จีรติชาติแพงตา ต าแหน่ง ครูวิทยฐานะครชูา นาญการพิเศษ โรงเรียนกมลาไสย อ าเภอกมลาไสย จงัหวดักาฬสินธุ์ ส านักงานเขตพืน้ที่การศึกษามธัยมศึกษากาฬสินธุ์ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ การ์ตูนความรู้ศิลปะ รายวิชา ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยและท้องถิ่น รักษ์ศิลป์ ศิลปะไทยคืออะไร เล่มที่ ครอบคร ัว ครอบคร ัว
ก ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ การ์ตูนเรียนรู้ศิลปะ รายวิชาทัศนศิลป์ เรื่อง ทัศนศิลป์ไทย และท้องถิ่น ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เป็นเอกสารประกอบการเรียนการสอน รายวิชา ทัศนศิลป์ รหัสวิชา ศ 21102 ในหน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยและท้องถิ่น ซึ่งการจัดท า เอกสารนี้มีเนื้อหาตามสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ตามหลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) บูรณาการกับหลักสูตร สถานศึกษา โรงเรียนกมลาไสย ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น สาระที่ 1 ทัศนศิลป์ มาตรฐาน ศ 1.2 เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างทัศนศิลป์ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม เห็นคุณค่างานทัศนศิลป์ที่เป็น มรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทย และสากล ซึ่งเป็นเนื้อหาที่ยากแก่การจดจ า ของผู้เรียน ผู้จัดท าจึงได้น าเอาตัวการ์ตูนภายใต้ชื่อ “ครอบครัว รักษ์ศิลป์” มาใช้ในการด าเนินเรื่อง ให้เกิดความสนุกสนาน เพลิดเพลิน และได้น าเอาเนื้อหาของศิลปะในท้องถิ่น เมืองฟ้าแดดสงยาง ต าบลกมลาไสย อ าเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ เข้ามาเสริมความรู้ให้แก่ผู้เรียน เพื่อพัฒนา ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและส่งเสริมคุณลักษณะอันพึงประสงค์ทั้ง 8 ข้อ โดยแบ่งเนื้อหา เป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 ทัศนศิลป์ไทย ประกอบด้วย เล่มที่ 1-5 และส่วนที่ 2 ทัศนศิลป์ท้องถิ่น ประกอบด้วยเล่มที่ 6-10 รวมทั้งสิ้น 10 เล่ม ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้เป็น เล่มที่ 1 ศิลปะไทยคืออะไร มีเนื้อหาสาระส าคัญคือ - ความหมายของศิลปะไทย - วิวัฒนาการของศิลปะไทย - ลักษณะของจิตรกรรมไทย - ลักษณะของประติมากรรมไทย - ลักษณะของสถาปัตยกรรมไทย ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ผลิตขึ้นนี้จะช่วยเสริมสร้างความรู้ ทักษะและกระบวนการให้กับ ผู้เรียนทั้งในขณะเรียนในเวลาเรียนปกติหรือเสริมเนื้อหานอกเวลา และยังมีส่วนช่วยปลูกฝัง คุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ดีให้กับนักเรียนอีกด้วย ผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้จะเป็นสื่อการเรียนการสอน