นิทานภาคเหนือเรื่องไอ้เซี่ยงเมี่ยงคำพญา

คณะผจู้ ดั ทำ

ด.ช. ปญุ ญพฒั น์ สนิทวงศช์ ยั ม.๑/๕ เลขท่ี ๒๗

ด.ช. พชรวินท์ โสภำคำ ม.๑/๕ เลขท่ี ๒๙

ด.ญ. พชิ ชำพร โชคพระสมบตั ิ ม.๑/๕ เลขท่ี ๓๐

ด.ญ.ภทั รภำ สรำญรมย์ ม.๑/๕ เลขท่ี ๓๑

ด.ญ. ภทั รวดี ชำตะบตุ ร ม.๑/๕ เลขท่ี ๓๒

ด.ญ. วนชั พร ชำวนำ ม.๑/๕ เลขท่ี ๓๕

ด.ญ. วรญั ญำ โมลำ ม.๑/๕ เลขท่ี ๓๖

ด.ญ.สิริวรรณ ภำจำปำ ม.๑/๕ เลขท่ี ๔๐

ด.ญ. วรินทรน์ ิภำ ดำดำ ม.๑/๕ เลขท่ี ๔๓

ด.ญ. วภิ ำดำ พ่มุ ไพร ม.๑/๕ เลขท่ี ๔๔

ด.ญ. อรพรรณ สำยทองคำ ม.๑/๕ เลขท่ี ๔๗

คำนำ

นิทานเรื่องไอ้เซี่ยงเมี่ยงค่ำพญา เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมทางภาคเหนือ
(อาณาจักรล้านนา) ซึ่งเปน็ นิทานทเี่ ลา่ สบื ตอ่ กันมาช้านานและบ่งบอกถงึ วธิ ีชีวิตของ
ผู้คนในสมัยนั้น และแสดงถึงการเอาตัวรอดโดยการใช้ความคิดวิเคราะห์ของศรี
ธนญชยั ในการแกป้ ัญหาจากเจ้าเมอื ง ประโยชน์ของนทิ านเร่อื งไอ้เซย่ี งเม่ียงคำพญา
สามารถนำไปปรับใช้ในการทำสิ่งต่างๆในชีวิตประจำวัน หนังสือนิทานเล่นนี้เป็น
การเล่าเรื่องจากผูเ้ ฒ่าผู้แก่ในสมัยนัน้ และสืบทอดตอ่ ๆกันมา และเป็นนิทานสอนใจ
ใหเ้ ด็กๆไดฟ้ ังไดอ้ า่ นจนถงึ ปจั จุบันนี้

๑

วันหน่งึ เจา้ เมืองเดนิ ทางไปตามบ้านนอ้ ยเมืองใหญก่ ็ไดไ้ ปพบไอ้ศรีธนญชัย ไม่
รู้จักว่าเป็นไอ้ศรีธนญชัย… ไอ้ศรีธนญชัยก็ทักเจ้าเมืองว่า“สาธุ ท่านเจ้าเมืองจะไป
ไหน”เจ้าเมืองตอบว่า “จะไปเที่ยว”ไอ้ศรีธนญชัยก็ว่า “เจ้าเมืองนี่ข้าหลอกได้
แน่นอน”…“เด็กน้อยอย่างเจ้านะหรือ จะมาหลอกเราได้ “ เจ้าเมืองตอบ “จะ
หลอกข้าอย่างไรละ่ ” … “ไมย่ ากหรอก ถา้ จะหรอกละก”็ “ก็ไหนลองหลอกกูดูทีซิ”
…“โอ งั้นหรือ งั้นก็ลงมานีก่ ่อนซิ เจ้าเมืองลงมาเสียก่อนแล้วข้าจะหลอก”ทันใดน้นั
เจ้าเมืองก็ลงไป… ไอ้ศรีธนญชัยก็ว่า “นี่ไงล่ะ เจ้าเมืองก็ลงมาตามที่ข้าหลอก”
ตอนน้กี ็นับไดว้ ่าไอ้ศรธี นญชยั หลอกเจ้าเมอื งได้

