ตัวชี้วัด หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย • ใช้้เทคโนโลยีสำ รสนเทศอย่ำ่ งปลอดภัย ใช้้สื่อและแหล่งข้อมูลตำ มข้อกำ หนดและข้อตกลง นายประเสริฐ สิงห์โต ครูวิทยฐานะชำ นาญการพิเศษ
ความปลอดภัย ของระบบสารสนเทศ ภัย คุก คามต่อ ฮาร์ด แวร์ ภัย คุก คามต่อ ซอฟต์แ วร์ ความปลอดภัย ของระบบสารสนเทศ นโยบำ ย ขั้นตอนกำ รปฏิบััติ และมำ ตรกำ รทำ งเทคนิคที่นำ มำ ใช้ป้้องกันกำ รใช้งำ นจำ กบุุคคลภำ ยนอก มำ ทำ กำ รขโมย หรือกำ รทำ ควำ มเสียหำ ยต่อเทคโนโลยีสำ รสนเทศ ภัยคุกคำ มต่อเทคโนโลยีสำ รสนเทศ แบ่งออกเป็็น 4ประเภท ดังน้ีี้ ภัยคุกคามต่อระบบ เครือ ข่า ยและการสื่อ สาร ภัยคุกคามต่อข้อมูล
รูปแบบของภัยคุกคาม รูปแบบภัยคุกคามต่อระบบ รักษาความปลอดภัยทางคอมพิวเตอร์ รูปแบบภัยคุกคาม ด้า นข้อ มูล ในคอมพิิว เตอร์ ต่อผู้ใช้และระบบ ภัยคุก คาม ที่ไ่ ม่มี เ ป้า หมาย ภัยคุก คาม ที่ส่ร้างความราคาญ ภัยคุุกคามแก่ระบบ ภัยคุก คาม ความเป็นส่วนตัว ภััย คุก คาม เป็นภัยคุกคำ มจำ กผู้มีเจตนำ ร้ำ ยเข้ำ มำ ทำ กำ รปรับเปลี่ยน แก้ไข หรือลบไฟล์ข้อมูลสำ คัญัภำ ยในระบบคอมพิวเตอร์ เป็นภัยคุกคำ มที่แครกเกอร์ (cracker) เข้ำ มำ ทำ กำ รเจำ ะข้อมูล ส่วนบุคคล หรือติดตำ มร่องรอยพฤติิกรรมของผู้ใช้้งำ น เป็็น ภัย คุก คำ มที่ส่ ง ผลเสียี ให้้แ ก่่ผู้ ใ ช้้ง นและเครื่อ งคอมพิว เตอร์ เป็นอย่ำ งมำ ก เช่น กำ รล็อคเครื่องคอมพิวเตอร์ เป็นภัยคุกคำ มที่ไม่มีเป้ำ หมำ ยแน่น่อน เพียงแค่ต้องกำ รสร้ำ งจุด สนใจ โดยไม่ก่อให้เกิิดควำ มเสียหำ ยขึ้น เป็นภัยคุกคำ มที่ไม่ก่อให้เกิิดควำ มเสียหำ ยเช่น เปลี่ยนกำ รตั้งค่ำ กำ รทำ งำ นของเครื่องคอมพิวเตอร์ให้ต่่ำ งไปจำ กที่เคยกำ หนดไว้ มัลแวร์ (malware) ไวรัสคอมพิวเตอร์ (computer virus) หนอนคอมพิิวเตอร์ (comม้pม้าuโทteรrจัwจันorm) (trojan horse) สปายแวร์ (spyware) โปรแกรมที่ถู ก สร้ำ งขึ้น มำ เพื่อ ขโมยข้อ้ มูลู โปรแกรมชนิิด หนึ่ง ที่มีค วำ มสำ มำ รถ ในกำ รสำ เนำ ตัวเองเพื่อทำ ลำ ยข้อมูล โปรแกรมที่แพร่กระจำ ยผ่ำ นอินเทอร์เน็็ต เพื่อสร้ำ งควำ มเสียหำ ย หรือขโมยข้อ้มูลู โปรแกรมคอมพิว เตอร์ที่ ถู ก บรรจุเ ข้ำ ไป เพื่อเก็บข้อมูลหรือทำ ลำ ยข้อ้มูลู โปรแกรมที่ฝังตัวอยู่ในคอมพิวเตอร์ทำ ให้ ทรำ บข้อ มูล ประวัติ ก รใช้ข องผู้ใ ช้้ง น
การป้องกันและการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย หมั่นตรวจสอบและอัปเดตระบบปฏิบัติิกำ รให้้เป็นเวอร์ชันปััจจุบััน และควรใช้้ร ะบบปฏิบัั ติ ก รและซอฟต์แ วร์ที่ ถูู ก ลิข สิท ธิ์ สังเกตขณะเปิดเครื่องว่ำ มีโปรแกรมไม่พึงประสงค์ท์ำ งำ นขึ้นมำ พร้อมกัับกำ รเปิดเครื่องหรือไม่ ติดตั้งโปรแกรมป้องกันไวรัสและมีกำ รอัปเดตโปรแกรมป้องกันไวรัส และฐำ นข้อมูลไวรัสสม่ำ เสมอ ต้อง login เข้าใช้ง้านทุกครั้ง และเมื่อไม่ได้อยู่ห่น้ำ จอคอมพิวเตอร์ ควรล็อกหน้ำ จอให้อยู่ในสถำ นะที่ต้องใส่ค่ำ login ใช้้งำ น ติดตั้งไฟร์วอลล์ เพื่อป้องกัันคนที่ไม่ได้รับอนุญำ ตไม่ให้เข้ำ้ มำ ใช้งำ น เครื่อ งคอมพิว เตอร์ซึ่ ง ช่ว ยป้อ งกัน กำ รบุก รุก ของแฮกเกอร์ ไม่ควรเข้าเว็บไซต์เสี่ยงภัย เช่น เว็บไซต์ลำ มกอนำ จำ ร เว็บไซต์์กำ รพนัน เว็บไซต์แบบแนบไฟล์ .exe เว็บไซต์ที่มี pop-up หลำ ยเพจ ควรแบ็ค อัป ข้้อ มูล ไว้ในอุป กรณ์์ห น่่ว ยความจาอื่น นอกเหนือ จำ ก ฮำ ร์ดดิสก์ เช่น flash drive, DVD เป็นต้น ไม่เปิดเผยข้้อมูลส่วนตัวผ่ำ นสื่อ่สังคมออนไลน์ เช่น เลขที่บัตรประชำ ชน ประวัติกำ รทำ งำ น เบอร์โทรศัพท์ หมำ ยเลขบััตรเครดิต
จริยธรรมในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ความเป็นส่วนตัว ความถูกต้อง จริยธรรมในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ หลักศีลธรรมจรรยำ ที่กำ หนดขึ้นเพื่อใช้้เป็นแนวทำ งปฏิบััติ หรือควบคุมกำ รใช้้ระบบคอมพิวเตอร์และสำ รสนเทศ จริยธรรมเกี่ยวกับกำ รใช้้เทคโนโลยีสำ รสนเทศจะแบ่งออกเป็็น 4ประเด็น ดังน้ีี้ ความเป็น เจ้า ของ เป็็น กรรมสิท ธิ์ในกำ รถือ ครองทรัพ ย์์สิ น ซึ่งอำ จเป็็นทรัพย์สินทั่วไปที่จับต้อ้งได้ ้ การเข้าถึงข้อมูล ของตนเองในกำ รเปิด เผยให้้กั บ ผู้อื่ น รวมถึงกำ รปรับปรุงข้อมูลให้้ทันสมัยอยู่เสมอ เพื่อเป็นการป้องกัันกำ รเข้ำ ถึงข้อมูลลับ สิท ธิที่ เ จ้ำ ของสำ มำ รถที่จ ะควบคุุม ข้อ มูล ข้อ มูล ควรได้รั บ การตรวจสอบควำ มถูก ต้้อ ง การกาหนดสิทธิขิองผู้ใช้้งำ น
จรรยาบรรณในการใช้งานเทคโนโลยีสารสนเทศ ไม่่ใช้คอมพิิวเตอร์เพื่อก่ออาชญากรรม ไม่่ใช้ค อมพิิว เตอร์ร์ บกวนผู้อื่ น ไม่่ทำ กำ รสอดแนม แก้ไขเอกสารของผู้อื่น ไม่่ใช้คอมพิิวเตอร์ในกำ รโจรกรรมข้อมููลข่ำ วสำ ร ไม่่ใช้คอมพิิวเตอร์ส์ร้างหลักฐานเท็จ ไม่่ใช้ค้อมพิวเตอร์ค์ัดลอกโปรแกรมที่มีลิขสิทธิ์
ข้อกาหนด ข้อตกลงในการใช้แหล่งข้อมูล แสดงที่มา (Attribution : BY) ต้อ งแสดงที่ม าของชิ้น งำ นตำ มรูป แบบที่ผู่้ ส ร้ำ งกำ หนด ไม่่ดัดแปลง (No Derivative Works : ND) ไม่แก้ไ ขเปลี่ย นแปลงหรือ สร้า งงานจำ กงำ นนี้ ไม่ให้นำ ข้อมูลนี้ไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ท์างการค้า ถ้ำ หากดัดแปลงชิ้นงานนี้ ต้องใช้สัญญาอนุญาต แบบเดียวกัันกัับสัญญำ อนุญำ ตที่ใช้้กัับงำ นนี้เท่ำ นั้น ไม่่ใช้เพื่อการค้า (Noncommercial : NC) อนุญาตแบบเดียวกัน (Share Alike : SA)
และต้อ งเผยแพร่งำ นดัด แปลง โดยใช้สั ญ ญำ อนุญ ำต เดีย วกัน ให้้เผยแพร่ โดยต้องระบุที่มำ แต่ห่้ ำ มดัด แปลง ให้้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มำ ให้้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มำ แต่ห่้ำ มใช้้เพื่อกำ รค้ำ และต้องเผยแพร่งำ น ดัดแปลงโดยใช้สัญญำ อนุญำ ตเดียวกัน ให้้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุที่มำ แต่ห่้ำ มใช้้เพื่อกำ รค้ำ แต่ห่้ำ มดัดแปลง และห้ำ มใช้เพื่อกำ รค้ำ CC-BY CC-BY-SA CC-BY-ND CC-BY-NC CC-BY-NC-SA ให้้เผยแพร่ ดัดแปลง โดยต้องระบุทุี่มำ ให้้เผยแพร่ โดยต้องระบุุที่มำ CC-BY-NC-ND