เทคนิคการฝีกอบรมและการเลือกใช้

เทคนิคการฝřกอบรมก็คือ üิธีการที่üิทยากรใชšในการนำเÿนอเนื้อĀาÿาระคüามรูšแนüคิด üิธีการ คŠานิยม รüมทั้งกิจกรรมการ เรียนรูšอื่นๆ ที่üิทยากรนำมาใชš เพื่อใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมมีคüามรูš ทักþะ Āรือปรับเปลี่ยนทัýนคติตามüัตถุประÿงคŤของการ ฝřกอบรมนั้น โดยĀลักการüิทยากรคüรเลือกใชšเทคนิคการฝřกอบรม 2 - 3 üิธีประกอบกันเพื่อกระตุšนใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมตื่นตัüอยูŠเÿมอ การเลือกใชšüิธีที่เĀมาะÿมมีคüามÿำคัญอยŠางยิ่งตŠอประÿิทธิผลของการเรียนรูš ดังนั้นผูšที่เปŨนüิทยากรจึงตšองทำคüามเขšาใจ ฝřกฝน และเลือกใชšใĀšเĀมาะÿมกับÿถานการณŤและเงื่อนไขของการฝřกอบรม ที่ตนเองจะตšองรับผิดชอบ เงื่อนไขในการเลือกüิธีฝřกอบรม การฝřกอบรมทำไดšมากมายĀลายüิธี แตŠละüิธีตŠางก็มีขšอดีและขšอจำกัดแตกตŠางกันไป การเลือกใชšüิธีใดüิธีĀนึ่ง Āรือ 2- 3 üิธี รŠüมกัน ใĀšพิจารณาจากเงื่อนไขĀรือปŦจจัย ดังตŠอไปนี้ üัตถุประÿงคŤĀรือเปŜาĀมายของการเรียนรูš ลักþณะของเนื้อĀาüิชา จำนüนผูšเขšารับการฝřกอบรม ผูšเขšารับการฝřกอบรมและüิทยากร เüลาและทรัพยากรที่มี 1. üัตถุประÿงคŤของการเรียนรูš ทุกüัตถุประÿงคŤของการฝřกอบรมÿามารถแบŠงออกเปŨน 3 เปŜาĀมายĀลัก คือ (1) เพื่อเพิ่มพูนคüามรูš (2)เพื่อÿรšางทักþะ และ (3)เพื่อปรับเปลี่ยนทัýนคติ ในการฝřกอบรมเพื่อเพิ่มพูนคüามรูš เนื้อĀาÿาระที่เปŨนคüามรูšจะตšองถูกนำเÿนออยŠางเปŨนระบบ มีคüามชัดเจน พอที่จะทำคüามเขšาใจ และจัดใĀšมีเüลามากพอÿำĀรับใĀšถามและตอบคำถาม เพื่อใĀšผูšเรียนÿามารถทำคüามเขšาใจ ไดšอยŠางแจŠมแจšง เทคนิคการÿอนเพื่อเพิ่มพูนคüามรูšโดยทั่üๆ ไปอาจอยูŠในรูปของการบรรยาย ถกปŦญĀา ใชšโÿด ทัýนูปกรณŤชŠüยในการนำเÿนอและมีเอกÿารใĀšอŠานประกอบเพื่อทบทüนและเÿริมÿรšางคüามเขšาใจ การÿรšางทักþะใĀšกับผูšเขšารับการฝřกอบรม ทำโดยใĀšฝřกปฏิบัติภายใตšการ ดูแลอยŠางใกลšชิดของüิทยากร ซึ่งจะคอย แนะนำและใĀšคüามเĀ็นในÿิ่งที่ผูšเขšารับการฝřกอบรมทำไดš พรšอมกับชี้แนะüิธีการที่จะทำใĀšการปฏิบัตินั้นÿมบูรณŤ ยิ่งขึ้น การฝřกปฏิบัติเริ่มตšนโดย (1) อธิบายĀลักการและüิธีการตามลำดับขั้นตอน ที่ถูกตšอง (2) แÿดงใĀšดู แลšüจึง (3) ใĀšฝřก ปฏิบัติ กระปśüนการÿองขั้นตอนแรกอาจทำโดยใชšเทปüีดิทัýนŤ ÿไลดŤ ĀรือแÿดงใĀšดูโดยüิทยากร แตŠการตรüจÿอบ ประเมินผลงานจะตšองทำโดยüิทยากรเทŠานั้น การÿอนทักþะแกŠผูšเขšารับการฝřกอบรมจำนüนนšอยๆ อาจใชšüิธีÿอน งาน (Coaching) Āรือฝřกปฏิบัติงาน (On the Job Training) ก็ไดš การฝřกทักþะในการแกšปŦญĀา การตัดÿินใจ จะทำโดยใĀšýึกþาĀาÿาเĀตุและกำĀนดทางเลือกในการแกšปŦญĀา โดย ใชšเĀตุการณŤที่เกิดขึ้นในอดีตĀรือที่ÿมมุติขึ้น เชŠน ในการฝřกอบรมโดยใชšเกมการบริĀาร (Management Game) การýึกþากรณี (Case Study) การÿรšางÿถานการณŤจำลอง (Simulation) เปŨนตšน การÿอนเพื่อปรับเปลี่ยนทัýนคติ จะตšองจัดใĀšผูšเรียนอยูŠในÿถานการณŤที่ตนเองยินยอมพรšอมใจ ĀรือเĀ็นคลšอยตาม โดยไมŠมีคüามรูšÿึกüŠาถูกบังคับÿถานการณŤดังกลŠาüอาจอยูŠในรูปของการเขšารŠüมอภิปรายในกลุŠมยŠอยที่ไมŠเปŨนพิธีการ นัก การแÿดงบทบาทÿมมุติ (Role Play) การตอบแบบÿอบถาม ที่ใĀšประเมินตนเอง

(Self-assessment) การระดมคüามคิด (Brainstorming)การจัดใĀšเขšาไปอยูŠในÿถานการณŤจำลอง (Simulation) เปŨนตšน 2. ลักþณะของเนื้อĀาüิชา ในแตŠละÿาขาüิชาคüามรูšตŠางก็มีลักþณะเฉพาะในüิธีการเรียนการÿอนของตนเอง ซึ่งเปŨนüิธีที่ไดšรับการปรับปรุงมาตลอด ระยะเüลาอันยาüนานจนเปŨนที่ยอมรับในกลุŠมüิชาชีพเดียüกัน การเลือกใชšüิธีการที่แตกตŠางจากüิธีการเดิมมากอาจทำใĀšเกิด คüามรูšÿึกตŠอตšานและÿŠงผลใĀšประÿิทธิภาพในการเรียนรูšลดลงการเลือกüิธีการÿอนอาจขึ้นกับüŠา เนื้อĀามีลักþณะเปŨนÿิ่งที่มี คำตอบที่ถูกตšองเพียงคำตอบเดียüĀรืออาจมีไดšĀลายคำตอบ เนื้อĀาเปŨนüิธีการปฏิบัติที่ตšองการใĀšผูšเรียนนำเอาไปปฏิบัติเปŨน มาตรฐานเดียüกัน ĀรือตšองการใĀšชŠüยกันคšนĀา üิธีที่ดีกüŠา Āรือเนื้อĀามีคüามเปŨนรูปธรรมĀรือนามธรรมมากนšอยแคŠไĀน แนŠนอนüŠาเนื้อĀาที่เฉพาะเจาะจงมากๆ มีคำตอบเดียüĀรือüิธีเดียüยŠอมไมŠตšองการคüามคิดเĀ็นจากĀลายๆ ฝśาย üิชาที่เปŨน นามธรรมมากๆ เชŠน ไฟฟŜา Āรือ อิเลคทรอนิกÿŤ ซึ่งÿŠüนใĀญŠตšองใชšÿัญลักþณŤและÿมการคณิตýาÿตรŤเปŨนเครื่องชŠüยอธิบาย การÿอนÿŠüนใĀญŠจะอยูŠในรูปของการบรรยายเปŨนĀลัก การÿนับÿนุนการเรียนรูšทำโดยใชšโÿตทัýนูปกรณŤชŠüยขณะบรรยาย แลšüเÿริมÿรšางคüามเขšาใจดšüยการทดÿอบคüามรูšนั้นในĀšองปฏิบัติการ เปŨนตšน üิชาที่เกี่ยüขšองกับพฤติกรรมของมนุþยŤ เชŠน