ชุดการเรียนรู้ส่งเสริมการใช้ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์โดยใช้โครงงานวิทยาศาสตร์เป็นฐาน (Science Project) ชุดที่ 3 เรื่อง ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

48

ใบงานท่ี 13 ทกั ษะการทดลอง

ชอื่ ………………...............…………………………..…………..…เลขท่ี......................ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่...................
คำชี้แจง ใหน้ กั เรยี นปฏบิ ตั ิกิจกรรมตามลำดับขัน้ ตอนต่อไปน้ี ( 10 คะแนน )

ใหนักเรยี นแตล่ ะกลุม่ ตั้งสมมุตฐิ านออกแบบและดำเนนิ การทดลองจากปญั หาท่ีมีอยู่
1. ปญั หา :การเกบ็ ลูกปัดแต่ละสใี นสนามหญ้าจะเร็วหรอื ชา้ ขึ้นอย่กู ับ ปัจจัยอะไรบา้ง
2. สมมุติฐาน..........................................................................................................
3. การกำหนดและควบคุมตัวแปร
ตวั แปรต้น ไดแ้ ก.่ ...............................................................................................................................................................
ตวั แปรตาม ไดแ้ ก่ ............................................................................................................................................................
ตวั แปรควบคมุ ได้แก่ ......................................................................................................................................................
4. การออกแบบการทดลอง
4.1 ใช้เชอื กกันบริเวณสนามหญ้าเปน็ รูปสี่เหลย่ี ม
4.2 ใหนักเรยี นแต่ละกลุ่มสง่ ตัวแทนสงั เกตลกู ปัดสตี ่างๆ
4.3 ครโู ยนลูกปดั ลงในบรเิ วณท่ีกั้นไว้และให้ผู้สังเกตหนั หลัง
4.4 ผู้สังเกตชว่ ยกกัน เก็บลกู ปัดภายในเวลา 5 นาที
4.5 นับจำนวนลูกปดั ลงในตารางและนำเสนอข้อมูลในรปู ของตาราง
5. ข้ันดำเนินการทดลองดำเนินการทดลองตามทกี่ ำหนดไว้แล้วบนั ทึกข้อมูลลงในตาราง

49

สรปุ ผลการทดลอง
......................................................................................................... ................................................................ ...................
........................................................................................................... .................................................................. .................
.............................................................................................................................................................................................
........................................................................................................... ..................................................................................
......................................................................................................... ................................................................ ...................
........................................................................................................... .................................................................. .................

50

แนวคำตอบใบงานท่ี 13 ทกั ษะการทดลอง

คำชีแ้ จง ใหน้ กั เรยี นปฏิบัติกิจกรรมตามลำดบั ข้นั ตอนตอ่ ไปน้ี ( 10 คะแนน )

1. ปัญหา : การเก็บลกู ปดั แต่ละสใี นสนามหญ้าจะเร็วหรอื ช้าขนึ้ อยู่กับปจั จัยอะไรบ้าง

2. สมมตตุ ิฐาน คือ การเกบ็ ลูกปดั ในสนามหญ้าจะเรว็ หรอื ชา้ ข้ึนอยู่ สีของลูกปดั หรือถา้ ลกู ปดั มสี กี ลมกลืนกับธรรมชาตจิ ะ

สงั เกตได้ยาก

3. การกำหนดและควบคุมตัวแปร

ตัวแปรต้น คือ สขี องลกู ปดั

ตัวแปรตาม คอื จำนวนลูกปัดแต่ละสที เ่ี ก็บได้

ตัวแปรควบคุม คือ ขนาดของลูกปัด จำนวนของลูกปดั บรเิ วณท่ีโยนลกู ปัด เวลาในการเก็บลกู ปดั และตำแหนง่ ที่นักเรียน

ยืนกอ่ นเกบ็ ลูกปัด

ตารางแสดงการเก็บลูกปัด

ลูกปัด จำนวนลูกปีดทเี่ กบ็ ได้ (ลกู )

สเี ขียว 5

สดี ำ 7

สีแดง 20

สีเหลือง 15

สีขาว 18

7. สรุปผลการทดลอง
ปรมิ าณของลกู ปัดท่ีเก็บได้จะเร็วหรอื ช้าจะอยู่กับ สขี องลูกปัด ซึ่งลูกปัดทม่ี ีสีทไ่ี มก่ ลมกลืนกับ สนามหญ้าจะเกบ็ ได้