๒

ต่อมาอีกหลายวัน เจ้าเมืองก็พบไอ้ศรีธนญชัยอีก มันก็บอกว่า “ ขอเชิญเจ้า
เมืองเข้ามานี่อีกทีเถอะ ข้ามีอะไรจะหลอกอีก ” “เจ้าจะหลอกข้าได้อย่างไรล่ะ”
“มาเถอะนา่ ขอใหเ้ จ้าเมอื งกระโดดลงไปในหนองน้ำนน้ั ก่อน แล้วขา้ จะหลอก” เจ้า
เมืองก็รีบกระโดดลงไปในหนองน้ำ “นั่นไง ดูซิเจ้าเมืองก็ตกลงไปในหนองน้ำที่ข้า
หลอกจนได้” ก็เปน็ อันวา่ เจ้าเมืองแพศ้ รีธนญชยั อีกคร้งั หนึ่ง เจ้าเมอื งก็โกรธมากคิด
จะฆา่ ไอศ้ รีธนญชัยเสีย ถ้าขืนปล่อยให้อยูต่ อ่ ไปมันก็จะหลอกเราอย่เู รื่อยไป

๓

ต่อมาไอ้ศรีธนญชัยก็ไปพบเจ้าเมืองเข้าอีก มันพูดว่า “คนอย่างเจ้าเมืองนี่ถ้า
ไปเท่ยี วบ้านขา้ ไม่ฟอ้ นรำละก็ตอ้ งเขด็ แนๆ่ ” “โธ่ ไอ้ศรีธนญชยั คนอย่างกูน่นี ะ่ หรือ
จะไปฟ้อนรำทำไมท่ีบ้านมึง” “ไม่เชื่อก็ขอเชิญไปทีเถอะน่า” บ้านไอ้ศรีธนญชัยอยู่
คนละฝั่งคลอง มีไม้พาดขา้ มสะพานเท่าลำแขนเท่านนั้ เมื่อเจา้ เมอื งเดินข้ามสะพาน
ไม้นี้ก็เดินเอี้ยวไปเอี้ยวมา มือไม้ก็กางออกไป ไอ้ศรีธนญชัยก็ว่า “นี่ไงล่ะเจ้าเมือง
ทา่ นฟ้อนรำหรือไมล่ ะ่ ” กเ็ ป็นอนั วา่ เจ้าเมืองถกู ไอ้ศรธี นญชัยหลอกเอาอีกคร้ังหน่ึง

๔

ไอศ้ รธี นญชัยก็บอกว่า “ถ้าหากเขา้ ไปอกี หน่อยนะจะถึงประตูบา้ นข้า ถ้าหาก
เจา้ เมอื งไม่ไหวเ้ ข้าไปละกข็ ้าว่าเข็ดแน่ๆ เลย” เจา้ เมอื งก็ว่า “คนอย่างกนู ่นี ะหรือจะ
ไปไหว้มึง” “เอาเถอะน่า…ลองดูก็แล้วกัน” บ้านไอ้ศรีธนญชัยนั้นอยู่ในป่าหญ้าคา
หาทางเข้าไปลำบากแทบมองไม่เห็นทาง เพราะต้นหญ้าคาขึ้นทึบไปหมด ก็ต้องใช้
มือแหวกหญ้าเข้าไปเรื่อย ๆ ศรีธนญชัยเห็นดังนั้นก็ร้องว่า “นี่ไงล่ะเจ้าเมืองไหว้
หรือไม่ไหว้ล่ะ” เจ้าเมืองก็ต้องแพ้ศรีธนญชัยอีกครั้งหนึ่ง ศรีธนญชัยก็พูดต่อไปอีก
ว่า “หากเจ้าเมืองเข้าไปในบ้านข้าแล้วไม่ทำความเคารพเสียก่อนก็เห็นจะต้องเข็ด
แน่ๆ” “ไอ้ศรีธนญชัยเอ๊ย คนอย่างกูนะหรือจะทำความเคารพบ้านมึง”… “เอา
เถอะน่า” พอไปถึงบ้านของศรีธนญชัยแล้วประตูบ้านเตี้ยมากเพราะเป็นกระท่อม
เล็กๆ เจา้ เมอื งไปถงึ ก็ต้องก้มหัวลอดเขา้ ไป ศรธี นญชยั ไดท้ เี ลยพูดวา่ “น่ันไงล่ะท่าน
เจ้าเมืองกำลังทำความเคารพบ้านข้าแล้ว” ในทีส่ ุดเจา้ เมอื งกพ็ ูดขึน้ ว่า “ตง้ั แต่น้ีเป็น
ต้นไปถ้าแผ่นดินนี้ไม่กลับข้างล่างมาเป็นข้างบนละก็ ไอ้ศรีธนญชัยมึงอย่าได้ย่าง
เหยียบเขา้ มาบา้ นเมืองกอู ีกนะ มึงจงออกจากบา้ นเมืองกไู ปเสีย”… ศรีธนญชัยก็หนี
ออกจากบ้านเมืองไป

