โคลงโลกนิติ

วรรณคดี

โคลงโลกนติ ิ

# ครศู ศติ า #

เบ้อื เงบห้อืลงังวหรรลณังกวรรม บทวิเคราะห์
เ-บค้อื วงาหมเลปงัน็ วมรา รณรรณ
- ประวตั ิผกแู้รตรง่ม - คุณค่าด้านเนอ้ื หา
- คณุ ค่าด้านวรรณศิลป์
- ลักษณะคาประพนั ธ์

โคลงโลกนติ ิ

เนื้อหา

ความเปน็ มา

เนือ้ หานามาจากคาถาบาลี นกั ปราชญเ์ ลอื กคาถา บทร้อยแก้วถูกนามา โคลงโลกนติ ิได้รับการจดั ใหเ้ ป็น
ที่ปรากฏในคมั ภรี ต์ ่าง ๆ เช่น คมั ภีร์ ทม่ี เี นอ้ื หาดมี าแปลเปน็ ร้อยแกว้ เรยี บเรียงใหมเ่ ป็นโคลงสี่สุภาพ หนังสอื ดี ๑๐๐ เล่ม ท่ีคนไทยควรอ่าน

ธรรมนติ ิ พระไตรปิฎก

รชั กาลที่ ๓ เสด็จฯ ถวาย รชั กาลที่ ๓ โปรดเกล้า ฯ ใหป้ ฏสิ ังขรณ์ วัด สมเดจ็ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา โคลงโลกนิติได้รับความนยิ ม
ผ้าพระกฐิน ณ วดั พระเชตพุ น โพธิ์ และให้รวบรวมความรู้ เดชาดศิ รทรงชาระโคลงโลกนิตขิ องเดิม เพราะเปน็ วรรณกรรมประเภทคาสอน
วมิ ลมงั คลาวาส ได้ทอดพระเนตร เพอื่ จารึกบนแผ่นศลิ า ประดับศาลาทิศ ท่ีบอกเล่าระเบยี บแบบแผนแห่งโลก
เหน็ พระอารามมคี วามทรดุ โทรม หลากหลายสาขาวิชาจารกึ บนผนัง ทสี่ ามารถนาไปใชใ้ นชวี ติ ประจาวนั ได้
ในบรเิ วณวดั ทงั้ ๔ รอบพระมณฑป

ประวัติผแู้ ต่ง พระประวตั ิ สมเด็จพระเจา้ บรมวงศเ์ ธอ กรมพระยาเดชาดศิ ร

พ.ศ. ๒๓๓๖ ประสตู ิเมอื่ วันเสารท์ ่ี ๑๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๓๓๖

พ.ศ. ๒๓๕๖ ได้รบั การสถาปนาเปน็ พระเจา้ ลกู ยาเธอ กรมหมนื่ เดชอดศิ ร ในรัชกาลท่ี ๒

พ.ศ. ๒๓๗๕ ได้เลอื่ นเป็น กรมขนุ เดชอดศิ ร ในรัชกาลท่ี ๓

พ.ศ. ๒๓๙๔ ได้เลื่อนเป็น กรมสมเด็จพระเดชาดิศร เทพยนิกรปิยานุรักษ์ บวรศักดิพิเศษ บรมเชษฐวราธิวงศ พงศานุพงศ
ประดิษฐา สนุ ทรปรชี านภุ าพ ศภุ กาพยปฏิภาณ สุตไพศาลอรรถธรรมศาสตร ธรรมิกนารถบพิตร ในรชั กาลที่ ๔

พ.ศ. ๒๔๐๒ สน้ิ พระชนม์เมือ่ วนั จันทรท์ ่ี ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๔๐๒ พระชนั ษา ๖๗ ปี ทรงเปน็ ต้นราชสกุล เดชาตวิ งษ์

พระกรณยี กจิ และพระนพิ นธ์ สมเดจ็ พระเจ้าบรมวงศเ์ ธอ กรมพระยาเดชาดิศร ได้กากบั ราชการกรมพระอาลกั ษณ์

ตั้งแตร่ ชั กาลที่ ๒ ถงึ รชั กาลท่ี ๔ สืบเนอ่ื งกันตลอดจนสิ้นพระชนม์

รชั กาลท่ี ๒ (พ.ศ. ๒๓๕๒ - ๒๓๖๗)

• ทรงกากบั ราชการกรมพระอาลกั ษณ์

รชั กาลที่ ๓ (พ.ศ. ๒๓๖๗ - ๒๓๙๔) ทรงนพิ นธ์ • โคลงนิราศเสดจ็ ไปทัพเวยี งจันทร์
• โคลงโลกนติ ิ (ทรงชาระจากสานวนเกา่ ทง้ั สนิ้ ๔๐๘ บท)
• ปฏิสงั ขรณ์พระอารามสาคัญ ไดแ้ ก่ • โคลงภาพตา่ งภาษา
วัดราชคฤห์และวดั ทองธรรมชาติ

รชั กาลท่ี ๔ (พ.ศ. ๒๓๙๔ - ๒๔๑๑) ทรงนพิ นธ์ • ประกาศพระราชพิธสี ารทฉบับรา่ ยยาวและรา่ ยดน้ั
• ประกาศพระราชพิธพี ชื มงคลและจรดพระนังคัลใหม่
• ทรงกากับราชการกรมนา • ประกาศพระราชพธิ ีคเชนทรัศวสนาน
• ทรงจัดระเบียบการใช้คานาหน้า • ฉนั ทส์ ังเวยพระมหาเศวตฉตั ร
• ฉันท์กลอ่ มมงคลคเชนทรชานิเผอื กพลาย
พระนามพระราชวงศ์ ให้เป็นการนับ • ฉนั ทด์ ษุ ฎสี ังเวยพระพุทธบุษยรตั น์
ความสัมพันธ์ ฉันพระประยูรญาติ • คาฤษฎี
กับพระเจา้ แผน่ ดนิ

วรรณคดี INFORMATION ๏

โลกนติ ิ แปลว่า ระเบียบแบบแผนแห่งโลก รูปแบบคาประพันธ์

เปน็ คมั ภรี ์คาสอนของอนิ เดยี โคลงสส่ี ุภาพ
พระนพิ นธ์โดย
ผงั โคลงสีส่ ภุ าพ
พระเจ้าบรมวงคเ์ ธอ กรมพระยาเดชาดศิ ร