มาก สว่ นสที กี่ ลมกลืนกบั สนามหญ้าจะเกบ็ ไดน้ อ้ ยกวา่ ในเวลาเทา่ กัน

51

ใบงานท่ี 14 ทกั ษะการสร้างแบบจำลอง

ชื่อ………………...............…………………………..…………..…เลขท่.ี .....................ชั้นประถมศึกษาปีท่.ี ..................
คำชีแ้ จง ให้นักเรยี นปฏบิ ตั ิกิจกรรมตามลำดับขั้นตอนตอ่ ไปนี้ ( 10 คะแนน )
ใหน้ ักเรยี นวาดภาพ พร้อมอธิบาย สว่ นประกอบ และระบายสี แบบจำลองรถยนต์บินได้ ในอนาคต

52

แนวคำตอบใบงานท่ี 14 ทักษะการสร้างแบบจำลอง

คำชแี้ จง ให้นกั เรียนปฏิบัตกิ ิจกรรมตามลำดับขัน้ ตอนตอ่ ไปน้ี ( 10 คะแนน )

วาดตามจิตนาการของนักเรยี น

15

53

แบบทดสอบกหลงั เรียน
ชดุ การเรียนรสู้ ง่ เสรมิ การใชท้ ักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์โดยใช้โครงงานวทิ ยาศาสตร์

เป็นฐาน (Science Project) กลุ่มสาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6

เร่อื ง ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์

คาชี้แจงสำหรบั นักเรียน
1. แบบทดสอบชุดนี้ เปน็ แบบทดสอบวดั ความรู้ความเข้าใจเนื้อหาหลังการศึกษา ชุดการเรียนรู้ส่งเสริมการใช้

ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตรโ์ ดยใช้โครงงานวทิ ยาศาสตร์ เปน็ ฐาน (Science Project) กลมุ่ สาระการเรยี นรู้
วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4-6 เรื่อง ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
2. ขอ้ สอบเป็นแบบเลือกตอบ 4 ตัวเลือก ใหน้ ักเรยี นเลอื กคำตอบทถ่ี กู ต้อง เพยี งคำตอบเดียว ลงใน
กระดาษคำตอบก่อนเรียนจำนวน 10 ข้อ ขอ้ ละ 1 คะแนน ให้เวลาในการทำข้อสอบ 10 นาที

1. ข้อมลู ในข้อใด เปน็ การแสดงความสัมพนั ธ์ระหว่าง มิติกับเวลา ได้ถูกต้อง
ก. น้ำแข็งจะละลาย
ข. น้ำแข็งจะกลายเปน็ ไอ
ค. นำ้ แข็งลอยน้ำ ไดเ้ พราะมคี วามหนาแนน่ นอ้ยกวา่ นำ้
ง. เมอ่ื วางแกว้ ใสน่ ้ำแขง็ ตั้งทงิ้ ไวจ้ ะมหี ยดน้ำ มาเกาะที่ข้าง ๆ แกว้ น้ำ

2. สุรเดช ตัดกิ่งมะลิมา 8 กิ่ง มขี นาดเท่าๆ กัน 4 กิง่ แรกนำ ไปแช่นนำ้ อีก 4 กง่ิ นำ ไปแช่สารละลาย A
เพอ่ื ดูการงอกของราก สรุ เดช ต้องการรู้อะไรในการทดลองคร้งั น้ี

ก. สาร A ทำ ให้รากเน่า
ข. สาร A ทำ ให้รากงอกเรว็ ข้ึน
ค. กงิ่ ทแ่ี ช่ในนำ้ รากจะไม่งอก
ง. สาร A ทำ ใหม้ กี ารแตกยอดอ่อน

54

3. น้องหญงิ ทำ การเล้ียงไหม 3 วิธี โดยนำตวั ไหมมา 20 ตัวจัดการทดลอง โดยใช้ใบหม่อน วันละ1

กิโลกรมั จำนวนใบทีน่ ับจากยอด แตกตา่ งกัน ดังน้ี

ชดุ ท่ี 1 ให้ใบหม่อนใบท่ี 3-5 โดย ชุดที่ 2 ใหใ้ บหม่อนใบท่ี 6-8 โดย ชุดท่ี 3 ให้ใบหมอ่ นใบท่ี 9-11 โดย