๕

พอย่างเข้าเดือนเก้าเดือนสิบ… ชาวบ้านเขาก็ทำไร่ไถนาดินที่ไถนามันกลับ
ข้างล่างเป็นข้างบน… ศรีธนญชัยก็กลับเข้าบ้านเข้าเมืองอีกครั้งหนึ่ง เมื่อเจ้าเมือง
เห็นก็พูดว่า “ไอ้ศรีธนญชัย กลับมาอีกแล้วหรือ ไหนกูบอกมึงว่าอย่างไรมึงจำไม่ได้
หรือ มึงต้องตายแน่วันนี้ กูบอกมึงว่าถ้าแผ่นดินไม่กลับข้างล่างเป็นข้างบน ห้าม
ไม่ให้มึงกลับเข้ามาในบ้านเมืองของกูไม่ใช่หรือ” ศรีธนญชัยก็ตอบว่า “ขอเชิญเจ้า
เมืองออกไปดูตามทุ่งนาบ้างซิ แล้วจะเห็นว่าแผ่นดินครั้งหนึ่ง” เลยสั่งว่า “พรุ่งนี้ให้
มึงไปสานตะกร้าใบเล็กที่สุดมาให้ใบ” ศรีธนญชัยก็กลับไปสานตะกร้าใบเล็กที่สุด
คลมุ หัวเต่าเขา้ ไปสเู่ จ้าเมือง “ไหนล่ะตะกร้าใบเล็กที่กูสงั่ ให้มงึ สาน” ศรธี นญชั ยกแ็ ก้
ห่อให้ดูก็เห็นตะกร้าใบเล็กที่สุดครอบอยู่บนหัวเต่า เจ้าเมืองเห็นดังนั้นก็หาวิธีใหม่
โดยสั่งให้ศรีธนญชัยสานตะกร้าใบใหญ่ที่สุด ศรีธนญชัยก็สานตะกร้าใบใหญ่จนเข้า
ประตูเมืองไม่ได้ จึงเข้าไปบอกเจ้าเมืองว่า สานตะกร้าเสร็จแล้วและเอาเข้าประตู
เมอื งไมไ่ ด้

๖

ตลอดทางเจ้าเมืองก็คิดหาทางแก้แค้นไอ้ศรีธนญชัยให้ได้… เลยท้าพนัน ศรี
ธนญชัยว่า… “ถ้าใครถ่ายอุจจาระไดโ้ ดยไม่ถ่ายปสั สาวะคนนั้นรอดตาย”… ตอนน้ัน
ศรีธนญชัยได้ถ่ายปัสสาวะมาก่อนแล้วจึงชนะเจ้าเมืองอีก… ศรีธนญชัยจึงเอาค้อน
ทบุ ศรษี ะเจ้าเมอื งเสยี … ในท่สี ดุ เจ้าเมืองก็ตอ้ งมาตายเพราะศรีธนญชัยจนได้