คุณค่าทางเนอ้ื หา

มคี าสอนทสี่ ามารถนาไปใชใ้ นชวี ติ ประจาวันได้

จุดประสงค์

ใช้ส่งั สอนประชาชน

คาเอก คาเอกโทษ

คาเอก คอื คาท่มี ีรปู วรรณยุกต์เอกกากับ เชน่ แม่ พ่อ พ่ี ปู่ ย่า ทัว่ รัว่ ม่ัว เปน็ ตน้
คาเอกโทษ คือการนาคาท่ปี กตใิ ชว้ รรณยกุ ต์โทกากบั มา มาใช้ วรรณยกุ ต์เอกกากับ
แทน เพ่อื ใช้แทนท่ีคาเอก ในตาแหน่งบังคับของโคลง เชน่
หมน้ั หมาย เขยี นเปน็ มั่นหมาย มนั่ เปน็ คาเอกโทษ
เขีย้ วคม เขยี นเปน็ เคยี่ วคม เคยี่ ว เปน็ คาเอกโทษ

คาโท คาโทโทษ

คาโท คือ คาที่มรี ปู วรรณยกุ ตโ์ ทกากบั เชน่ บ้าน ม้า ช้าง ข้าว น้า ปา้ เป็นตน้

คาโทโทษ คือการนาคาทป่ี กติใช้วรรณยกุ ต์เอกกากบั มาใช้ วรรณยุกต์โทกากับแทน

เพ่อื ใหใ้ ช้แทนคาโทในตาแหน่งบังคับ เชน่

หยอกเล่น เขยี นเปน็ หยอกเหล้น เหล้น เปน็ คาโทโทษ

มัน่ คง เขยี นเปน็ หมน้ั คง หม้ัน เปน็ คาโทโทษ

ชมพู่ เขยี นเปน็ ชมผู้ ผู้ เป็นคาโทโทษ

วรรณคดี content

๏ อัญขยมบรมนเรศเร้ือง รามวงศ์ ๏ ครรโลงโลกนติ ินี้ นมนาน
มีแต่โบราณกาล เกา่ พร้อง
พระผ่านแผ่นไผททรง สบื ไท้ เปน็ สุภสติ สาร สอนจิต
กลด่งั สร้อยสอดคล้อง เวี่ยไวใ้ นกรรณ
แสวงยิง่ สิง่ สดบั องค์ โอวาท

หวังประชาชนให้ อา่ นแจ้งคาโคลง

แปลกล่าวถงึ พระมหากษัตริย์ผ้ทู รงปกครองสืบเชื้ แปล : โลกนติ นิ ้มี ีมาชา้ นานแลว้ เปน็ สุภาษติ นับตงั

อสายมาจากรามวงศ์ได้พยายามรวบรวมคาสอนซึ่งเปน็ แต่โบราณและเป็นคาสอนทใี่ ครไดฟ้ ังแลว้ เปน็ ส่ิงดี
โคลงไว้ หวงั ให้ประชาชนอา่ นแลว้ เข้าใจคาสอนมากขน้ึ คณุ ค่าคาสอนในโคลงโลกนติ นิ เี้ ปรยี บกบั สิง่ ท่มี คี า่
(สรอ้ ย) ประดับไวก้ บั หู

วรรณคดี content ๏ ใบพอ้ พนั ห่อหมุ้ กฤษณา
หอมระรวยรสพา เพรศิ ดว้ ย
๏ ปลารา้ พนั หอ่ ด้วย ใบคา คือคนเสพเสนห่ า นักปราชญ์
ใบกเ็ หมน็ คาวปลา คละคลุ้ง ความสุขซาบฤามว้ ย ดุจไม้กล่ินหอม
คอื คนหมู่ไปหา คบเพื่อน พาลนา
ได้แต่รา้ ยรา้ ยฟุ้ง เฟอ่ื งให้เสยี พงศ์ แปล การคบคนดียอ่ มนาซง่ึ ความสุขและ
ช่อื เสียง ตรงกับสานวนคบบณั ฑติ บณั ฑิต
แปล การคบคนชว่ั หรอื คนพาลย่อมนามาซง่ึ พาไปหาผล
ความมัวหมอง พาให้เสอ่ื มเสียไปถงึ วงศ์ตระกลู

วรรณคดี content

๏ ผลเดื่อเมอื่ สกุ ไซร้ มีพรรณ ๏ ขนุนสุกสลา้ งแหง่ สาขา
ชาดบ้าย ภายนอกเห็นหนามหนา หน่นั แท้
ภายนอกแดงดฉู ัน หนอนบ่อน ภายในย่อมรสา เอมโอช
ภายในย่อมแมลงวัน นอกนั้นดงู าม สาธุชนนั้นแล้ เลิศด้วยดวงใจ
ดจุ ดังคนใจร้าย

แปล การคบการคบคนอยา่ มองเพยี งความงดงาม แปล ผลขนนุ สุกดูภายนอกเหน็ แตห่ นามแหลม
ภายนอก ตรงกับสานวนร้หู น้าไม่รู้ใจ หรอื ขา้ งนอก แต่เน้ือขนนุ ภายในมรี สชาตหิ อมหวานเปรียบ
สกุ ใสขา้ งในเป็นโพรง เหมอื นคนท่ีรปู กายภายนอกอาจไมส่ วยงามแต่
จติ ใจนนั้ งดงามย่ิง

วรรณคดี content

๏ คนพาลผบู้ าปแท้ ทุรจติ ๏ คนใดไปเสพด้วย คนพาล
คา่ เชา้ จกั ทุกขท์ นเนานาน เน่ินแท้
ไปสู่หาบณั ฑิต บซ่ าบ ใจนา ใครเสพทว่ ยทรงญาณ เปรมปราชญ์
ฟงั ธรรมอยเู่ นืองนติ ย์ ห่อนรู้รสแกง เสวยสขุ ลา้ เลิศแล้ เพราะได้สดับดี
คอื จวักตักข้าว

แปล คนพาลสนั ดานบาป แมจ้ ะสมาคมกบั นักปราชญ์ แปล ผู้ใดท่คี บคนพาล คนพาลยอ่ มชักนาใหไ้ ด้รับ
ได้ฟังธรรมคาสอนอย่เู สมอ กห็ าได้ซาบซง่ึ ในคาสง่ั สอน ความเดอื ดร้อนราคาญอยู่เนอื งนิตย์ ผู้ใดคบกับ
นั้นไม่ เปรียบเช่น จวักตักขา้ วตกั แกงแตไ่ มร่ ้รู สชาติของ บณั ฑติ บณั ฑติ ย่อมชักจูงให้กระทาแต่สง่ิ ทีด่ ี จึงย่อม
ได้รบั แต่ความสุขความเจริญ
แกงวา่ เป็นอย่างไร

วรรณคดี content

๏ กบเกิดในสระใต้ บวั บาน ๏ นาคีมพี ิษเพีย้ ง สุรโิ ย
หนง่ึ น้อย เลือ้ ยบท่ าเดโช แชม่ ชา้
ฤาห่อนรรู้ สมาลย์ นับโยชน์ กด็ ี พษิ น้อยหยิ่งโยโส แมลงปอ่ ง
ภุมราอยู่ไกลสถาน เกลอื กเคล้าเสาวคนธ์ ชูแตห่ างเองอ้า อวดอา้ งฤทธี ฯ
บินโบกมาค้อยค้อย

