คู่มือความปลอดภัยในการทำงาน ภาชนะรับความดันและภาชนะบรรจุก๊าซทนความดัน

คู่คู่ คู่ มื คู่ คู่ มื คู่ อ มื อ มื ความปลอดภัภั ภั ย ภั ย ในการทำทำ ทำทำ งานสำสำสำสำหรัรับ รัรั ภาชนะรัรับ รัรั ความดัดัน ดั น ดั และ ภาชนะบรรจุจุ จุ ก๊ จุ ก๊ ก๊ า ก๊ าซ ทนความดัดัน ดั น ดั

ก สารบัญ บั ภาชนะรับรัความดันดั สารบัญบัก ความหมายของภาชนะรับรัความดันดั 1 (Pressure Vessel) ตัวตัอย่าย่งภาชนะรับรัความดันดั 2 ส่วส่นประกอบของภาชนะรับรัความดันดั 3 อันอัตรายจากภาชนะรับรัแรงดันดั 4 สาเหตุขตุองอันอัตราย 4 ข้อข้กํากํหนดเกี่ย กี่ วกับกัการใช้งช้าน 5 การติดติตั้งตั้ก่อก่นการใช้งช้าน 6 การทดสอบความปลอดภัยในการใช้งช้าน และ 7 การตรวจสอบความปลอดภัยภั 7 อุปอุกรณ์คณ์วามปลอดภัยภัของภาชนะรับรัแรงดันดั 8 วิธีวิกธีารตรวจสอบและทดสอบ 11

ข สารบัญ บั ภาชนะก๊าก๊ซทนความดันดั ความหมายของภาชนะก๊าก๊ซทนความดันดั 12 ภาชนะบรรจุก๊จุาก๊ซ 13 มาตรฐานของภาชนะบรรจุก๊จุาก๊ซ 14 อุปอุกรณ์คณ์วามปลอดภัยภัของภาชนะบรรจุก๊จุาก๊ซ 15 อันอัตรายของภาชนะบรรจุก๊จุาก๊ซ 16 อันอัตรายที่สำ ที่ สำคัญคัของถังถัก๊าก๊ซ 16 สาเหตุสำตุสำคัญคัของการเกิดกิอุบัอุติบัเติหตุขตุองถังถัก๊าก๊ซ 17 ความปลอดภัยภั ในการใช้กช้ารใช้ 18 ความปลอดภัยภั ในการเก็บก็ 19 ความปลอดภัยภั ในการเคลื่อลื่นย้าย้ย 20 มาตรการป้อป้งกันกัอันอัตรายจากบรรจุก๊จุาก๊ซ 21 วิธีวิกธีารตรวจและทดสอบ 22

1 ภาชนะปิดที่มีความดันภายในและ ภายนอกภาชนะแตกต่างกันมากกว่า 1.5 เท่า ของความดันบรรยากาศ (ณ ระดับน้ำ ทะเล) และมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางมากกว่า 103 มิลลิเมตร หรือรืถังปฏิกิริยริา (reactor) คคววาามมหหมมาายยขขอองง ภภาาชชนนะะรัรัรับ รั บ รัรัคคววาามมดั ดั ดันน Pressure Vessel ภาชนะปิดที่มีความดันภายใน และภายนอก ภาชนะแตกต่างกันมากกว่า 50 กิโลปาสคาล ขึ้นไป และให้หมายความรวมถึง ถังปฏิกิริยริา (reactor) แต่ไม่รวมถึงภาชนะบรรจุก๊าซทน ความดัน ภาชนะที่มีความดันหรือรืสุญญากาศเกิดขึ้นภายใน โดยที่ภาชนะนั้นนั้ ไม่ได้รับรัความร้อร้น หรือรื ไฟโดยตรง ถ้าจะเกิดความร้อร้นภายในภาชนะ จะต้องเกิดจาก ปฏิกิริยริาเคมี หรือรืการให้ความร้อร้นจากไฟฟ้า ไอน้ำ และน้ำ มันร้อร้น (Hot oil) ส่วนภาชนะที่ไม่เข้าข่ายคือ ภาชนะที่มีความดันภายใน หรือรืภายนอกไม่เกิน 15 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว หรือรืมีเส้นผ่าศูนย์กลางเล็กกว่า 6 นิ้ว กฎกระทรวงอุตสาหกรรม กฎกระทรวงแรงงาน The American Society of Mechanical Engineers (ASME) https://www.wattco.com/2015/02/what-is-a-pressure-vessel/ https://www.wattco.com/2015/02/what-is-a-pressure-vessel/

ภาชนะรับรัแรงดันดัส่วส่นใหญ่ที่พบในโรงงานอุตสาหกรรม เช่นช่ ถังลม (อุปกรณ์นิณ์ นิวแมติกส์)ส์ถังแอมโมเนีย (ระบบทำ ความเย็นย็ ) ถังออกซิเซิจน (งานเชื่อชื่ม ตัด) ถังไนโตรเจน (งานถนอมอาหาร งานตัด) ถังก๊าซ LPG (เชื้อชื้เพลิง) ตัวอย่า ย่ งภาชนะรับ รั ความดัน ภาชนะความดันดัทรงกระบอกตั้งตั้ ภาชนะความดันดัทรงกลม ภาชนะความดันดัทรงกระบอกหัวหัโค้ง 2 https://newzelindustries.com/manufacturing-of-pressure-vessels/ https://www.iis.it/en/ce-conformity-simple-pressure-vessel-spvd

BOLTED COVER FILL PIPE SAFETY HANDRAILS VENT ASSEMBLY TOP LIFTING LUGS LEVEL SWITCH PAD CAGED ACCESS LADDER SLUDGE DRAIN WITH SUMP CONTENTS GAUGE PAD HOLDING DOWN BRACKET SHELL MANWAY DAVIT ARM SHELL LIFTING LUG ส่ว ส่ นประกอบของภาชนะรับ รั ความดัน ที่มา : https://www.google.com/imgres?imgurl=http://5.imimg.com 3

