ใบความรู้เรื่องคำประสม

ใบความรู้ เรอ่ื ง คำประสม

คำประสม เปน็ คำทส่ี ร้างข้ึนใหม่จากการนำคำมูล ๒ คำข้ึนไปมารวมกนั เกดิ เปน็ คำใหม่มคี วามหมาย
ใหม่ ทำใหม้ คี ำใชใ้ นภาษาไทยมากข้นึ
ลกั ษณะของคำประสม

๑. คำประสมเกดิ จากคำมลู ตง้ั แต่สองคำข้ึนไปมาประสมกัน แลว้ เกดิ ความหมายใหม่ แต่ยังมเี คา้
ความหมายเดิมอยู่ เชน่

พอ่ หมายถงึ สามีของแม่
ตา หมายถึง พ่อของแม่
พอ่ ตา หมายถึง พอ่ ของภรรยา
๒. คำประสมสามารถแยกเป็นคำ ๆ ได้ และคำท่ีแยกไดแ้ ต่ละคำมีความหมายต่างกนั เมื่อนำมา
รวมกนั ความหมายตา่ งจากคำเดมิ เชน่
ปาก หมายถงึ อวัยวะของคนและสตั วส์ ำหรับกนิ อาหาร และใช้ออกเสียง.
กา หมายถึง นกชนดิ หนงึ่ หรือภาชนะสำหรับใส่นำ้ หรอื ต้มน้ำ
ปากกา หมายถงึ เคร่ืองสำหรับขดี เขยี น
๓. คำที่มาประสมกนั จะเปน็ คำมลู ในภาษาใดกไ็ ด้ เชน่
เข็มทิศ (ไทย + สันสกฤต)
รถเกง๋ (บาลี + จีน)
ตู้โชว์ (จีน + อังกฤษ)
๔. คำประสมท่ีเกิดจากคำมลู ซง่ึ มลี ักษณะเปน็ การย่อคำหลาย ๆ คำ สว่ นมากมักจะข้นึ ต้นด้วย “นัก
ชาว ช่าง หมอ การ ความ ผู้ ของ เคร่ือง ท่ี” เช่น
นกั = นกั ร้อง นักเขียน นกั เรียน นกั สู้
ชาว = ชาวบ้าน ชาวเมอื ง ชาวนา ชาววัง
ชา่ ง = ช่างไม้ ชา่ งเสรมิ สวย ชา่ งไฟฟา้
หมอ = หมอดู หมอความ หมอผี หมอนวด
การ = การบ้าน การเมือง การไฟฟ้า การคลงั
ความ = ความดี ความชวั่ ความสขุ ความทุกข์
ผู้ = ผู้ใหญ่ ผดู้ ี ผู้อำนวยการ ผนู้ อ้ ย ผู้ร้าย
ของ = ของใช้ ของไหว้ ของเล่น ของชำรว่ ย
เครอ่ื ง = เคร่ืองหมาย เครอ่ื งบิน เคร่อื งมือ
ท่ี = ท่ีนอน ท่ีดิน ทีเ่ ขี่ยบุหร่ี ที่เท่ยี ว ทีพ่ ัก

๕. คำประสม เป็นคำชนิดใดประสมกันกไ็ ด้ เชน่
นาม + นาม เชน่ แม่น้ำ พ่อบ้าน แปรงสีฟนั
นาม + กรยิ า เชน่ แบบเรียน เขม็ กลดั ยาดม
กรยิ า + นาม เช่น กินใจ เล่นตวั เข้าใจ ได้
นาม + วิเศษณ์ เช่น น้ำแขง็ ถว่ั เขยี ว หวั หอม
กรยิ า + กริยา เช่น ตม้ ยำ พมิ พด์ ดี จดจำ
บพุ บท + นาม เชน่ ข้างถนน นอกคอก ต่อหนา้
วเิ ศษณ์ + วิเศษณ์ เช่น อ่อนหวาน หวานเย็น
วิเศษณ์ + คำนาม เชน่ อ่อนข้อ สองหัว

หลกั การสงั เกตคำประสม
๑. คำมลู ตั้งแต่สองคำข้นึ ไปรวมกัน เกดิ คำใหม่ มคี วามหมายใหม่ เปน็ คำประสม
พดั ลม หมายถึง เคร่ืองพดั ใหเ้ ย็นด้วยแรงไฟฟ้า
มือแขง็ หมายถึง ไม่ค่อยไหวค้ นงา่ ยๆ
เสอื้ กล้าม หมายถึง เสือ้ ชนั้ ในชาย
ลกู นอ้ ง หมายถึง ผทู้ ่ีคอยติดสอยห้อยตาม
๒. คำมูลตั้งแต่สองคำขึน้ ไปรวมกัน ไม่เกดิ ความหมายใหม่ ไม่ใช่คำประสม
ลมพดั หมายถึง ลมโชยมา
มือขาด หมายถึง มือถูกส่ิงใดส่ิงหน่ึงตัดขาด
คอเจบ็ หมายถงึ คออักเสบ
เสอื้ เปือ้ น หมายถึง เสือ้ ติดส่ิงทท่ี ำใหเ้ กดิ ความสกปรก