นบั จากดอก นับจากดอก นบั จากดอก

ผลปรากฏว่า หลังจากเวลาผ่านไป 7 วัน ชุดการทดลองที่ 2 ตวั ไหมมกี ารเจริญเติบโตมากทีส่ ุด น้องหญิงจงึ

ตดั สินใจเล้ียงไหมตามชดุ การทดลองท่ี 2 นักเรยี นคดิ ว่า ตัวแปรต้นในการทดลองของน้องหญิง คอื อะไร

ก. จำนวนตวั ไหม ข. จำนวนใบหมอ่ น

ค. อายขุ องใบหม่อน ง. การเจรญิ เตบิ โตของตวั ไหม

4. พรเทพเฝา้ สงั เกตต้นไมท้ ่ปี ลูกไว้พบว่า ในเวลา 3 วัน ตน้ ไมส้ ูงขน้ึ 3 เซนตเิ มตรจากขอ้มูลน้ี

นักเรียนคดิ วา่ จะเกิดอะไรข้ึนกับ ตน้ ไม้ในอีก 3 วันข้างหนา้

ก. ตน้ ไม้จะสูงเพ่ิมขึ้น 3 เซนติเมตร

ข. ตน้ ไม้จะหยดุ เจริญเตบิ โต

ค. ตน้ ไม้จะสงู ขึ้น 1 เซนติเมตร

ง. ตน้ ไม้จะเจรญิ เติบโตขน้ึ เพราะได้รับแสงจากดวงอาทิตย์

ใช้ขอ้ มูลในตารางตอบค าถามข้อ 5

ชนิดของสตั ว์ อาหารท่ีกิน

ชา้ ง พชื

งู สตั ว์

ไก่ พืชและสัตว์

เสอื สัตว์

ววั พืช

ปลา พชื และสตั ว

5. จากข้อมลู ขอ้ ใดเปน็ การตีความหมายข้อมลู และลงขอ้ สรุปทด่ี ีท่สี ุด
ก. เสือและไกก่ ินสตั ์ ได้
ข. พชื เป็นผผู้ ลติ และผู้บรโิ ภค
ค. ช้างเปน็ สัตว์ใหญจ่ งึ กนิ พืชเปน็ อาหาร
ง. สัตว์แบ่งออกเปน็ 3 พวกคือ กนิ พืช กนิ สัตว์และกินทง้ั พืชและสตั ว์

6. ขอ้ ใดจัดเปน็ ขอ้ มูลเชงิ คณุ ภาพท่ีไดจ้ ากการสงั เกต
ก. ถงุ ขนมมีสแี ดง
ข. ขนมถงุ นี้มนี ้ำหนัก 5 กรัม
ค. เม่อื เขย่า ถงุ ขนมจะมีเสยี งดัง
ง. เมื่อปลอ่ ยขนมไว้นานจะมมี ดขน้ึ

55

7. ดินน้ำมนั อน้ หนึ่งมีมวล 250 กรัมและมปี รมิ าตร 20 ลูกบาศก์เซนติเมตร ดินน้ำมนั อน้ น้ีมคี วามหนาแน่นเท่าใด
ก. 12 กรัมตอ่ ลกู บาศกเ์ ซนติเมตร
ข. 250 กรมั ตอ่ ลกู บาศก์เซนตเิ มตร
ค. 3,000 กรมั ตอ่ ลกู บาศก์เซนตเิ มตร
ง. 12.5 กรัมตอ่ ลกู บาศก์เซนตเิ มตร

8. จากขอ้ มลู “เรามีวธิ ีทำให้นำ้ กระด้าง เป็นฟองกับ สบู่ได้ด้วย วิธี ใด” คำในขอ้ ใดทีค่ วรใหน้ ิยาม

เชงิ ปฏิบตั ิการ

ก. น้ำกระด้าง ข. เป็นฟองกบั สบู่

ค. สบู่ ง. น้ำกระด้างและเปน็ ฟองกับสบู่

9. การจำแนกประเภทของสิ่งมชี ีวิต รูปแบบของเกณฑทใี่ ชใ้ นการจำแนก ข้อใดเหมาะสมทีส่ ดุ
ก. สีและรปู รา่ ง
ข. การกนิ อาหารและการสืบพันธุ์
ค. รปู ร่างและการกนิ อาหาร
ง. ท่อี ยอู่ าศัยและขนาด

