w Mata'y pinipiringan, ang iba nama'y nagbubulag-bulagan takot makita ang nangyayari sa paligid takot harapin ang katotohanan. Pilit tinatakpan, ang mga taingang binubulungan sigaw ng taong bayan tila hindi pinapakinggan, bingi-binigihan kung tatawagin ang mga taong nakaupo minsa'y tinitingala na natin kailan sila tatayo? Pag eleksyon siguro ulit, sabay abot ng bigas at delata sa atin— Pilit pinuputol ang dila, di makapagsalita kung minsa'y nabubulol, nauutal sigaw ng masa tila binabalewala minsan kang magsalita malagutan nang hininga dapat handa mong harapin. Di ako bulag, Di ako bingi, at mas lalong hindi ako pipi pero yun ang gusto ng mga nakaupo sa itaas ang manatiling api ang mga inaapi, ang manatiling makapangyarihan sila laban sa nakararami biyayang masasabi pero hindi para sa mga minsan nang itinanggi. Tula ni Mickha Ella Comoda Debuho ni Aron N. Anastacio 51
w SUS Me Tula ni Precious Joy A. Deuda Pagruluwasan mi sa Polus, Nailing ko si Gray. Yaon nagascan sa Medbay Asin siya nagadan tulos. Sa kurab na namatean, Ako duminalagan Asin sakong nalingawan Ireport ang gadan. Bigla sanang nawaran Ki ilaw sa dalan. Nagligad an duwang minuto, Nawara na su kaiba ming tulo. Emergency Meeting samong ginibo. Dangan inapot kun sisay kaidto Tinaram kong bako ako Ta kaibanan ko si Blue sa O2. Labi-labi an sakong kaogmahan Kan nailing ang "Victory" sa ampangan. Dae ninda nagkamaralayan Na ako saro sa paragadan 52
w Debuho ni Jeremiah B. Cordial 53
The Drought that Haunts by Crizelle Reniva Shouts were uttered with parched voices, And in the whispers they were loud and heard, The blinds were seeing of the truth, The poisons and sweet promises are on the loose, In the air and on the streets they abuse, And like Judas' kiss, with the lightest brush, they bruise. The unfortunates were grateful for the scrapes, Gold was served and shining on some other's plate. Beneath the rich man's mantle is a table gleaming with food, And as the rain outside heavily poured, There were souls who endured, And at a faraway place, mananitas occured. The months and days eclipse, On the near-empty jar of water they sip, Hoping for the days that crawl to run, And the nights to be one with the sun. The chaos was rising on its feet, There were shadows singing behind, there were monsters dancing to the beat. They circled- and circled again, Twirling in all the corners, in clarity they feign. And so the endless flight of battle endures. Only the thought of a brighter tomorrow, reassures. 54
55 Photo Manipulation by Aron Anastacio
It was a cold, dark place and my memories seemed a little fuzzy to even remember how I got there. There were four men with flashlights, gloves and masks who were trying to conceal something on the floor with a tarpaulin. They cordoned off our surroundings with yellow tapes that hurt my vision even more. We were in what looked like a storage house. The doors were a tad open so I could slightly see how the grasses danced with the wind. On the ground, I could see a Salakot, worn out, looking like it had fought the sun and monsoons for the longest time. “Let’s just tell them he fought back. It’s our Chief’s command.” said by one guy to his companions. “You think they will believe that?” protested by another. His deep voice was a little shaky. “Look. We were ordered to do this. Let’s get this over with. I still have to go home!”, the guy shouted back. I could not see their faces and the faint light in the murk wasn’t much of a help either. They started packing things up. They all looked at what they covered on the ground and spat on it. They even put a signboard on top of it and celebrated with a laugh. “Wait. Let me put this on his pocket first.”, one of the men slid a small pack of Sullied Soil by Miko Pura First Place, Flash Fiction Writing 56