DO NOT ENTER DO NOT ENTERDO NOT ENTER DO NOT ENTER 1. ความบกพร่องในการซ่อซ่ม บําบํรุงและตรวจสอบสภาพ ทำ ให้เห้กิดกิการรั่วรั่ซึมซึและการปน เปื้อปื้นภายในระบบ ซึ่งซึ่มีผมีลต่อต่ การกัดกักร่อร่นภายในถังถัแรงดันดั จนไม่สม่ามารถรับรัแรงดันดั ได้ 2. การประกอบติดติตั้งตั้ และการใช้วัช้ สวัดุไดุม่ไม่ด้มด้าตรฐาน ตามหลักลัวิศวิวกรรม เช่นช่คุณคุภาพ เหล็กล็และความหนาของแผ่นผ่เหล็กล็ บางเกินกิ ไป การทดสอบแรงดันดั ไม่เม่ป็นป็ ไปตามหลักลัวิศวิวกรรม และแนวการ เชื่อชื่มแผ่นผ่เหล็กล็ของถังถัความดันดั ไม่ สนิทนิและไม่มีม่กมีารตรวจสอบ รอย เชื่อชื่มด้วด้ยการ X-ray 3. อายุกยุารใช้งช้านของ อุปอุกรณ์ เช่นช่การเสื่อสื่มสภาพปะเก็นก็ และซีลซีวาว์ลว์ต่าต่งๆ DO NOT ENENTER DO NOT ENTER สาเหตุข ตุ องอันตราย อันตรายจากภาชนะรับ รั แรงดัน ิอันอัตรายที่ใหญ่ที่สุดที่เป็นไปได้ สำ หรับภาชนะรับความดัน ได้แด้ก่ การรั่วไหล การ ไฟไหม้ และการระเบิด เผาไหม้ของสารเคมีอันอัตรายสามารถเป็น อันอัตรายอย่าย่งยิ่งยิ่ต่อต่สุขภาพและความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงติานในการผลิต ทรัพย์สิย์นสิของโรงงาน และสิ่งสิ่แวดล้อม ชุมชุชนโดยรอบ DO NOT ENTER DO NOT ENTERDO NOT ENTER DO NOT ENTER 4

4.จัดจั ให้มีห้กมีาร บำ รุงรุรักรัษา 5.มีป้มีาป้ยกำ หนดวิธีวิกธีารทำ งาน การตรวจสอบ การแก้ไข หรือรืข้อข้ ปฏิบัติบั ติกรณีเณีกิดเหตุฉุตุกฉุเฉิน เป็นป็ภาษาไทยและภาษาอื่นๆ ที่ผู้ปผู้ ฏิบัติบั ติงานเข้าข้ใจ 1.ภาชนะรับรัความดันดั และอุปกรณ์ปณ์ระกอบ ต่างๆ ต้องมีคุมีณคุสมบัติบั ติ ตามมาตรฐาน 2.ต้องแจ้งจ้การใช้ งานหรือรืแจ้งจ้ยกเลิก การใช้งช้าน 3.มีคู่มี คู่มืคู่อมืการใช้งช้านเป็นป็ ภาษาไทย โดยต้องปฏิบัติบั ติาม รายละเอียดในคู่มืคู่อมื และต้องมีสำมีสำเนาเอกสารไว้ ให้พห้นักนังานตรวจความ ปลอดภัยตรวจสอบได้ ข้อ ข้ กําหนดเกี่ยวกับการใช้ง ช้ าน 5

กฎกระทรวงฯ ใช้บัช้งบัคับกับ ภาชนะรับรัความดันดัที่มีปมีริมริาตร 1 ลูกลูบาศเมตรขึ้นขึ้ ไป หรือรืมีคมีวาม ดันดัตั้งตั้แต่ 500 กิโลปาสคาล 1. ต้องให้มีห้วิมีศวิวกร ควบคุมคุการติดตั้งตั้ 2. ทดสอบการใช้งช้านตามที่ กำ หนดในคู่มืคู่อมืของผู้ผผู้ ลิต 3. เก็บเอกสารการทดสอบไว้ สำ หรับรัการตรวจสอบ (โดยไม่ต้ม่ ต้องส่งส่ ) การติดตั้งก่อนการใช้ง ช้ าน 6

1 ต้องตรวจสอบโดยการตรวจ พินิพิจนิด้วด้ยสายตา และการวัดวั ความหนาโดยวิศวิวกร อย่าย่ง น้อน้ย 5 ปี/ปีครั้งรั้ 2 เก็บเอกสารการ ทดสอบไว้ สำ หรับรั การตรวจสอบ (โดยไม่ต้ม่ ต้องส่งส่ ) 1 เก็บเอกสารการทดสอบ ไว้สำว้สำหรับรัการตรวจสอบ (โดยไม่ต้ม่ ต้องส่งส่ ) 2 ต้องทดสอบตาม ระยะเวลาที่กำ หนด ในคู่มืคู่อมืของผู้ผผู้ ลิต การทดสอบความปลอดภัย ภั ในการใช้ง ช้ าน กฎกระทรวงฯ ใช้บัช้งบัคับกับกัภาชนะรับรั ความดันดัที่มี ที่ ปมีริมริาตร 1 ลูกลูบาศเมตรขึ้นขึ้ ไป หรือรืมีคมีวามดันดัตั้งตั้แต่ 500 กิโกิลปาสคาล การตรวจสอบความปลอดภัย ภั กฎกระทรวงฯ ใช้บัช้งบั คับกับกั ภาชนะรับรัความดันดัที่มี ที่ ปมีริมริาตร 1 ลูกลูบาศเมตรขึ้นขึ้ ไป หรือรืมีคมีวามดันดั ตั้งตั้แต่ 500 กิโกิลปาสคาล 7

มาตรวัดวั ความดันดั ลิ้นลิ้ นิรนิภัยภั วาล์วล์ รับรั ไอน้ำ วาล์วระบาย ไอน้ำ วาล์วล์ ถ่าถ่ยน้ำ ที่ล็อล็ค ฝา วาล์วล์ลด ความดันดั อุปกรณ์ค ณ์ วามปลอดภัย ของภาชนะรับ รั แรงดัน 8