10. การกระทำของใครทีน่ ำทักษะการลงความเหน็ จากขอ้ มูล ไปใชใ้ นชีวติ ประจำวันได้ดที ี่สดุ
ก. ขาว ชอบหยุด รถกะทันหนั เม่ือวงิ่ ผา่ นไฟแดง
ข. ดา ชะลอความเร็วรถเม่ือเห็นนกกำลังบนิ อยู่
ค. แดง เลอื กซ้ือสินค้าโดยการสังเกตวันหมดอายุที่ขา้ งกล่อง
ง. เขยี ว ยอมรับฟงั ความคิดเหน็ ของตนเองว่าถกู ต้องเสมอ

ได้ใช่ไหม ละจ๊ะ เก่งมากเลย ตรวจ
คาตอบในหน้าต่อ ไป และไปเพม่ิ
F ความรู้ในชุดการเรียนรู้ ชุดที่ 4

กนั นะจ๊ะ ไปกนั เลย

56

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น

ชดุ การเรยี นร้สู ่งเสรมิ การใช้ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์โดยใช้โครงงานวิทยาศาสตร์
เป็นฐาน (Science Project) กลุม่ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 4-6
เรื่อง ทกั ษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

แบบทดสอบหลงั เรียน
ขอ้ คาตอบ คะแนน
1ง
2ข
3ค
4ก
5ง
6ก
7ง
8ง
9ข
10 ค

รวม

57

กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. (2560). ผงั มโนทัศน์ และสาระการเรียนรแู้ กนกลาง กลุ่มสาระการเรยี นรู้
วทิ ยาศาสตร์ (ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางสถานศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน
พุทธศักราช 2551.: โรงพมิ พ์คุรุสภา ลาดพร้าว.

กรมวชิ าการ. (2545). คมู่ ือกำรจัดกำรเรียนรู้กลุ่มสำระกำรเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์. กรงุ เทพฯ :โรงพิมพ์
องค์การรบั สง่ สนิ คา้ และพัสด.ุ
. ค่มู ือการจดั กจิ กรรมเรยี นรู้กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร.์ กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์
องค์การรับส่งสนิ ค้าและพัสดภุ ัณฑ์ (ร.ส.พ.), 2551.

จงรัก สุวโจ. 2546. ชุดกจิ กรรมฝกึ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ สำหรับนกั เรียนชั้นประถมศึกษาปที ่ี 5
โรงเรยี นยอแซฟวิทยา อําเภอท่าใหม่ จังหวดั จันทบุรี. วทิ ยานิพนธ์ปรญิ ญามหาบณั ฑติ , สาขาวชิ า
หลักสตู รและการสอน มหาวทิ ยาลยั บูรพา

ชาตรี เกิดธรรม. (2547). เทคนคิ การสอนแบบโครงงาน. กรุงเทพฯ : สุวีรยิ าสาส์น.______.(2547). แนวคิด
โครงงานวทิ ยาศาสตร.์ กรงุ เทพฯ : เบน็ พบั ลิชชิง.

ชศู กั ดิ์ สุระประวัตวิ งศ.์ (2551). การพัฒนาชดุ ฝกึ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์กลุ่มสาระการเรยี นรู้
วทิ ยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 5. วิทยานิพนธ์ คม.(หลักสูตรและการสอน) บรุ รี ัมย:์ บัณฑติ
วิทยาลยั มหาวิทยาลัยราชภัฏบรุ ีรัมย.์

ณรงค์ โสภณิ . 2547. ผลการใช้วิธีสอนแบบสบื เสาะหาความรู้ตามแนววงจรการเรียนรู้ที่5 มีตอ่ ผลสมั ฤทธิ์
ทางการเรียน ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และความคงทนในการเรียนรู้ของนักเรียนช้ัน
ประถมศกึ ษาปีที่ 5 วทิ ยานพิ นธค์ รศุ าสตร์มหาบัณฑติ , สาขาหลกั สตู รและการสอน มหาวิทยาลยั
ราชภัฏอุดรธานี.

