ป ร ะ เ ท ศ จี น
มี ร ะ บ บ ห รื อ วิ ธี ก า ร
จัดการทรัพยากรขยะอย่างไร ?
ประชากรเยอะที่สุดในโลก !
จีนมีพัฒนาการจัดการและคัดแยกขยะที่รวดเร็วและน่าสนใจเป็น
อย่างยิ่ง เริ่มจากการสร้างหลุมฝังกลบขยะหลุมแรกของประเทศ
ในปี ค.ศ. 1985 และมีการออกกฎหมายเกี่ยวกับการเก็บขยะตาม
มา แต่จนกระทั่งปี ค.ศ. 2000 ก็ยังไม่มีระบบการคัดแยกขยะใดๆ
ระหว่างปี ค.ศ. 2011-17 เริ่มมีระบบการแยกขยะแบบสมัครใจเกิด
ขึ้นตามเมืองขนาดใหญ่ และในปี ค.ศ. 2017 มีการประกาศบังคับให้
เมืองขนาดใหญ่ที่สุดของจีน 46 เมืองพัฒนาระบบคัดแยกขยะและ
นำมาปฏิบัติให้ได้ภายในปี ค.ศ. 2020
ปี ค.ศ. 2018 เริ่มมีการทดสอบระบบคัดแยกและรีไซเคิลที่อาศัย
เทคโนโลยีดิจิทัล ปี ค.ศ. 2019 นครเซี่ยงไฮ้เป็นเมืองแรกที่ประกาศ
ระเบียบใหม่ที่บังคับให้ทุกครัวเรือนต้องแยกขยะอย่างถูกต้อง
ได้แก่ ขยะเศษอาหาร/อินทรีย์ ขยะรีไซเคิล และขยะพิษอันตราย ผู้
ฝ่าฝืนจะถูกปรับสูงสุด 10,000 บาทสำหรับบุคคล และ 125,000
บาทสำหรับผู้ประกอบการขนส่งขยะ รวมทั้งถูกหักคะแนนเครดิต
ทางสังคม (social credit) และกำหนดให้ขยายระบบคัดแยกขยะไป
ทุกเมืองในระดับจังหวัดภายในปี ค.ศ. 2025
มาตรการที่เด็ดขาด
นโยบายลงดาบแห่งชาติ ค.ศ. 2018 (National Sword Policy 2018) เป็น
นโยบายของรัฐบาลจีนในการควบคุมการนำเข้าขยะรีไซเคิลอย่างเด็ดขาด
โดยรัฐบาลจีนได้แจ้งต่อองค์กรการค้าโลก (World Trade Organization)
วันที่ 18 กรกฎาคม ค.ศ. 2017 ว่าจะห้ามการนำเข้าขยะภายในสิ้นปี และ
ตั้งแต่ 1 มกราคม ค.ศ. 2018 ประเทศจีนก็ห้ามการนำเข้าขยะจากวัสดุ
ต่างๆ 24 ประเภทจากต่างประเทศอย่างเด็ดขาดซึ่งรวมถึงพลาสติก
พลาสติกเกรดต่ำเกือบทั้งหมดและเศษกระดาษรวมที่ไม่ได้คัดแยก
การเอาจริงของรัฐบาลจีนส่งผลให้ปริมาณการนำเข้าพลาสติกของ
จีนลดลงถึง 99% และทำให้เกิดความปั่ นป่วนในระบบการรีไซเคิลของโลก
อย่างหนัก รวมทั้งได้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริงของระบบรีไซเคิลในปัจจุบันที่
ไม่ได้รวมต้นทุนทางสิ่งแวดล้อมของประเทศปลายทางอีกด้วย คาด
การณ์ว่านโยบายการลงดาบของจีนทำให้เกิดการเคลื่อนย้ายขยะราว 110
ล้านตันภายในปี ค.ศ. 2030 ขยะจำนวนมากถูกส่งมายังประเทศปลาย
ทางในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมทั้งประเทศไทยแทน
เมื่อวันที่ 19 มกราคม ค.ศ. 2020 คณะกรรมการเพื่อการพัฒนา
และปฏิรูปแห่งชาติจีน (NDRC) และกระทรวงนิเวศวิทยาและสิ่ง
แวดล้อมจีน ได้ร่วมกันประกาศแผนปฏิบัติการเพื่อจัดการขยะ
พลาสติก 2020-25 (Action Plan for Plastic Control (2020-2025)
ระยะเวลา 5 ปี โดยมีรายละเอียดที่สำคัญดังนี้
(1) เป้าหมายของการจัดการขยะพลาสติกในภาพรวม
(2) มาตรการห้าม/จำกัดการผลิต การจำหน่าย และการใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติก
(3) ผลักดันการใช้วัสดุทดแทน
(4) ปรับปรุงการรีไซเคิล (recycle) และจัดการขยะพลาสติกให้เป็นไปตามระเบียบ
(5) พัฒนาระบบสนับสนุนงานด้านการจัดการขยะพลาสติก
ประเทศจีนนับเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความท้าทายในการจัดการขยะมาก
ที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งขยะบรรจุภัณฑ์ ซึ่งคาดว่าจะมีปริมาณสูงถึงปีละ 45 ล้าน
ตันภายในปี ค.ศ. 2025 แต่จีนก็นับว่ามีความก้าวหน้าในด้านนโยบายต่างๆ อย่าง
เห็นได้ชัดในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่การแบนการนำเข้าขยะและเศษพลาสติกอย่าง
เด็ดขาดตามนโยบาย National Sword Policy 2018 นโยบายการส่งเสริม
เศรษฐกิจหมุนเวียนที่มีเป้าหมายค่อนข้างชัดเจนในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและ
สังคมแห่งชาติฉบับล่าสุด (ค.ศ. 2021-2025) รวมไปถึง แผนปฏิบัติการเพื่อ
จัดการขยะพลาสติก ค.ศ. 2020-2025 และกฎหมายป้องกันและควบคุมมลภาวะ
ทางสิ่งแวดล้อมจากขยะมูลฝอยฉบับปรับปรุงล่าสุด ค.ศ. 2020 การบังคับใช้
กฎหมายที่เข้มแข็ง การกำหนดมาตรการสร้างแรงจูงใจทางการเงิน รวมทั้งการนำ
เอาเทคโนโลยีดิจิทัลมาช่วยพัฒนาระบบแยกขยะในเมืองนับเป็นตัวอย่างการ
เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมคนในเมืองที่น่าสนใจ และช่วยให้มีการติดตามข้อมูลอย่าง
มีประสิทธิภาพอันเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจหมุนเวียนอย่างครบ
วงจร
Thank you!
อ้างอิง
https://www.tei.or.th/th/highlight_detail.php?event_id=1431