อีกประเภทหนึ่ง ที่ช่วยในการพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ความสามารถและทักษะในการเรียนรู้วิชา ทัศนศิลป์ ได้เป็นอย่างดี และช่วยให้ผู้เรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น ตลอดทั้งเป็นแนวทาง ในการพัฒนาการเรียนการสอนส าหรับครูผู้สอนและเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจทั่วไป จีรติ ชาติแพงตา ค าน า
ข หน้า สารบัญ ค าน า............................................................................................................................................ ก สารบัญ......................................................................................................................................... ข ค าชี้แจงในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้........................................................................................ ค แนะน าตัวละคร............................................................................................................................ ง แบบทดสอบ ก่อนเรียน................................................................................................................ 1 การ์ตูนเรียนรู้ศิลปะ ตอน ศิลปะไทยคืออะไร.............................................................................. 2 สรุปเนื้อหา................................................................................................................................. 10 ใบงานที่ 1 ................................................................................................................................. 11 กิจกรรมเสริมทักษะ (นอกเวลาเรียน)......................................................................................... 12 แบบทดสอบ หลังเรียน ............................................................................................................. 13 ค าศัพท์ที่ควรรู้.......................................................................................................................... 14 บรรณานุกรม ............................................................................................................................ 15
ค “ครอบครัว รักษ์ศิลป์” เป็นชุดกิจกรรมการเรียนรู้ การ์ตูนเรียนรู้ศิลปะ รายวิชาทัศนศิลป์ เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยและท้องถิ่น ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เป็นเอกสารประกอบการเรียน การสอน รายวิชา ทัศนศิลป์ รหัสวิชา ศ 21102 ในหน่วยการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยและ ท้องถิ่น ประกอบด้วย ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ จ านวน 2 ส่วน รวมทั้งสิ้น 10 เล่ม ดังนี้ ก. ส่วนที่ 1 ทัศนศิลป์ไทย ประกอบด้วยเล่มที่ 1-5 คือ - เล่มที่1 ศิลปะไทยคืออะไร - เล่มที่ 2 ย้อนรอยศิลปะไทยสมัยทวารวดีและสมัยศรีวิชัย - เล่มที่ 3 ศิลปะไทยสมัยลพบุรีและสมัยล้านนา น่ารู้ - เล่มที่ 4 ศึกษาดู ศิลปะไทยสมัยสุโขทัยและสมัยอู่ทอง - เล่มที่ 5 รู้คุณค่าศิลปะไทยสมัยอยุธยาและสมัยรัตนโกสินทร์ ข. ส่วนที่ 2 ทัศนศิลป์ในท้องถิ่น - เล่มที่ 6 ศิลปะที่ส าคัญในท้องถิ่นของฉัน - เล่มที่ 7 เล่าขานต านานเมืองฟ้าแดด - เล่มที่ 8 รูปแบบใบเสมาในท้องถิ่นของฉัน - เล่มที่ 9 โบราณสถานพระธาตุยาคู - เล่มที่ 10 น าความรู้สู่การอนุรักษ์ ก่อนใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้ ให้ผู้เรียนศึกษาและปฏิบัติตามล าดับขั้นตอนต่อไปนี้ 1. ท าแบบทดสอบก่อนเรียนในเล่มหรือท าแบบออนไลน์โดยสแกน QR Cord ที่ก าหนดไว้ 2. ศึกษาเนื้อหาในชุดกิจกรรมการเรียนรู้ หรือศึกษาแบบออนไลน์โดยสแกน QR Cord ที่ก าหนดไว้ 3. ท าใบงานในเล่ม เพื่อทบทวนความรู้ 4. ท าแบบทดสอบหลังเรียนในเล่มหรือท าแบบออนไลน์โดยสแกน QR Cord ที่ก าหนดไว้ (เฉลยค าตอบทุกกิจกรรมอยู่ที่คุณครูหรือหากท าแบบออนไลน์จะเป็นการเฉลยอัตโนมัติ) 5. หากผู้เรียนท าใบงานหรือแบบทดสอบหลังเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ที่ก าหนดไว้ ให้ผู้เรียน ศึกษาเนื้อหาใหม่อีกครั้ง แล้วท าแบบทดสอบหลังเรียนให้ผ่านเกณฑ์ที่ก าหนดไว้ 6. ก่อนจบกิจกรรมครูและผู้เรียนร่วมกันเฉลยแบบทดสอบหลังเรียนและทบทวนความรู้ ผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าการศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ การ์ตูนเรียนรู้ศิลปะ ไปกับ “ครอบครัว รักษ์ศิลป์” จะเกิดความรู้ควบคู่ไปกับความสนุกสนาน เพลิดเพลิน ให้กับผู้ที่ศึกษาทุกท่าน ค าชี้แจงในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้
ง แนะน าตัวละคร “ครอบครัว รักษ์ศิลป์” กล ้วยหอม น้องสาวคนเล็กของครอบครัว รักษ์ศิลป์ จอมสงสัยตลอดเวลา ฉลาด แต่ติดนิสัย ขี้เกียจ ชอบนอน ชอบฝันกลางวัน ต้องมีคนคอยกระตุ้น อยู่ตลอดเวลาการเรียนถึงจะก้าวหน้า เจได พี่ชายของกล้วยหอม ฉลาด เป็นนักวางแผน เรียนเก่ง ขยัน ใฝ่เรียนรู้ เป็นนักเรียนดีเด่นของโรงเรียนที่พึ่งของทุกคนเมื่อมีปัญหา และรัก น้องสาวสุดๆ จีจี้ คุณแม่ของเจไดและกล้วยหอม คุณแม่เลี้ยงเดี่ยว ครูศิลปะผู้เก่ง ไปซะทุกอย่าง แต่มีอารมณ์แปรปรวนสไตล์ศิลปิน จริงจังกับทุกเรื่อง ชอบศึกษา ค้นคว้า เป็นหลักให้กับครอบครัวในทุกเรื่อง แต่ก็อารมณ์อ่อนไหวเหมือนศิลปิน ทั่วไป เดาอารมณ์ไม่ถูกจริงๆ *-* ตาปึ๊ คุณพ่อของจีจี้และเป็นคุณตาของหลานๆ อดีตครูเกษตรผู้รักความ สงบ หลงใหลการเลี้ยงสัตว์ ชอบการจดบันทึกและการแต่งกลอน มีความรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ อย่างลึกซึ้ง ถึงแม้จะรักสงบแต่หากมีปัญหาก็กลายร่างเป็น ซุปเปอร์ฮีโร่ได้เลย ยายตุ๊ก คุณแม่ของครูจีจี้และเป็นคุณยายต้นฉบับของการจริงจังในทุกเรื่อง อดีตครูคณิตศาสตร์และการงานอาชีพ ผู้ชอบศึกษา ค้นคว้า ชอบการท าอาหาร และถนัดในงานฝีมือทุกแขนง รักลูกหลานเป็นที่สุด คอยแก้ปัญหาให้ทุกคนในทุก เรื่อง เข้มแข็งสุดๆ ชิชิ สุนั ข แ ก่พั นท าง ผู้ ซื่ อ สั ต ย์ แข็งแรง แต่หลงๆลืมๆ ชอบคิดว่า ตัวเองเป็นเด็ก กะป๋ อย สุ นั ข หนุ่ ม อ้ ว น พันท าง ร่ าเ ริง สดใส ขี้เล่น เป็นมิตรกับคนทั่วไป แต่ตาถั่ว
ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว (5 คะแนน) ให้เวลา 3 นาที 1. ศิลปะไทยได้รับอิทธิพลมาจากประเทศใด ก. จีน ข. อินเดีย ค. ฝรั่งเศส ง. เยอรมันนี 2. แนวคิดในการสร้างผลงานจิตรกรรมไทยในสมัยโบราณมาจากเรื่องใดมากที่สุด ก. บุคคลส าคัญ ข. พุทธประวัติ ค. นิทานพื้นบ้าน ง. เหตุการณ์ในยุคนั้นๆ 3. งานจิตรกรรมไทยนิยมสร้างสรรค์ไว้ที่บริเวณใด ก. บ้านเรือนทั่วไป ข. ก าแพงพระนคร ค. สิ่งก่อสร้างทรงสูง ง. ฝาผนังในพระอุโบสถ 4. ข้อใดกล่าวได้ถูกต้อง ก. ระยะแรก พระพุทธรูปของไทยนิยมแกะสลักจากหิน ข. พระพุทธรูปของไทยไดรับอิทธิพลจากประเทศเกาหลี ค. ชอฟา หางหงส คือ เครื่องประดับการแต่งกายของคนไทย ง. พระพุทธรูปของไทยที่ไดรับการยกยองวางดงามที่สุด คือ พระพุทธรูปสมัยทวารวดี 5. ข้อใดคือสถาปัตยกรรมที่ใช้เป็นที่อยู่อาศัย ก. สถูป ข. เจดีย์ ค. โบสถ์ ง. พระราชวัง แบบทดสอบก่อนเรียน 1 แบบทดสอบ ก่อนเรียน รายวิชา ทัศนศิลป์ (ศ 21102) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยและท้องถิ่น เล่มที่ 1 ศิลปะไทยคืออะไร
ǰǰǰǰǰǰǰîĊęÙČĂ ǰÖćøïšćîøć÷üĉßćìĆýîýĉúðşǰ ßĆĚîöĆí÷öýċÖþćðŘìĊęǰǰ ×ĂÜüĆîîĊĚǰǰđøČęĂÜǰýĉúðąĕì÷ǰ ÿŠÜóøčŠÜîĊĚîąÙą ǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰĔïÜćîìĊęǰǰ ǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰđøČęĂÜǰýĉúðąĕì÷ ýĉúðąĕì÷ǰÙČĂĂąĕø ýĉúðąĕì÷ǰöĊüĉüĆçîćÖćøĂ÷ŠćÜĕø ÝĉêøÖøøöĕì÷öĊúĆÖþèąĂ÷ŠćÜĕøǰÝÜĂíĉïć÷ ðøąêĉöćÖøøöĕì÷ǰöĊúĆÖþèąĂ÷ŠćÜĕøǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰ ÝÜĂíĉïć÷ ÿëćðŦê÷Öøøöĕì÷ǰöĊúĆÖþèąĂ÷ŠćÜĕøǰǰǰǰǰǰǰǰ ÝÜĂíĉïć÷ ÙčèĒöÙą ßü÷ĀîĎ Öćøïšćî ĕéšĕĀöÙą ĕéÿĉÝšą êĂîđøĊ÷îĀîĎÜŠüÜîĂîǰĒúąĕöŠêĆĚÜĔÝôŦÜÙčèÙøĎǰ ĀîĎìĞ ÖćøïšćîĕöĕéšÙŠąÙčèĒöŠ ǰǰǰǰĒöŠ Ýąßü÷úĎÖđĂÜÝšą ǰǰöćúč÷ÖĆîđú÷ ǰǰǰǰǰǰךĂìĊęǰǰýĉúðąĕì÷ǰÙČĂĂąĕøǰǰÜŠć÷öćÖđú÷ ǰýĉúðąĕì÷ǰÙČĂǰñúÜćîÖćøÿøšćÜÿøøÙŤ×ĂÜĕì÷ǰ ǰǰǰǰéšćîÝĉêøÖøøöǰðøąêĉöćÖøøöǰÿëćðŦê÷Öøøöǰǰ ǰǰǰǰǰǰǰǰǰÜćîðøąèĊêýĉúðşǰđÙøČęĂÜĔßšĕöšÿĂ÷Ēúą ǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰÜćîĀĆêëÖøøöǰöĊøĎðĒïïĒúąñúÜćî ǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰìĊęĒÿéÜúĆÖþèąđÞóćą×ĂÜĕì÷ จี้ëĎÖÝčé Ăąĕøǰǰǰǰǰ ĂĊÖúŠąđîĊĚ÷ ÿëćïĆîóĆçîćÙčèõćóüĉßćÖćøǰ óüìĆýîýĉúðşǰßĆĚîöĆí÷öýċÖþćðŘìĊęǰǰǰĀîšćǰ