แปล กบเกดิ ในสระบวั ทีบ่ านสะพร่งั ส่งกลนิ่ หอมตลบ แปล พญานาคมีฤทธ์ิเดชร้ายแรงดง่ั ดวงอาทติ ย์
อบอวลแตห่ าได้ร้รู สอนั หวานหอมของเกสรบัวไม่ แมลงผึง้ เลอ้ื ยไปไหนมาไหนอย่างแชม่ ชา้ ไม่วางทา่ อวดอานาจ
อยู่ไกลสระนบั โยชน์ ยงั ไดส้ มั ผัสกล่ิน โบยบนิ มาลิ้มชมิ รส ผิดกับแมลงปอ่ ง ท่เี ปน็ สัตว์มีพิษเพียงเล็กนอ้ ย แตก่ ลบั
ทาทา่ ทางชูหางวางโตให้ใครๆ ต้องเกรงกลัววา่ ตัวเปน็ สัต
เกสรบัวอย่เู ป็นประจา
มีพิษ

วรรณคดี content

๏ ไมค้ ้อมมีลกู น้อม นวยงาม ๏ ความร้ผู ปู้ ราชญน์ ั้น นักเรียน

คือสปั บรุ ษุ สอนตาม งา่ ยแท้ ฝนทง่ั เท่าเขม็ เพยี ร ผ่ายหน้า

ไมผ้ ุดง่ั คนทราม สอนยาก คนเกยี จเกลยี ดหนา่ ยเวียน วนจิต

ดดั กห็ กั แหลกแล้ ห่อนรอ้ื โดยตาม กลอุทกในตระกร้า เปย่ี มล้นฤๅมี

แปล ไมท้ ่ีมีลูกแล้วน้อมลกู นั้นลงมา เปรียบได้ แปล คนท่เี ปน็ บัณฑติ นัน้ จะตอ้ งเพยี รพยายาม
กับคนดที ีอ่ บรมสั่งสอนได้แต่ไม้ท่ผี ุเปรยี บไดก้ ับ เรียนรูเ้ พื่ออนาคตเปรียบกบั การฝนท่ังให้เป็นเข็มได้
คนทีไ่ มด่ ี ไม่สามารถสอนให้เขา้ ใจได้ ถ้าดัดไม้ก็ ตอ้ งอาศยั ความเพยี รพยายามตรงขา้ มกับคนที่เกยี จ
อาจทาให้ไมน้ น้ั หักไปได้ คร้านมแี ต่ความเบอ่ื หนา่ ย ท้อแท้ ยอ่ มไม่มคี วามรู้
เปรียบกับตะกรา้ ทไ่ี มส่ ามารถเกบ็ นา้ ไว้ได้

วรรณคดี content

๏ งาสารฤๅห่อนเหีย้ น หดคนื ๏ หมาใดตวั ร้ายขบ บาทา

คากล่าวสาธชุ นยืน เย่ียงนนั้ อยา่ ขบตอบตอ่ หมา อยา่ ขึง้

ทรุ ชนกลา่ วคาฝืน คาเลา่ ทรชนชาตชิ ่วงทา รุณโทษ

หัวเตา่ ยาวแล้วสน้ั เล่ห์ลิ้นทรชน อย่าโกรธทาหน้าบง้ึ ตอบถอ้ ยถือความ

แปล : งาของช้างนั้นเม่ืองอกออกมาแล้วไมส่ ามารถ แปล: สนุ ัขตัวใดทขี่ บกดั เราอยา่ ไปหาเรื่องกับ
หดคนื เข้าไปได้ เปรียบกับคากล่าวของคนดีที่ สนุ ขั หรืออยา่ โกรธ เปรยี บได้กับคนช่วั คนพาล
กลา่ วมาแล้วย่อมอย่อู ย่างนน้ั แตถ่ ้าเป็นคากลา่ ว ท่มี าทารา้ ยเรา กอ็ ย่าไปโกรธหรือถอื สาหาความ
ของคนไม่ดี เชื่อถือไม่ได้ เปรียบกับตวั เตา่ ท่ี เพราะไม่ได้ประโยชนอ์ ะไร
สามารถหดได้ ไมม่ ีสาระแกน่ แท้

วรรณคดี content

๏ ภูเขาทง้ั แท่งลว้ น ศิลา ๏ หา้ มเพลิงไวอ้ ยา่ ให้ มคี วนั
ลมพยพุ ัดพา บ่ขึน้
สรรเสริญแลนินทา คนกลา่ ว หา้ มสรุ ยิ แสงจันทร์ สอ่ งไซร้
ใจปราชญฤ์ ๅเฟือ่ งฟน้ื หอ่ นได้จินตจ์ ล
หา้ มอายุใหห้ ัน คนื เล่า

ห้ามดั่งนี้ไวไ้ ด้ จึง่ หา้ มนินทา

แปล ภูเขาท่ยี ง่ิ ใหญ่ หนกั แน่นด้วยหินท้งั กอ้ น แปล ถ้าสามารถห้ามไฟไม่ให้มีควัน หา้ ม
แมใ้ ห้มลี มพายพุ ดั ผ่านกไ็ ม่สามารถโค่นล้มภูเขาให้ พระอาทติ ย์พระจนั ทรไ์ ม่ให้ส่องแสง หรอื
ล้มลงได้ เปรียบได้กับบณั ฑติ คายกยอ่ งและคา หา้ มอายุให้หวนคืนกลบั มาได้ก็สามารถ
นนิ ทาไม่สามารถทาให้บัณฑิตหว่ันไหวไปได้ ห้ามคนไม่ใหน้ นิ ทาได้

วรรณคดี content

๏ ตนี งูงไู ซร้หาก เหน็ กัน ๏ เว้นวจิ ารณ์ว่างเวน้ สดบั ฟัง
นมไก่ ไกส่ าคัญ ไก่รู้
หมู่โจรตอ่ โจรหนั เหน็ เล่ห์ กนั นา เวน้ ทถ่ี ามอันยงั ไปร่ ู้
เชิงปราชญฉ์ ลาดกลา่ วผู้ ปราชญร์ ู้เชิงกนั
เว้นเลา่ ลิขิตสงั เกตวา่ ง เว้นนา

เวน้ ดั่งกล่าวว่าผู้ ปราชญไ์ ดฤ้ ๅมี

แปล งยู ่อมรู้จักงดู ้วยกัน ไกย่ ่อมรูจ้ ักไก่ แปล : เว้นจากการพจิ ารณาไตรต่ รอง เว้นจากการ
ฟงั ผ้มู ีความรู้ เว้นจากการต้งั คาถามที่ยังไม่รู้ เว้น
ดว้ ยกัน โจรก็ยอ่ มรเู้ ลห่ เ์ หลย่ี มของโจร จากการจดบันทึกความรูเ้ วน้ คณุ ลักษณะ ๔ ประการ