a sachet under the covering and they all stepped outside, hopped on their car and rode away. The day after that, a man was found in the middle of a farm inside a house. Breathless. Bloodstained. Dead. Our country is a cold, dark place and my memories are final - ly coming back. I can now recall how they shot me while I was walking in the middle of the night, coming home from work in the farm, only to be slaughtered by people in uniform. For the last time, I saw my Salakot, time worn, giving in finally to the punishing sun and monsoons. by Miko Pura First Place, Flash Fiction Writing Illustration by John Owen Pamplona 57
w Sa hapag ng magulo at maduming mundo Lahat ay kasalo Ang iba'y taga hain, ang iba'y nakikikain Ang iba'y taga tingin lang sa malayo At mayroong isang nakatago Malinis at ang pangala'y mabango Bago humarap sa hapag ng sistemang magulo Ligtas sa kasalanan, sapagkat nakapag hugas kamay na ito Sinong mag-aakala na sa lahat ng kasalo, siya ang may sala Ngunit bukas, makalawa, isa na siya sa biktima Lumuluha ang kanyang mga mata Ngunit may halong ngiti at nakatago ang saya Hindi ba't kahanga hanga ang pagbabalat kayo? Sa umaga'y, tagapagpatupad ng batas Sa gabi'y taga bali nito Ang oras ng pagiging tapat at totoo ay limitado At sa lahat ng naghuhugas ng kamay, siya ang pinakamatalino Sa paghuhugas ay hindi lang dumi ang naaalis sa kamay nito Ang Hapag Kainan ni Paula T. Sarampote Unang Gantimpala, Pagsulat ng Tula 58
w Kundi pati ang mga katakot takot na krimeng sa isipa'y paulit ulit ng binuo Naisakatuparan sa loob lamang ng tatlong minuto Ang mga biktima, sa hapag ng sistema Bagama't bago at pagkatapos kumain ay naghuhugas din ng marahan Ngunit tila, iba ang tadhana sa mga taong hangad lamang ay kalinisan Sapagkat sa huli, sila ang may sala, ang nagbabayad ng kasalanan ng iba Totoo, magulo ang sistema ng bansang ito At isang tanong lang ang nais kong ipukol sa'yo Naghuhugas ka ba ng kamay para maalis ang dumi sa mga kamay mo O para mapagtakpan ang patong patong na mga kasalanan mo? Debuho ni Alyssa Nicole Buencamino 59
w “Sarado su bintana, sarado ang pintuan. May nag kakatok nin tok tok tok. May suminuriyaw ki balut, balut penoy! May nagsasayaw nin aring aring aring king king”. Habang maugma mi iyang igkakanta kang sakuyang tugang biglang kuminurahaw si mama. Alas sais na naman kang banggi. Madiklom na asin madadangog mo na ang mga ribok kang mga gamgam sa palibot kang mga kaharungan. Dagitunon si mama habang igsusuriyaw ang samuyang pangaran. “Soledad buda Marieta! Tumunong na baya kamo kang pagkawat nindo dyan ta makaraon na kita”. Kuminaripas man tulos kami kang tugang ko pasiring samuya. Pag laog mi sa harong nahiling ko si papa na malainon ang hiling samuya.’’Oh ano pa ighalat nindo dyan? Maghugas na daw kamong duwa kang kamot nindo.” Ugmahon ako kang aldaw na ito. Masiramon su isira mi. Ito bagang ginisang sardinas tapos nilagan ki bunay. Malang pag namit kang pakaluto ni mama. Habang kami naga karaon maugmahon ang pag urulay ulay mi sa lamesa. Si tugang kong si Marieta naga isturya kang saiyang kaulay na aki daa ni Tiyo Eman. Ig isturya niya na kikaputan daa kaitong aki ni Tiyo Eman ang kamot niya. Pakasabi kaito ni Marieta ay mala tas kinurusing siya ni mama. Sabi pa naman ni mama “Ikang babaknit ka para dyesisais anyos ka pa sana may kakapot kaputan ka naman ki kamot. Pakaray dyan. Umadal ka muna”. Pakasabi kaito ni mama naga ulok na sana kami ni Marieta tapos sabay hungit kang maluto. Pakatapos Istorya ni Soledad ni Jimmy M. Celeste Jr. Unang Gantimpala, Pagsulat ng Maikling Kwento 60