üิชาดšานÿังคมüิทยา üิชาการบริĀารและจัดการĀลายๆ อยŠาง การเรียนรูšจะเปŨนการเÿริมÿรšางคüามเขšาใจในพฤติกรรมของ มนุþยŤ คüามÿามารถในการอธิบายเĀตุผล การมองปŦญĀาโนแงŠมุมĀลายๆ ดšานกŠอนการตัดÿินใจ ฯลฯ üิชาประเภทนี้มักจะใชš üิธีýึกþากรณี (Case Study) การแÿดงบทบาทÿมมุติ (Role Play) การจัดกลุŠมถกปŦญĀาĀรืออภิปรายกลุŠม (Group Discussion) เปŨนตšน 3. จำนüนผูšเขšารับการฝřกอบรม จำนüนผูšเขšารับการฝřกอบรมมีอิทธิพลตŠอการเลือกใชšüิธีการฝřกอบรมคŠอน ขšางชัดเจน üิธีการฝřกอบรมÿŠüนใĀญŠจะเĀมาะกับ กลุŠมขนาด 10-20 คน ขนาดของกลุŠมซึ่งÿัมพันธŤกับüิธีการฝřกอบรมอาจแยกออกไดšดังนี้ การฝřกอบรมตัüตŠอตัü เปŨนüิธีฝřกอบรมที่มีปฏิÿัมพันธŤÿูงÿุด ในกรณีนี้üิทยากรĀรือผูšทรงคุณüุฒิจะทำĀนšาที่ÿอน ใĀš คำแนะนำ และแจšงคüามกšาüĀนšาในการเรียนรูšใĀšผูšเรียนรับทราบอยŠางตŠอเนื่อง คüามรüดเร็üในการเรียนการÿอนจะ เปŨนไปตามคüามÿามารถของผูšเรียน üิธีการที่ใชšกับการฝřกอบรมแบบตัüตŠอตัü เชŠน การฝřกปฏิบัติงาน (On-the-Job Training) การÿอนงาน (Coaching) การใĀšมีพี่เลี้ยง (Mentoring) การýึกþากรณี (Case Study) การเรียนรูšจากเĀตุการณŤ (Incident Method) การแÿดงบทบาทÿมมุติ (Role Plays) เปŨนตšน การฝřกอบรมกลุŠมขนาดเล็ก การฝřกอบรมÿำĀรับกลุŠมที่มีขนาดไมŠเกิน 15คน จะยังคงÿามารถรักþาระดับปฏิÿัมพันธŤ ระĀüŠางüิทยากรกับผูšเขšารับการ ฝřกอบรมไüšไดšดี เนื่องจากจำนüนผูšเขšารับการฝřกอบรมมีไมŠมากนัก ดังนั้นการซักถาม และการดูแลคüามกšาüĀนšาในการเรียนรูšยังÿามารถทำไดšอยŠาง ทั่üถึง ถšาจำเปŨนตšองมีกิจกรรมที่ใĀšทุกคนมีÿŠüนรŠüมก็ อาจทำไดšงŠายโดยการแบŠงกลุŠมใĀšเล็กลงอีก üิธีการฝřกอบรมที่เĀมาะกับกลุŠมผูšเรียนขนาดไมŠเกิน 15 คน ไดšแกŠ การ บรรยายแบบมีปฏิÿัมพันธŤ (Interactive Lecture) การอภิปรายกลุŠม (Group Discussion) การระดมคüามคิด (Brainstorming) การýึกþากรณี (Case Study) การเรียนรูšจากเĀตุการณŤ (Incident Method) การแÿดงบทบาทÿมมุติ (Role Plays) เปŨนตšน การฝřกอบรมกลุŠมขนาดกลาง ÿำĀรับกลุŠมที่มีขนาด 15 - 25 คน การจัด กิจกรรมการเรียนการÿอนในบางกรณีคüร แบŠงกลุŠมใĀšเล็กลงอีก เพื่อเปŗดโอกาÿใĀšมีปฏิÿัมพันธŤมากขึ้น üิทยากรอาจมอบĀมายใĀšÿมาชิกในกลุŠมทำĀนšาที่ ประธานผูšจดบันทึกการประชุมในกิจกรรมการเรียนรูšของแตŠละกลุŠม ยŠอย โดยüิทยากรจะคอยดูแลใĀšคำแนะนำใน

เรื่องกระบüนการ üิธีการและคüามคาดĀüังจากกิจกรรมการเรียนรั้นั้น การใĀšคำแนะนำจะเนšนที่ระดับกลุŠมĀรือผูšเขšา รับการฝřกอบรมทั้งĀมดมากกüŠารายบุคคล ในกรณีนี้ปฏิÿัมพันธŤระĀüŠางผูšเขšารับการฝřกอบรมดšüยกันจะมากกüŠา ระĀüŠางผูšเขšารับการฝřกอบรมกับüิทยากร ในขณะที่ยังมิไดšแบŠงกลุŠม üิธีการฝřกอบรมจะอยูŠในรูปของการบรรยายเปŨน Āลัก กิจกรรมĀลังแบŠงกลุŠมจะมีลักþณะเชŠนเดียü กันกับกรณีของกลุŠมขนาดเล็ก การฝřกอบรมกลุŠมขนาดใĀญŠ ÿำĀรับกลุŠมขนาด 25 คนĀรือมากกüŠา กิจกรรมการฝřกอบรมจะเนšนที่üิทยากรมากกüŠา ผูšเขšารับการฝřกอบรม และจะมีลักþณะเปŨนการÿื่อÿารทางเดี๋ยüจากüิทยากร ปฏิÿัมพันธŤระĀüŠางผูšเขšา รับการ ฝřกอบรมดšüยกันจะมีนšอยĀรือไมŠมีเลย üิธีการฝřกอบรมที่ใชšในกรณีนี้จะเปŨนแบบบรรยาย และอาจเปŗดโอกาÿใĀšมีการ ซักถามไดšบšางถšาจำนüน ผูšเขšารับการฝřกอบรมไมŠเกิน 30 คน 4.ผูšเขšารับการฝřกอบรมและüิทยากร คüามรูšคüามÿามารถของตัüüิทยากรในเรื่องของเทคนิคการฝřกอบรมและการเลือกใชšใĀšเĀมาะÿมนับเปŨนเงื่อนไขที่ÿำคัญที่ÿุด ในการเลือกüิธีการÿอนที่ใชš โดยĀลักการ คüามรูšและทักþะในเนื้อĀาüิชาที่ÿอนเทŠานั้นยังไมŠพอ üิทยากรจะตšองÿามารถ เลือกใชšüิธีที่ดีที่ÿุดที่จะกŠอใĀšเกิดการถŠายทอดคüามรูš ทักþะ Āรือปรับเปลี่ยนทัýนคติที่ตรงตามüัตถุประÿงคŤอยŠางมีประÿิทธิผล ดšüยในการเลือกใชšüิธีการฝřกอบรมใĀšไดšผล üิทยากรจะตšองประเมินดšüยüŠา ผูšเขšารับการฝřกอบรมจะยอมรับ และÿามารถเรียนรูš ตามüิธีการที่ตนเองเลือกใชšĀรือไมŠโดยพิจารณาจาก ระดับÿติปŦญญา คüามรูšพื้นฐาน และระดับคüามÿามารถในการเรียนรูšของ ผูšเขšารับการฝřกอบรม อายุและประÿบการณŤในการทำงาน การยอมรับของผูšเรียนในüิธีการที่üิทยากรจะนำมาใชš พื้นฐานทางÿังคมและüัฒนธรรมในการแÿüงĀาคüามรูšของผูšเขšารับการ ฝřกอบรม เชŠน ýาÿนา ขšอจำกัดเรื่องเพý เปŨนตšน 5. เüลาและทรัพยากร การเลือกใชšüิธีการฝřกอบรมที่เĀมาะÿมจำเปŨนตšองคำนึงถึงเüลาที่มี "งบประมาณ โÿตทัýนูปกรณŤ และüัÿดุอุปกรณŤที่จะ ÿามารถจัดĀามาใชšไดšคำถามที่จะตšองตอบกŠอนตัดÿินใจเลือกüิธีการฝřกอบรมก็คือ มีเüลามากนšอยแคŠไĀนในการเตรียมเอกÿาร และÿื่อการÿอนตามüิธีที่เลือกไüš และมีเüลาÿำĀรับทำการÿอนนานแคŠ ไĀน üิธีการÿอนดังกลŠาüตšองการโÿดทัýนูปกรณŤและเครื่องมืออะไรบšางจะÿามารถจัดĀามาใชšไดšĀรือไมŠ และจะตšองจัด ÿถานที่ĀรือĀšองฝřกอบรมอยŠางไรใĀšเĀมาะÿมกับเครื่องมือและอุปกรณŤเĀลŠานั้น คŠาใชšจŠายทั้งĀมดที่เกิดจากüิธีการฝřกอบรมที่เลือกใชšมากนšอยแคŠไĀน คุšมกับ ÿัมฤทธิผลในการเรียนรูšตาม üัตถุประÿงคŤĀรือไมŠ การบรรยาย/การÿอน การบรรยาย (Lecture) Āรือการÿอน (Instruction) เปŨนüิธีที่ใชšกันมากที่ÿุดในการเรียนการÿอนและการฝřกอบรม การ บรรยายเปŨนการนำเÿนอเนื้อĀาÿาระคüามรูšจากüิทยากรĀรือผูšทรงคุณüุฒิ โดยทั่üๆ ไปจะเปŨนการÿื่อÿารทางเดียü โดยผูšเรียน จะเปŨนผูšรับฟŦง ÿังเกต และทำคüามเขšาใจกับĀลักการ แนüคิดและüิธีการที่üิทยากรนำเÿนอ ถึงแมšจะเรียกüิธีนี้üŠาเปŨนการ บรรยายซึ่งĀมายถึงการนำเÿนอโดยการพูด แตŠในทางปฏิบัติผูšบรรยายที่ดีมักจะมีÿื่อที่จะชŠüยใĀšผูšเรียนไดšใชšประÿาท ÿัมผัÿ

มากกüŠาการฟŦงเพียงอยŠางเดียü เชŠน มีการนำเÿนอประเด็นÿำคัญโดยใชšเครื่องฉายแผŠนใÿ ÿไลดŤ ใชšüีดิทัýนŤĀรือภาพยนตŤชŠüย ใĀšเĀ็นภาพที่ยากตŠอการŤอธิบาย และมีเอกÿารประกอบการบรรยาย เปŨนตšน การเลือกใชš เนื้อĀาที่เปŨนแนüคิด ทฤþฎี ขšอเท็จจริง ที่เปŨนÿิ่งใĀมŠÿำĀรับผูšเรียน ผูšเรียนไมŠคŠอยมีคüามรูšที่จะแÿดงคüามคิดเĀ็นในเรื่องที่ÿอนมากนัก ใชšÿรšางแรงจูงใจใĀšผูšเรียนคิดและýึกþาเพิ่มเติมในเรื่องที่ÿอน ĀรือกระตุšนใĀšเกิดการซักถามĀลังจากจบการบรรยาย ขšอดี การบรรยายมักจะมีÿื่อและเอกÿารประกอบ ทำใĀšüิทยากรÿามารถเตรียม ตัüและซักซšอมการบรรยายมาลŠüงĀนšาไดš ดังนั้น üิทยากรไมŠจำเปŨนตšองมีคüามÿามารถพิเýþเชŠนที่จำเปŨนตšองใชšในüิธีที่มีปฏิÿัมพันธŤมากๆ üิทยากรÿามารถคüบคุมการนำเÿนอใĀšอยูŠในกรอบของแผนการÿอนที่กำĀนด โดยÿามารถคüบคุมไดšทั้งเนื้อĀา ลำดับขั้นตอนของการนำเÿนอและเüลาที่ใชš üิทยากรÿามารถบรรยายครอบคลุมเนื้อĀาไดšมากแมšจะใชšระยะเüลาÿั้นๆโดยแจกเอกÿารใĀšไปอŠานลŠüงĀนšา แลšü บรรยายเฉพาะประเด็นที่ÿำคัญๆเทŠานั้น การบรรยายĀรือการÿอนเปŨนüิธีที่ทุกคนรูšจักคุšนเคย จึงมักจะไมŠมีการตŠอ ตšานĀรือรูšÿึกแปลกกับการÿอนโดยüิธีนี้ มีคŠาใชšจŠายนšอย และใชšกับผูšเรียนที่มีจำนüนมากไดš เอกÿารและÿื่อที่จัดทำขึ้นÿามารถใชšซ้ำไดšĀลายครั้งโดยไมŠตšองมีการแกšไขเปลี่ยนแปลงมากนัก ÿามารถจัดใĀšมีการบรรยายขึ้นไดšงŠาย เพราะไมŠตšองการüัÿดุอุปกรณŤและการเตรียมการมากนัก ขšอเÿีย การบรรยายเพียงอยŠางเดียüโดยไมŠมีปฏิÿัมพันธŤกับผูšเรียนจะทำใĀšนŠาเบื่อและผูšเรียนจะÿูญเÿียคüามÿนใจอยŠาง รüดเร็üกüŠาüิธีอื่น Āลังจากÿิ้นÿุดการบรรยายผูšเรียนจะจำไดšไมŠมากนัก การรับฟŦงการบรรยายแลšüจดบันทึกจะไมŠกระตุšนใĀšเกิดการคิด üิเคราะĀŤดังนั้นÿัมฤทธิผลของการเรียนรูšมักจะอยูŠแคŠ มีคüามรูšและเขšาใจ แตŠระดับคüามรูšในขั้นÿูงขึ้น คือ การนำไปปรับใชš การüิเคราะĀŤ การÿังเคราะĀŤและการ ประเมินผล จะไมŠไดšผลดีนัก ประÿิทธิภาพของการบรรยายจะขึ้นอยูŠกับคüามÿามารถเฉพาะตัüของ üิทยากร ซึ่งตšองมีทักþะในการÿื่อÿาร มนุþย ÿัมพันธŤ และเทคนิคการนำเÿนอที่ดี üิทยากรไมŠÿามารถบอกไดšแนŠนอนüŠาในขณะบรรยายนั้นไดšเกิดการเรียน รูš คือผูšเรียนมีคüามรูšและเขšาใจแลšüĀรือไมŠ เปŨนการยากที่üิทยากรจะปรับแกšเนื้อĀา ถšาĀากพบในขณะบรรยายüŠาเนื้อĀาที่เตรียมมานั้นไมŠเĀมาะกับผูšเรียน เปŨน ตšนüŠางŠายĀรือยากจนเกินไป การบรรยายไมŠเĀมาะกับการเรียนรูšที่มีüัตถุประÿงคŤเพื่อเพิ่มพูนทักþะ ลักþณะของการบรรยายที่ดี เมื่อเริ่มตšนการÿอน üิทยากรจะตšองใĀšภาพรüมทั้งĀมดของการนำเÿนอซึ่งรüมถึงüัตถุประÿงคŤ เนื้อĀา üิธีการ และ ลำดับขั้นตอนที่จะครอบคลุมเนื้อĀาใĀšผูšเรียนรับทราบและเขšาใจกŠอน เนื้อĀาและภาþาที่ใชšในการบรรยายเĀมาะกับคüามรูšพื้นฐานและประÿบการณŤของผูšเรียน มีการนำเÿนออยŠางเปŨนขั้นตอน มีการÿรุปประเด็นÿำคัญของแตŠละĀัüขšอเปŨนระยะ ๆ บรรยากาýของĀšองเรียนเĀมาะÿม ผูšเรียนไดšยินและไดšเĀ็นภาพขšอมูลที่üิทยากรนำเÿนอชัดเจน

