สบู่สมุนไพร

การศกึ ษาค้นคว้าด้วยตวั เอง ( Independent study : IS)

สบสู่ มุนไพร ของนกั เรยี นชัน้ มธั ยมศึกษาปีท่ี 5/2
โรงเรยี นเทพศริ นิ ทร์ พแุ ค จังหวดั สระบุรี

นางสาวธญั ญาเรศ รังกลาง เลขท่ี 28

นางสาวรตั ตยิ ากร วงษน์ าค เลขท่ี 29

นางสาวพยิ ดา เลศิ พนั ธ์ เลขท่ี 30

นางสาวอศิ รา อยู่ญาติมาก เลขท่ี 38

นักเรียนชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5/2

เสนอ
คุณครูยวุ ดี ญาณสิทธิ์

รายงานเล่มนเี้ ปน็ ส่วนหนง่ึ ของรายงานวิชาการศึกษาคน้ ควา้ และสรา้ งองคค์ วามรู้
รหัสวิชา ร30201 ภาคเรยี นที่ 1 ปกี ารศึกษา 2563

โรงเรยี นเทพศริ ินทร์ พแุ ค อาเภอเฉลิมพระเกยี รติ จังหวดั สระบรุ ี
สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 4

สารบัญ

เนือ้ หา หนา้

ประวัตผิ จู้ ดั ทา ก
บทคัดย่อ ข
บทท่ี 1 บทนา 1
บทท่ี 2 เอกสารที่เกย่ี วขอ้ ง 2

บทที่ 3 วธิ ีการศกึ ษาคน้ ควา้ 8

บทที่ 4 ผลการศึกษาค้นคว้า 13

บทที่ 5 สรุป อภปิ รายผลและขอ้ เสนอแนะ 15

ภาคผนวก

แบบสอบถาม

บรรณานุกรม

ก

ประวตั ิผู้จัดทา
ชอ่ื เรอ่ื ง สบสู่ มนุ ไพร ของนกั เรียนชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5/2

โรงเรยี นเทพศริ นิ ทร์ พุแค จงั หวัดสระบรุ ี

1.นางสาวธัญญาเรศ รังกลาง
ประวัตสิ ว่ นตัว
วนั ท่ี 11 เดอื น สิงหาคม พ.ศ. 2546 อายุ 17 ปี
ที่อยู่ บ้านเลขท่ี 156 หมู่ 3 ตาบลหลา้ พระลาน อาเภอเฉลมิ พระเกียรติ จงั หวดั สระบรุ ี
ประวัติการศึกษา
ปี พ.ศ.2561 ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 3/4 เลขท่ี 34 โรงเรยี นเทพศิรนิ ทรพ์ แุ ค สระบุรี
ปี พ.ศ.2563 ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ่ี 5/2 เลขที่ 29 โรงเรียนเทพศริ นิ ทรพ์ ุแค สระบรุ ี

2. นางสาวรตั ตยิ ากร วงษ์นาค
ประวตั ิส่วนตัว
วันท่ี 28 เดอื น เมษายน พ.ศ. 2546 อายุ 17 ปี
ท่อี ยู่ บา้ นเลขที่ 65/24 หมู่ 9 ตาบลขุนโขน อาเภอพระพทุ ธบาท จังหวดั สระบุรี
ประวตั กิ ารศกึ ษา
ปี พ.ศ.2561 ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 3/4 เลขที่ 37 โรงเรียนเทพศิรนิ ทร์พแุ ค สระบุรี
ปี พ.ศ.2563 ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5/2 เลขที่ 30 โรงเรียนเทพศิรนิ ทรพ์ ุแค สระบุรี

3. นางสาวพิยดา เลิศพันธ์
ประวัติส่วนตัว
วนั ที่ 29 เดือน สงิ หาคม พ.ศ.2546 อายุ 17
ทอี่ ยู่ บ้านเลขท่ี 2/3 หมู่ 14 ตาบลหว้ ยป่าหวาย อาเภอพระพทุ ธบาท จงั หวัดสระบุรี
ประวตั กิ ารศึกษา
ปี พ.ศ.2561 ชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี 3/5 เลขท่ี 33 โรงเรียนเทพศริ นิ ทรพ์ แุ ค สระบรุ ี
ปี พ.ศ.2563 ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 5/2 เลขที่ 31 โรงเรียนเทพศริ ินทรพ์ แุ ค สระบุรี

4.นางสาวอิศรา อยูญ่ าติมาก
ประวตั สิ ่วนตวั
วันที่ 25 เดือน มกราคม พ.ศ.2547 อายุ 16
ทีอ่ ยู่ บา้ นเลขที่ 40/3 หมู่ 9 ตาบล หว้ ยบง อาเภอเฉลมิ พระเกยี รติ จงั หวัดสระบรุ ี
ประวตั ิการศึกษา
ปี พ.ศ.2561 ชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี 3/3 เลขท่ี 24 โรงเรียนมวกเหลก็ วทิ ยา
ปี พ.ศ.2563 ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 5/2 เลขที่ 38 โรงเรยี นเทพศริ ินทรพ์ ุแค สระบรุ ี

ข

ชอื่ เร่ือง สบ่สู มนุ ไพร ของนกั เรยี นชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 5/2
ผู้ศกึ ษา
น.ส.ธัญญาเรศ รังกลาง เลขที่ 28
น.ส.รตั ตยิ ากร วงษ์นาค เลขที่ 29
น.ส.พิยดา เลิศพันธ์ เลขที่ 30
น.ส.อศิ รา อยญู่ าตมิ าก เลขท่ี 38

ครูทปี่ รึกษา คุณครูยวุ ดี ญาณสทิ ธ์ิ
ระดบั การศึกษา นกั เรยี นชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5/2 โรงเรยี นเทพศริ ินทร์ พแุ ค
รายวิชา การเขียนรายงานวิชาการ (IS3)
ปกี ารศกึ ษา 2563

บทคดั ย่อ

เรื่องสบู่สมุนไพรของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค จังหวัดสระบุรี
กล่มุ เปา้ หมายคือนักเรียนชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่5/2ได้มาโดยการเลือกจานวน 38 คน มีจุดม่งุ หมายเพ่ือใหน้ ักเรียนชั้น
มัธยมศกึ ษาปีท่ี 5/2 เรียนร้วู ิธีการทาสบู่ เพราะสบ่เู ปน็ ของใช้ทจี่ าเป็นในชีวติ ประจาวนั ทกุ วนั เราอาบนา้ ต้องใช้สบู่
เพื่อการขจัดสิ่งสกปรกออกจากร่างกาย ซึ่งคนส่วนมากมักจะเลือกสบู่ที่สามารถทาความสะอาดได้ดีมากๆ จนไม่
คานึงถึงผลเสียท่ีจะเกิดกับผิวในภายหลัง ปัจจุบันสบู่มีมากมายหลายชนิดให้เราเลือกใช้ ตามความเหมาะสมและ
ความชอบของแต่ละบุคคล บางชนิดก็ผสมสมุนไพรบางชนิดก็ผสมสารเคมี เช่น Triclocarban เพ่ือฆ่าเช้ือ
แบคทีเรีย ซ่ึงผู้ใช้บางรายอาจเกิดอาการแพ้สารเคมีหากใช้บ่อยเกินไป แต่เรารู้จักสบู่เหล่าน้ันดีเพียงไร และจะมี
สักกี่คนท่ีใส่ใจในรายละเอียดว่าสบู่แต่ละก้อนมีส่วนประกอบสาคัญอะไรบ้าง สบู่ที่ดีจะต้องมีส่วนประกอบสาคญั ท่ี
จาเป็นและมีประโยชน์ต่อผิว ซ่ึงนอกจากจะทาให้สบู่ท่ีได้ทาความสะอาดผิวได้ดีแล้วยังสามารถบารุงผิวได้อีกด้วย
ทั้งน้สี บเู่ ปน็ สง่ิ ทเี่ ราตอ้ งใชเ้ ป็นประจาทุกวัน หากเราคดั สรรสบทู่ ดี่ มี ีคณุ ภาพจะทาใหเ้ รา

บทท1ี่

บทนา

ความเป็นมาและความสาคัญ

สบู่ เปน็ เครอ่ื งสาอางชนดิ หนึง่ ที่ใชใ้ นการทาความสะอาดรา่ งกาย เดมิ ใชเ้ พอ่ื ทาความสะอาดร่างกายเทา่ นนั้
ปัจจุบันกระบวนการผลติ สบู่ มกี ารเพิ่มส่วนผสมอื่นๆ เพื่อให้สบมู่ สี รรพคณุ ตรงตามความตอ้ งการของผ้บู รโิ ภคมาก
ข้ึน เช่น มสี ีสนั ที่สวยงามนา่ ใช้ มกี ล่นิ หอม และมีสรรพคุณทางยาในทางการคา้ มีการใช้สารสังเคราะห์เพม่ิ ขึน้ ทา
ใหผ้ ลติ ภัณฑ์นา่ ใช้ บรรจภุ ัณฑส์ วยงามแต่แฝงไป ดว้ ยสารเคมีท่ีเป็นอนั ตราย มีพษิ ตกคา้ งและราคาสูง ปจั จุบันนิยม

ใชพ้ ืชสมนุ ไพรที่มีอยูใ่ นธรรมชาติมาเปน็ สว่ นผสมเพิม่ เติมในสบู่ แทนการใช้สารเคมสี งั เคราะห์ พชื สมนุ ไพรท่ีใช้ มี

สาระสาคญั และมสี รรพคุณทางยา เช่น มนี า้ มันหอมระเหยทีม่ ีกลิ่นเฉพาะใชใ้ นการบาบัดโรค มีสีสนั สวยงาม หา
ง่ายราคาถูก ประหยัด ปลอดภัย ไร้สารสงั เคราะห์ และไม่มีพิษตกค้าง ทาให้สบสู่ มนุ ไพรทผ่ี ลิตขน้ึ จากผลติ ภณั ฑ์
ธรรมชาติมีคุณลักษณะเฉพาะทห่ี ลากหลายจงึ เปน็ บทพสิ ูจน์ใหเ้ หน็ ถึงความมหัศจรรย์ของสบสู่ มุนไพรที่มีคุณค่าย่ิง

ของภมู ิปัญญาไทย

วตั ถปุ ระสงค์ของการศึกษา

1. เพื่อศึกษาวธิ ีการทาสบู่สมุนไพร

2.เพ่อื นาสบู่ที่ทามาใชใ้ ห้เกิดประโยชนก์ บั ตวั เอง

ขอบเขตการศกึ ษา

1. กลมุ่ เป้าหมาย นักเรยี นช้ันมธั ยมศกึ ษาปีที่ 5/2 จานวน 38 คน

2. เน้ือหา สมุนไพรไทยและประโยชน์ของสบู่สมนุ ไพร

3. ระยะเวลา ปกี ารศกึ ษาท่ี 1/2563

สมมตฐิ านของการศึกษา

นกั เรยี นชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 5/2 รู้จักประโยชน์ของสบู่ทีท่ าจากสมนุ ไพรและหันมาใช้ผลิตภัณฑ์จากท้องถิน่

นยิ ามศพั ท์เฉพาะ

1. สบู่ หมายถงึ ผลติ ภัณฑท์ ่ใี ช้ในการขจัดสิง่ สกปรก ซึ่งคณะผู้จัดทาได้ผลติ มาจากกลีเซอรนี ผสม