เช่นเดยี วกับนักปราชณย์ ่อมรูท้ ันชัน้ เชิงกนั น้ี กไ็ ม่สมควรยกย่องเปน็ ปราชญ์

วรรณคดี content

๏ รนู้ อ้ ยวา่ มากรู้ เรงิ ใจ ๏ จระเขค้ ับน่านน้า ไฉนหา ภกั ษ์เฮย
กลกบเกิดอยูใ่ น สระจอ้ ย รถใหญก่ ว่ารถั ยา ยากแท้
ไป่เหน็ ชเลไกล กลางสมทุ ร เสอื ใหญ่กวา่ วนา ไฉนอยู่ ได้แฮ
ชมว่านา้ บ่อน้อย มากล้าลกึ เหลอื เรอื เข่ืองคบั ชเลแล้ แล่นโล้ไปไฉน

แปล มีความรู้น้อยแต่กลบั นึกว่าตัวเองมคี วามรมู้ าก แปลจระเข้มีขนาดใหญก่ ว่าแมน่ ้าจะหาอาหารได้
อยา่ งไร รถมขี นาดใหญก่ ว่าถนนจะแล่นบนทาง
เปรยี บไดก้ บั กบท่ีเกดิ และเห็นนา้ ในสระยงั ไม่เคยเหน็ ไดอ้ ยา่ งไรเสอื ใหญก่ ว่าป่าทอ่ี าศยั จะอยู่ได้อย่างไร เรอื
ทะเลทก่ี ว้างใหญ่กว่าสระยังไมเ่ คยเห็นทะเลท่ีกวา้ งใหญ่ มีขนาดใหญ่กวา่ ทะเลจะสามารถแลน่ ไปไดอ้ ยา่ งไร
กว่าสระทตี่ นเองอยู่ จงึ รูส้ ึกภมู ใิ จว่าสระนัน้ กว้างทีส่ ดุ ดงั น้ัน จงึ ควรมแี ต่ความพอดี

วรรณคดี content

๏ ห่งิ หอ้ ยส่องกน้ สู้ แสงจันทร์ ๏ จามรีขนข้องอยู่ หยดุ ปลด
ปัดเทยี บเทยี มรัตนอ์ ัน เอีย่ มข้า ชพี บร่ ักรักยศ ย่ิงไซร้
ทองเหลอื งหลู่สุวรรณ ธรรมชาติ สตั วโ์ ลกซึง่ สมมติ มีชาติ
พาลวา่ ตนเองอ้า อาจลา้ เลยกวี ดูเยีย่ งสัตว์นั้นได้ ยศซ้องสรรเสริญ

แปล ห่ิงหอ้ ยส่องแสงตวั เองสู้กบั แสงพระจันทร์ แปล : จามรรี ักขนตวั เองยิง่ กวา่ ชวี ติ หากขนไป

ลูกปัดไร้คา่ เอามาเทยี บกบั เพชร ทองเหลืองมคี ่า เกยี่ วติดกบั สง่ิ ใดกจ้ ะรักษาขนนัน้ ยิ่งกวา่ ชวี ติ
น้อยเอามาเทียบกับทองคาเปรยี บกบั คนโงอ่ วด ตัวอย่างของจามรีตัวอยา่ งของจามรนี ั้นเปรยี บได้
ตัวเองวา่ ฉลาดกว่าบณั ฑติ กับการรักษาศกั ด์ิศรีย่งิ กว่าชีวติ

วรรณคดี content

๏ เสียสินสงวนศกั ด์ิไว้ วงศห์ งส์ ๏ นา้ เคยี้ วยูงวา่ เงยี้ ว ยูงตาม
เสยี ศักดส์ิ ปู้ ระสงค์ ส่ิงรู้ ทรายเหลอื บหางยงู งาม วา่ หญ้า
เสียร้เู รง่ ดารง ความสตั ย์ ไว้นา ตาทรายยง่ิ นิลวาม พรายเพรศิ
เสยี สัตยอ์ ย่าเสยี สู้ ชีพมว้ ยมรณา ลิงวา่ หวา้ หวังหวา้ หวา่ ดิ้นโดยตาม

แปล แม้จะสญู เสยี ทรัพยส์ นิ ไปมากเท่าใดก็ต้องรกั ษา แปล นา้ ที่มลี กั ษณะคดเคย้ี วตามเสน้ ทาง นกยงู คดิ
ศักดิศ์ รขี องวงตระกลู ไว้แม้จะเสียศักดิ์ศรีไปเพอื่ ให้ได้ ว่าเป็นงูจึงตามไป เน้อื ทรายเห็นหางของนกยูงนึกวา่
ความรกู้ ็ต้องยอมแม้เสียรกู้ ข็ อให้รกั ษาความซ่ือสตั ย์ไว้ เป็นหญา้ กต็ ามไป ลิงเหน็ ดวงตาของเน้ือทรายมี
แมจ้ ะสละชีวิตกต็ อ้ งรกั ษาความสัตย์ไว้ ลกั ษณะคล้ายนลิ คิดวา่ เป็นลกู หว้า แตท่ ้งั หมดก็
ตอ้ งผดิ หวังเพราะหลงผดิ

วรรณคดี content

๏ พระสมุทรสดุ ลึกลน้ คณนา ๏ รักกันอยขู่ อบฟ้า เขาเขยี ว
สายดง่ิ ทงิ้ ทอดมา หย่ังได้
เขาสูงอาจวัดวา กาหนด เสมออยหู่ อแห่งเดยี ว ร่วมหอ้ ง
จติ มนษุ ย์นี้ไซร้ ยากแท้หย่ังถงึ ชังกันบแ่ ลเหลียว ตาตอ่ กันนา
เหมอื นขอบฟ้ามาปอ้ ง ปา่ ไม้มาบัง

แปล แมม้ หาสมทุ รจะลึกเพยี งใดกต็ าม มนษุ ย์ก็ แปล คนที่รกั กันน้นั ต่อให้อยู่ไกลก็เหมือนอย่ใู กลช้ ิด
กัน แต่คนท่ีเกลียดชงั กนั ตอ่ ให้อยใู่ กลก้ ไ็ มส่ นใจ
สามารถวดั ความลึกได้ ขุนเขาแม้จะสูงสุดฟากฟ้ากว็ ดั เหมือนมีขอบฟ้ามาขวางก้ันปา่ ไม้มาบงั ทาใหไ้ มเ่ ห็น
ความสูงของยอดได้ แตจ่ ิตมนุษย์นีค้ าดเดาไดย้ าก กนั