1.Pressure Relief Valve (วาล์วระบายความดัน) ลักษณะโดยทั่วทั่ ไป จะมีวมีาล์วถูกถูกดให้สัห้มสัผัสผักับบ่าบ่วาล์วด้วด้ยแรงของสปริงริการทำ งานวาล์วจะเปิดปิ ก็ต่อเมื่อมื่มีคมีวามดันดัที่สูงสูกว่าว่แรงสปริงริวาล์วระบายความดันดัมี 3 ชนิดนิดังดันี้ อุอุป อุ ป อุ กรณ์ณ์ค ณ์ ค ณ์ วามปลอดภัภัยภัยภั9 1.1 Safety Valve อุปกรณ์ที่ณ์ ที่ ระบายความดันดัอย่าย่ง อัตโนมัติมั ติโดยอาศัยความดันดัที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ มากระทำ ต่อวาล์ว เมื่อมื่ความดันดัสูงสู จนถึงจุด Safety Valve ทำ งาน วาล์ว จะถูกถูเปิดออกอย่าย่งรวดเร็วร็และเต็มที่ เหมาะที่จะนำ ไปใช้กัช้ กับภาชนะบรรจุก๊าซ หรือรืไอ 1.1 Safety Valve อุปกรณ์ที่ณ์ ที่ ระบายความดันดัอย่าย่ง อัตโนมัติมั ติโดยอาศัยความดันดัที่ เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้มากระทำ ต่อวาล์ว เมื่อมื่ ความดันดัสูงสูจนถึงจุด Safety Valve ทำ งาน วาล์วจะถูกถูเปิด ออกอย่าย่งรวดเร็วร็และเต็มที่ เหมาะ ที่จะนำ ไปใช้กัช้ กับภาชนะบรรจุก๊าซ หรือรืไอ 1.2 Relief Valve เป็นอุปกรณ์ที่ณ์ ที่ ระบายความดันดัอย่าย่ง อัตโนมัติมั ติโดยอาศัยความดันดัที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ กระทำ ต่อวาล์ว เมื่อมื่ความดันดัสูงสูถึงจุดที่ ตั้งตั้ ไว้วว้าล์วก็จะเปิดออกเป็นสัดสัส่วส่นกัน (คือการเปิดจะมากหรือรืน้อน้ย ขึ้นขึ้อยู่กัยู่ กับ ความดันดัที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ ) เหมาะที่จะเลือกใช้ ภาชนะบรรจุของเหลว 1.2 Relief Valve เป็นอุปกรณ์ที่ณ์ ที่ ระบายความดันดัอย่าย่ง อัตโนมัติมั ติโดยอาศัยความดันดัที่เพิ่มพิ่ ขึ้นขึ้กระทำ ต่อวาล์ว เมื่อมื่ความดันดัสูงสู ถึงจุดที่ตั้งตั้ ไว้วว้าล์วก็จะเปิดออกเป็น สัดสัส่วส่นกัน (คือการเปิดจะมากหรือรื น้อน้ย ขึ้นขึ้อยู่กัยู่ กับความดันดัที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้ ) เหมาะที่จะเลือกใช้ภช้าชนะบรรจุ ของเหลว 1.3 Safety Relief Valve เป็นอุปกรณ์ที่ณ์ ที่ ระบายความดันดัอย่าย่ง อัตโนมัติมั ติลักษณะการทำ งานเป็นแบบ เปิดอย่าย่งรวดเร็วร็หรือรืเปิดเป็นสัดสัส่วส่นกับ ความดันดัที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้จึงจึสารถนำ ไปใช้แช้ทน Safety Valve และ Relief Valve ได้ ทั้งทั้นี้ขึ้ นี้ ขึ้นขึ้กับการนำ ไปใช้งช้าน 1.3 Safety Relief Valve เป็นอุปกรณ์ที่ณ์ ที่ ระบายความดันดัอย่าย่ง อัตโนมัติมั ติลักษณะการทำ งานเป็น แบบ เปิดอย่าย่งรวดเร็วร็หรือรืเปิดเป็น สัดสัส่วส่นกับความดันดัที่เพิ่มพิ่ขึ้นขึ้จึงจึสาร ถนำ ไปใช้แช้ทน Safety Valve และ Relief Valve ได้ ทั้งทั้นี้ขึ้ นี้ ขึ้นขึ้กับการนำ ไปใช้งช้าน

ย ภั ของภาชนะรัรั รั บ รั บแรงดัดัน ดั น ดั 10 2. Nonreclosing Pressure Relief Devices เป็นป็กลอุปกรณ์รณ์ะบายความดันดัชนิดนิที่เมื่อมื่ทำ งานแล้วต้องเปลี่ยน หรือรืต้องปรับรัตั้งตั้ ใหม่ ซึ่งซึ่จะต่างกับ Pressure Relief Valve (วาล์วระบายความดันดั ) ที่ทำ งานแล้ว เมื่อมื่ความดันดัลดต่ำ ลงวาล์วจะหยุด ระบายความดันดัออกมาภายนอก มี 3 ชนิดนิดังดันี้ 2.1 Rupture Disk Devices หรือรื ฝาครอบปะทุ (Frangible Disc) นั่นนั่เองลักษณะจะเป็นฝาคอบ ทรงกลมแบบ นูนนูออกหรือรืยุบเข้าข้หรือรืแบน ปิดไว้ที่ว้ ที่ ช่อช่ง ระบายอากาศของภาชนะรับรัความดันดัถ้า ความดันดัภายในสูงสูมากกว่าว่ที่ฝาครอบปะทุจทุะ ทนได้ ก็จะฉีกขาดหรือรืระเบิดบิออก เพื่อพื่ ระบายความดันดัภายในออกมา 2.1 Rupture Disk Devices หรือรื ฝาครอบปะทุ (Frangible Disc) นั่นนั่เองลักษณะจะเป็นฝาคอบ ทรงกลม แบบนูนนูออกหรือรืยุบเข้าข้หรือรืแบน ปิดไว้ ที่ช่อช่งระบายอากาศของภาชนะรับรัความ ดันดัถ้าความดันดัภายในสูงสูมากกว่าว่ที่ฝา ครอบปะทุจทุะทนได้ ก็จะฉีกขาดหรือรื ระเบิดบิออก เพื่อพื่ระบายความดันดัภายใน ออกมา 2.2 Breaking Pin Devices จะไม่นำม่นำมาใช้รช้ะบายความดันดัเดี่ย ดี่ วๆ แต่ จะใช้ร่ช้วร่มกันและอยู่รยู่ะหว่าว่ง Safety Valve และ Safety Relief Valve และภาชนะรับรัความดันดัพื้นพื้ที่ระหว่าว่ง Breaking Pin Devices กับ Safety Valve ต้องมีเมีกจวัดวัความดันดั วาล์วทดสอบ และท่อระบาย เพื่อพื่ ใช้ ตรวจสอบการทำ งานและรอยรั่วรั่ของ Breaking Pin Devices 2.3 Spring Loaded Nonreclosing Pressure Relief Valve การทำ งานคือ ความดันดัจะไปกระทำ จนชนะ แรงสปริงริทำ ให้วห้าล์วเปิดออกที่ความดันดั หนึ่งนึ่ที่ตั้งตั้ ไว้ และจะเปิดค้างอยู่จยู่นกว่าว่จะได้ รับรัการตั้งตั้ ใหม่อุม่อุปกรณ์ชณ์นิดนินี้ไนี้ ม่จำม่จำเป็น ต้องใช้ร่ช้วร่มกับ Pressure Relief Devices อื่นๆรั่วรั่ของ Breaking Pin Devices 2.3 Spring Loaded Nonreclosing Pressure Relief Valve การทำ งานคือ ความดันดัจะไปกระทำ จน ชนะแรงสปริงริทำ ให้วห้าล์วเปิดออกที่ ความดันดัหนึ่งนึ่ที่ตั้งตั้ ไว้ และจะเปิดค้าง อยู่จยู่นกว่าว่จะได้รัด้บรัการตั้งตั้ ใหม่อุม่อุปกรณ์ ชนิดนินี้ไนี้ ม่จำม่จำเป็นต้องใช้ร่ช้วร่มกับ Pressure Relief Devices อื่นๆ รั่วรั่ของ Breaking Pin Devices