êĆĚÜĔÝôŦÜĀîŠĂ÷ÿĉÝšą êĆĚÜĔÝÿčéė ĒúšüÙŠą ×Ăǰǰýĉúðąĕì÷ǰ ǰǰǰöĊüĉüĆçîćÖćøĂ÷ŠćÜĕøǰ ǰǰǰêĂïýĉúðąĕì÷ĕéšøĆï ǰǰǰĂĉìíĉóúĒúąüĆçîíøøö ǰǰǰÝćÖðøąđìýĂĉîđéĊ÷ êŠĂöćĕéšøĆïĂĉìíĉóúÝćÖðøąđìý đóČęĂîïšćîǰìĞćĔĀšÜćîýĉúðą ǰǰ×ĂÜĕì÷öĊúĆÖþèąÙúšć÷ÙúċÜ ǰǰǰǰÖĆïÜćîêšîĒïïìĊęĕéšøĆïöć đöČęĂöĊÙüćößĞćîćâĒú ÝċÜÿøšćÜÿøøÙýĉúðąéšü÷ĂčéöÙêĉǰ ǰǰǰÙüćöđßČęĂǰìĊęöĊúĆÖþèąđÞóćąêĆü ǰǰǰǰǰöćÖ÷ĉęÜ×ċĚîÝšąǰÝĞćĕéšĕĀöÝ ÝĞ ÝĞćĕéš ÙŠąĒö ĒúšüךĂǰǰúŠąÙą ÙčèĒöŠ ÝąêĂïĕéšĕĀöîą ǰǰǰǰĒöŠêĂïĕéšĂ÷ĎŠĒúšüǰǰǰĂąĕøìĊęđøćĕöŠøĎš ǰđøćêšĂÜýċÖþćǰÙšîÙüšćǰĀćÙüćöøĎšÿĉÝšą ǰǰǰǰǰǰǰǰǰǰךĂǰǰǰëćöüŠćĂ÷ćÜĕøîą ǰÿëćïĆîóĆçîćÙčèõćóüĉßćÖćøǰ óüìĆýîýĉúðşǰßĆĚîöĆí÷öýċÖþćðŘìĊęǰǰǰĀîšćǰ
ขอ 3 จิตรกรรมไทย มีลักษณะอยางไร จงอธิบาย คะคุณแม่ ศึกษา คนควา ศึกษา คนควา จิตรกรรมไทย เปนศิลปะ ภาพวาด จิตรกรรมไทย ดั้งเดิมเปนลายเสนงายๆ ตัดเสนดวยสีแดง สีดําและ ปดทอง3 ทัศนศิลป์ ม.1 สวนใหญมีเนื้อหาเกี่ยวกับ พระพุทธศาสนา เชน พระพุทธประวัติ ชาดก วิถีชีวิตและมักเขียนตามฝาผนังวัด เรียกวา "จิตรกรรมฝาผนัง"4 แลวลูกรูหรือไมวา ลักษณะตามอุดมคติของชางไทย เปนอยางไรบาง จิตรกรรมฝาผนัง วัดชองนนทรี เขตยานนาวา กรุงเทพฯ หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/KeRb7 จิตรกรรมฝาผนังพระที่นั่งพุทไธสวรรย พิพิธภัณฑสถานแหงชาติพระนคร กรุงเทพฯ หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/ 3oZpQ 3-5ÿëćïĆîóĆçîćÙčèõćóüĉßćÖćøǰ óüìĆýîýĉúðşǰßĆĚîöĆí÷öýċÖþćðŘìĊęǰǰǰĀîšćǰ เงียบ...สนิท ยากเกินไปสําหรับหนู ไหมคะคุณแม ตอบแบบนี้ หมายความวายังไงจะ หนูไมทราบคะ แมคนหาคําตอบ มาใหแลวจะ 1. เขียนสีแบบ ไมคํานึงถึงแสง-เงา5 บานหนาตาง ลายรดนํ้า วัดบวรนิเวสวิหาร หมายเหตุ.จาก https:// shorturl.asia/UQB0Y 3
2. เขียนตัวละคร พระ-นาง แสดงลีลาทาทางเหมือนกัน แตกตางกันดวยสีผิว และเครื่องประดับ จดทันไหมจะ6 ทันคะแม ภาพเทพประนมชายและหญิง หมายเหตุ.จาก วิรัตน ไมเจริญ. เอกสารประกอบการสอนจิตรกรรมไทย3. 2539.หนา 203. 3. เขียนภาพแบบตานกมอง คือภาพที่มองจากมุมสูง7 จิตรกรรมฝาผนังพระที่นั่งพุทไธสวรรย เขตพระนคร กรุงเทพฯ หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/BYOu1 4. เขียนภาพตอเนื่องกันเปนตอนๆ จากซายไปขวาหรือจากบนลงลาง8 รามเกียรติ์ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพฯ หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/2eZa1 5. เขียนประดับตกแตง ดวยลวดลายไทยสีทอง9 รามเกียรติ์ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพฯ หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/2eZa1 รามเกียรติ์ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม กรุงเทพฯ หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/2eZa1 ÿëćïĆîóĆçîćÙčèõćóüĉßćÖćøǰ óüìĆýîýĉúðşǰßĆĚîöĆí÷öýċÖþćðŘìĊęǰǰǰĀîšćǰ