วรรณคดี content

๏ให้ทา่ นท่านจักให้ ตอบสนอง ๏ แม้นมีคุณรูด้ ัง่ สัพพญั ญู
นบท่านทา่ นจกั ปอง นอบไหว้ ผบิ ม่ ีคนชู หอ่ นขึ้น
รักทา่ นทา่ นควรครอง ความรกั เรานา หวั แหวนคา่ เมืองตรู ตาโลก
สามส่งิ นี้เว้นไว้ แตผ่ ู้ทรชน ทองบร่ องรับพนื้ ห่อนแก้วมศี รี

แปล เปน็ ผใู้ หย้ ่อมได้รบั ตอบแทนเคารพผ้อู น่ื แปล : แมจ้ ะมคี วามรเู้ ทา่ กบั ผู้ร้แู จง้ แตถ่ ้าไม่มใี คร

ย่อมได้รบั การเคารพจากผ้อู ื่นเชน่ กนั ให้ความรักไป ยกย่อง ก็ไม่สามารถเจรญฺ รงุ่ เรืองขึน้ ได้เปรียบไดก้ ับ

ยอ่ มไดค้ วามรกั กลับคืนมายกเวน้ แต่ผู้มจี ติ ใจ หัวแหวนที่มคี ่ามากแตข่ าดเรอื นทองที่รองรบั กไ็ มม่ ี
คา่ ใด
หยาบช้า

วรรณคดี content

๏ เจ็ดวนั เว้นดีดซ้อม ดนตรี ๏ ผจญคนมักโกรธดว้ ย ไมตรี
อกั ขระห้าวนั หนี เนน่ิ ชา้ ผจญหมู่ทรชนดี ต่อตั้ง
สามวันจากนารี เปน็ อืน่ ผจญคนจติ โลภมี ทรพั ยแ์ ผ่ เผอ่ื นา
วนั หนง่ึ เวน้ ล้างหนา้ อับเศรา้ ศรีหมอง ผจญอสัตยใ์ หย้ ง้ั หยดุ ด้วยสัตยา

แปล เว้นการฝึกซ้อมดนตรไี ปเจ็ดวนั ยอ่ มลมื ได้ แปล หากต้องพบกับผทู้ ่ีมอี ารมณโ์ กรธ ควรผกู
ด้วยความเปน็ มิตร หากตอ้ งพบกบั คนช่ัว ต้อง
เวน้ การเรยี นหนังสือไปหา้ วันยอ่ มจะลมื ความรทู้ ี่เรียน เอาความดเี ขา้ สู้ หากต้องพบกบั คนที่ไมร่ กั ษา
จากผหู้ ญิงที่รกั ไปสามวนั นางกอ็ าจจะเปลย่ี นใจได้ถา้ สัตย์ต้องแสดงความสัตย์ใหเ้ หน็
ไมล่ า้ งหนา้ เพียงหนง่ึ วัน ทาใหค้ วามมสี ง่าราศหี มองลง
ไป

วรรณคดี content

๏ คนใดคนหนง่ึ ผู้ ใจฉกรรจ์ ๏ ความรดู้ ูยิง่ ลา้ สนิ ทรพั ย์
เคียดฆา่ คนอนันต์ หนกั แท้
ไป่ปานบุรุษอัน ผจญจติ เองนา คิดคา่ ควรเมอื งนบั ยิ่งไซร้
เธยี รท่านเยินยอแล้ ว่าผู้มชี ยั เพราะเหตุจักอยูก่ บั กายอาต มานา
โจรจักเบยี นบ่ได้ เร่งรเู้ รยี นเอา

แปล คนใดกต็ ามทมี่ ีความเหยี้ มโหด ครา่ ชีวิต แปล วิชาความร้เู ปน็ ทรัพย์สินทม่ี ีคา่ มาก เพราะ
ผอู้ ืน่ ได้เป็นจานวนมาก นกั ปราชญย์ อ่ มไม่ยกยอ่ ง เปน็ ทรัพย์ท่ีติดตัวไปจนสิน้ ชวี ิต แมแ้ ต่โจรก็
ว่าเปน็ ผูช้ นะ แต่ถ้าคนใดสามารถชนะใจตนเองได้ ยังไม่สามารถปล้นไปได้ จึงควรทเ่ี รง่ สะสม
นกั ปราชญย์ อ่ มยกยอ่ งสรรเสรญิ ความรู้

วรรณคดี content

๏ ความเพยี รเป็นอรแิ ล้ว เป็นมติ ร ๏ สนิมเหลก็ เกิดแต่เนอื้ ในตน
กินกัดเนอื้ เหลก็ จน กร่อนขรา้
ครา้ นเกยี จเปน็ เพอ่ื นสนทิ รว่ มไร้ บาปเกดิ แต่ตนคน เป็นบาป
บาปยอ่ มทาโทษซ้า ใสผ่ ู้บาปเอง
วชิ าเฉกยาติด ขมขนื่

ประมาทเหมือนดับไต้ ชั่วรา้ ยฤๅเหน็

แปล ความเพยี รเหมอื นศตั รูทีผ่ า่ นได้ยากแตจ่ ะใหค้ ณุ ใน แปล ผลทเ่ี กิดขนึ้ กับเรายอ่ มมีเหตจุ ากการกระทา

ภายหลงั ความเกยี จคร้านมักอยู่ใกลช้ ิดตัวเราแตภ่ ายหลังจะเกิด ของเราทั้งสนิ้ ดยี อ่ มได้รบั ผลดีตอบแทน ทาช่ัวผลท่ี
โทษ วิชาความรู้เหมอื นยาขมแตก่ ่อให้เกดิ ประโยชนค์ วาม เกิดจากการทาช่วั นน้ั ย่อมกดั กรอ่ นใจซงึ่ เปรียบได้

ประมาทเหมอื นดบั แสงสอ่ งทางทาให้มองไมเ่ ห็นเพราะขาดสติ กับสนมิ กดั กรอ่ นเนอ้ื เหลก็ ให้ผพุ งั ไป

วรรณคดี content

๏ โทษท่านผู้อืน่ เพยี้ ง เมลด็ งา ๏ นกน้อยขนน้อยแต่ พอตวั
ปองติฉินนนิ ทา ห่อนเวน้
โทษตนเทา่ ภูผา หนักยิ่ง รังแตง่ จุเมยี ผัว อยู่ได้
ป้องปิดคิดซ่อนเร้น เรอื่ งรา้ ยหายสญู
มกั ใหญย่ อ่ มคนหวัว ไพเพิด