1. การตรวจพินิพิจนิภายนอก หรือรืเรียรีกว่าว่การตรวจสอบขณะปฏิบัติบั ติงาน คือ มีปมีรากฏการณ์ผิณ์ดผิ ปกติเช่นช่รอยแตก การเสียสีรูปรูการรั่วรั่ซึมซึความร้อร้นสูงสูเกินไป ฯลฯ บนพื้นพื้ผิวผิด้าด้นนอกของถังความดันดัหรือรืไม่ อุปกรณ์คณ์วามปลอดภัยมีคมีวามสมบูรณ์ ความละเอียดที่เชื่อชื่ถือได้หด้รือรืไม่ สลักเกลียวจะสมบูรณ์แณ์ละแน่นน่หรือรืไม่ รากฐานจะมีกมีารทรุดรุตัว ความเอียง และชั้นชั้ ป้อป้งกันการกัดกร่อร่นเสียสีหายหรือรืไม่ 2. การตรวจพินิพิ นิจภายในและภายนอก การตรวจสอบนี้ส นี้ ามารถทําได้หด้ลังจากหยุดรถและทำ ความสะอาดภายในถังแล้วเท่านั้นนั้ การตรวจสอบไม่เม่พียพีงแต่ตรวจทั้งทั้หมดของภายนอกเท่านั้นนั้แต่ยังยัตรวจสอบการกัดกร่อร่น และการสึกสึหรอของพื้นพื้ผิวผิด้าด้นใน และด้าด้นนอกด้วด้ย ซึ่งซึ่ใช้ตช้าเปล่า และแว่นว่ขยายเพื่อพื่ตรวจสอบรอย เชื่อชื่ม พื้นพื้ที่เปลี่ยนหัวหัและส่วส่นที่มีคมีวามเข้มข้ข้นข้ของความเครียรีดอื่นๆ เพื่อพื่หารอยร้าร้ว และใช้คช้ลื่นอัลตราโซนิกนิหากจําจํเป็น หรือรืการตรวจด้วด้ยรังรัสีเสีพื่อพื่ตรวจสอบคุณคุภาพภายในของรอยเชื่อชื่ม วัดวัความหนาของผนังนัหากความหนาของผนังนัที่วัดวั ได้น้ด้อน้ยกว่าว่ความหนาของผนังนัขั้นขั้ต่ำ ของภาชนะ ควรทำ การตรวจสอบความแข็งข็แรงอีกครั้งรั้และควรเสนอมาตรการสำ หรับรั การลดแรงดันดัหรือรืการซ่อซ่มแซม 3. การตรวจพินิพิ นิจอย่าย่งครอบคลุมลุ นอกเหนือนืจากรายการตรวจสอบที่กล่าวถึงข้าข้งต้นแล้ว การตรวจสอบภาชนะรับรัความดันดัอย่าย่ง ครอบคลุมลุควรทําการทดสอบแรงดันดัด้วด้ย (โดยทั่วทั่ ไปคือการทดสอบด้วด้ยไฮดรอลิก) ดําดํเนินนิการตรวจสอบจุดตรวจสอบแบบไม่ทำม่ ทำลาย หรือรืตรวจสอบรอยเชื่อชื่มทั้งทั้หมดบนรอยเชื่อชื่มหลัก และโดยรอบ การตรวจสอบที่ครอบคลุมลุของภาชนะบรรจุโดยทั่วทั่ ไป จะดำ เนินนิการอย่าย่งน้อน้ย หนึ่งนึ่ครั้งรั้ทุกทุ ๆ หกปีสำ หรับรัภาชนะที่มีคุมีณคุสมบัติบั ติเหมาะสมซึ่งซึ่ประกอบด้วด้ยอากาศและก๊าซเฉื่อยระยะเวลา การตรวจสอบที่ครอบคลุมลุอาจขยายออกไปอย่าย่งเหมาะสมหลังจากใช้ปช้ระสบการณ์ และได้รัด้บรัการตรวจ-สอบภายในและภายนอก หนึ่งนึ่หรือรืสองครั้งรั้เพื่อพื่ยืนยืยันยัว่าว่ ไม่มีม่กมีารกัดกร่อร่น **การตรวจทดสอบโดยการอัดน้ำ (ไฮดรอลิก) หรือรืทดสอบภาชนะบรรจุก๊าซโดยการใช้น้ำช้ น้ำทดสอบ (Hydrostatic Test) ซึ่งซึ่มี 2 มีวิธีวิ ธีคือ แบบทดสอบในถังน้ำ และทดสอบในแบบถังไร้น้ำร้ น้ำความดันที่ใช้ทช้ดสอบ ประมาณ 1.3 – 1.5 เท่าของความดันใช้งช้านสูงสูสุดสุจากนั้นนั้ตรวจหารอยรั่วรั่การบวม และการขยายตัวถาวรของ ท่อ (Permanent Expansion Test) 11 วิธีวิก ธี ารตรวจสอบและทดสอบ

