงริๆจะถือ ถื ว่า ว่ ผิดผิกระทรวงไม่ร ม่ องรับ รั จุด จุ นี้ ดัง ดั นั้น นั้ ถ้า ถ้ จำ เป็น ป็ ต้อ ต้ งให้จ ห้ ริงริๆ ต้อ ต้ งเตรีย รี มยาแก้Aก้ naphylaxisให้พ ห้ ร้อ ร้ มและคุย คุ กับ กั ญาติใติห้ ดี