w ko magakaon puminasiring na ako sa lababo asin naghugas garay kang sakuyang kamot para mahali su langsa kang sardinas. Uruatyan nadangog ko si papa naga paaram kay mama na mahali muna siya ta dumanon niya si Padeng Kanor niya. Si mama dai na nagsuway ta imbis wara ng ribok. Sa isip isip ko kaito maduman man sana siya ta makiinuman tapos pag uli kami man sana ang riribukon. Ako palan si Soledad. Dyesinwebe anyos na. Sa ngunyan pag aadal ang sakuyang igaatupag. Kada man sabado buda domingo minatabang ako kay mama magibo ki baduya buda sinapot ta ililibot niya man pagkahapon. Urualdaw si mama naga libot kaya minsan kami sana kang tugang kong si Marieta ang nawawalat sa harong. Ang sakuyang ama pirmi man wara sa harong. Yaon siya pirmi duman sa padehon niya na si Kanor ta nagakasundo sinda pirmi sa pagbulang. Kapag nawawalat kami ni Marieta sa harong iagihan man kami kang tiyuon mi na si Donisio. Pag nagba bantay samo si Tiyo Donisio minalain ang kutob ko saiya ta malainon kung makahiling samo ni Marieta. Minsan pa ngani minarayo kami ni Marieta ta bigla na sana iyan madulok samo tapos mahapot kung sain pwede maghugas ki kamot. Pakasimbag ko saiya tulos man akong minahali. Dipisil bati ngunyan ang panahon ta bati may pandemya. Kung may mangyare baga samo dipisil makahagad na tabang. Kada mauli si mama maugmahon kami kang tugang ko ta may dara siya pirmi samo na kakanon na masiram. Pero nahahalata ko man na ihalat ni Tiyo Donisio si mama mag uli tapos kada pag uli ni mama mahugas muna siya kang saiyang kamot tapos saka makikipag ulay kay Tiyo Doni61
w sio sa kusina. Ugmahon pirmi si mama pag naga ulay sindang duwa. Ako man naga ngalas pero igpabayaan ko na sana ta baad arog man talaga sinda kaito ta magpinsan man sinda. Sarong aldaw nagsabi si mama na maduman siya sa madehon niya na si Yolanda. Manlinig daa siya ki kuko ta sayang man daa. Pambakal mi naman ito ki bagas. Syempre kami na naman nawalat ni Marieta ta si papa yaon na naman duman sa padehon niya. Naga simbag ako kang sakuyang modyul kang biglang nag abot si Tiyo Donisio. Syempre hinangon siya ta grabe daa su init tapos naka face shield pa siya buda face mask ta baad daa madagitan daa siya kang mga tanod dyan sa may luwasan. Paka abot abot niya bigla akong kinutuban. Malainon pagmati ko. Hanggang sa nagduman si Tiyo Donisio sa kubeta ta naghugas kang saiyang bitis. Pakaluwas niya inapod niya si Marieta tapos sinugo na magbakal duman ki tinapay buda coke duman sa bakery. Ako man igsabihan si Tiyo na siya na ang bumakal ta bati harayo ang bakery tapos nangisnit na. Pero pakatapos ko magtaram kaini si Marieta diretso man dulok kay Tiyo Donisio tapos kinuha su kwarta ta mabakal daa siya tapos may coke man daa. Dai na akong maginibo ta bati dai man ako saiya makaiba ta may igtapos akong simbagan. Sinabihan ko na sana si Marieta na mag ingat asin syempre dai ko siya pinaluwas na daing face mask. Kami sana ni Tiyo Donisio sa harong. Naiirita ako ta malainon siya makatitig sako hanggang sa nagtaning siya sa may sakuya. Dai ko sana siya igpansin asin igpabayaan ko sana. Atyan naghapot siya kung may ka ilusyon naman daa ako. Tulos ko man siyang sinimbag na mas tuon ang atensyon ko sa pag adal kaysa sa uru ilusyon 62