สมุนไพรเพอ่ื ทาเปน็ สบูส่ มนุ ไพร

2.กลีเซอรีน (Glycerin) หมายถึงองเหลวท่ีไม่มีสี ไม่มีกล่นิ มคี วามหนืด ผลติ จากนา้ มันของพืชโดยทว่ั ไป

คือ น้ามันมะพรา้ วและนา้ มนั ปาลม์ ซ่งึ คณะผูจ้ ดั ทาได้นามาทาเปน็ สบสู่ มุนไพร

ประโยชน์ของการศกึ ษา

1. รูค้ ณุ ประโยชน์ของสมนุ ไพร

2. รจู้ ักสว่ นประกอบของสบ่สู มนุ ไพร

บทท่2ี

เอกสารทีเ่ กี่ยวข้อง

ในการจดั ทารายงานวชิ าการเร่อื งสบสู่ มุนไพร ผู้จดั ทาได้ศึกษาจากเอกสารและเวบ็ ไซต์ตา่ งๆทีเ่ ก่ยี วขอ้ งกับ
สบ่สู มุนไพรได้ดังต่อไปน้ี

1. ความหมายของสบู่
2. ความหมายของสมุนไพร
3. ประโยชน์ของสมนุ ไพร
4. ความหมายของกลีเซอรีน
5. ประโยชนข์ องกลีเซอรนี
6. งานวจิ ยั เกย่ี วกับสบ่สู มนุ ไพร

ความหมายของสบู่

สบู่ (SOAP) คอื สารเคมีทเ่ี กิดจากการทาาปฏกิ ริ ิยากนั ระหวา่ งโซเดียมไฮดรอกไซด์ (ด่าง,โซดาไฟ) และ
นามนั ทม่ี าจากสตั วห์ รือพชื ปฏกิ ริ ิยาทเี่ กิดขึ้นน้ีเรยี กวา่ สปองซิฟิเคช่นั (Saponfication) คณุ สมบตั ิของสบู่ หรือผล
ที่ได้จากการสปองซิฟิเคช่ัน นี้ จะสามารถละลายได้ท้ังในหน้าและไขมัน และสามารถเก็บไขมันไว้ได้ จึงมี
ประสทิ ธภิ าพในการทาาความสะอาดไดเ้ ปน็ อย่างดี

ความหมายของสมุนไพร

สมุนไพร หมายถึง พืชท่ีมีสรรพคุณในการรักษาโรค หรืออาการเจ็บป่วยต่างๆ การใช้สมุนไพรสาหรับรักษา
โรค หรอื อาการเจบ็ ป่วยตา่ งๆ น้ี จะต้องนาเอาสมนุ ไพรตั้งแต่สองชนิดขน้ึ ไปมาผสมรวมกนั ซ่งึ จะเรยี กว่า “ยา” ใน
ตาหรับยานอกจากพืชสมุนไพรแลว้ ยงั อาจประกอบดว้ ยสัตว์และแรธ่ าตอุ กี ดว้ ย เราเรยี กพชื สตั ว์ หรือแรธ่ าตุทีเ่ ปน็
ส่วนประกอบของยาน้ีว่า “เภสัชวัตถุ” พชื สมุนไพรบางชนิด เช่น เร่ว กระวาน กานพลู จนั ทนเ์ ทศ เปน็ ตน้ เป็นพืช
ท่ีมีกลิ่นหอมและมีรสเผ็ดร้อน ใช้เป็นยาสาหรับขับลม แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ พืชเหล่าน้ีถ้านามาปรุงอาหารเราจะ
เรียกวา่ “เครือ่ งเทศ”

ประโยชน์ของสมุนไพร

1. สามารถรักษาโรคบางชนิดได้ โดยไม่ต้องใช้ยาแผนปัจจบุ นั ซงึ่ บางชนิดอาจมีราคาแพง และตอ้ งเสีย

ค่าใชจ้ ่ายมาก อีกทงั้ อาจหาซ้อื ไดย้ ากในท้องถน่ิ น้นั

2. ใหผ้ ลการรกั ษาได้ดีใกลเ้ คยี งกับยาแผนปจั จบุ ัน และให้ความปลอดภัยแกผ่ ใู้ ชม้ ากกว่าแผนปจั จบุ ัน

3. สามารถหาไดง้ ่ายในท้องถิน่ เพราะส่วนใหญ่ไดจ้ ากพชื ซึง่ มีอยูท่ ่วั ไปทงั้ ในเมอื งและ ชนบท

ความหมายของกลีเซอรนี

กลีเซอรีน เป็นของเหลวท่ีไม่มีสี ไม่มีกล่ิน มีความหนืด และ มีรสหวาน โดยปกติมาจากน้ามันของพืช ซ่ึง
โดยท่ัวไป คือ น้ามันมะพรา้ ว และนา้ มันปาลม์ กลีเซอรีนสามารถละลายได้ดใี นแอลกอฮอล์และนา้ แตไ่ มล่ ะลายใน
ไขมันเนื่องจากกลีเซอรีนมีคุณสมบัติทางเคมีที่หลากหลายจึงสามารถนาไปใช้เป็นสารตั้งต้นในการสังเคราะห์
สารเคมอี ื่นๆได้

ด้วยคณุ สมบัตทิ สี่ ามารถละลายในแอลกอฮอล์และนา้ ได้นีจ่ ึงนาไปใช้ประโยชนอ์ ยา่ งกวา้ งขวาง ซึง่ กลีเซอรีนบ
ริสุทธ์ิ สามารถนาไปประยุกต์ใช้ได้ในหลายรูปแบบ เช่น ใช้เป็นส่วนผสมหรือ เป็นตัวช่วยในกระบวนการผลิต
เครื่องสาอาง ผลิตภัณฑ์ในห้องน้าและสุขอนามัยส่วนบุคคล อาหาร ยาสีฟัน ยาสระผม และนิยมใช้มากใน
อุตสาหกรรมสบู่ เพราะกลีเซอรีนเป็นส่วนช่วยหล่อลื่นเหมือน มอยซ์เจอร์ไรเซอร์ เพื่อปกป้องผิวไม่ให้แห้งและดูด
ซับความช้ืนเมื่อสัมผัสกับอากาศซึ่งจะทาให้รู้สึกว่าผิวมีความชุ่มช้ืน อ่อนโยนต่อผิว ขจัดความสกปรกท่ีฝังแน่น ไม่
ทาใหอ้ ดุ ตันรขู มุ ขน รวมทั้งปลอดภัยต่อผวิ หนงั

ประโยชน์ของกลเี ซอรีน

กลีเซอรีน ยังนาไปใช้ผลิตไนโตรกลีเซอรีนและขนม และยังนาไปใช้ถนอมผักและผลไม้ รวมทั้งแช่ตวั อย่าง
ทดลองในหอ้ งแล็ป วธิ ใี ช้ประโยชน์ ตัวอย่างเช่น

ทาความสะอาดช่องแช่แข็ง คราบอาหารหมดโอกาสตดิ แน่นอย่ใู นช่องแชแ่ ข็งถา้ มกี ลีเซอรนี โดยขจัดคราบ
อาหารแล้วใช้เศษผ้าแตะกลเี ซอรนี ซ่งึ เป็นตวั ทาละลายตามธรรมชาติเชด็ บริเวณคราบตดิ แน่นใหส้ ะอาด เท่านเี้ ราก็
ได้ชอ่ งแชแ่ ขง็ ใหมส่ ะอาดเอีย่ ม

ถนอมใบไม้ แทนที่จะทับแห้งอย่างที่เคยทา ลองเปลี่ยนมาแช่กลีเซอรีนดู ใบไม้ท่ีแช่กลีเซอรีนจะคล้าย
ใบไม้สด สีจะเปล่ียนไปบ้าง อาจจะสีเขียวเข้มข้ึน หรือเปลี่ยนเป็นสีน้าตาล แล้วแต่ความอ่อนแก่ของใบ วิธีการคือ
ผสมกลีเซอรีนกับน้าอุ่นเกือบร้อน 2 ส่วน คนให้เข้ากันทิ้งไว้ให้เย็น เลือกใบไม้ที่อยู่ในสภาพสมบูรณ์มาจัดวางใน
ภาชนะโดยส่วนโคนใบอยู่ดา้ นลา่ งเทส่วนผสมท่ีเตรียมไวล้ งไปให้ท่วม ทิง้ ไว้นาน 2 สัปดาห์ ถงึ 2 เดอื นเอาใบข้ึนมา
ล้างน้า เชด็ ใหแ้ หง้ และตากลมอีกคร้งั

แก้ไขมือหยาบกร้าน ผสมกลเี ซอรีนและน้ามันระหงุ อย่างละเทา่ กันเป็นเน้ือเดียว แล้วทามอื ใหท้ ว่ั ท้ังฝ่ามือ
และหลังมือ ทงิ้ ไว้ประมาณคร่งึ ชั่วโมง มอื จะนุ่มนวลข้นึ

ทาสบู่ใช้เอง ตัดกลีเซอรีนท่ีส่วนใหญ่ จะมาขายเป็นท่อนๆ ให้เป็นลูกเต๋าขนาด 2 น้ิว หย่อนกลีเซอรีน
หลายๆก้อนใสภ่ าชนะแกว้ เอาเขา้ เตาไมโครเวฟไฟปานกลาง เอาออกมาดูทุกๆ 30 วินาที จนกว่าจะละลายใชไ้ ด้

ถึงตรงน้ีให้เติมสีหรือกลิ่นท่ีคุณชอบ จากนั้นรินกลีเซอรีนเหลวลงในพิมพ์สบู่หรือพิมพ์ขนม ถ้าไม่มีใช้ถ้วยพลาสติก
โพลสี ไตรนิ เทลงไปซัก 3 ใน 4 นว้ิ จากกน้ ถว้ ย ทงิ้ ใหแ้ ข็งตัวราวคร่งึ ชัว่ โมง

งานวจิ ยั เกีย่ วกับสบู่สมุนไพร

1.สบูเ่ จลมะละกอ

สบู่ เป็นเครื่องสาอางชนิดหนึ่งที่ใช้ในการทาความสะอาดร่างกาย การผลิตสบู่มีการเพ่ิมส่วนผสมอ่ืนๆ
เพ่ือให้สบู่มีสรรพคุณตรงตามความต้องการของผู้บริโภคมากขึ้น เช่น มีสีสันที่สวยงามน่าใช้ มีกลิ่นหอม มีรูปร่างที่
แปลกใหม่ และมีสรรพคุณทางยา สบู่เยลล่ีมะละกอ ปลอดสารเคมีท่ีเป็นอันตราย และสารพิษตกค้าง ในสภาวะ
เศรษฐกิจถดถอยสบู่สมุนไพร น่าจะเป็นแนวทางหนึ่งของผู้บริโภค เพราะผู้ผลิตใช้วัตถุดิบท่ีสามารถหาได้เองใน
ประเทศ เช่น มะละกอ การนาวัสดุธรรมชาติอย่างมะละกอที่มีมากในชุมชนมาผลิตจะได้ต้นทุนที่มีราคาถูก
ประหยัดและใช้ได้ง่าย ดังน้ันคณะผู้จัดทาจึงได้จัดทาโครงการสบู่เจลลี่มะละกอขึ้นมา เพื่อเพิ่มมูลค่าของมะละกอ
ทาใหส้ บ่มู ีรูปแบบท่ีทันสมยั แปลกใหมข่ ึ้น และศกึ ษาการทาสบเู่ จลล่ี