üิทยากรใชšÿื่อประกอบการบรรยาย เชŠน นำเÿนอประเด็นที่ÿำคัญ ตารางแผนภาพ ผŠานเครื่องฉายแผŠนใÿ ÿไลดŤ üีดิ ทัýนŤ พรšอมทั้งมีเอกÿารประกอบการบรรยายใĀšไปอŠานเพิ่มเติม การอภิปราย (Discussion) การอภิปรายคือ การจัดใĀšบุคคลตั้งแตŠÿองคนขึ้นไป มาพูดแÿดงคüามคิดเĀ็นและ มุมมองของตนเองใĀšผูšอื่นฟŦง ในประเด็นซึ่ง เปŨนปŦญĀาĀรือคüามÿนใจของทั้งกลุŠม ผูšพูดอาจเปŨนผูšทรงคุณüุฒิĀรือüิทยากรที่มีคüามรูšคüามÿามารถทั้งĀมด ĀรืออาจเปŨน การอภิปรายเฉพาะในกลุŠมผูšเขšารับการฝřกอบรมทั้งĀมดก็ไดš ทั้งนี้มีüัตถุประÿงคŤที่จะÿรšางคüามกระจŠางและเÿริมÿรšางคüามรูš คüามเขšาใจในĀัüขšอและเนื้อĀาที่กำĀนด การอภิปรายเปŨนüิธีการที่ดีที่จะดึงเอาคüามรูšคüามÿามารถ มุมมอง และ ประÿบการณŤจากĀลายๆ ฝśายมาอธิบายประเด็นปŦญĀา Āรือÿาระคüาม รูšที่ÿมาชิกในกลุŠมมีคüามÿนใจรŠüมกัน การอภิปรายยังถูกแบŠงแยกออกไปอีกĀลายประเภทตามüิธีการที่นำมาใชš คือการอภิปรายโดยคณะผูšทรงคุณüุฒิ (Panel Discussion) การอภิปรายกลุŠม (Group Discussion) การอภิปรายกลุŠมยŠอย (Buzz Group) เปŨนตšน ก. การอภิปรายโดยคณะผูšทรงคุณüุฒิ (Panel Discussion) การอภิปรายโดยüิธีนี่เปŨนการนำเÿนอรŠüมกันของüิทยากรĀรือผูšทรงคุณüุฒิ 3 ถึง 8 คน ซึ่งมีคüามรอบรูšและประÿบการณŤใน Āัüขšอเรื่องที่กำĀนด โดยมีพิธีกร (Moderator) คอยคüบคุมเüลาในการแÿดงคüามเĀ็นตามคüามเชี่ยüชาญและ มุมมองของแตŠ ละคน เมื่อüิทยากรบรรยายจบตามเüลาที่ไดšรับมอบĀมาย พิธีกรจะใชšเüลาÿั้นๆ ÿรุปการบรรยาย และÿรšางคüามตŠอเนื่องไปÿูŠ การบรรยายของüิทยากรคนถัดไป และเปŨนผูšกระจายคำถามไปใĀšüิทยากรที่เĀมาะÿมเปŨน ผูšตอบในชŠüงของการตอบขšอซักถาม การอภิปรายüิธีนี้จะเปŗดโอกาÿใĀšผูšฟŦงไดšรับทราบและเขšาใจแงŠมุมตŠางๆขององคŤคüามรูšĀรือประเด็นที่ยกขึ้นมาเปŨนĀัüขšอ อภิปราย พรšอมทั้งไดšรับทราบ คüามเĀ็น üิธีการüิเคราะĀŤปŦญĀา ประÿบการณŤ ฯลฯ จากมุมมองของผูšทรง คุณüุฒิเĀลŠานั้น การเลือกใชš เมื่อตšองการใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมรับทราบปŦญĀาĀรือประเด็นของ ปŦญĀา และทำคüามเขšาใจกับประเด็นปŦญĀา เĀลŠานั้นจากมุมมองĀลายๆ ดšาน ซึ่งüิทยากรคนเดียüอาจใĀšรายละเอียดไดšไมŠมากพอ เพื่อใĀšไดšแนüคิดในการพิจารณาขšอดีและขšอเÿียในการดำเนินการแกšไข ปŦญĀาเĀลŠานั้น ขšอดี การไดšรับฟŦงคüามคิดเĀ็นและประÿบการณŤจากผูšทรงคุณüุฒิĀลายๆ คนจะทำใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมเขšาใจถึงüิธีการ มองปŦญĀาและüิธีการแกšไขĀลายüิธี ทำใĀšมีคüามเขšาใจและมีมุมมองที่กüšางขüางขึ้น การมีผูšทรงคุณüุฒิĀลายคนจะทำใĀšการอภิปรายมีคüามนŠาÿนใจ เนื่องจากมีคüามĀลากĀลายของมุมมองและคüามรูš จากประÿบการŤมากกüŠาการรับฟŦงจากüิทยากรเพียงคนเดียü มีบรรยากาýที่เปŨนกันเองระĀüŠางผูšอภิปรายกับผูšฟŦงมากกüŠา ขšอเÿีย คณะüิทยากรอาจไมŠมีเüลาพอที่จะลงลึกในรายละเอียดมาก และอาจไมŠÿามารถครอบคลุมไดšĀมดทุกประเด็น เนื่องจากมีผูšพูดĀลายคนในเüลา การจัดลำดับผูšพูดที่ไมŠเĀมาะÿมอาจทำใĀšการüิเคราะĀŤปŦญĀาĀรือประเด็นไมŠเปŨนไปตามลำดับขั้นตอนที่ถูกตšอง คüามเĀ็นขัดแยšงระĀüŠางüิทยากรอาจทำใĀšไมŠไดšขšอÿรุปที่เปŨนประโยชนŤ การอภิปรายที่ดีจำเปŨนตšองใชšพิธีกรที่มีคüามรูšในเรื่องที่อภิปราย และมีคüามÿามารถในการดำเนินการอภิปรายดšüย

ข. การอภิปรายกลุŠม (Group Discussion) การอภิปรายกลุŠมคือการประชุมที่จัดขึ้นเพื่อเปŗดโอกาÿใĀšÿมาชิกซึ่งอาจ มีจำนüน 5 ถึง 12 คนมาแลกเปลี่ยนคüามคิดเĀ็น มุมมอง เพื่อคšนĀา พิจารณาและดำเนินการแกšไขปŦญĀา ĀรือĀาขšอÿรุปที่เปŨนคüามÿนใจรŠüมกันการเลือกใชš เพื่อรüบรüมคüามเĀ็นและประÿบการณŤที่ĀลากĀลาย ĀรือแนüคüามคิดใĀมŠจากÿมาชิกในกลุŠม เพื่อÿรšางคüามรŠüมมือภายในกลุŠมในการแกšปŦญĀารŠüมกัน เพื่อใชšกลุŠมในการจัดทำแผนดำเนินการที่เปŨนที่ยอมรับของÿมาชิกÿŠüนใĀญŠ ขšอดี ÿมาชิกภายในกลุŠมทุกคนมีโอกาÿแÿดงคüามคิดเĀ็นตามมุมมองของตนเอง เปŨนการดึงเอาคüามรูš คüามÿามารถ และประÿบการณŤของแตŠละคนมาใชšเพื่อคšนĀาÿาเĀตุและแÿüงĀาแนüทางใน การแกšปŦญĀารŠüมกัน การอภิปรายกลุŠมที่มีการüางแผนและดำเนินการอยŠางเĀมาะÿมจะเปŨนการกระตุšน และÿรšางแรงจูงใจในการเรียนรูšที่ ดีมาก เปŨนการฝřกใĀšÿมาชิกรูšจักยอมรับฟŦงคüามคิดเĀ็นของผูšอื่นและรŠüมมือกันแกšปŦญĀาของกลุŠม ขšอเÿีย การอภิปรายที่ไมŠมีการกำĀนดกูรอบและคüบคุมการอภิปรายอยŠางเĀมาะÿม จะเปŗดโอกาÿใĀšพูดออกนอกประเด็น มีการโตšแยšงที่ไมŠÿอดคลšอง กับเปŜาĀมาย และเÿียเüลาโดยเปลŠาประโยชนŤ ÿมาชิกบางคนอาจครอบงำคüามคิดของÿมาชิกอื่นโดยไมŠเปŗดโอกาÿใĀšแÿดงคüามเĀ็นที่แตกตŠาง เปŨนüิธีที่ใชšเüลาคŠอนขšางมาก บางครั้งทำใĀšประเด็นที่ÿำคัญมิไดšถูกĀยิบยก ขึ้นมาพิจารณา ใชšไดšดีกับกลุŠมขนาด 5 - 12 คน ถšากลุŠมใĀญŠขึ้นการมีÿŠüนรŠüมอาจไมŠ กลุŠมที่มีÿมาชิกซึ่งมีคüามรูšพื้นฐานและประÿบการณŤแตกตŠางกันมาก อาจทำใĀšยากตŠอการไดšขšอÿรุปที่เปŨนที่ยอมรับ ของทุกฝśาย ลักþณะของการอภิปรายกลุŠมที่ดี เริ่มตšนโดยการเลือกประธาน และผูšจดบันทึก การอภิปรายเริ่มตšนโดยบอกเปŜาĀมายและüัตถุประÿงคŤของการอภิปรายรüมทั้งกำĀนดกติกาและกรอบในการ อภิปรายที่เปŨนที่ยอมรับของÿมาชิกในกลุŠม ประธานเปŗดโอกาÿใĀšทุกคนแÿดงคüามคิดเĀ็น ไมŠยอมใĀšการแÿดงคüาม คิดถูกขัดขüางโดยÿมาชิกÿŠüนนšอย