12 คคววาามมหหมมาายยขขอองง ภภาาชชนนะะก๊ก๊ก๊ ก๊ า ก๊ า ก๊ าซซททนนคคววาามมดัดัดัน ดั น ดั น ดั Compressed gas cylinder ภาชนะรับรัความดัน ที่ใช้สําหรับรับรรจุก๊าซ แบบไม่มีตะเข็บขนาดความจุตั้งแต่ 0.5-ลิตร ถึง 150 ลิตร และแบบมีตะเข็บ ขนาดความจุ ตั้งแต่ 0.5 ลิตร ถึง 500 ลิตร แต่ไม่รวมถึง ภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว ก๊าซธรรมชาติอัด และก๊าซธรรมชาติเหลว ภาชนะบรรจุก๊าซ ภาชนะที่สร้าร้งขึ้นมาสำ หรับรั บรรจุก๊าซอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือรืหลายอย่าง อยู่ในสภาวะเป็นของเหลวหรือรืก๊าซก็ได้ เช่นถังก๊าซปิโตรเลียมเหลว(ถังหุงต้ม) ถังไนโตรเจนและถังคาร์บร์อนไดออกไซด์ใน ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ เป็นต้น กฎกระทรวงแรงงาน The American Society of Mechanical Engineers (ASME) https://www.wattco.com/2015/02/what-is-a-pressure-vessel/

13 ภาชนะบรรจุก๊าซ ( Gas Cylinder) ถังก๊าซชนิดนิเก็บของเหลว (Liquefied) ก๊าซหุงหุต้ม คลอรีนรี แอมโมเนียนี ถังก๊าซชนิดนิเก็บของไม่เม่หลว (Non-Liquefied) O2 N2 Argon Helium ถังก๊าซชนิดนิเก็บก๊าซในสารละลาย (Dissolved gases) เช่นช่อะซิทีซิ ทีลีน เมื่อมื่ก๊าซอะซิทีซิ ทีลีนละลาย ในอะซิโซิตนจะทำ ให้อห้ะซิทีซิ ทีลีนเสถียร

เครื่อรื่งหมายมาตรฐานทั่วทั่ ไป เครื่อรื่งหมายมาตรฐานบังบัคับ การทำ เครื่อรื่งหมายที่คอถัง ถังหรือรืท่อก๊าซแบบต่างๆ มาตรฐานของภาชนะบรรจุก๊าซ ภาชนะบรรจุก๊าซบางชนิดนิเป็นป็มาตรฐานบังบัคับ นั่นนั่คือ ผู้สร้าร้งจะต้องสร้าร้งตามแบบที่มาตรฐานกำ หนดไว้ ได้แก่ ภาชนะบรรจุปิโปิตรเลียมเหลว (LPG) ภาชนะบรรจุก๊าซหลายชนิดนิ ไม่มีม่มมีาตรฐานหรือรืกฎหมาย ในประเทศควบคุมคุแต่มีมมีาตรฐานต่างประเทศ คือ ท่อออกซิเซิจน ท่อไนตรัสรัออกไซด์ และท่อไนโตรเจน ส่วส่นภาชนะบรรจุก๊าซไม่มีม่มมีาตรฐานในประเทศกำ หนดไว้ คือ ถังแอมโมเนีย และถังคลอรีนรี 14