ณัฐณชิ า ปอ้ มทอง ธณัฐดาว ใจมัน่ เยาวพา กรานจานงค์ และสมฤดี ทิพยม์ ณ.ี (2559).งานวจิ ยั สบ่เู จล
มะละกอ.[ออนไลน]์ .เขา้ ถงึ ได้จาก

http://thaiinvention.net/detail.php?p=cHJvamVjdF9pZD05OTk5JmNmZ19pZD0yMyZjb21wZXRfa
WQ9MQ

2.สบู่สมนุ ไพรเพือ่ สขุ ภาพ

สบู่ คอื ส่งิ ท่ที ามาจากไขผสมสารเคมีหลายชนดิ เขา้ ดว้ ยกนั เปน็ ผลิตภณั ฑท์ ่ีใช้ในการขจัดสิ่งสกปรกอก
จากรา่ งกาย ซ่ึงจาเป็นต่อการดารงชีวิตทกุ คนเปน็ อย่างมาก สบู่จงึ เปน็ ทีต่ ้องการและถกู ผลติ ใชก้ นั ในปัจจุบันอย่าง
มากมายและแพรห่ ลาย ท้ังสบทู่ ท่ี ามาจากสารเคมีและสบู่สมุนไพรคนสว่ นใหญ่นิยมใช้สบู่ทีผ่ ลิตจากสารเคมีและ
ผสมน้าหอม เพราะ สะดวกและหาซอ้ื ง่าย ซึง่ สารท่ีอยูใ่ นสบูล่ ้วนผสมสารซกั ฟอง สารเคมี เศษที่หลงเหลือใน
อตุ สาหกรรมจากการกล่นั นา้ มนั ปิโตรเลียมและวัตถุกนั เสยี ทแ่ี ยก่ วา่ นั้นคือผิวของมนุษยส์ ามรถดดู ซึมของเสยี
เหล่านนั้ ได้ถงึ 60% อาจทาให้คนท่มี ผี วิ บอบบางแพ้ง่ายเกิดอาการละคายเคอื งหรือแพ้อีกด้วย จะดีกวา่ ไหมถา้ เรา
หนั มาใช้สมนุ ไพรแทนสบู่ทีเ่ ป็นสารเคมเี พ่ือชว่ ยลดอาการละคายเคืองหรือแพ้ เพราะสบู่สมุนไพรทเี่ ปน็ ธรรมชาติ
นัน้ อ่อนโยน ไมเ่ ปน็ อนั ตรายต่อผวิ และยงั มีคณุ สมบัติต่างๆท่ีชว่ ยในการบารงุ ผวิ กายอีกด้วย

จติ รกร เจยี มใจ ดนุพร วงศส์ าย และปภาวี พลายแก้ว.(2559).งานวิจัยสบ่สู มุนไพรเพ่อื
สขุ ภาพ.[ออนไลน]์ .เข้าถงึ ได้จาก
https://sites.google.com/site/sbusmunphirpheuxsukhphaph/home/naeana-khorngkar

บทที่ 3
วธิ กี ารศึกษาคน้ ควา้

ในการศึกษาครงั้ นี้ ผู้ศึกษาได้ทาการศกึ ษาปญั หาการไม่นยิ มใชส้ บู่สมนุ ไพร ของนกั เรียน

ช้นั มธั ยมศึกษาปที ่ี 5/2โรงเรยี นเทพศิรนิ ทร์ พุแค จงั หวัดสระบุรี ซ่งึ มวี ธิ กี ารดงั นี้

ระเบียบวธิ ีท่ีใชใ้ นการศกึ ษา

ในการศึกษาใช้รูปแบบ การสารวจ การศึกษาค้นคว้า ด้วยวิธีการ สืบค้นข้อมูล จากหนังสือ อินเตอร์เน็ต
และตอบแบบสอบถาม

ประชากรและกลุ่มตวั อยา่ งท่ีใช้ในการศกึ ษา

ประชากร
ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งน้ี เป็นนักเรียนระดับช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์
พุแค จังหวัดสระบุรี ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศึกษา 2563 ภาคเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา 2562เป็นนักเรียน
ท้ังสิ้นจานวน 38 คน
กลุม่ ตัวอยา่ ง
กลุ่มตัวอย่างท่ีใช้ในการศึกษาคร้ังน้ีได้แก่นักเรียนระดับช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5/2โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค
จังหวดั สระบรุ ี ภาคเรียนท่ี 1 ปกี ารศึกษา 2563 เป็นนกั เรียนทัง้ ส้ิน 38 คน เพื่อตอบแบบสอบถามทสี่ รา้ งขึน้

ระยะเวลาที่ใชใ้ นการศกึ ษา

ระยะเวลาท่ใี ช้ในการศึกษา ในภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศึกษา 2563 เปน็ เวลา 2 เดอื น ตงั้ แต่เดอื นสงิ หาคมถึง
เดือนกนั ยายน

วธิ ดี าเนินการศึกษา

ผู้ศกึ ษาไดด้ าเนินการตามขนั้ ตอนดังนี้
1.กาหนดเรื่องที่จะศึกษา โดยสมาชิกท้ัง 4 คน ประชุมร่วมกัน และร่วมกันคิดและ

วางแผน ว่าจะศึกษาเรื่องสบู่สมุนไพรของนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5/2
โรงเรียนเทพศิรินทร์พุแค จังหวัดสระบุรี
2. สารวจปญั หาท่ีพบในห้องเรียน

9

3. เลือกเรื่องทจ่ี ะศึกษา โดยเลือกเร่ืองท่ีมีความสนใจมากทีส่ ุด เพือ่ เปน็ แรงจงู ใจในการคน้ หา
คาตอบ

4. ศึกษาแนวคิดในการแก้ปัญหา
5. ต้ังชื่อเร่ือง
6. สมาชิกทั้ง 4 คนของกลุ่มพบครูผู้สอนเพ่ือปรึกษาวางแผนและรับฟังความคิดเห็น
ปรับปรุงแก้ไข
7. เขยี นความสาคญั ความเป็นมาของปัญหา วัตถุประสงค์ สมมตุ ิฐาน ขอบเขตการวจิ ัยและ
ประโยชนท์ ค่ี าดว่าจะไดร้ ับ โดยศึกษาขอ้ มูลจากหนังสือ วทิ ยานพิ นธแ์ ละสืบค้นข้อมูลจากอนิ เตอร์เนต็
และจดบันทึกในโครงรา่ งรายงานเชิงวิชาการ
8. สร้างเครื่องมือ ท่ีเป็นแบบสอบถาม จานวน 8 ข้อ
9. นาเคร่อื งมอื ที่ปรับปรุงแล้วไปใชก้ บั กลุ่มตัวอย่าง
10. รวบรวมขอ้ มูล
11. วิเคราะหข์ ้อมลู
12. สรุปผลการศกึ ษา

ข้นั ตอนวธิ ีดาเนนิ ทจ่ี ะศกึ ษา

กาหนดเร่ืองที่จะศกึ ษา

สารวจปัญหาและเลอื กเรอ่ื ง

ศกึ ษาแนวคดิ และการแกป้ ญั หา

ต้ังช่ือเร่ืองที่จะศึกษา

พบครูท่ีปรึกษา (คุณครูยุวดี ญาณสทิ ธ์ิ)

ศกึ ษาวิธีการเขยี นบทนา 10

สร้างเครอื่ งมือ (แบบสอบถาม)
ปรับปรุง เครอ่ื งมือและนาไปทดลอง

ใชก้ ับกลมุ่ ตัวอย่าง
รวบรวมขอ้ มลู
วิเคราะห์ข้อมลู
สรุปผลการศึกษา

11

เครื่องมอื ที่ใชใ้ นการศกึ ษา

เครือ่ งมือที่ใช้ในการศึกษาคร้ังนี้ คอื แบบสอบถาม 1 ฉบับ ซึง่ มีรายละเอยี ดดังนี้
1. ออกแบบสอบถาม เรื่อง การศึกษาและแก้ปัญหาการออมทรัพย์ของนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 2
โรงเรยี นเทพศิรินทร์ พุแค จงั หวดั สระบรุ ี โดยขอคาแนะนาจาก คณุ ครยู ุวดี ญาณสทิ ธิ์ โดยเตรียมร่างข้อคาถาม มี
ลักษณะเป็นข้อคาถามจานวน 10 ข้อ เปน็ แบบมาตราสว่ นประมาณ 5 ระดบั คือ

5 หมายถงึ เห็นด้วยมากทส่ี ุด
4 หมายถงึ เหน็ ดว้ ยมาก
3 หมายถงึ เห็นด้วยปานกลาง
2 หมายถงึ เห็นดว้ ยนอ้ ย
1 หมายถงึ เหน็ ดว้ ยนอ้ ยที่สดุ

การพิจารณาค่าเฉลย่ี ใช้เกณฑ์ดังนี้ หมายถึง เหน็ ด้วยมากทสี่ ดุ
ค่าเฉลย่ี 4.51 – 5.00 หมายถงึ เหน็ ด้วยมาก
คา่ เฉลี่ย 3.51 – 4.50 หมายถงึ เหน็ ดว้ ยปานกลาง
ค่าเฉลีย่ 2.51 – 3.50 หมายถงึ เหน็ ดว้ ยนอ้ ย
ค่าเฉลยี่ 1.51 – 2.50 หมายถึง เหน็ ดว้ ยนอ้ ยที่สุด
คา่ เฉลยี่ 1.00 – 1.50

2. สร้างแบบสอบถาม เร่ืองมหัศจรรย์มะละกอของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2
โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค จังหวัดสระบุรี โดยขอคาแนะนาจากคุณครูยุวดี ญาณสิทธิ์ จากนั้นนามา
ปรับปรุงแก้ไข แล้วนาไปตรวจสอบความเหมาะสม
3. นาแบบสอบถามเร่ืองมหัศจรรย์มะละกอของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนเทพศิรินทร์
พุแค จังหวัดสระบุรี ท่ีแก้ไข ปรับปรุงแล้วให้กลุ่มตัวอย่างประเมิน หลังจากน้ันนาผลท่ีได้มาหาค่าเฉล่ีย

การเกบ็ รวบรวมข้อมลู

การศึกษาคร้ังนี้ได้ดาเนนิ การโดยนาแบบสอบถามทสี่ ร้างขึ้นให้นักเรียนกลุ่มตวั อย่างตอบ จานวน 38 คน
และเก็บรวบรวมข้อมูลจากนักเรียน ท่ีเป็นกลุ่มตัวอย่าง โดยผู้ศึกษาท้ัง 5 คน ดาเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วย
ตนเอง

12

การวิเคราะหข์ อ้ มูล

ในการวิเคราะหข์ ้อมลู ผู้ศกึ ษาได้วเิ คราะหข์ ้อมูลดงั นี้
1. นาแบบสอบถามท้ังหมดที่ตอบโดยนักเรยี นกล่มุ ตัวอยา่ ง มาหาคา่ คะแนนรวม
2. นาผลรวมมาคดิ ค่ารอ้ ยละ 0.834

สถติ ทิ ่ีใช้ในการศึกษา

สถติ ิทใ่ี ชใ้ นการศึกษาครง้ั น้ี คือ การหาคา่ เฉลย่ี คิดเปน็ ร้อยละ 0.834

บทท่ี 4

ผลการศึกษาค้นคว้า

การศึกษาค้นคว้าครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค
จงั หวัดสระบรุ ี รจู้ ักการใชส้ บสู่ มนุ ไพร และรู้จักคุณภาพ โดยนาเสนอผลการวิเคราะหข์ ้อมลู ตา่ ง ๆตามตารางดงั น้ี