w na an. Pakasabi ko kaini bigla niyang kinaputan su hita ko. Dai ako katio makahiro. Naga tarakig kaito su laman ko hanggang sa diit diit niyang igtaas su kamot niya asin ighapros ang maselang parte kang sakuyang lawas. Grabe ang kidit ko kaito hanggang sa naisip kong sikuhon siya tapos madalagan ako. Pero bago pa man ako magkadalagan nagunutan niya na su buhok ko. Naga kurahaw na ako kaito. Grabe ang pang gigigil niya sako. Tinangko niya ako sa may pintuan kang kwarto. Nangruluya su lawas ko hanggang sa natumba ako. Kinaladkad niya ako pasiring sa kubeta. Dai akong maginibo. Dai ko mahiro ang sakuyang lawas. Makusugon ang pwersa niya. Nagahagulhol ako kaito. Dai ako makasuriyaw ta nakapatong siya sakuya asin igtakupan niya ang ngimot ko gamit ang saiyang kamot. Grabeng kulog ang namamati ko kaito hanggang sa natapos si Tiyo Doniso. Tulala ako kaito. Dai ko aram gibuhon ko. Dai ako makataram. Pakahugas ni Tiyo Donisio kang saiyang ari sinabihan niya man ako na maghugas kang sakuyang kamot lalo na ta may mga dugo ini dahil sa kamrot niya. Pakatapos niya diretso siya luwas tapos sakto na yaon naman si Marieta. Ighanap ako kang tugang ko tapos nadangog ko si Tiyo na nagsabi na naga karigos daa ako. Buminuhat ako sa kinatutukawan ko asin duminiretso sa kwarto na gari wara sanang nangyare. Grabe ang pag ati ko sa lawas ko hanggang uminabot na su pagdalom asin huminale na si Tiyo Donisio. Bago siya magahali dinuman niya ako sain nagbanta sako na kung mag usip daa ako gagadanon niya si Marieta asin si mama. Sa sobrang takot ko tuminikom na sana ako. Sarong bulan ang naglipas kang nangyareng panghahalay sako ni Tiyo Donisio. 63 Larawang kuha ni Arcel James Cruz
w Kada magkaturog ako iyo pirmi ang naiisip ko. Minsan man dai na akong ganang magkaon. Hanggang sa nakahalata na sako si mama. Solo ako sa kwarto tapos luminaog siya asin hinapot ako kung may problema ba ako. Dai ko na napugulan su hibi ko. Kinugos ko si mama asin sinabi ko na hiniro ako ni Tiyo Donisio. Kang pakasabi ko kaito bigla bang nagkalintar su talinga ni mama asin sinapak ako. Dai niya ako igtubudan. Sinabihan niya ako na kung manlain lain daang isturya igibo ko. Sige ko lang na hibi. Nata arog kaito. Huna ko ako ang susurugon ni mama pero nata mas igkampihan niya si Tiyo Donisio. Pakatapos kang aldaw na ito dai na ako nagluluwas sa kwarto. Maluwas lang ako kapag mahugas ako kang kamot ko buda makakan. Sarong aldaw kami sanang tulo na papa buda kang tugang ko ang natada sa harong. Turog kaito si Marieta. Kami sana kaito ni papa ang nasa sala. Buyungon si papa. Atyan nagtindog siya asin puminasiring duman sa kwarto ninda ni mama. Habang turog si Marieta naga asikaso ako sa harong. Nanamod samod man lamang para pag abot ni mama maaliwalas man lamang ang harong. Uruatyan inapod ako ni papa. Pipaduman niya ako sa kwarto. Nagsunod man tulos ako ta baad rumibok pa siya. Pag laog laog ko sa kwarto biglang may nag puot sa ngimot ko. Dai ako makasuriyaw. Pigpirit kong makawara sa kamot ni papa pero dai ko kaya ang saiyang kusog. Dai akong maginibo. Naga turo na sana ag luha ko. Dai ako piparibok ni papa. Ig hinghing niya pa sa talinga ko ‘’ Madali man sana kita baby. Pagbigyan mo na si papa mo’’. Dai akong maginibo. Sige ko sanang hagulhol habang igibo ni papa ang muya niyang gibuhon. Pakatapos ni papa bigla niyang 64
w sinabi sako na dai daa ako magsabi maski kay isay kundi gagadanon niya daa kami ni Marieta. Pakasabi niya kaito luminuwas na siya asin nahiling ko siya nagduman sa lababo ta naghugas ki kamot. Tulala ako kaito buong hapon. Dai ko aram gigibuhon ko. Muya ko magduman kina lola pero dai ako makaduman ta mahal ang pamasahe na mas lalo pang pinamahal dahil kang pandemyang ini. Dai ko na aram gigibuhon ko. Habo ko na mag istar sa harong ta aram kong mauutro ta mauutro ito pero dai akong maisip na paraan lalo na ta naka quarantine pa asin bako pa normal ang gabos. Grabe ang pasakit na namati ko. Kung dai sana talaga nagadan si ate ko may madudulukan kuta ako ngunyan. Binayaan man kaya tulos ako ni ate. Grabe naman gayod su depresyon niya sa online class kaya kinitil niya man su saiyang buhay. Paka abot ni mama hali sa