ประดษิ ฐ์เหลา่ เนตร์. (2552). คดิ โครงงานวทิ ยาศาสตร์.กรุงเทพฯ : เบ็นภาษาและศลิ ปะ.
ภญิ ญดา อยูส่ าราญ. (2548). โครงงานวทิ ยาศาสตร์.กรงุ เทพฯ : เจรญิ รงุ่ เรอื งการพิมพ์.
วัฒนาพร ระงบั ทุกข.์ (2542). แผนการสอนทีเ่ นน้ ผู้เรียนเป็นศนู ยก์ ลาง. กรงุ เทพฯ:บรษิ ัท แอล.ที.เพรส จำกดั .
วมิ ลรตั น์ สุนทรโรจน.์ (2549). เอกสารประกอบการสอนนวัตกรรมเพื่อการเรียนรู.้ มหาสารคาม:มหาวทิ ยาลยั

มหาสารคาม ภาควชิ าหลักสูตรและการสอน คณะศึกษาศาสตร์.
วิมลรตั น์ สนุ ทรโรจน.์ (2550). นวัตกรรมตามแนวคิดแบบ Backward Design.กรุงเทพฯ:สำนักพมิ พช์ า้ งทอง.
ศศิเทพ ปติ พิ รเทพนิ . การจดั การเรยี นรู้วิทยาศาสตร์กับสังคมแหง่ ศตวรรษท่ี 21. กรงุ เทพฯ : บอสส์ การพิมพ์,

2558
สถาบนั ส่งเสรมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลย.ี (2560). ตัวชี้วดั และสาระการเรยี นรู้แกนกลาง กลุ่ม

สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์ (ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลกั สตู รแกนกลางสถานศึกษาขน้ั
พื้นฐาน พทุ ธศกั ราช 2551.

58

สถาบันส่งเสริมการสอนวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี. กระทรวงศกึ ษาธิการ. ( 2548 ). หนังสอื เรียนสาระ
การเรยี นรพู้ ้นื ฐานวทิ ยาศาสตร์ กล่มุ สาระการเรียนร้วู ทิ ยาศาสตร์ ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี 5 .
กรุงเทพมหานคร : โรงพมิ พ์ครุ ุสภาลาดพร้าว.

สถาบนั ส่งเสรมิ การสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี. กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. ( 2549 ). แบบบนั ทึกกจิ กรรม
สาระการเรียนรพู้ ้ืนฐาน . กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพรา้ ว.

สมพงษ์ จนั ทร์โพธิ์ศร.ี (2537). โครงงานวทิ ยาศาสตร์ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. กรุงเทพฯ : เจ้าพระยา
ระบบการพมิ พจ์ ำกัด.

สถาบันส่งเสรมิ การสอนวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). คมู่ ือวัดผล
ประเมินผลวิทยาศาสตร.์ กรุงเทพฯ : องค์การค้าครุ สุ ภาลาดพร้าว.

______.(2540). แบบฝึกกิจกรรมโครงงานวิทยาศาสตร์ ว 017 โครงงำนวิทยาศาสตรก์ ับคณุ ภาพชีวิต
ระดบั มธั ยมศึกษาตอนต้น. กรุงเทพฯ : คุรุสภาลาดพร้าว.

______.(2544). โครงงานวิทยาศาสตร์ ว 062.กรงุ เทพฯ : ครุ ุสภาลาดพรา้ ว.
สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน. (2551). หลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพน้ื ฐาน

พุทธศักราช 2551.กรงุ เทพฯ : โรงพิมพช์ มุ นุมสหกรณก์ ารเกษตรแหง่ ประเทศไทยจำกดั .

เวป็ ไซมท์ ่ีสืบคน้
http://pioneer.netserv.chula.ac.th/~cpornth1/web_lesson1/skill.htm
http://lib.edu.chula.ac.th/การสอนโดยใชแ้ บบจำลอง.pdf
https://www.pangpond.com/%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%
B0%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0
%B8%B2%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%8C
https://sites.google.com/site/andscience63/thaksa-krabwnkar-thang-withyasastr
https://www.youtube.com/watch?v=nYhwqdx8VX0
https://www.youtube.com/watch?v=QdIc2_FEr3Y
https://www.youtube.com/watch?v=hDnHPbHl-Ts
https://www.youtube.com/watch?v=KzLkkHykRVU