ทาแต่พอตัวไซร้ อย่าใหค้ นหยนั

แปล ความผิดของผ้อู น่ื เลก็ เทา่ เมล็ดงานามา แปล นกตัวเลก็ ๆ เร่ยี วแรงย่อมมนี ้อย จึงเสาะ
แสวงหากิ่งไมใ้ บหญา้ ทารงั พอไดอ้ ยอู่ าศัยสองตวั เมีย
กลา่ วนินทาไม่หยดุ ความผิดของตนเองยิง่ ใหญ่ ผวั เกิดมาเป็นคน จะทาสิง่ ใดก็ใหพ้ อเหมาะกบั กาลงั
เท่ากบั ภูเขาแต่กลับพยายามปดิ บังไม่ให้ใครเหน็ ทรัพยก์ าลังความสามารถ อย่าใหใ้ ครๆ ดถู กู ดูหมิ่น
ไดว้ ่าไม่ร้จู ักประมาณตน

วรรณคดี content

๏ เปน็ คนคลาดเหยา้ อย่า เปลา่ กาย ๏ หลกี เกวยี นใหห้ ลกี ห้า ศอกหมาย
ม้าหลกี สบิ ศอกกราย อยา่ ใกล้
เงินสลงึ ตดิ ชาย ขอดไว้ ช้างยี่สบิ ศอกคลาย คลาคลาด
เห็นทรุ ชนหลกี ให้ หา่ งพ้นลับตา
เคหาอยา่ สญู วาย ข้าวเปลือก มนี า

เฉนิ ฉกุ ขกุ จกั ได้ ผ่อนเลี้ยงอาตมา

แปล คนทมี่ ีปญั ญามีความรอบคอบเวลาออกจาก แปล หากเดนิ ทางแลว้ พบกบั เกวยี นกาลงั แลน่ มา
ควรหลีกเลี่ยงใหพ้ ้นห้าศอก ถา้ เดินทางแล้วพบกับ
บา้ นควรพกเงินตดิ ตัวไปดว้ ย เปรยี บกบั บ้านทอี่ าศยั ม้าควรหลกี เลี่ยงม้าสบิ ศอก ถา้ เจอชา้ งกค็ วร
อย่อู ย่าให้ขาดข้าวเปลือกถึงเวลาต้องการจะได้มไี ว้ หลกี เลี่ยงย่สี อบศอก แตถ่ า้ เห็นคนพาลควรหลีกหนี
เล้ยี งชีพตนเอง ให้ไกลจากสายตา

วรรณคดี content

๏ คณุ แมห่ นาหนักเพยี้ ง พสุธา ๏ หอมกล่นิ ดอกไมท้ ี่ นบั ถือ
หอมแตต่ ามลมฤๅ กลบั ยอ้ น
คณุ บิดรดจุ อา กาศกวา้ ง หอมแห่งกลิ่นกลา่ วคือ ศีลสัจ น้นี า
หอมสดุ หอมสะท้อน ทวั่ ใกลไ้ กลถงึ
คุณพพ่ี า่ งศขิ รา เมรุมาศ

คณุ พระอาจารย์อ้าง อาจสู้สาคร

แปล พระคุณของมารดานนั้ ยิง่ ใหญ่เปรยี บได้กบั แปล ดอกไมท้ มี่ ีกลนิ่ หอมน้นั ล้วนเปน็ ดอกไมท้ ีม่ คี วามนา่

แผน่ ดิน พระคณุ ของบดิ าเปรยี บไดก้ ับอากาศ พระคุณ นับถอื และกลิน่ หอมนั้นก็หอมลอยตามลมไมส่ ามารถ
ของพี่นัน้ สูงเทา่ กับยอดเขาพระสุเมรุ และพระคณุ ของครู ย้อนกลับมาไดแ้ ตกต่างจากกล่นิ หอมประเภทหนึ่งท่หี อม
บาอาจารยก์ ็ล้าลึกเปรยี บได้กบั น้าในแมน่ า้ ทง้ั หลาย ฟุง้ ไปไดไ้ กลและสะท้อนกลบั มายังท่มี าของกล่นิ นนั้ ได้ คอื
กล่ินหอมของผู้มศี ีลมสี จั จะ

วรรณคดี content

๏ ทาบุญบุญแตง่ ให้ เหน็ ผล ๏ วชิ าควรรักรู้ ฤๅขาด
คอื ด่งั เงาตามตน ติดแท้ อย่าหมิ่นศลิ ปศาสตร์ วา่ น้อย
ผู้ทาสงิ่ อกศุ ล กรรมตดิ ตามนา ร้จู ริงสิง่ เดยี วอาจ มีม่งั
ดุจจกั รเกวยี นเวยี นแล้ ไล่ต้อนตนี โค เลย้ี งชีพชา้ อยรู่ ้อย ช่ัวหลื้อเหลนหลาน

แปล ผลบุญจากการสร้างบุญเปรยี บกับเงาที่ติดตาม แปล ควรหาวิชาความรอู้ ยา่ ไดข้ าด ไม่ควรดหู มนิ่
วิชาความรู้ รูส้ ง่ิ ใดแลว้ จะตอ้ งใหม้ ีความ
ตัวผู้ทาไปตลอดผู้ท่ีทาอกุศลกรรมผลกรรมน้นั กจ็ ะ เช่ียวชาญสามารถเล้ียงชพี ให้อยู่ได้จนถึงรุ่นลูก
ตดิ ตามตัวผู้กระทาเหมอื นกับล้อเกวียนทหี่ มนุ ตาม และหลาน
รอยเท้าของวัวทเี่ ดินยา่ ไปมา

วรรณคดี content

๏ กา้ นบัวบอกลกึ ตน้ื ชลธาร ๏ อยา่ เออื้ มเดด็ ดอกฟา้ มาถนอม
มารยาทส่อสันดาน ชาตเิ ชื้อ
โฉดฉลาดฟงั คาขาน ควรทราบ สงู สดุ มอื มกั ตรอม อกไข้
หยอ่ มหญ้าเหยี่ วแหง้ เร้ือ บอกร้ายแสลงดนิ
เดด็ แต่ดอกพะยอม ยามยาก ชมนา

สงู กส็ อยด้วยไม้ อาจเอือ้ มเอาถึง

แปล กา้ นบวั ทยี่ าวสามารถบอกถงึ ความลึกของนา้ แปล อย่าคิดหมายปองหญงิ ผูส้ งู ศกั ดิม์ าข้างกาย
เพราะมักอยสู่ งู จะทาใหม้ ีแต่ความทกุ ขค์ วรหมายปอง
มารยาทบอกถงึ วงศต์ ระกูลของผแู้ สดงได้ คาพดู สามารถ หญงิ ทีม่ ชี าตติ ระกูลเสมอกนั เพราะสามารถเอ้ือมถงึ ได้
บอกถึงความโง่และฉลาดของผูพ้ ูด หยอ่ มหญ้าทีแ่ หง้ หมายถึงอย่าหวงั อะไรเกนิ ตวั อย่าทะเยอทะยาน
เห่ยี วสามารถบอกถึงดินท่ีปลกู ว่ามีลักษณะไมด่ ี