เนšนการอภิปรายในเนื้อĀาที่เปŨนรูปธรรมไมŠเลื่อนลอย มีการคüบคุมการอภิปรายใĀšอยูŠในกรอบประเด็นและเปŜาĀมายที่กำĀนด กำĀนดเüลาที่ตšองใชšในแตŠละÿŠüนและคüบคุมใĀšไดšขšอÿรุปตามเüลาที่กำĀนด แลšüใĀšเลื่อนไปพิจารณาประเด็น ถัดไป ทุกประเด็นÿำคัญตšองมีขšอÿรุปที่เชื่อมโยงไปÿูŠüัตถุประÿงคŤของการอภิปราย ค. การอภิปรายกลุŠมยŠอย (Buzz Group) การอภิปรายกลุŠมยŠอยเปŨนüิธีการซึ่งกลุŠมใĀญŠถูกแบŠงออกเปŨนกลุŠมเล็กๆ ขนาด5 - 7 คน และใชšเüลาÿั้นๆ รŠüมกันคิด ถกปŦญĀา เพื่อใĀšคüามเĀ็น คำตอบÿั้นๆในเรื่องใดเรื่องĀนึ่งภายในเüลาที่กำĀนด ขนาดของกลุŠมที่เล็กทำใĀšทุกคนตšอง มีÿŠüนรŠüมในการ แÿดงคüามคิดเĀ็น เÿนอแนüทาง และพยายามใĀšไดšขšอÿรุปเพื่อนำเÿนอที่ประชุมใĀญŠภายในเüลาที่กำĀนด

การเลือกใชš ใชšเปลี่ยนบรรยากาýระĀüŠางการบรรยายเพื่อเÿริมÿรšางการเรียนรูšโดย üิทยากรมอบĀมายใĀšกลุŠมตอบคำถาม แÿดง คüามเĀ็นเกี่ยüกับเรื่องที่ÿอนไปแลšüĀรือที่กำลังจะÿอน ตšองการใĀšผูšเรียนรูšจักการทำงานรŠüมกับผูšอื่น เพื่อคิดและแกšปŦญĀาอยŠางเปŨนระบบ ขšอดี ทุกคนไดšมีโอกาÿแÿดงคüามคิดเĀ็นและมีÿŠüนรŠüมในกิจกรรมของกลุŠม การอภิปรายมีเปŜาĀมาย ใชšเüลาไมŠมากนักและไดšผลดี เปŨนüิธีระดมคüามคิดใĀมŠๆอยŠางÿรšางÿรรคŤเพื่อเปŜาĀมายรŠüมกันของกลุŠม ขšอเÿีย ใชšไดšดีกับกลุŠมขนาดเล็ก การมีÿŠüนรŠüมของÿมาชิกในกลุŠมอาจถูกจำกัดโดยเüลาที่มีนšอย คำตอบĀรือแนüคิดจากลุŠมยŠอยĀลายกลุŠมอาจขัดแยšงกัน ĀรือยากตŠอการที่จะน้ำเอามารüมกัน การýึกþาดูงาน (Field Trip) การýึกþาดูงาน เปŨนการจัดใĀšกลุŠมผูšเขšารับการฝřกอบรมเดินทางไปยังÿำนักงานโรงงาน Āรือโครงการ เพื่อเปŗดโอกาÿใĀšไดš เรียนรูšจากการรับฟŦงและÿังเกüิธีการทำงาน การใชšเครื่องจักรเครื่องมือ Āรือÿิ่งที่เปŨนรูปธรรมซึ่งยากตŠอการนำเÿนอใน Āšองเรียน การýึกþาดูงานใชšเÿริมการเรียนรูšภาคทฤþฎีในĀšองเรียนüŠาจะนำไปÿูŠการปฏิบัติอยŠางไร กŠอนการเดินทางüิทยากรจะตšองใĀšขšอมูลเบื้องตšนเกี่ยüกับÿถานที่ที่จะดูงาน จุดเดŠนและÿิ่งที่ผูšเขšารับการฝřกอบรมจะตšองใĀš คüามÿนใจเปŨนพิเýþที่เกี่ยüขšองกับüัตถุประÿงคŤของการเรียนรูš เพื่อจะไดšไมŠตšองเÿียเüลากับการถามและตอบคำถาม พื้นฐาน อีกในชŠüงบรรยายÿรุปกŠอนดูงาน โดยถามเขšาประเด็นที่ผูšเขšารับการฝřกอบรมÿนใจไดšมีทันทีเพื่อจะไดšมีเüลาเยี่ยมชมกิจกรรมที่ นŠาÿนใจไดšอยŠางทั่üถึง การเลือกใชš เพื่อใĀšเกิดการเรียนรูšโดยการÿังเกตจากของจริงซึ่งไมŠÿามารถนำมาแÿดงในĀšองเรียนไดš เพื่อใĀšเĀ็นคüามÿัมพันธŤระĀüŠางทฤþฎีกับการปฏิบัติในโลกแĀŠงคüามเปŨนจริง เพื่อกระตุšนคüามÿนใจใĀšเกิดขึ้นในตัüผูšเรียนโดยการใĀšเĀ็นÿาเĀตุĀรือเงื่อนไขของปŦญĀาที่เกิดขึ้นจริง เพื่อใĀšเĀ็นผลกระทบตŠอÿิ่งแüดลšอมที่เกิดจากการกระทำของมนุþยŤ ขšอดี ในมุมมองของผูšเรียน การไดšเĀ็นของจริงมีเนื้อĀาÿาระที่นŠาÿนใจกüŠาการไดšฟŦงĀรืออŠาน เพราะไดšเĀ็นชัดเจนüŠาÿิ่งที่ เรียนรูšจะนำเอาไปใชšอยŠางไร ผูšเรียนไดšมีโอกาÿใชšประÿาทÿัมผัÿมากกüŠา กลŠาüคือ ไดšเĀ็น ไดšฟŦง ไดšÿัมผัÿ ฯลฯ ดังนั้นจะเขšาใจไดšงŠายและจำไดš นานกüŠา เปŨนการเปลี่ยนจากบรรยากาýที่เครŠงเครียดในĀšองเรียน ไปÿูŠบรรยากาýที่ผŠอนคลายและมีคüามเพลิดเพลิน ทำใĀš ÿภาพจิตใจของผูšเขšารับการฝřกอบรมมีคüามพรšอมกับการเรียนในĀšองเรียนดีขึ้นอีกครั้ง ขšอเÿีย การýึกþาดูงานนอกÿถานที่ใĀšไดšผล จะตšองมีการเตรียมการที่ดี และตšองใชšเüลามากเมื่อเทียบกับปริมาณเนื้อĀา ของการเรียนรูš ถšาขาดการเตรียมที่ดีจะเปŨนการเÿียเüลาโดยเปลŠาประโยชนŤไดšงŠาย

ถšาผูšเขšารับการฝřกอบรมเปŨนกลุŠมขนาดใĀญŠ การเรียนรูšอาจทำไดšไมŠทั่üถึงและยากที่จะคüบคุมกำĀนดการใĀšเปŨนไป ตามแผน การÿาธิต (Demonstration) การÿาธิดเปŨนการÿอนโดยการอธิบายĀลักการ ทฤþฎี และแÿดงüิธีการตามลำดับ ขั้นตอนที่ถูกตšองของการปฏิบัติงาน การใชš เครื่องมือ ฯลฯ เพื่อใĀšผูšเรียนไดšÿังเกดเขšาใจ และปฏิบัติตามĀลักการและกระบüนการที่ถูกตšอง Āลังจากที่ไดšอธิบายและแÿดง ใĀšดูแลšüจะตšองใĀšผูšเรียนฝřกปฏิบัติทันที โดยüิทยากรจะคอยÿังเกตüิธีการและ ขั้นตอนในการปฏิบัติ คอยใĀšคำแนะนำĀรือ แกšไขขšอบกพรŠองจนกüŠาจะÿามารถปฏิบัติไดšถูกตšองตามเกณฑŤที่กำĀนด การอธิบายและแÿดงüิธีการตามลำดับขั้นตอนอาจทำ โดยใชšเทปüีดิทัýนŤ ĀรือภาพยนตรŤชŠüยก็ไดš การเลือกใชš เพื่อÿอนทักþะในการใชšเครื่องมือ อุปกรณŤ Āรือทำชิ้นงานที่ตšองใชšเครื่องมือใĀšถูกตšอง เพื่อÿอนการใชšเทคนิคใĀมŠๆ ในการปฏิบัติงาน เพื่อแÿดงใĀšเĀ็นüŠาเครื่องมือĀรือüิธีการที่นำเÿนอมีประÿิทธิภาพมากกüŠา ขšอดี การไดšยินและไดšเĀ็นการÿาธิตจะทำใĀšเกิดคüามเขšาใจและยอมรับใน üิธีการปฏิบัติไดšงŠายกüŠา