pagtinda tulos ako buminuhat. Madulok na kuta ako saiya kaso duminiretso siya sa kusina asin nahiling ko duman si Tiyo Donisio iga hadukan si mama. Kaya palan grabe su pagkampi niya kay Tiyo Donisio ta may relasyon man sinda. Buminalik ako sa kwarto. Pagmati ko buminagsak sako ang langit. Nata kaipuhan ko ini maranasan. Grabeng pag abuso pero ni saro wara akong mahagadan nin tabang. Tuminuro su luha ko asin kuminua akong papel buda notebook asin suminurat. “Marieta, pasensiya na kung mahali naman si ate ha. Kung mababasa mo ini muya kong isipon mo na padabaon taka. Tandaan mo na dai kang sala. Si mama asin si papa ang nagpabaya. Sinda ang naghugas kamay.” Huminagulhol si Marieta kang nabasa niya su diary ni ate niya. Dosmil baynte tres na. Duwang taon na nakalip65 Larawang kuha ni Arcel James Cruz
w as puon kang kinitil ni Soledad ang saiyang buhay. Tapos na su pandemya pero natapos man tulos su laban ni Soledad. Normal kuta ang buhay niya kung dai sana siya naging biktima kang paghahalay kang sakuyang tiyuon buda ama. Dai siyang madulukan kaito ta kulong kami sa harong ta may pandemya. Sa ngunyan nakakulong na ang sakuyang ama. Ang sakuya man na ina binayaan man kami. Maski anong hugas ki kamot ang gibuhon ninda dai mawawara ang digta sainda. Digta na dai mahahali kang tubig. Digta na naka ukit na sainda. Ang sakuyang ate Soldedad biktima kang pang aabuso. Grabe ang peligro kaito sa luwas kaya pighuna mi na mas ligtas kami sa laog kang harong pero sa laog palan mangyayare ang peligro. Maghugas daa pirmi ki kamot ta nganing mahali ang ati. Pero dai ta maitatanggi na maati man garay ang satong mga kamot. Naghugas kamay si papa tapos Tiyo Donisio. Pinaluwas ninda na dai niya man hiniro si ate pero ito na sinda ngunyan naga bayad sa laog kang kulungan. Maski anong paghugas ang gibuhon ninda maati man garay sinda. Naghugas kamay si mama. Siya su dinulukan ni ate pero siya man ang naglaag kay ate sa peligro. Ngunyan wara na siya. Uminiba na duman sa lalake niya pero dai niya mahahali ang digta sa saiyang kamot na maski anong paghugas niya saro siyang maraot asin pabayang ina. Si ate Soledad nagadan. Solo akong namuhay. Sakuyang ighahapot pirmi nata dai ako dinulukan ni ate? Nata dai siya nagsabi? Nata kinitil niya tulos su buhay niya? Naghugas kamay man kaya siya? 66
w 67 Photo Manipulation by Aron Anastacio
w Nagising ako. Hindi ko alam kung ano ang nangyayari. Bakit ang daming tao sa labas? Bakit nagkakagulo? Pagtingin ko sa aking relo, bumulagta sa’kin ang oras na alas kwatro. Ang aga pa. Dumiretso ako sa kusina upang magluto ng agahan naming pamilya. Itlog, sardinas, sinangag, tinapay, at mainit na kape. ‘Yun! Kumpleto na! Pagkatapos kong magluto, naghugas ako nang mabuti ng aking mga kamay para iwas sakit lalo na’t laganap at nagkalat ang iba’t ibang mikrobyong nagdudulot ng napakaraming karamdaman. Akmang pupuntahan ko na sana ang aking mga magulang upang tawagin para kumain ngunit ako’y napahinto nang makitang may bago na namang kamot sa aking hita. Pangatlo na ito. Ang isa ay sa aking braso at ang dalawa naman ay sa aking kanang hita. “Nakababahala na ito,” tanging naitugon ko na lamang. Dali-dali kong tinawag ang bunso naming kapatid upang ipag-bigay alam sa kanya ang natuklasan ko. “Hala! Lagot na! Ina-asuwang ka talaga! Sino naman kasi ang kakalmot niyan? Unang-una, mag-isa ka lang naman sa kwarto. Pangalawa, wala naman tayong alagang hayop na pwedeng gumawa niyan. Pangatlo, imposible namang kagagawan mo ‘yan sapagkat wala ka namang mahahabang kuko. Ano pa nga ba? Ina-asuwang ka na talaga! Tignan mo o! Kalmot ‘yan gamit ang daliri ng tao!” Nanindig ang aking balahibo. Tila naging karera ang takbo ng tibok ng aking puso. Hindi ko na alam, wala na akong alam. “E, hindi nga ako ina-asuwang!” pabulyaw kong sabi. “Edi don’t,” palitada naman niya sabay irap. “Nye! Naol nakikita ang kalmot,” dagdag pa niya. “Nakikita ang kalmot, because?” pabiro kong sambit. Kababalaghan ni Jenelyn B. Borres Ikalawang Gantimpala, Pagsulat ng Dagli 68