วรรณคดี content

๏ ถงึ จนทนสู้กัด กนิ เกลอื ๏ โคควายวายชีพได้ เขาหนงั
อย่าเที่ยวแล่เน้อื เถือ พวกพ้อง เปน็ สง่ิ เปน็ อันยัง อยูไ่ ซร้
อดอยากเยี่ยงอย่างเสอื สงวนศกั ด์ิ คนเดด็ ดับสญู สัง ขารรา่ ง
โซก็เสาะใสท่ ้อง จับเนื้อกินเอง เป็นชอ่ื เป็นเสียงได้ แต่รา้ ยกับดี

แปล ถงึ ยากจนก็ตอ้ งมีความอดทนยอมทนกดั แปล เมอ่ื ววั ควายตายไปเราจะไดเ้ ขาและหนัง
กอ้ นเกลือกนิ ไม่ควรไปเบียดเบยี นพวกพอ้ งพี่นอ้ ง ถา้ คนตายแลว้ จะไม่มสี ิง่ ใดเหลอื อยู่ นอกจากความดี
ตนเอง จงรักษาศักด์ิศรีใหเ้ หมือนกบั เสอื ท่ีเวลาหิวก็ และความช่วั ที่เคยทาเอาไว้ใหค้ นจดจา
หาเหย่อื มากนิ เองโดยไม่ได้พึง่ พาใคร

วรรณคดี content

๏ ไปเรอื นท่านไซรอ้ ยา่ เนานาน ๏ นา้ ใช้ใส่ตมุ่ ตั้ง เตม็ ดี
นา้ อบอ่าอินทรยี ์ อย่าผร้อง
พูดแต่พอควรการ กลับเหย้า น้าปนู ใส่เต้ามี อยา่ ขาด
นา้ จติ อย่าใหข้ ้อง ขดั นา้ ใจใคร
ริร่าเรยี นการงาน เรือนอาต มานา

ยากเท่ายากอย่าเศรา้ เส่อื มสิ้นความเพยี ร

แปล ไปถึงเรอื นของผู้อ่นื อย่าได้น่งั นานควรพดู จา แปล นา้ ที่จะใช้นน้ั ควรตักใหเ้ ตม็ ตมุ่ นา้ อบทจ่ี ะใช้
ธุระใหเ้ สร็จแลว้ รีบกลบั บ้านของตนเองเพอื่ จะได้ ประพรมรา่ งกายอยา่ ใหพ้ ร่อง นา้ ปูนก็จะต้องเติมให้
ศึกษาหาความรู้หรอื ทาการงานใหเ้ สร็จถงึ แม้จะ เตม็ เตา้ อยา่ ใหข้ าดน้าจิตนา้ ใจของคนกจ็ ะตอ้ งรกั ษา
ลาบากเพียงใดกอ็ ยา่ ละความพยายาม ไว้อยา่ ทาลายนา้ ใจผ้อู ่ืน

วรรณคดี content

๏ ชา้ งสาร หกศอกไซร้ เสยี งา ๏ เพอ่ื นกนิ สิ้นทรัพยแ์ ล้ว แหนงหนี

งเู ห่า กลายเป็นปลา อยา่ ต้อง หางา่ ย หลายหมื่นมี มากได้

ขา้ เกา่ เกดิ แต่ตา ตนปู่ กด็ ี เพ่อื นตาย ถา่ ยแทนชี วาอาตม์

เมียรกั อย่รู ่วมห้อง อยา่ ไวว้ างใจ หายาก ฝากผไี ข้ ยากแท้จกั หา

แปล ชา้ งสารซงึ่ มขี นาดสงู หกศอก ไมม่ ีงา งเู ห่ามี แปลเพ่ือนกินเมอ่ื เราสิ้นทรพั ย์แลว้ กจ็ ะหายหนี
ซง่ึ มอี ย่มู ากมายหางา่ ยนกั แตเ่ พอ่ื นตายท่จี ะฝากผี
รปู ลกั ษณะคลา้ ยปลาอยา่ ได้แตะต้อง คนรับใชท้ ่อี ยู่ ฝากไข้นน้ั หายาก
มานาน รวมทงั้ เมียรกั ท่ีอยู่ดว้ ยกนั ทงั้ หมดน้ีอยา่

ไว้วางใจ

วรรณคดี content

๏ อ่อนหวานมานมติ รลน้ เหลอื หลาย ๏ ทรัพย์มสี ี่ส่วนไซร้ ปนู ปัน
หยาบบ่มเี กลอกราย เกลอ่ื นใกล้ ภาคหนึ่งพงึ เกียดกนั เก็บไว้
ดจุ ดวงศศฉิ าย ดาวดาษ ประดบั นา สองสว่ นเบด็ เสรจ็ สรรพ์ การกจิ ใช้นา
สรุ ยิ าส่องดาราไร้ เพ่ือร้อนแรงแส ยงั อีกสว่ นควรให้ จา่ ยเลี้ยงตวั ตน

แปล คนท่พี ดู จาสุภาพไพเราะยอ่ มมีเพอ่ื นมาก เปรียบไดก้ บั แปล ให้รูจ้ ักใช้ทรัพยอ์ ย่างถกู วธิ ี ใหจ้ ดั สรรปันส่วน

ดวงจนั ทร์ท่ีมดี าวจานวนมากรายล้อมประดบั ตา่ งกบั คนพดู จา ในการใช้จ่าย และเก็บออมไวใ้ ช้
กระด้างหยาบคาย ทาให้มีไม่ใครคบหาหรอื สมาคมดว้ ย
เปรียบไดก้ บั ดวงอาทิตยแ์ สงรอ้ นแรงทบี่ ดบังแสงของดาวดวงอื่น

วรรณคดี content

๏ ยางขาวขนเรียบร้อย ดูดี ๏ รปู แร้งดรู า่ งรา้ ย รุงรัง
ภายนอกหมดใสสี เปรยี บฝา้ ย ภายนอกเพยี งพงึ ชัง ชัว่ ช้า
กนิ สตั วเ์ สพปลามี ชีวติ เสพสตั ว์ท่มี รณงั นฤโทษ
เฉกเชน่ ชนชาติรา้ ย นอกนน้ั นวลงาม ดังจติ สาธุชนกลา้ กลัน่ สร้างทางผล

แปล นกกระยางมีขนสีขาวดงั ปยุ ฝ้าย เหน็ แตภ่ ายนอกกว็ า่ แปล นกแรง้ มรี ปู ร่างรกรุงรงั น่าเกลียดแตก่ ินสตั วท์ ี่ตาย