5. วาล์วควบคุมคุการไหลเกิน (Excess Flow Valve) ช่อช่งทางต่อ ออกไปภายนอก ไม่ว่ม่าว่จะเป็นป็ช่อช่งสำ หรับรั ถ่าย จ่าจ่ย รับรัและอื่นๆ ยกเว้นว้ช่อช่งที่ต่อไปยังยัมาตรวัดวั ความดันดัและกลอุปกรณ์นิณ์รนิภัย แบบระบายทั้งทั้ ในส่วส่นที่เป็นป็ของเหลว และส่วส่นที่เป็นป็ ไอ ต้องติดตั้งตั้ วาล์วควบคุมคุการไหลเกิน เพื่อพื่ป้อป้งกัน เมื่อมื่ท่อหรือรือุปกรณ์ที่ณ์ ที่ ต่อ ในช่อช่งทางดังดักล่าวเกิดชำ รุดรุ เช่นช่แตก หักหัและหลุดลุหรือรืขาด วาล์วจะทำ งานโดยปิดปิทางออก ทำ ให้ก๊ห้ ก๊าซหยุดไหล 4. วาล์วถ่าย ใช้กัช้ กับภาชนะบรรจุก๊าซขนาด ใหญ่ โดยติดตั้งตั้ ไว้ที่ว้ ที่ ด้าด้นล่างถัง สำ หรับรั ระบายน้ำ และสิ่งสิ่สกปรกที่ก้นถัง 3. มาตรวัดวัความดัน ทำ หน้าน้ที่วัดวัความดันดั ภายในถัง ใช้กัช้ กับภาชนะบรรจุก๊าซที่มีขมีนาด ใหญ่ ๆ เช่นช่ถังบรรจุก๊าซปิโปิตรเลียมเหลว ที่ใช้อช้ยู่ตยู่ามปั๊มก๊าซ บางชนิดนิยังยัมีเมีครื่อรื่งวัดวั ปริมริาณ (Content guage) 2. วาล์วจ่าจ่ยและบรรจุ ทำ หน้าน้ที่ระบายก๊าซ ในภาชนะออกไปใช้งช้าน การบรรจุก๊าซใหม่ก็ม่ ก็บรรจุเข้าข้ทางวาล์วนี้ เช่นช่กัน 1. กลอุปกรณ์นิณ์รนิภัยแบบระบาย ทำ หน้าน้ที่ระบายความดันดัออกจากภาชนะบรรจุก๊าซ เพื่อพื่ ป้อป้งกันไม่ใม่ห้ภห้าชนะฉีกขาดมีหมีลายแบบ ได้แด้ก่ 1.1 ลิ้นนิรนิภัย การทำ งานจะใช้สช้ ปริงริกดลิ้นเอาไว้ เมื่อมื่ ความดันดัภายในสูงสูจนชนะแรงสปริงริลิ้นก็จะเปิดปิออก ระบายก๊าซออกไปภายนอก เมื่อมื่ ใช้งช้านแล้ว สามารถใช้ งานซ้ำ ได้อีด้ อีกมักมั ใช้กัช้ กับถังปิโปิตรเลียมเหลวทั้งทั้ขนาดใหญ่ และถังแอมโมเนียนี 1.2 ฝาครอบปะทุ (Frangible disc) เป็นป็ กลอุปกรณ์นิณ์รนิภัยแบบระบายที่ใช้ไช้ด้คด้รั้งรั้เดียดีวไม่ สามารถนำ กลับมาใช้อีช้ อีก ฝาครอบปะทุทำทุทำด้วด้ยโลหะปิดปิ ไว้ บริเริวณช่อช่งระบาย จะแตกหรือรืฉีกขาดก็ต่อเมื่อมื่ความ ดันดัภายในสูงสูถึงจุดที่ทนไม่ไม่ด้ พบใช้ใช้นท่อบรรจุก๊าซ ออกซิเซิจนและไนโตรเจน 1.3 จุกหลอมละลาย (Fusible plug) รูปรูร่าร่งคล้าย จุกทำ จากวัสวัดุที่ดุที่ จุดหลอมละลายตัวต่ำ ทำ ด้วด้ยโลหะ ผสมปิดปิ ไว้ที่ว้ ที่ ช่อช่งระบาย ใช้ใช้นท่อบรรจุก๊าซออกซิเซิจน อาร์กร์อน อะเซติลีน LPG 1.4 จุกหลอมละลายเสริมริกำ ลัง (Reinforced fusible plug) จุกหลอมละลายที่มีแมีกนทำ ด้วด้ยโลหะ มีอุมีอุณหภูมิภูจำมิจำนวนสูงสูล้อมรอบด้วด้ยโลหะที่มีจุมีจุดหลอมตัว ต่ำ และมีอุมีอุณหภูมิภูจำมิจำนวนตามที่กำ หนดไว้ 1.5 ฝาครอบปะทุคทุวบคู่กัคู่กับจุกหลอมละลาย (Combination frangible disc- fusible plug) เพื่อพื่ป้อป้งกันฝาครอบปะทุรทุะเบิดบิออกก่อนถึงอุณหภูมิภูมิ จำ นวนของจุกหลอมละลาย 1.6 ลิ้นนิรนิภัยแบบระบายควบคู่กัคู่กับจุกหอมละลาย (Combination safety relief valve fusible plug) กลอุปกรณ์นิณ์รนิภัยแบบระบายชนิดนิลิ้นนิรนิภัย แบบระบายใช้คู่ช้ คู่กัคู่กับจุกล้อม อาจอยู่ใยู่นตัวเดียดีวกันหรือรื แยกกันก็ได้ ทำ หน้าน้ที่เปิดปิและปิดปิเมื่อมื่ถึงความดันดัที่ กำ หนด หรือรืเปิดปิออกเมื่อมื่ถึงอุณหภูมิภูที่มิ ที่ กำ หนด 15 อุปกรณ์ความปลอดภัย ของภาชนะบรรจุก๊าซ

5 ถังก๊าซตกใส่ เมื่อมื่ถัง หนักนัเกิน 80 Kg 5 ถังก๊าซตกใส่ เมื่อมื่ ถังหนักนัเกิน 80 Kg 5 ถังก๊าซตกใส่ เมื่อมื่ ถังหนักนัเกิน 80 Kg อันตรายที่สำ คัญของถังก๊าซอันตราย ของภาชนะบรรจุก๊าซ อันตรายที่สำ คัญของถังก๊าซอันตราย ของภาชนะบรรจุก๊าซ อันตราย ของภาชนะ บรรจุก๊าซ 4 เกิดไฟไหม้จม้ากการ รั่วรั่ไหลของก๊าซมา สัมสัผัสผัความร้อร้น เช่นช่อะซิทีซิ ทีลีน LPG 2 มีกมีารกระแทก อุปกรณ์ถัณ์ ถังก๊าซ เช่นช่ วาล์ว ที่ปรับรัความดันดั จนชำ รุดรุ 2 มีกมีารกระแทก อุปกรณ์ถัณ์ ถังก๊าซ เช่นช่ วาล์ว ที่ปรับรัความดันดั จนชำ รุดรุ 3 สัมสัผัสผักับก๊าซหรือรื ของเหลวที่เป็นป็พิษพิ หรือรืกัดกร่อร่น เช่นช่ คลอรีนรี CO2 3 สัมสัผัสผักับก๊าซหรือรื ของเหลวที่เป็นป็พิษพิ หรือรืกัดกร่อร่น เช่นช่ คลอรีนรี CO2 1 เกิดจากระเบิดบิเนื่อนื่งจาก ความดันดั โดยเฉพาะถังที่ เก็บความดันดั มากกว่าว่ 300 bar 1 เกิดจากระเบิดบิเนื่อนื่งจาก ความดันดั โดยเฉพาะถังที่ เก็บความดันดั มากกว่าว่ 300 bar 5 ถังก๊าซตกใส่ เมื่อมื่ถังหนักนัเกิน 80 Kg ความแข็งข็แรง ของภาชนะภายใต้ ความดันดัสูงสู ความแข็งข็แรง ของภาชนะภาย ใต้ความดันดัสูงสู ความแข็งข็แรงของ ภาชนะภายใต้ความ ดันดัสูงสู อันตรายจากก๊าซที่ บรรจุ ซึ่งซึ่อาจจะ ไวไฟ เป็นป็พิษพิ กัดกร่อร่น หรือรืระเบิดบิ ได้ 6 ได้รัด้บรับาดเจ็บจ็ จากการเคลื่อน ย้าย้ยถัง 16