w Bigla siyang sumeryoso. Nakatatakot. Nagmistulang galit ang kapatid ko. Bigla siyang pumasok sa kwarto ko… Nabigla ako. Pagbukas ko ng aking pinto, naro’n siya, umakyat sa aking kama. Nanlilisik ang kaniyang mga mata. “Naol nakikita ang kalmot ‘di ba? E ang 15B ng PhilHealth hanggang ngayon hindi makita-kita!” Nabigla ako. “O, eto! Eto ang mahabang tinidor na gamit mong pang-kamot! Hunghang! Hindi lamang naalala. Kung hindi ko pa hinalungkat ang kama mo hindi ko pa malalamang hindi ka naman ina-asuwang! Tanga!” Natawa na lang ako. “Bili-bili na kayo ng pangkamot, bente bente lang!” “Kuya, isa sa’kin!” “Kuya, ako rin, dalawa!” “Ako rin please! Kating-kati na ‘ko!” “Hoy isa-isa lang! Pila kayo, pila! Sundin niyo ang protocols. Social distancing, social distancing!” Ah, kaya naman pala maingay sa labas. Ako nga pala ang nag-imbita kay tatay upang magbenta rito sa aming lugar. Ang sarap kasi sa pakiramdam ng tinitinda niyang hugis tinidor. Hehe. “Ma, pa, mga mahal kong kapatid! Kakain na tayo! Labas na kayo riyan.” Ayun nga, wala namang aswang; hindi naman ako ina-asuwang. Nye, naol! “Pero ang 15B talaga ng PhilHealth, nasa’n kaya?” pabulong kong sabi habang nginunguya ang itlog. “Ayun! Binulsa na ng PhilHealth! Ngayon ay naghuhugas-kamay sila, sinasabing hindi naman nila binulsa! Mga hangal!” singit ng aking kapatid. “Anubayan! Galit na galit? Gustong manakit? Emre! Inuutusan kitang patahimikin ang aking bunsong kapatid!” tanging nasabi ko na lamang saka ko pinagpatuloy ang pagkain ng aming agahan. 69 Photo Manipulation by themepack.me
Hindi alintana ang panganib, sa bawat pag-alis at pagbalik. Na maaaring sa pagsasagip, ay sariling buhay na ang kapalit. Sila ang makabagong bayani. Sundalo ng kaligtasan, at pag-asa ng marami. Ikaw at ako ay kanilang kakampi, sa digmaan na tayo ang magwawagi. Sandata ay pagsunod sa tama at dapat. Kalasag ay pag-iwas at pag-iingat. Sa araw-araw na paghuhugas, pamilya ay naililigtas. Sa banta ng sakit, tiyak na makakaiwas ng higit. DALAWAMPUNG SEGUNDO O HIGIT PA ni Justin L. Llona Ikalawang Gantimpala, Pagsulat ng Tula 70
Sa loob ng dalawampung segundo, panibagong buhay ang naisalba. Sa loob ng dalawampung segundo, ating nasuklian ang paghihirap ng iba. Ang manatiling ligtas ay tunay na mahalaga. Panatilihin at ugaliin pa. Kulang ang dalawampung segundo o higit pa, Upang magpasalamat, sa mga bayani ng pandemya. Habangbuhay kami ay sasaludo, Kayo ang aming bayani. Kayo ang aming sundalo. DALAWAMPUNG SEGUNDO O HIGIT PA ni Justin L. Llona Ikalawang Gantimpala, Pagsulat ng Tula 71 Photo Manipulation by Janes Villea
w Severely hampered by waves of the pandemic, she was swept with full despair. She was one of the hundreds of laid-off workers; she was cut to the heart. She was world-weary; she was bored. Having been stripped away from her dearest work, she now has no activity to navigate. She indulged to so much distress. She would start from scratch, having nothing, having no one. Darkness. Darkness has made her blind. Darkness has crept up the list of her priorities. Because of her unilluminated soul, someone took control over her. Someone. As days passed days, she lost her mind, but she did not know how it happened. That "someone" possessed complete access over her. But again, she did not know. She became happy while being sad. She was caught up with the yokes that continuously burdened