ขาวสะอาดดีแต่กินปลาและสัตวม์ ีชวี ติ เปน็ อาหาร เปรยี บเช่น แล้วเปน็ อาหาร จงึ ไม่เป็นบาปเป็นกรรมแกต่ ัว เปรยี บเช่น
คนรปู รา่ งหน้าตาผิวพรรณดี แตม่ ีจิตใจโหดรา้ ย คนที่มีชวี ติ อยใู่ นวงแวดล้อมของคนชัว่ มงุ่ ประกอบแต่คณุ
งามความดเี พอ่ื มรรคผลในภายหน้า

วรรณคดี content

๏ ความรู้ดยู งิ่ ลา้ สนิ ทรพั ย์ ๏ มิตรพาลอยา่ คบให้ สนทิ นกั
ยง่ิ ไซร้ พาลใชม่ ติ รอยา่ มกั กล่าวใกล้
คิดค่าควรเมอื งนบั กายอาต-มานา คร้นั คราวเคยี ดคมุ ชัก เอาโทษ ใส่นา
เพราะเหตุจกั อยกู่ ับ เรง่ รู้เรยี นเอา รู้เหตุสิง่ ใดไซร้ ส่อสนิ้ กลางสนาม
โจรจกั เบยี นบ่ได้

แปล การใฝ่ศกึ ษาหาความรู้ ไม่วา่ ในยุคสมยั ใดการเรียน แปล อย่าชดิ ใกลส้ นทิ กบั คนพาล เพราะคนพาล

ถอื เป็นสง่ิ สาคัญ ดังนน้ั จึงควรขยันหม่ันเพยี ร เพราะความรู้ จะไมม่ ีความเป็นเพื่อน นึกเคอื งเราเมอ่ื ใดกจ็ ะหาเรื่องเรา
ไมม่ ีใครสามารถขโมยไปไดแ้ ละยังสามารถใชเ้ ล้ยี งชีพของตน รู้ความลับใดของเราก็จะเอาไปเปดิ เผยใหค้ นอื่น ๆ รู้
ไดอ้ กี ด้วย

วรรณคดี content

เห็นท่านมอี ยา่ เคลิ้ม ใจตาม
เรายากหากใจงาม อย่าคร้าน
อุตสาหพ์ ยายาม การกิจ
เอาเย่ียงอย่างเพื่อนบา้ น อย่าทอ้ ทากิน

แปล เมื่อเหน็ ผู้อน่ื มงั่ มีกว่ากไ็ ม่ควรโลภ ไมค่ วรอยากมีอยากไดต้ ามคนอืน่ แม้จะ

ยากจนกใ็ ห้หมัน่ ทามาหากิน อย่าเกยี จคร้านและท้อแท้ ใหร้ ูจ้ ักใช้ชีวติ อยา่ ง
พอเพียง

การสรรคา คณุ ค่าดา้ นวรรณศิลป์

- การซา้ พยางค์หนา้

ห้ามเพลงิ ไว้อย่าให้ มคี วัน เสียสินสงวนศักดิไ์ ว้ วงศ์หงส์
หา้ มสุริยแสงจันทร์ ส่องไซร้ เสียศกั ดิส์ ปู้ ระสงค์ สิง่ รู้
ห้ามอายุใหห้ นั คนื เลา่
หา้ มด่ังน้ไี ว้ได้ จงึ่ ห้ามนินทา เสยี รูเ้ รง่ ดารง ความสตั ย์ ไวน้ า
ชพี ม้วยมรณา
เสยี สตั ย์อยา่ เสยี สู้

การสรรคา

- การเลอื กใชค้ า ๒ พยางคห์ นา้ ใหม้ เี นอ้ื ความตอ่ เนอ่ื งกนั

เพอ่ื นกินสิน้ ทรพั ย์แล้ว แหนงหนี
หางา่ ยหลายหมนื่ มี มากได้
เพ่อื นตายถ่ายแทนชี- วาอาตม์
หายากฝากผไี ข้ ยากแท้จักหา

การมองโลก

ผ้แู ตง่ มีมุมมองในการเช่ือมโยงสง่ิ รอบตัวกับคาสอนท่เี ป็นนามธรรม เพอ่ื ใหผ้ ู้อา่ นเขา้ ใจได้งา่ ย

สนมิ เหล็กเกดิ แตเ่ น้อื ในตน โคควายวายชพี ได้ เขาหนงั
กนิ กัดเนอื้ เหลก็ จน กร่อนขร้า เปน็ สิง่ เป็นอนั ยัง อยไู่ ซร้
บาปเกิดแตต่ นคน เป็นบาป คนเด็ดดับสญู สัง- ขารร่าง
บาปย่อมทาโทษซ้า ใส่ผบู้ าปเอง เป็นช่ือเป็นเสียงได้ แต่รา้ ยกับดี

➢ เชือ่ มโยงลกั ษณะของการเกดิ สนมิ ใน ➢ เชอ่ื มโยงประโยชนท์ ไ่ี ดจ้ ากอวยั วะของสตั ว์
เหล็กกบั การทาบาปของคน กบั ความดขี องมนษุ ยเ์ มอ่ื สญู สนิ้ ชวี ติ

สรปุ บทเรยี น โคลงโลกนติ ิ

ความเป็นมา ขอ้ คดิ • การระมัดระวังในการแสดงออก
• ความขยนั หมั่นเพยี ร
นาคาถาบาลมี าแปล แล้วเรียบเรียงเป็นโคลงสี่-สุภาพ • การคบคน • การปลอ่ ยวาง
ในคราวบูรณะวัดโพธิ์ สมเด็จฯ กรมพระยาเดชาดิศรก็ทรง • ความใฝ่รู้ • การพงึ่ พาตนเอง
ชาระโคลงของเดิม แล้วจารึกบนแผ่นศิลาท่ีศาลารอบพระ • ความกตัญญู • ความอ่อนน้อม ประมาณตน
มณฑป • การมไี มตรี • การลมุ่ หลงในอานาจ
• การมที ฐิ ิ • การรักษาความสัตย์
ผแู้ ตง่ • การยึดมัน่ ในความดี
• การไมป่ ระมาท
สมเดจ็ พระเจา้ บรมวงศเ์ ธอ กรมพระยาเดชาดศิ ร
พระราชโอรสในรชั กาลท่ี ๒ กบั เจา้ จอมมารดานม่ิ วรรณศลิ ป์

ลกั ษณะคาประพันธ์ • การสรรคา (โคลงกระท)ู้
• การเช่ือมโยงสิง่ รอบตวั ให้เขา้ กบั ข้อคิด คาสอน
• โคลงสส่ี ภุ าพ • โคลงกระทู้

โคลงโลกนติ ิเปน็ วรรณกรรมทรงคุณคา่ ท่นี าเสนอคาสอน ข้อคดิ ในด้านตา่ ง ๆ ทเ่ี ปน็ ประโยชน์ต่อการดาเนินชวี ติ ทงั้ ในอดีตและปัจจบุ ัน

สวัสดี

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดียม