บทเรียนสำเร็จรูป63121380228

ภาษาไทย
ชน#ั ประถมศึกษาปี ที1๕

บทเรยี นสําเร็จรุป

เร่ือง ประโยค ป.๕

คาํ ชแ&ี จง

1. ทาํ แบบทดสอบกอ่ นเรียน
3. ศึกษาสาระสาํ คญั และ วตั ถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้
E. ศึกษาบทเรียนตามลาํ ดบั เนอืH หา
J. เมอืK ศึกษาจบในแตล่ ะบทเรียน ใหท้ าํ แบบทดสอบ ประจาํ
บทเรียน
N. เมอืK ศึกษาครบทกุ บทเรียน ใหท้ าํ แบบทดสอบ หลงั เรียน

คาํ นาํ

บทเรียนสาํ เร็จรปู เรKือง ประโยค สาํ หรบั ชนัH
ประถมศึกษาปี ทีK ๕ เลม่ นจHี ดั ทาํ ขนHึ เพKือพนั นาการเรียนรู้
และเสริมทกั ษะเรืKองการใชป้ ระโยคใหถ้ กู ตอ้ ง และ
เหมาะสม

หวงั เป็ นอยา่ งยKิงว่านกั เรียนทกุ คนจะไดร้ บั ความรู้
ความเพลดิ เพลนิ กบั บทเรียนสาํ เร็จรปู เลม่ นีH

สารบญั

คาํ ชแีH จง……………………………………………………………………………………………………….ก
คาํ นาํ …………………………………………………………………………………………………………….ข
สารบญั ………………………………………………………………………………………………………..ค
บททีK1 พยางคแ์ ละคาํ ……………………………………………………………………………......1

ความหมายของพยางค…์ …………………………………………………………….2
ความหมายของคาํ ……………………………………………………………………....2
บททKี2 ประโยค……………………………………………………………………………………………3
ประโยคความเดยี ว……………………………………………………………………….4
ประโยคความรวม………………………………………………………………………..6
บททKี3 ประโยคเพืKอการสKือสาร………………………………………………………………..7
พลดิ เพลนิ กบั บทเรียนสาํ เร็จรปู เลม่ นีH

๑ พยางคแ์ ละคาํ

แผนผงั องคป์ ระกอบของประโยค

พยางค์
พยางค์ คือ เสียงที.เปลง่ ออกมาแตล่ ะครงั9 จะมหี รือไมม่ ี
ความหมายก็ได้

พยางคม์ สี ว่ นประกอบดงั น9ี

– เสียงพยญั ชนะตน้
– เสียงสระ
– เสียงวรรณยกุ ต์
– เสียงพยญั ชนะทา้ ยหรือตวั สะกด (มหี รือไมม่ กี ็ได)้

คํา
คาํ คือ เสียงทีKเปลง่ ออกมาแลว้ มคี วามหมาย แบ่งเป็ น
๒ ประเภท คือ
๑. คาํ พยางคเ์ ดยี ว คือ คาํ ทKีออกเสียงครงัH เดยี วและมี
ความหมาย เชน่ บา้ น ดนิ มด
๒. คาํ หลายพยางค์ คือ คาํ ทKีตอ้ งออกเสียงมากกว่า ๑
ครงัH จึงจะมคี วามหมาย เชน่

ขนม อา่ นว่า ขะ-หนม เป็ นคาํ ๒ พยางค์

๒ ประโยค

ประโยค
ประโยค คือ คาํ ชนดิ ตา่ ง ๆ ทKีนาํ มาเรียงตอ่ กนั ใหม้ ใี จความสมบรู ณ์ ประโยคจะมี
สว่ นประกอบสาํ คญั ๒ สว่ น ไดแ้ ก่
๑. ภาคประธาน เป็ นสว่ นของผกู้ ระทาํ กริ ิยาตา่ ง ๆ จะมสี ว่ นขยายหรือไมม่ กี ็ได้
๒. ภาคแสดง เป็ นสว่ นแสดงการกระทาํ ของประธาน ประกอบดว้ ยกริยา สว่ น
กรรมและสว่ นขยายนนHั จะมหี รือไมม่ กี ็ได้

เกรด็ ควรรู้
สว่ นขยาย คือ สว่ นทีKขยายใหเ้ นอHื ความชดั เจนมากขนHึ

ตวั อยา่ ง ประโยคทKีไมม่ กี รรม

ตวั อยา่ ง ประโยคทKีมกี รรม

เกรด็ ควรรู้
ประโยคความเดยี ว เรียกอีกอยา่ งหนงึK ว่า ประโยค

สามญั

ประโยคความเดียว
ประโยคความเดยี ว คือ ประโยคทKีมใี จความเดยี ว ประกอบดว้ ย
ประธานและกริยา จะมหี รือไมม่ กี รรมก็ได้

ตวั อยา่ งประโยคความเดียว

นกบิน
อาจจะเพKิมสว่ นขยายประโยคไดด้ งั นHี
นกสวย บิน (ขยาย นก ดว้ ยคาํ ว่า สวย)

เกร็ดควรรู้
ประโยคความเดียว เรียกอีกอยา่ งหน6ึงวา่ ประโยคสามญั

ประโยคความรวม
ประโยคความรวม คือ ประโยคทKีรวมประโยคความเดยี ว ๒
ประโยคขนึH ไปเขา้ ดว้ ยกนั โดยใชค้ าํ สนั ธานเชอKื ม

ประโยคความเดยี ว + คาํ สนั ธาน + ประโยคความเดยี ว

วิธีสงั เกตประโยคความรวม
๑. มปี ระธาน ๑ บท และกริยา ๒ บท เชน่
ฉนั ทาํ การบา้ นเสร็จแลว้ จึงกนิ ขา้ ว แยกประโยคไดด้ งั นHี
ฉนั ทาํ การบา้ นเสร็จแลว้
ฉนั กนิ ขา้ ว
๒. มปี ระธาน ๒ บท และกริยา ๑ บท เชน่
คณุ ตาและคณุ ยายไปวดั แยกประโยคไดด้ งั นHี
คณุ ตาไปวดั
คณุ ยายไปวดั
๓. มปี ระธาน ๒ บท และกริยา ๒ บท เชน่
แมท่ าํ กบั ขา้ วในขณะทKีพ่อลา้ งรถ แยกประโยคไดด้ งั นีH
แมท่ าํ กบั ขา้ ว
พอ่ ลา้ งรถ

๓ ประโยคเพื*อการสื*อสาร

ประโยคเพDือการสDือสาร
ประโยคเพKือการสืKอสาร คือ ประโยคทKีใชส้ KือสารทวัK ไปใน
ชวี ิตประจาํ วนั แบ่งตามจดุ มงุ่ หมายการสKือสารได้ ๖
ชนดิ ไดแ้ ก่
๑. ประโยคบอกเลา่ ใชบ้ อกเลา่ เรืKองตา่ ง ๆ
๒. ประโยคปฏิเสธ ใชแ้ สดงการไมย่ อมรบั มกั มคี าํ ว่า ไม่
ไมใ่ ช่ ไมไ่ ด้
๓. ประโยคคาํ ถาม ใชเ้ มอืK ตอ้ งการคาํ ตอบ มกั มคี าํ ว่า
ใคร อะไร ทีKไหน อยา่ งไร ทาํ ไม เมอืK ใด
๔. ประโยคขอรอ้ ง ใชข้ อใหผ้ อู้ Kืนชว่ ยเหลอื มกั มคี าํ ว่า
โปรด กรณุ า ชว่ ย
๕. ประโยคคาํ สงัK ใชบ้ งั คบั ใหผ้ อู้ ืKนทาํ ตาม มกั มคี าํ ว่า
หา้ ม อยา่ ตอ้ ง จง
๖. ประโยคแสดงความตอ้ งการ ใชบ้ อกใหผ้ อู้ Kืนรบั รคู้ วาม
ตอ้ งการ มกั มคี าํ ว่า อยาก ตอ้ งการ ปรารถนา