her. But she did not know. There were turnarounds. The only thing she knew was that she was enjoying the days of gloominess. Yes, she was taking delight with it on the spur of the moment. She loaded her calendar and drained her bank account for meaningless and sinful activities, but she did not know. She vetoed massive opportunities for her good and agreed on wicked schemes she was not aware it was. She has been on edge. She became immoral because of that "someone". She thought that there were no bounds to her deviltry; Laughter After Laughter by Jenelyn B. Borres Ikalawang Gantimpala, Pagsulat ng Maikling Kwento 72
w she thought. As she was preparing another room for a new corpse, she laughed. She then smirked and voiced her complaint, "Why did you try to defeat me? That's what happens to people who are trying to save their lives!" She washed her knife, and it suddenly turned red. She again laughed; this time, she laughed her heart out, all out. There were already ninety-six corpses beside her. Just ninety-six. Far lesser from her last month's captive. She did not know that things would be this awful to her. She did not expect. She was happy for minutes but abruptly, her thoughts changed her mood; she was bombarded with the idea of there was not a thing for her to hold back her furious rage. She then contracted her lips into a frown and said, "What have I got to be proud of? Someone's having eight hundred forty-three and I only got ninety-seven!" She went upstairs where the ninety-six corpses were and there she tried to think all the junk that was a mile-long she was not able to reconcile with the day before. There she gone wild and threw all the things she was able to grab ahold of. As she was stretching her arm toward the pocketknife adjacent to her right, she made sure that she's being unnoticed. Still having her eyes left closed, she meticulously untied the knot around her hands while her own blood is dyeing her pale-colored dress that matched with her bold-red denim jacket. She washed her hair with water. It became red. The next thing she did was she disengaged all the 73
w lanyards attached to her body. Making no sound, she headed upstairs, unrushed. "I endeavored to defeat you. I tried to fight for myself. I just waited for an opportune time while pretending I was not part of that ninety-seven corpses. So long as you are completely deceived, there I vowed to come roaring back. Now, get a taste of what you tirelessly do!" She immensely stabbed and endlessly stomped her hopeless mother while she was uprightly positioned on the floor, assailed with ache and racked with much pain. "One, two, three...ninety-five, ninety-six, ninety-seven!" She counted while pointing her index finger to her mother as she cited the last number. "We switched places. I did not know." She washed her mother's dress and it turned red. Everything turned red. For the first time, she laughed. She laughed her heart out, all out. "At last, I am able to get rid of my futile mother. Pretending to have no responsibility, huh? Acting like you have no daughter to take care of, huh? You had the chance to take into consideration all the opportunities the universe gave you! What did you do? You let it all waste away! You thought that having corpses that are littered upstairs an achievement? You fool! That's what happens to people who let evil rule over their lives! Now, I am going to find a mother of my taste! Someone who will warrant me a desirable life, someone who is responsible and is not easily robbed of her individuality!" She laughed and suddenly… someone also laughed. 74
w v Graphics by Maedhyne Alim 75