การÿาธิตอาจทำซ้ำ Āรือปรับคüามเร็üใĀšชšาลงไดšตามคüามÿามารถในการเรียนรูšของผูšเรียน ทำใĀšผูšเรียนÿามารถ ติดตามไดšทัน โดยเฉพาะอยŠางยิ่งถšาเปŨนการÿาธิตโดยüิทยากร üิทยากรÿามารถตรüจÿอบการเรียนรูšทักþะไดšทันทีโดยการÿังเกตจากการปฏิบัติของผูšเรียน ÿามารถใชšเครื่องมือและüัÿดุจริงมาฝřกปฏิบัติ ทำใĀšทักþะที่ไดšÿามารถนำไปใชšงานไดšทันที ขšอเÿีย üิทยากรคือตันแบบ ซึ่งจะตšองมีคüามÿมบูรณŤในทักþะทีตนเองÿาชิต ดังนั้นจะตšองมีการเตรียมการอยŠาง ระมัดระüังมากŠอนทั้งในเรื่องของüิธีการและเครื่องมือ เพื่อใĀšผูšเรียนไดšมีโอกาÿÿังเกตและไดšรับคำแนะนำจากüิทยากรอยŠางใกลšชิด ผูšเขšารับการฝřกอบรมแตŠละครั้งจะตšอง มีจำนüนไมŠมากนัก การระดมคüามคิด (Brainstorming) การระดมคüามคิดเปŨนüิธีการที่ใชšพัฒนาทักþะในการแกšปŦญĀา โดยการพยายามĀาüิธีĀรือแนüคิดใĀมŠๆที่อาจถูกมองขšามไป ÿำĀรับüิธีนี้การคิดอยŠางÿรšางÿรรคŤมีคüามÿำคัญมากกüŠาการคิดüิเคราะĀŤตามüิธีการที่ใชšกันตามปกติทั่üๆ ไป üิธีการของการระดมคüามคิดก็คือ เปŗดโอกาÿใĀšÿมาชิกเÿนอแนüคิดĀรือüิธีที่นึกไดšทันทีอยŠางเปŨนอิÿระโดยไมŠตšองคำนึงถึง คüามเĀมาะÿมĀรือคüามเปŨนไปไดšและไมŠยอมใĀšมีการถูกคัดคšานĀรือüิจารณŤจากÿมาชิกภายในกลุŠม มีการกระตุšนใĀšÿมาชิก เÿนอคüามคิดใĀšĀลากĀลายใĀšมากที่ÿุดเทŠาที่จะทำไดš แนüคิดทุกอันจะถูก บันทึกไüš เมื่อรüบรüมแนüคิดĀรือüิธีการไดšทั้ง Āมดแลšüก็นำเอามาจัดกลุŠม แลšüนำเอาแตŠละกลุŠมแนüคิดนั้นมาüิเคราะĀŤüิจารณŤเพื่อĀาแนüทางที่เปŨนไปไดšที่ดีที่ÿุดที่จะใชš แกšปŦญĀานั้น

การเลือกใชš เพื่อใĀšไดšแนüคüามคิดใĀมŠๆ และมีคüามĀลากĀลายมากที่ÿุดกŠอนที่จะนำเอามาüิเคราะĀŤĀาคüามเปŨนไปไดšในทาง ปฏิบัติ เพื่อÿนับÿนุนüิธีการคิดอยŠางÿรšางÿรรคŤโดยÿŠงเÿริมใĀšคิดออกนอกกรอบการแกšปŦญĀาแบบเดิมๆ เพื่อĀาทาง แกšปŦญĀาดšüยüิธีใĀมŠอยŠางเปŨนรูปธรรม ตšองการĀาüิธีการใĀมŠๆ ในการแกšปŦญĀาซึ่งไมŠÿามารถแกšไดšโดยüิธีปกติธรรมดาที่เคยใชšกันอยูŠ ตšองการใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมมีคüามคิดแตกฉานและพัฒนาการคิดอยŠางÿรšางÿรรคŤ ขšอดี ÿมาชิกทุกคนมีอิÿระในการเÿนอüิธีการที่ตนเองเĀ็นüŠาเĀมาะÿมĀรือนŠาจะทดลองดู ซึ่งจะไดšรับการพิจารณาใน กลุŠมÿมาชิก อาจคšนพบüิธีใĀมŠในการแกšปŦญĀา นอกเĀนือจากüิธีดั้งเดิมที่ใชšแลšüไมŠไดšผล เปŨนการพัฒนาทักþะในการแกšไขปŦญĀารŠüมกัน ขšอเÿีย ÿมาชิกบางคนอาจจะรูšÿึกüŠายากที่จะคิดĀรือยอมรับüิธีการซึ่งอยูŠนอกกรอบที่ถือปฏิบัติกันอยูŠ ขšอเÿนอบางขšออาจไมŠมีคุณคŠาอะไรเลย ในขั้นตอนของการประเมินคüามเĀมาะÿม ขšอเÿนอของÿมาชิกบางคนจะ ถูกüิเคราะĀŤüิจารณŤซึ่งอาจทำใĀšเกิด คüามรูšÿึกที่ไมŠดีกับผูšüิจารณŤ การýึกþากรณี (Case Study) การýึกþากรณีเปŨนüิธีการÿรšางประÿบการณŤในการüิเคราะĀŤคšนĀาÿาเĀตุและแนüทางในการแกšปŦญĀา การตัดÿินใจ ทักþะใน การรับฟŦง ฯลฯ โดยใĀšผูšเรียนอŠานĀรือ รับฟŦงเĀตุการณŤที่เปŨนจริงĀรือÿมมุติขึ้น แลšüทำการýึกþาĀาüิธีการที่จะแกšไขจากนั้นจึง นำเÿนอผลการüิเคราะĀŤและแนüทางการแกšปŦญĀาของตนเองĀรือกลุŠม ตŠอผูšเขšารับการฝřกอบรมดšüยกัน โดยüิธีนี้ÿมาชิก ทั้งĀมดจะไดšเรียนรูšและเปรียบเทียบüิธีการüิเคราะĀŤเพื่อĀาÿาเĀตุและแนüทางการแกšปŦญĀาในรูปแบบตŠางๆ ซึ่งจะÿามารถ นำไปประยุกตŤใชšไดšในภายĀนšา การเลือกใชš เพื่อที่จะÿรšางทักþะในการกำĀนดกระบüนการและüิธีการแกšปŦญĀาใĀšแกŠผูšเขšารับการฝřกอบรม ตšองการใĀšเĀ็นตัüอยŠางของปŦญĀาที่เกิดขึ้นจริง และýึกþาüิธีการแกšไข ปŦญĀาที่ไดšดำเนินการไปแลšü ตšองการนำเÿนอปŦญĀาใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมนำไปýึกþาĀาüิธีการแกšไขโดยกลุŠมĀรือรายบุคคล ขšอดี เปŨนการใĀšไดšรับรูšประเด็นและรายละเอียดของปŦญĀาของกรณีที่จะตšอง ýึกþา ซึ่งจัดทำขึ้นใĀšใกลšเคียงกับคüามเปŨน จริง ชŠüยใĀšผูšเรียนไดšเĀ็นüŠาการแกšปŦญĀาใดปŦญĀาĀนึ่งอาจทำไดšĀลายทางเลือก ชŠüยพัฒนาทักþะในการüิเคราะĀŤและกำĀนดแนüทางในการแกšปŦญĀาของผูšเรียน และการพิจารณาทางเลือกในการ แกšปŦญĀารŠüมกันของกลุŠม