ตอไป ขอ 4 แลวนะคะคุณแม สถาปตยกรรมไทย มีลักษณะ อยางไร จงอธิบายคะ หุ หุ...เรื่องแคนี้เอง จากการศึกษา คนควา แมไดคําตอบแลวจะ เรามาสูไปดวยกันนะจะ อีกแค 2 ขอสุดทาย เองนะลูก อือหื้อ ประติมากรรมไทย เปนการ สรางสรรคผลงานดวยการปน การแกะสลัก การหลอ สวนใหญเกี่ยวกับศาสนาโดยเฉพาะพระพุทธรูป ในระยะแรก พระพุทธรูปมักแกะสลักจากหิน ตอมามีการใชขี้ผึ้งหรือดินเหนียว ขึ้นรูปกอน แลวสรางแมพิมพ จากนั้นเทดวยทองคําหรือสําริด10 พระพุทธรูปศิลา สมัยทวารวดี วัดหนาพระเมรุ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา หมายเหตุ.จาก สารานุกรมไทย สําหรับเยาวชนฯ.เลมที่ 29. 2548. หนา 55. พระพุทธรูปของไทยไดรับอิทธิพล จากอินเดีย พระพุทธรูปของไทย ที่ไดรับการยกยองวางดงามที่สุด คือ พระพุทธรูปสมัยสุโขทัย พระพุทธรูปปางมารวิชัย สมัยสุโขทัย พิพิธภัณฑสถานแหงชาติสวรรควรนายก จังหวัดสุโขทัย หมายเหตุ.จาก สารานุกรมไทย สําหรับเยาวชนฯ. เลมที่ 29. 2548. หนา 57. 11 สวนประติมากรรมอื่นๆที่มีชื่อเสียงของไทย เชน ชอฟา หางหงส โดยใชประดับตกแตงสถาปตยกรรมของไทย ภาพชอฟา หางหงส วัดเนินยาง อําเภอแกลง จังหวัดระยอง หมายเหตุ.จาก http://elephanthai. blogspot.com/2015/07/ blog-post.html 10-11สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).ทัศนศิลป ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3. 2564. หนา 97.
ขอสุดทายแลวคะคุณแม หนูกําลังก็ตอบไมไดอีก แลวคะ คําถามวา สถาปตยกรรมไทย มีลักษณะอยางไร จงอธิบาย ไมมีอะไรดีไปกวาการศึกษา คนควา ศึกษา คนควา... หนูศึกษา คนควา ชวยคุณแมนะคะ ศึกษา คนควา ศึกษา คนควา... จาก...สภาพ หนูรูแลวคะคุณแม สถาปตยกรรมไทยเปนศิลปะการกอสรางของไทย ไดแก บานเรือน อุโบสถ วิหาร พระราชวัง อูหู...ฉลาดขึ้นมาทันที โดยลักษณะของสถาปตยกรรมไทยแบงตามการใชงานได 2 ประเภท12 คือ 1) สถาปตยกรรมที่ใชเปนที่อยูอาศัย เชน 1.1พระบรมมหาราชวัง 1.2 พระราชวัง ภูมิใจสุดๆ 6 สถาปตยกรรมไทย หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/PB1Nv พระบรมมหาราชวัง หมายเหตุ.จาก https://shorturl. asia/d70BE 1.3 พระตําหนัก พระราชวังดุสิต หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/4whfF พระตําหนักสวนหงส หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/ z7Z6m 12สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).ทัศนศิลป ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3. 2564. หนา 98.