1 ให้กห้ารอบรมหรือรืให้ คำ แนะนำ ไม่เม่พียพีงพอ เกี่ยวกับการใช้ การเก็บและการ เคลื่อนย้าย้ย สาเหตุสำ ตุ สำคัญของการ เกิดอุบัติ บั ติเหตุข ตุ องถังก๊าซ 2 การติดตั้งตั้ที่ไม่ดีม่ ดี ทำ ให้ถัห้ ถังก๊าซล้ม หรือรืถูกถูชน กระแทก 3 การตรวจสอบและการ บำ รุงรักรัษาไม่ดีม่ ดีไม่มีม่กมีาร ตรวจสอบก่อนใช้แช้ละ ตรวจทดสอบความ ปลอดภัยเมื่อมื่ถึงเวลา 4 อุปกรณ์ทำ งานผิดผิ พลาดหรือรืออกแบบ ไม่ดีม่ ดีเช่นช่การยึดยึวาล์ว กับอุปกรณ์ปรับรัความ ดันไม่แม่น่น 5 การเคลื่อนย้าย้ยที่ ไม่ดีม่ ดีเช่นช่การลาก การกลิ้ง การไม่ใม่ส่ ที่ครอบวาล์ว 6 การระบายอากาศ ในพื้นพื้ที่ทำ งานไม่ดีม่ ดี ทำ ให้เห้กิดการสะสม ก๊าซไวไฟ 7 การบรรจุก๊าซ ไม่ถูม่กถูขั้นขั้ตอน 8 มีกมีารชำ รุดที่มอง ไม่เม่ห็นห็ของ อุปกรณ์หรือรืถัง ก๊าซ 17

1 อ่านป้าป้ยหรือรื สัญสัลักษณ์ที่ณ์ ที่ ถังเพื่อพื่ ให้ ทราบชนิดนิของก๊าซที่ บรรจุ สีขสีองถังไม่ ความปลอดภัยในการใช้ 3 อ่าน MSDS เพื่อพื่ ให้ ทราบอันตรายและ การปฐมพยาบาล เบื้อบื้งต้น 4 ไม่เม่คยให้ถัห้ ถังก๊าซได้ สัมสัผัสผักับอุปกรณ์ไณ์ฟฟ้าฟ้ ที่มีกมีารก่อประกายไฟ บุหรี่ห รี่ รือรืเปลวไฟ 5 ถังก๊าซต้องยึดยึแน่นน่ ตลอดเวลาเพื่อพื่ป้อป้งกัน การล้มด้วด้ยโซ่,ซ่ เชือชืก, พลาสติก 6 ไม่เม่คยพยายามที่ จะซ่อซ่มถังก๊าซหรือรื วาล์วด้วด้ยตนเอง 7 ไม่ยม่อมให้ให้ช้เช้มื่อมื่ถัง ก๊าซไม่ผ่ม่าผ่นการ ตรวจสอบอัด ความดันดั 8 ไม่ใม่ช้จช้ารบีหบีรือรื น้ำ มันมัที่ถัง O2 หรือรืชิ้นชิ้ส่วส่นอื่นๆ 9 ไม่ใม่ช้ถัช้ ถังก๊าซที่มี ลักษณะบวม ผุ หรือรืร้าร้ว 2 ตรวจสอบด้วด้ยสายตา ภาชนะบรรจุก๊าซและ พื้นพื้ที่ใช้งช้าน เพื่อพื่หา ศักยภาพของอันตราย 18

1 ฝาครอบวาล์วต้องยึดยึ แน่นน่ ไม่ว่ม่าว่ ในถังก๊าซจะ บรรจุก๊าซเต็มหรือรืว่าว่ง เปล่า 1 ฝาครอบวาล์วต้องยึดยึ แน่นน่ ไม่ว่ม่าว่ ในถังก๊าซ จะบรรจุก๊าซเต็มหรือรื ว่าว่งเปล่า ความปลอดภัยในการเก็บ 2 ไม่เม่ก็บถังก๊าซไว้ ใกล้บริเริวณแหล่ง ความร้อร้น 2 ไม่เม่ก็บถังก๊าซไว้ ใกล้บริเริวณ แหล่งความร้อร้น 4 ไม่เม่ก็บถังก๊าซไว้ใว้กล้ บริเริวณที่จะมีขมีอง หนักนัตกลงมาถูกถู 6 ไม่เม่ก็บถัง O2โดยที่ มีถัมี ถังก๊าซไวไฟหรือรื วัสวัดุไดุวไฟอยู่ใยู่น รัศรัมี2มี0 ฟุต 7 ถังเปล่า ควรดำ เนินนิการดังดันี้ • มีป้มีาป้ยแขวนบอกไว้ • วาล์วถูกถูปิดปิพร้อร้มกับใส่ฝส่าครอบ วาล์วให้แห้น่นน่ • เก็บแยกจากถังก๊าซที่เติมเต็มแล้ว • ส่งส่กลับบรรจุในบริษัริ ษัทที่เป็นป็ เจ้าจ้ของ/ตัวแทน 3 ไม่เม่ก็บถังก๊าซไว้ใว้ห้ สัมสัผัสผักับสภาพ อากาศที่มีคมีวามชื้นชื้สูงสู 5 ไม่เม่ก็บถังก๊าซอะซิทีซิ ที ลีนหรือรืถังก๊าซไวไฟ นอนลง 19

1 ก่อนเคลื่อนย้าย้ยถังก๊าซ ให้ปิห้ดปิวาล์ว, ถอด อุปกรณ์ต่ณ์ ต่างๆ ออก และใส่ที่ส่ ที่ ครอบวาล์ว 2 ให้ถัห้ ถังตั้งตั้ ใน ตำ แหน่งน่ที่ถูกถูต้อง และเคลื่อนย้าย้ยใน ตำ แหน่งน่ที่ถูกถูต้อง 3 ไม่เม่คยใช้ถัช้ ถังก๊าซ ทำ หน้าน้ที่เป็นป็ลูกลู กลิ้ง 4 ไม่เม่คยปล่อยถัง ก๊าซลงกระแทกพื้นพื้ หรือรืสิ่งสิ่อื่นอย่าย่ง รุนรุแรง 5 ไม่อม่นุญนุาตให้ถัห้ ถัง ก๊าซเป็นป็ส่วส่นหนึ่งนึ่ ของวงจรไฟฟ้าฟ้ 6 การเคลื่อนย้าย้ยถัง ก๊าซให้อุห้อุปกรณ์ยณ์กที่ เหมาะสม เช่นช่ รถเข็นข็ 2 ล้อ ความปลอดภัยในการเคลื่อนย้า ย้ ย 20