ขšอเÿีย ผูšเรียนบางคนอาจมีคüามรูšÿึกüŠา ปŦญĀาของเรื่องราüที่นำมาใชšเปŨนกรณีýึกþานั้นไมŠเกี่ยüขšองĀรือไมŠนŠาจะเกิดขึ้น ทำ ใĀšไมŠÿนใจที่จะüิเคราะĀŤและ เรื่องที่นำมาใชšเปŨนกรณีýึกþา จำเปŨนตšองใชšเüลาและคüามคิดในการจำทำขึ้น การใชšกรณีýึกþากับกลุŠมผูšเขšารับการฝřกอบรม อาจทำใĀšÿมาชิกบางคนตšองทำงานĀนักมาก บางคนอาจไมŠใĀšคüาม รŠüมมือเทŠาที่คüร การแÿดงบทบาทÿมมุติ (Role Play) การแÿดงบทบาทÿมมุติเปŨนüิธีการที่เĀมาะกับการปรับเปลี่ยนทัýนคติ คŠานิยมและการรับรูšถึงคüามรูšÿึกนึกคิดของผูšอื่น โดย การจัดใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมเขšาไปแÿดงบทบาทของผูšอื่นซึ่งมีÿภาพแüดลšอมทางÿังคม ทัýนคติ และคŠานิยมแตกตŠางĀรือ ตรงกันขšามกับผูšเขšารับการฝřกอบรม Āลังจากแÿดงบทบาทÿมมุดีแลšü üิทยากรจะตšองอธิบายที่ใĀšเĀ็นประเด็น เพื่อกŠอใĀšเกิด การปรับเปลี่ยนทัýนคติและ คŠานิยมไปÿูŠÿิ่งที่เปŨนที่ยอมรับในองคŤกรและÿังคมโดยรüม การเลือกใชš เมื่อตšองการใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมเรียนรูšถึงคüามละเอียดอŠอนของ ปŦญĀาที่เกี่ยüขšองกับมนุþยŤ เพื่อคšนĀาüิธีการแกšปŦญĀาที่เกิดจากทัýนคติĀรืออารมณŤของบุคคล เพื่อใĀšเขšาใจถึงทัýนคติของผูšอื่นซึ่งมีÿถานะทางÿังคมแตกตŠางจากผูšเขšา รับการฝřกอบรม เปŨนüิธีที่ดีÿำĀรับการÿอนดšานมนุþยŤÿัมพันธŤ การÿื่อÿาร การเจรจาตŠอรองĀรือเรื่องที่เกี่ยüกับพฤติกรรมของมนุþยŤ ขšอดี การแÿดงบทบาทÿมมุติเปŨนการนำเÿนอปŦญĀาที่เลียนแบบปŦญĀาที่เกิด ขึ้นในชีüิตจริง ทำใĀšการเรียนรูšนŠาÿนใจ และÿนุกÿนาน อาจทำใĀšไดšแนüทางในการแกšปŦญĀาโดยไมŠตšองลองผิดลองถูกกับÿถานการณŤจริง เนื่องจากประÿบการณŤที่ไดšลอกเลียนจากปŦญĀาในชีüิตจริง ดังนั้น คüามรูšทักþะ Āรือทัýนคติที่ไดšจากการฝřกอบรม ดšüยüิธีนี้จะมีโอกาÿถูกนำไปใชšงานไดšมาก ขšอเÿีย ถšาไมŠมีการเตรียมการและคüบคุมกิจกรรมการเรียนรูšอยŠางรอบคอบ ผูšเขšารับการฝřกอบรมจะมีคüามรูšÿึกüŠาเปŨนแคŠ เกมÿนุกÿนาน และจะมองขšามประเด็นการเรียนรูšที่ÿำคัญไป การจัดทำเอกÿารและการเตรียมการฝřกอบรมโดยüิธีนี้จะตšองมีเปŜาĀมาย ที่ชัดเจนและใกลšเคียงกับüิถีชีüิตจริง ดังนั้นการเตรียมจะยุŠงยาก üิธีนี้ใชšไดšดีกับผูšเขšารับการฝřกอบรมจำนüนนšอยๆ üิทยากรตšองมีคüามÿามารถและประÿบการณŤ การÿรšางÿถานการณŤจำลอง (Simulation) การÿรšางÿถานการณŤจำลองเปŨนการจัดใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมเขšาไปอยูŠในเĀตุการณŤ เงื่อนไขÿภาพแüดลšอม Āรือกระบüนการ คลšายจริงที่จัดทำขึ้นเพื่อใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมไดšมีประÿบการณŤในการปฏิบัติ ตัดÿินใจแกšปŦญĀากับÿถานการณŤที่ถูกÿรšางขึ้น üิธีนี้จะใชšเมื่อการฝřกปฏิบัติกับของจริงอาจจะมีคŠาใชšจŠาย ÿูงเกินไปĀรือมีอันตรายมาก เชŠน การฝřกนักบิน เปŨนตšน ปŦจจุบันการ ฝřกนักบินจะทำโดยใชšเครื่องจำลองการบิน Āรือ Flight Simulator ซึ่งÿามารถÿรšางÿถานการณŤการบินใĀšผูšเรียนไดšฝřก แกšปŦญĀาในการบินไดšโดยไมŠมีอันตราย

การเลือกใชš ตšองการใĀšผูšเขšารับการฝřกอบรมมีประÿบการณŤที่เปŨนจริงมากที่ÿุด ตšองการเĀ็นคüามÿามารถและไĀüพริบของผูšเขšารับการฝřกอบรมในการตอบÿนองและตัดÿินใจแกšปŦญĀา Āรือ ปฏิบัติตŠอÿิ่งที่ตนเองประÿบ เพื่อปรับแกšใĀšถูกตšอง ขšอดี ประÿบการณŤที่ไดšรับใกลšเคียงกับคüามเปŨนจริง ทำใĀšกระบüนการเรียนรูšมีคüามนŠาÿนใจ ผูšเรียนจะเรียนรูšและซึม ซาบไüšไดšดีกüŠา เĀมาะกับการเรียนรูšที่เปŨนทักþะในการปฏิบัติจริง ผูšเรียนมีโอกาÿไดšทดลองปฏิบัติĀรือตัดÿินใจ และรับทราบผลการเรียนรูšของตนเองในทันที ทำใĀšĀลักการĀรือทฤþฎีที่ไดšเรียนรูšมีคüามเปŨนรูปธรรมมากขึ้น ขšอเÿีย การจำลองÿถานการณŤใĀšเĀมือนจริงอาจยุŠงยากมากเกินไป แพงเกินไปและอาจทำไดšไมŠครบถšüน กระบüนการในการฝřกอบรมโดยüิธีนี้จะตšองมีการเตรียมการอยŠางดี การดำเนินการฝřกอบรมจะบรรลุเปŜาĀมายไดšจะตšองใชšüิทยากรที่มีคüามÿามารถÿูง การฝřกปฏิบัติงาน (On-the-Job Training, OJT) การฝřกปฏิบัติงานเปŨนüิธีการฝřกอบรมที่จัดใĀšมีขึ้นในที่ทำงาน โดยมีพนักงานอาüุโÿĀรือผูšที่มีคüามรูšคüามชำนาญในงานที่ตšอง เรียนรูš ทำĀนšาที่ÿอนใĀšปฏิบัติงานไดšเชŠนเดียüกับพนักงานอื่น การฝřกอบรมüิธีนี้มักจะจัดใĀšกับพนักงานใĀมŠเพื่อใĀšพนักงาน ดังกลŠาüÿามารถปฏิบัติงานรŠüมกับผูšอื่นไดšโดยเร็ü รüมทั้งกรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงüิธีการทำงานซึ่งจะตšองเริ่มดำเนินการโดยไมŠ มีโอกาÿจัดใĀšมีการฝřกอบรมในชั้นเรียนตามปกติ การฝřกอบรมüิธีนี้ดูเĀมือนเปŨนüิธีที่เปŨนธรรมชาติ แตŠการฝřกปฏิบัติงานใĀš ไดšผลยังคงตšองทำตามกระบüนการที่ถูกตšอง กลŠาüคือ มีการüิเคราะĀŤĀนšาที่และคüาม รับผิดชอบเพื่อĀาคüามจำเปŨนในการ ฝřกอบรม กำĀนดüัตถุประÿงคŤ กำĀนดเนื้อĀาÿาระและทักþะที่ตšองเรียนรูš แลšüจึงดำเนินการฝřกอบรม ประเมินผล ฯลฯ การเลือกใชš เมื่อตšองการใĀšพนักงานใĀมŠÿามารถปฏิบัติงานรŠüมกับผูšอื่นไดšทันที เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงüิธีการทำงานซึ่งจะตšองเรŠงดำเนินการโดยเร็ü เมื่อüิทยากรเปŨนพนักงานขององคŤกรที่รูšงานดีพอที่จะÿอนไดš แตŠไมŠคุšนกับการÿอนĀนšาชั้นเรียนที่มีผูšเรียนมากๆ องคŤกรไมŠมีงบประมาณÿำĀรับจัดการฝřกอบรมตามรูปแบบปกติ ขšอดี เปŨนüิธีเริ่มตšนที่ดีในการเรียนรูšงานและĀนšาที่คüามรับผิดชอบใĀมŠ ผูšเรียนจะเรียนรูšไดšดีและใชšเüลานšอยเมื่อเปŨนการเรียนจากของจริงและใน ที่ทำงาน üิทยากรเปŨนผูšที่มีคüามรูšและประÿบการณŤกับงานจริง คüามรูšที่ไดšนำมาใชšปฏิบัติงานไดšทันที ถšามีปŦญĀาในการปฏิบัติก็ขอคüามชŠüยเĀลือจากüิทยากรซึ่งอยูŠในĀนŠüยงานเดียüกันไดšงŠาย เปŨนüิธีที่ประĀยัดเนื่องจากเปŨนการใชšทรัพยากรที่มีอยูŠแลšü