We heard it since last year, It created extreme fear, Deaths that made us tear, And our health care is on rear, Heath sector encourage cleansing, The only thing that we are clinging, Obligated to protect our being, People doubt if the government is caring, Hand washing and social distancing, No one seems to be protesting, Single way the vulnerable worth protecting, Yet many leaders are pretending, Pretending to be pious, To be conscious, Giving consensus, And help that is continuous. Yet before hand washing is the norm, They always did it since before, By any shape and form, They are the only ones can high soar, It got worse during pandemic, A haywire within economic, Employment became problematic, People starve in an automatic, Cleansing by France Angelette Grageda Ikatlong Gantimpala, Pagsulat ng Tula 76 Photo Manipulation by Media Stock
The past they say there is no virus yet, Trusting the dog without even fret, Letting in couriers and made the country a nest, All of them walking without suspect, Now many died because of their neglect, They say the people connected direct, Though the money they indeed collect, It never had the chance of people to connect, Corruption got even worse, Our country’s everlasting curse, Followers of the scarlet hound, Burning our fatherland into the ground. People of the country washes their hands often, Especially if the crimes are then forgotten, With their intentions that are rotten, All the taxpayer’s money was taken, Grasping the benefits of all as token, Blood running down the sink, Flushed by the water and its stink, Though its hard to remove as ink, Yet we are manipulated not to think, Is it the virus being washed away? Or the crimes being brushed off as okey? They are stealing our health care today, When will the people realize of what it convey? The truth being watered down, The voices they all drown, This should be given a frown, Yet we are deceived of its small town. 77
We must open our eyes for the truth and reality, We are being sold to others and erase our identity, This will not help our own equity, We are our very own entity. We are in the sewers of our country, Being flooded by the bloody water for almost eternity, Made to believe that this is for prosperity, No clean water to encourage our ability. When will we all wake up in this nightmare? They are cleansing our mind as if they care, We are being chased like a hunted hare, How long would we really bare? We aren’t even free, We are imprisoned by all these taxes and fee, There is no future that I can see, If you and I get manipulated and treated as flee, Juan is a tough man you saw, But now he’s on his knees and pecked by a crow, He is in tears as he’s dying slow, Is this what you want your future kids to know? Is the cleansing really is to clean? What does it really mean? Is it for the people of this country? Or the greed of those who are power hungry? Only you and I know the answer, We all have the power, We can face this together, And make our struggles be lighter. 78
Illustration by Frances Bitancur 79
w 80
w PASASALAMAT Kung ikukumpara sa paghuhugas ng kamay, lubhang kulang ang dalawampung segundo upang buuin itong Talaan. Gayundin ang dalawang kamay upang isulat at iguhit ang higit sa dalawampung akda’t debuho. Ang bahaging ito ay handog sa mga malikhaing isip at kamay na binigyang buhay ang mga nakalipas na pahina. Sa mga manunulat at graphic artist sa loob at labas ng publikasyon na ibinahagi ang kanilang oras at talento sa pagsasakatuparan nito, maraming salamat. Hanggang sa susunod na Talaan na ating pupunan ng kulay at letra. 81
The Official Student Publication of Bicol University College of Business, Economics, and Management PROBE. WRITE. EXPRESS.