ตารางท่ี 1 แสดงผลระดับคะแนนการประเมินเร่ือง สบู่สมุนไพร ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุ
แค จงั หวัดสระบุรี จานวนกลุม่ ตวั อยา่ ง 38 คน

รายการประเมิน ค่าคะแนนร้อยละ
1. รปู ลกั ษณภ์ ายนอกของสบู่ 5 4 3 21
2. การเกดิ ฟองสบู่ 31.6 60.5 2.6 0 2.6
3. ประสทิ ธภิ าพในการทาความสะอาด 31.6 50 13.6 0 0
4. ความนมุ่ ลนื่ ของผวิ หลังใช้ 36.8 44.7 13.2 0 0
5. ความยาก-งา่ ยในการล้างสบู่ 39.5 44.7 15.8 2.6 0
6. ปริมาณและขนาดของสบู่ 23.7 42.1 7.9 18.4 7.9
7. ความละเอียดของเนอื้ ผิวสบู่ 13.6 47.4 15.8 2.6 2.6
8. ความรสู้ ึกหลงั ใช้ผลิตภัณฑ์ 42.1 47.4 5.3 2.6 2.6
55.3 39.5 5.3 0 0

จากตารางท1ี่ รูปลกั ษณ์ภายนอกของสบู่ ระดบั 5รอ้ ยละ316 ระดบั 4รอ้ ยละ60.5 ระดบั 3ร้อยละ2.6 ระดบั 2รอ้ ยละ
0 ระดับ1ร้อยละ2.6 การเกิดฟองสบู่ ระดับ5ร้อยละ31.6 ระดับ4ร้อยละ50 ระดับ3ร้อยละ13.6 ระดับ2ร้อยละ0
ระดับ1ร้อยละ0 ประสิทธิภาพในการทาความสะอาด ระดับ5ร้อยละ36.8 ระดับ4ร้อยละ44.7 ระดับ3ร้อยละ13.2
ระดบั 2ร้อยละ0 ระดบั 1ร้อยละ0 ความนมุ่ ลนื่ ของผิวหลังใช้ ระดับ5รอ้ ยละ39.5 ระดับ4รอ้ ยละ44.7 ระดบั 3ร้อยละ

15.8 ระดับ 2 ร้อยละ 2.6 ระดับ1ร้อยละ 0 ความยาก-ง่ายในการล้างสบู่ ระดับ5 ร้อยละ 23.7 ระดับ4 ร้อยละ
42.1 ระดับ3 ร้อยละ 7.9 ระดับ2ร้อยละ18.4 ระดับ1 ร้อยละ 7.9 ปริมาณและขนาดของสบู่ ระดับ5 ร้อยละ13.6
ระดับ4 ร้อยละ47.4 ระดับ3 ร้อยละ15.8 ระดับ2 ร้อยละ2.6 ระดับ1 ร้อยละ2.6 ความละเอียดของเนื้อผิวสบู่
ระดับ5 ร้อยละ42.1 ระดับ4 ร้อยละ47.4 ระดับ3 ร้อยละ5.3 ระดับ2 ร้อยละ2.6 ระดับ1 ร้อยละ2.6 ความรู้สึก
หลังใชผ้ ลิตภัณฑ์ ระดับ5 รอ้ ยละ55.3 ระดับ4 รอ้ ยละ39.5 ระดบั 3 รอ้ ยละ5.3 ระดบั 2 ร้อยละ0 ระดบั 1 รอ้ ยละ0

14

ตารางที่ 2 แสดงผลการประเมินเรื่อง สบู่สมุนไพรของนักเรียนชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค
จงั หวดั สระบรุ ี

รายการประเมนิ ค่าเฉลี่ย ระดบั คุณภาพ
1. รปู ลักษณ์ภายนอกของสบู่ 2.4 นอ้ ย
2. การเกิดฟองสบู่ 2 นอ้ ย
3. ประสิทธิภาพในการทาความสะอาด 1.79
4. ความนุ่มลน่ื ของผวิ หลงั ใช้ 1.79 น้อยท่สี ุด
5. ความยาก-ง่ายในการล้างสบู่ 1.68 น้อยที่สุด
6. ปริมาณและขนาดของสบู่ 1.89 นอ้ ยท่ีสดุ
7. ความละเอยี ดของเน้ือผวิ สบู่ 1.89 น้อยท่สี ุด
8. ความรู้สกึ หลงั ใชผ้ ลติ ภณั ฑ์ 2.78 น้อยทีส่ ุด
2.03
รวมทงั้ หมด น้อย
นอ้ ย

จากตารางที่ 2 พบว่า นักเรียนระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค จังหวัดสระบุรี เร่ือง
สบู่สมุนไพร 1.รูปลักษณ์ภายนอกของสบู่ ค่าเฉลี่ย2.4คุณภาพน้อย 2.การเกิดฟองสบู่ ค่าเฉล่ีย2คุณภาพน้อย 3.
ประสิทธิภาพในการทาความสะอาด ค่าเฉล่ีย1.79คุณภาพน้อยที่สุด 4.ความนุ่มล่ืนของผิวหลังใช้ ค่าเฉลี่ย1.79
คุณภาพน้อยที่สุด 5.ความยาก-ง่ายในการล้างสบู่ ค่าเฉลี่ย1.68คุณภาพน้อยที่สุด 6.ปริมาณและขนาดของสบู่
ค่าเฉลี่ย1.89คุณภาพน้อยท่ีสุด 7.ความละเอียดของเนื้อผิวสบู่ ค่าเฉล่ีย1.89คุณภาพน้อยท่ีสุด 8.ความรู้สึกหลังใช้
ผลติ ภัณฑ์ คา่ เฉลีย่ 2.03คณุ ภาพนอ้ ย ผลรวมอยู่ในระดับคุณภาพน้อย ค่าเฉล่ีย 2.03

