1.ที่มาของเรื่องขุนช้างขุนแผน ตอน ขุนช้างถวายฎีกา

เสภาเรื่อง
ขุนช้างขุนแผน
ตอน ขุนช้างถวายฎีกา

รายวิชาภาษาไทยพื้นฐาน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖

1. แคบบวแาผมนกเาปร็วนิจัยมา

การขับเสภาได้รับอิทธิพลจากอินเดีย สมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ โดยขับลำนำเรื่องนิทาน
เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระเป็ นเจ้า
เรื่องขุนช้างขุนแผนถูกนำมาขับเสภาในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยเล่าเป็นนิทาน

ภายหลังได้ขับเป็นทำนองลำนำ ประกอบการเล่านิทาน และใช้กรับประกอบทำนองขับเสภา

แต่งเป็ นกลอนนิทานทั้งตอนในเวลาต่อมา

1. แคบบวแาผมนกเาปร็วนิจัยมา

ขุนช้างขุนแผนเป็ นวรรณกรรมอมตะของไทย

ตามประวัติได้กล่าวว่า นักขับเสภาในสมัยอยุธยาเป็นผู้แต่ง เหลือมาถึงกรุงรัตนโกสินทร์เพียงบางตอน



พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ ๒) โปรดเกล้าฯ ให้เหล่ากวีในพระราชสำนัก
แต่งขึ้นใหม่ รวมถึงพระองค์ท่านทรงพระราชนิพนธ์ ตอน พลายแก้วเป็ นชู้กับนางพิม
ตอน ขุนแผนขึ้นเรือนขุนช้าง และตอน ขุนช้างตามวันทอง

สุนทรภู่ แต่งตอน กำเนิดพลายงาม

ครูแจ้ง (ในรัชกาลที่ ๔) แต่งตอน กำเนิดกุมารทอง ตอน ขุนแผนพลายงามแก้พระท้ายน้ำ
และตอน พลายงามสะกดเจ้าเมืองเชียงใหม่

1. แทีบ่มบาแขผอนงกเารืร่อวิงจัย

สันนิษฐานว่าเป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นในรัชกาลสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒

สมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒ ถูกสมมติพระนามในเสภาว่า “สมเด็จพระพันวษา”



เนื้อเรื่องได้เอาเกร็ดประวัติศาสตร์ตอนไทยทำสงครามกับเชียงใหม่และล้านช้าง แล้วนำมาผูก
เข้ากับวิถีชีวิตของชาวสุพรรณบุรีและกาญจนบุรี

การชิงรักหักสวาทของ ๑ หญิง ๒ ชาย
อรรถรสทางด้านภาษาและเนื้อหา
สะท้อนชีวิตวัฒนธรรมของคนไทยในสมัยอยุธยาและรัตนโกสินทร์ตอนต้นได้ดี

1. แบที่บมแาผขนอกงาเรรื่วอิจังย

เรื่องขุนช้างขุนแผน เขียนขึ้นโดยมีเค้าโครงเรื่องจริงตามหนังสือ “1ค. แำบใหบ้แกผานรกชาารววิกจัยรุงเก่า” ดังนี้

เจ้าเมืองเชียงใหม่ไม่พอใจที่เจ้าเมืองล้านช้างเป็นมิตรกับอยุธยา จึงยกทัพแย่งชิงพระธิดาแห่งกรุงล้านช้าง
พระพันวษาทรงพระพิโรธจึงมีพระราชโองการให้เตรียมทั
พ โดยให้คัดเลือกทหารที่มีฝีมือ (ขุนแผน)

แต่ในขณะนั้นขุนแผนถูกจองจำในคุก พระพันวษาจึงให้ขุนแผนพ้นโทษ และแต่งตั้งขุนแผนเป็นแม่ทัพในการออกรบ
ก่อนที่ขุนแผนจะออกรบได้แวะที่เมืองพิจิตร เพื่อเอาดาบฟ้าฟื้ น และม้าวิเศษประจำตัวขุนแผนที่ฝากไว้กับพระพิจิตร



ขุนแผนสามารถตีกองทัพเชียงใหม่จนแตกพ่าย

แบบแเสตผภอานนเรื่กขอุนงาชขรุ้านวงิชถ้จาวังยาขยุนฎีแกผาน มี ๘ ตอน ได้รับการยกย่องว่า
แต่งดียอดเยี่ยม จากวรรณคดีสมาคม

อันมีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
กรมพระยาดำรงราชานุภาพ
เสภาเรื่อง ขุนช้างขุนแผน วรรณคดีสโมสรยกย่องให้ ทรงเป็ นประธาน

มีทั้งหมด ๔๓ ตอน เสภาเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ลงมติเมื่อปี พ.ศ ๒๔๗๔
เป็ นยอดของกลอนเสภา
ตอน ขุนช้างถวายฎีกา ๑. ตอน พลายแก้วเป็นชู้กับนางพิม
ตอนที่ ๓๕ ของเรื่อง มีความไพเราะ ๒. ตอน ขุนช้างขอนางพิม
ดีเลิศทั้งเนื้อเรื่อง ๓. ตอน ขุนแผนขึ้นเรือนขุนช้าง
และกระบวนกลอน ๔. ตอน ขุนแผนพานางวันทองหนี
๕. ตอน กำเนิดพลายงาม
๖. ตอน ขุนช้างถวายฎีกา
๗.ตอน ฆ่านางวันทอง
๘. ตอน พระไวยถูกเสน่ห์

1. แปบบรแะวผันติกผูา้รแวิตจั่ยง



วรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผนมีกวีแต่งกันหลายคน ทั้งในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย
และรัตนโกสินทร์ตอนต้น

ตอนที่ไพเราะส่วนมากแต่งในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ ๒)

การแต่งเสภาเรื่องขุนช้างขุนแผนไม่นิยมบอกนามผู้แต่ง มีเพียงการสันนิษฐานผู้แต่ง
โดยพิจารณาจากสำนวนการแต่งเท่านั้น

เสภาเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ตอน ขุนช้างถวายฎีกา จึงไม่ทราบนามผู้แต่งที่แน่ชัด

1.ลัแกบษบณแผะนคํกาาปรวริจะัยพันธ์

แต่งด้วยลักษณะคําประพันธ์ประเภทกลอนเสภา ซึ่งเป็นกลอนสุภาพ (กลอนแปด)

เสภาเป็นกลอนขั้นเล่าเรื่องอย่างเล่านิทาน จึงใช้คำจำนวนมากเพื่อให้สามารถสื่อความได้ชัดเจน
มุ่งเอาการขับได้ไพเราะเป็ นสำคัญ

สัมผัสของคำประพันธ์ คือ คำสุดท้ายของวรรคต้น ส่งสัมผัสไปยังคำใดคำหนึ่งใน ๕ คำแรกของวรรคหลัง
สัมผัสวรรคอื่นและสัมผัสระหว่างบทเหมือนกลอนสุภาพ

สรุป : ความเป็นมาของเสภาเรื่อง

1. แขุนบช้าบงขแุนแผผนน ตกอนารขุนวชิ้าจงัถยวายฎีกา

ข้อสันนิษฐาน : เชื่อว่าเป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้นในรัชกาลสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๒
ผู้แต่ง : ไม่ปรากฏนามผู้แต่งที่แน่ชัด
ลักษณะคําประพันธ์ : กลอนเสภา
ความดีเด่น : ได้รับการยกย่องว่าเป็นยอดของกลอนเสภา
ตอน ขุนช้างถวายฎีกา เป็นตอนที่ ๓๕ จากทั้งหมด ๔๓ ตอน