1 การเลือก การเลือกใช้เช้ฉพาะที่ผลิต ตามกฎหมาย ไม่ว่ม่าว่จะเป็นป็ มาตรฐานของประเทศ หรือรืต่างประเทศ มาตรการป้อ ป้ งกัน อันตรายจากบรรจุก๊าซ 2 การติดตั้ง ทำ เลที่เหมาะสมจะช่วช่ยลด ความรุนรุแรงและความเสียสีหาย เนื่อนื่งจากการระเบิดบิควรจะติด ตั้งตั้แยกออกเป็นป็สัดสัส่วส่น ผนังนั แข็งข็แรงด้าด้นหน้าน้ฝาภาชนะมี อันตรายสูงสู 3 การใช้งช้านและการบำ รุงรักรัษา คนใช้ คนส่งส่คนบรรจุ ต้องผ่าผ่นการ อบรม และขึ้นขึ้ทะเบียบีนกับกรมโรงงาน อุตสาหกรรม ห้าห้มใช้งช้านที่ความดันดัสูงสู กว่าว่ที่กำ หนด มีกมีารตรวจสอบเป็นป็ ระยะ ๆ โดยเฉพาะอุปกรณ์คณ์วาม ปลอดภัยส่วส่นการบำ รุงรุรักรัษาควร กำ หนดเวลาที่แน่นน่อนไว้ 3 – 6 เดือดืน 4 การตรวจสอบความปลอดภัย ในการใช้งช้าน เช่นช่ถังออกซิเซิจน ตรวจทุกทุ 5 ปี ถังก๊าซปิโปิตรเลียม ตรวจทุกทุ 5 หรือรื 10 ปี ผู้ตผู้ รวจสอบจะ ต้องเป็นป็วิศวิวกร และมีเมีครื่อรื่ง มือมืตรวจสอบเหมาะสม 21

วิธีวิก ธี ารตรวจและทดสอบทำ ได้ดังนี้ 1 ตรวจสภาพของถัง เกี่ยวกับการ กัดกร่อร่น บวม บุบ หรือรื ไฟไหม้ 1 ตรวจสภาพของถัง เกี่ยวกับการ กัดกร่อร่น บวม บุบ หรือรื ไฟไหม้ 1 ตรวจสภาพของถัง เกี่ยวกับการ กัดกร่อร่น บวม บุบ หรือรื ไฟไหม้ 1 ตรวจสภาพของถัง เกี่ยวกับการ กัดกร่อร่น บวม บุบ หรือรื ไฟไหม้ 1 ตรวจสภาพของ ถังเกี่ยวกับการ กัดกร่อร่น บวม บุบ หรือรื ไฟไหม้ 2 ตรวจสภาพของ กลอุปกรณ์นิรภัย 3 ตรวจสภาพของ แกนวาล์วต้องไม่ เอียงและเกลียว ไม่สึม่กสึ 4 ตรวจหารอยรั่วรั่ บริเริวณแกนวาล์ว 5 การตรวจทดสอบถังบรรจุก๊าซ ทนความดัน ทำ ตามลำ ดับต่อไปนี้ ก. ชั่งชั่น้ำ หนักนัมากกว่าว่ 95 % ข. ตรวจพินิพิจนิภายนอก ถ้าพบสิ่งสิ่ต่อไปนี้ต นี้ ามเกณฑ์ ที่กำ หนดต้องทำ ลาย นั่นนั่คือ บวม โป่งป่เว้าว้บุบ บาด หรือรืขูดขีดขีแตก รอยร้าร้ว ไฟไหม้ รอยตอกรอยไหม้จม้ากการเชื่อชื่มโลหะ การทรงตัวของถัง ก๊าซ รอยกัดกร่อร่นต่างๆ เป็นป็ต้น ค. ตรวจพินิพิจนิภายใน สภาพผิวผิภายในถังก๊าซสะอาดไม่มีม่รมีอยสนิมนิเสมือมืนถังใหม่ หรือรืสภาพผิวผิ ภายในมีรมีอยสนิมนิเพียพีงเล็กน้อน้ย ใช้งช้านไม่ไม่ด้ ถ้า หากไม่ไม่ด้ ซ่อซ่มบำ รุงรุพบสภาวะต่อไปนี้ต้ นี้ ต้อง ทำ ลาย คือ สภาพผิวผิเกิดสนิมนิกัดกร่อร่นอย่าย่ง มาก ที่คอถัง กลางถัง หรือรืก้นถัง ง. ตรวจทดสอบโดยการอัดน้ำ (ไฮโดรสแตติก) ความดันดัที่ใช้ทช้ดสอบประมาณ 1.3 – 1.5 เท่า ของความดันดั ใช้งช้านสูงสูสุดสุห้าห้มใช้กช้รณีพณีบ ขยายตัวถาวรเกิน 10% ของการขยายตัว หรือรืรั่วรั่ซึมซึของน้ำ ที่ผิวผิของถัง จ. ทดสอบด้วด้ยเครื่อรื่งอัลทราโซนิกนิ 22

กลุ่ม ลุ่ ที่ 8 1.นางสาวปิ่นปิ่ ประภา มุ่ง มุ่ กรอกกลาง รหัสนักศึกษา B6323394 2.นางสาวฐิติฐิ ติรัตรั น์อนิวัตวักูล กู ชัยชั รหัสนักศึกษา B6323608 3.นางสาวกาญจนาวรรณ ทองพูน รหัสนักศึกษา B6329037 4.นางสาวจุฑามณี สุข สุ รินริทร์ รหัสนักศึกษา B6329112 5.นางสาวธีรธีารักรัษ์ ทองดีนอก รหัสนักศึกษา B6333607 6.นางสาวอรยา ปรีบุรีบุญ รหัสนักศึกษา B6333751