ขšอเÿีย üิทยากรอาจมีคüามรูšและÿอนไดšüŠา "ทำอยŠางไร" แตŠอาจไมŠÿามารถอธิบายĀลักการĀรือทฤþฎีÿนับÿนุน Āรือบอกไดš üŠา üิธีที่ดีที่ÿุดคüรทำอยŠางไร ÿถานที่ทำงานอาจมีเÿียงรบกüน üุŠนüาย ทำใĀšขาดÿมาธิĀรือมีบรรยากาýไมŠเĀมาะกับการเรียนรูš เนื่องจากเปŨนการปฏิบัติงานไปพรšอม ๆ กับการเรียนรูš ผูšเรียนอาจไมŠไดšรับการดูแลใĀšคำแนะนำอยŠางใกลšชิด ทำใĀš รูšÿึกüŠาüิทยากรไมŠใĀšคüามÿำคัญ กับการเรียนรูšของตšน การÿอนงาน (Coaching) การÿอนงานĀมายถึง การพัฒนาคüามรูšคüามÿามารถของพนักงาน โดยผŠานกระบüนการถŠายทอดอยŠางตŠอเนื่องระĀüŠาง üิทยากรซึ่งมักจะเปŨนผูšบังคับบัญชากับ ผูšเรียนซึ่งเปŨนผูšไดšบังคับบัญชา โดยการÿอน ใĀšคำแนะนำüิธีการ การแกšปŦญĀาฯลฯ ใน การทำงานซึ่งมีคüามยุŠงยากÿลับซับซšอนมากขึ้นตามĀนšาที่คüามรับผิดชอบที่เพิ่มมากขึ้นของผูšไดšบังคับบัญชา การเลือกใชš เพื่อพัฒนาบุคลากรขององคŤกรใĀšมีคüามรูšคüามÿามารถÿำĀรับตำแĀนŠงĀนšาที่ที่ÿูงขึ้น เพื่อพัฒนาคüามรูšคüามÿามารถที่มีอยูŠเดิมของพนักงานใĀšÿูงขึ้นÿูŠระดับที่พึงประÿงคŤ เพื่อใชšประโยชนŤอยŠางเต็มýักยภาพของพนักงานในองคŤกร ขšอดี เปŨนüิธีที่ดีÿำĀรับกระตุšนการพัฒนาคüามรูšคüามÿามารถของพนักงานในองคŤกร เปŨนการÿรšางคüามÿัมพันธŤที่ดีระĀüŠางผูšบังคับบัญชากับผูšไดšบังคับบัญชา ผูšใตšบังคับบัญชาจะไดšรับรูšถึงคüามคาดĀüังของผูšบังคับบัญชาในเรื่องการปฏิบัติงาน เปŨนจุดเริ่มตšนที่จะนำไปÿูŠการประเมินระดับของผลงานของผูšไดšบังดับัญชา เปŨนการÿŠงเÿริมใĀšมีการมอบĀมายงานใĀšผูšใตšบังคับบัญชามากขึ้น ขšอเÿีย ผูšบังคับบัญชาบางคนไมŠตšองการมีĀนšาที่เปŨนผูšÿอนงานใĀšกับผูšไดšบังคับ บัญชา การÿอนงานใĀšไดšผล ตšองมีการüางแผนและเตรียมการอยŠางเปŨนระบบเชŠนเดียüกับüิธีฝřกอบรมแบบอื่น การกำĀนดใĀšผูšบังคับบัญชาตšองทำตามกระบüนการÿอนงานที่ถูกตšองเปŨนไปไดšยาก การใĀšมีพี่เลี้ยง (Mentoring) การใĀšมีพี่เลี้ยง (Mentor) เปŨนüิธีĀนึ่งในการพัฒนาบุคลากรในองคŤกร โดยการจัดใĀšมีพี่เลี้ยงซึ่งเปŨนพนักงานที่มีประÿบการณŤ ในการทำงานมากกüŠา และมีตำแĀนŠงĀนšาที่ÿูงกüŠาแตŠมิไดšเปŨนผูšบังคับบัญชาโดยตรง คอยใĀšคำปรึกþาแนะนำÿอนงานและใĀš คüามชŠüยเĀลือแกŠพนักงานที่ยังขาดคüามรูšĀรือประÿบการณŤ เชŠน เขšามาใĀมŠĀรือยšายมาจากĀนŠüยอื่น เพื่อใĀšพนักงาน ดังกลŠาüมีคüามรูšคüามÿามารถในการทำงานที่พึงประÿงคŤภายในระยะเüลาอันÿั้น มีคüามรูšÿึกอบอุŠน และเกิดคüาม รูšÿึกที่ดีตŠอ องคŤกร การถŠายทอดคüามรูšอาจทำขึ้นโดยการนัดประชุมĀรือพบปะกันเปŨนระยะตามคüามเĀมาะÿม การเลือกใชš เพื่อใĀšพนักงานใĀมŠขององคŤกรเกิดคüามรูšÿึกอบอุŠน ÿามารถปรับตัüใĀšเขšา กับüัฒนธรรมและเปŨนÿŠüนĀนึ่งของ องคŤกรไดšอยŠางรüดเร็ü

เพื่อใĀšเกิดการเรียนรูšüิธีการ และทักþะในการทำงานที่ĀนŠüยงานตšองการโดยผŠานทางพี่เลี้ยงซึ่งใĀšคüามÿนิทÿนม คุšนเคย ทำใĀšมีบรรยากาýของการเรียนรูšที่ดีกüŠา ตšองการÿรšางคüามÿัมพันธŤ และเอื้ออำนüยใĀšเกิดการเรียนรูšซึ่งกันและกัน ระĀüŠางพนักงานขององคŤกร ขšอดี พนักงานที่เขšาใĀมŠจะมีทัýนคติที่ดีตŠอองคŤกร และจะÿามารถปรับเปลี่ยนüิธีคิด üิธีปฏิบัติใĀšÿอดคลšองกับüิÿัยทัýนŤ และüัฒนธรรมในการปฏิบัติงานรŠüม กันไดšอยŠางรüดเร็ü พนักงานมีคüามÿนิทÿนมคุšนเคยซึ่งกันและกัน ทำใĀšการประÿานงานและการรŠüมมือกันปฏิบัติงานใĀšบรรลุเปŞา ĀมายขององคŤกรÿามารถทำไดšงŠายขึ้น พี่เลี้ยงที่ดีจะเอื้ออำนüยใĀšเกิดแรงจูงใจในการเรียนรูš พนักงานใĀมŠจะมีคüามกระตือรือรšนในการปฏิบัติงาน และมี คüามรักผูกพันกับองคŤกร ขšอเÿีย พี่เลี้ยงที่ดี มีคุณÿมบัติเĀมาะÿมอาจมีไมŠมากนัก พี่เลี้ยงที่ดีมักจะเปŨนพนักงานระดับคุณภาพดšüย ซึ่งทำใĀšมีเüลา ÿำĀรับทำĀนšาที่ไดšไมŠมากนัก ถšาพี่เลี้ยงทำĀนšาที่อยŠางไมŠเต็มใจก็อาจกŠอใĀšเกิดผลในทางลบไดš แนüคüามคิดและทัýนคติของพนักงานใĀมŠอาจถูกครอบงำโดยพี่เลี้ยงไดšงŠาย ดังนั้นองคŤกรตšองมั่นใจüŠาผูšที่ไดšรับการ มอบĀมายใĀšเปŨนพี่เลี้ยงมีคุณÿมบัติเĀมาะÿม ไมŠเĀมาะกับองคŤกรที่มีการแบŠงพรรคแบŠงพüกอยูŠกŠอนแลšü เพราะจะทำใĀšการแบŠงแยกมีคüามรุนแรงยิ่งขึ้น