บทที่ 5
สรุป อภิปรายผลและขอ้ เสนอแนะ

จากการศึกษาคร้ังน้ี เพื่อให้นักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค จังหวดั สระบุรี
รู้จักประโยชน์ของสบู่สมุนไพรเพ่ือให้ตระหนักถึงการใช้สบู่สมุนไพรในส่วนต่างๆให้เป็นประโยชน์ สามารถสรุปผล
อภปิ รายผล และข้อเสนอแนะได้ดงั นี้

วัตถุประสงค์ของการศึกษา

1. เพ่ือใหน้ กั เรยี นชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค จังหวดั สระบรุ ี ศึกษาประโยชนส์ บู่
สมุนไพร
2. เพือ่ ให้นกั เรียนชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พแุ ค จงั หวัดสระบรุ ี ศึกษาประโยชนส์ ่วนต่างๆ
ของสบู่สมุนไพร

ขอบเขตของการศึกษา

1.ประชากรทใี่ ช้ในการศกึ ษา
ประชากรทใ่ี ชใ้ นการศึกษาคร้ังน้ี ศกึ ษาประโยชน์ของสบ่สู มุนไพรของนักเรียนช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 5/2

โรงเรียนเทพศริ นิ ทร์ พุแค จังหวัดสระบุรี จานวน 38 คน
2.กลุ่มตวั อย่างที่ใช้ในการศึกษา
กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาประโยชน์สบู่สมุนไพรของนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรียน

เทพศริ ินทร์ พุแค จังหวดั สระบุรี

เครอ่ื งมือที่ใชใ้ นการศึกษา

เคร่ืองมือท่ีใชใ้ นการศึกษาคร้ังนี้ ประกอบดว้ ยแบบสอบถาม จานวน 1 ฉบับ เรื่อง สบสู่ มุนไพร
ของนักเรยี นช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ 5/2 โรงเรยี นเทพศิรนิ ทร์ พุแค จงั หวัดสระบุรี จานวน 5 ข้อ

16

การวิเคราะห์ขอ้ มูล

ในการวิเคราะห์ข้อมูล ผู้ศึกษาได้วิเคราะห์ข้อมูลของนักเรียนท่ีมีต่อ เร่ืองสบู่สมุนไพรของนักเรียนชั้น
มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5/2 โรงเรยี นเทพศริ ินทร์ พุแค จงั หวัดสระบุรี โดยการคิดคะแนนเฉลี่ย เปน็ ค่ารอ้ ยละ 0.834

สรปุ ผลการศกึ ษา

ผลการศึกษาท่มี ตี อ่ การศกึ ษาเรอ่ื งมหศั จรรย์มะละกอของนกั เรยี นชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 5/2 โรงเรยี น
เทพศริ นิ ทร์ พุแค จังหวดั สระบรุ ี อยู่ในระดบั คุณภาพนอ้ ยที่สดุ

การอภปิ รายผล

จ ากการศึกษาการ รับประ ทาน มะล ะก อ แล ะปั ญห าใน การรับ ประ ทาน มะล ะก อ ขอ งนักเรี ย น ชั้ น
มัธยมศึกษาปีท่ี 5/2 โรงเรียนเทพศิรินทร์ พุแค จังหวัดสระบุรี พบว่า นักเรียนบางส่วน มีความพึงพอใจหรือ
ทศั นคตอิ ย่ใู นระดับ น้อยท่สี ดุ คดิ เป็นรอ้ ยละ 0.834

ขอ้ เสนอแนะ

ขอ้ เสนอแนะในการศกึ ษาครง้ั นี้
1. สามารถนาไปศกึ ษากบั กลุ่มตวั อยา่ งอน่ื
2. ควรเพ่ิมรายการประเมนิ ใหม้ ากข้ึน

ภาคผนวก

เร่อื ง การศึกษาและแก้ปัญหาการทาสบู่สมนุ ไพร
ของนักเรียนชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 5 โรงเรยี นเทพศิรินทร์ พแุ ค สระบุรี

นักเรียนชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีที่.....หอ้ ง.....
คาชีแ้ จง ใหน้ ักเรียนใส่เครื่องหมาย  ลงในช่องว่างที่เหน็ ด้วยมากที่สดุ

รายการประเมิน คะเเนน
543 2 1
1.รปู ลักษณ์ภายนอกของสบู่
2.การเกิดฟอง
3.ประสิทธิภาพในการทาความสะอาด
4.ความนุ่มลน่ื ของผิวหลังใช้
5.ความยาก-งา่ ยในการล้างสบู่
6.ปริมาณและขนาดของสบู่
7. ความละเอียดของเนอ้ื ผิวสบู่
8.ความรู้สกึ หลังใช้ผลิตภณั ฑ์

รวม

ขอ้ เสนอแนะ

..............................................................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................................................

บรรณานุกรม

ณัฐณชิ า ป้อมทอง ธณัฐดาว ใจมน่ั เยาวพา กรานจานงค์ และสมฤดี ทิพย์มณี.(2559).งานวจิ ัยสบูเ่ จลมะละกอ.
[ออนไลน]์ .เข้าถึงได้จาก
http://thaiinvention.net/detail.php?p=cHJvamVjdF9pZD05OTk5JmNmZ19pZD0yMyZjb21wZXRfa
WQ9MQ
จติ รกร เจยี มใจ ดนพุ ร วงศส์ าย และปภาวี พลายแกว้ .(2559).งานวิจัยสบู่สมนุ ไพรเพ่ือสขุ ภาพ.[ออนไลน์].เข้าถึง
ไดจ้ าก

https://sites.google.com/site/sbusmunphirpheuxsukhphaph/home/naeana-khorngkar

( วนั ที่คน้ ข้อมลู 18กนั ยายน2563 )