1.4 บานเรือนทั่วๆไป บานเรือนไทย หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/R7vJt หึ หึ... แลวสถาปตยกรรม ประเภทที่ 2 ละจะ หนูหาคําตอบ มาเรียบรอยแลวคะ ไมพลาดแนคะคุณแม สถาปตยกรรมประเภทที่ 2 คือ สถาปตยกรรม ที่เกี่ยวของกับศาสนา13 เชน อุโบสถ วิหาร อุโบสถ หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/J7mjv วิหาร หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/EGLkn รวมถึง กุฏิ สถูป และเจดียดวยนะคะ หนูเกงใชไหมคะคุณแม กุฏิ หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/wK2iL สถูป หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/rhvUS เจดีย หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/meQNt 12สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.).ทัศนศิลป ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 3. 2564. หนา 98. 7
เกงมากลูกแม จากเหตุการณ ในครั้งนี้ การที่ลูกจะเปนคนเกง แบบนี้ได ลูกคิดวาจะตองเปนคน ที่มีคุณลักษณะแบบไหนจะ ใชแลวจะ จากเหตุการณในวันนี้ ลูกจะทํางานสําเร็จได ตองเปนคนใฝเรียนรู, มุงมั่น ในการทํางาน แตยังมีอีกขอ นะจะ ลูกตองรักในความเปนไทย ดวยนะจะ ชางเปนคุณแม ที่ออนไหว จริงๆนะคะ หมายความวายังไงเหรอ แลวทาํการบานเสร็จหรือยังจะ เสร็จเรียบรอยคะ วาว...เพราะมีคุณแมที่เกงและ แสนดีแบบคุณแมคนนี้สินะจะ อา... วันนี้หอมไดใบงานเรื่องศิลปะไทยมาเปนการบานคะ คุณแมเปนคนสอนการบานใหอยางดุดันไมเกรงใจใคร และคุณแมยังทําใหหอมรูอีกวาการที่เราจะทํางาน ใหสําเร็จไดนั้นตองเปนคนที่ใฝเรียนรู, มุงมั่นในการทํางาน และยังตองรักความเปนไทยดวยนะคะ ใครที่ยังไมเขาใจเนื้อหา ไปทบทวนพรอมกันกับหอม อีกครั้งไดเลยคะ คุณลักษณะอันพึงประสงค หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/i1MvW คุณลักษณะอันพึงประสงค หมายเหตุ.จาก https://shorturl.asia/i1MvW 8
I I I • ' ' ' \ \ ' ' f ------------------� \ \ ' ' I ' ' ' ' I ' • ' • I ศิลปะไทย 1. ศิลปะไทย คือ ผลงานการสรางสรรคของไทย ดานจิตรกรรม ประติมากรรม สถาปตยกรรม งานประณีตศิลป เครื่องใชไมสอยและงานหัตถกรรม มีรูปแบบและผลงานที่แสดงลักษณะเฉพาะ ของไทย 2. ศิลปะไทยมีวิวัฒนาการ พอสังเขปดังนี้ ศิลปะไทยไดรับอิทธิพลและวัฒนธรรมจากประเทศอินเดีย ตอมาไดรับอิทธิพลจากประเทศเพื่อนบาน ทําใหงานศิลปะของไทยมีลักษณะคลายคลึงกับงานตนแบบที่ไดรับมา เมื่อมีความชํานาญแลว จึงสรางสรรคศิลปะดวยอุดมคติ ความเชื่อ ที่มีลักษณะเฉพาะตัวมากยิ่งขึ้น 3. จิตรกรรมไทย เปนศิลปะภาพวาด จิตรกรรมไทยดั้งเดิมเปนลายเสนงายๆ ตัดเสนดวยสีแดง สีดําและปดทอง สวนใหญมีเนื้อหาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา เชน พระพุทธประวัติ ชาดก วิถีชีวิตและ มักเขียนตามฝาผนังวัด เรียกวา "จิตรกรรมฝาผนัง" มีลักษณะตามอุดมคติของชางไทย ดังนี้ 3.1 เขียนสีแบบไมคํานึงถึงแสง-เงา 3.2 เขียนตัวละคร พระ-นาง แสดงลีลาทาทางเหมือนกันแตกตางกันดวยสีผิวและเครื่องประดับ 3.3 เขียนภาพแบบตานกมอง คือ ภาพที่มองจากมุมสูง 3.4 เขียนภาพตอเนื่องกันเปนตอนๆ จากซายไปขวาหรือจากบนลงลาง 3.5 เขียนประดับตกแตง ดวยลวดลายไทยสีทอง 4. ประติมากรรมไทย เปนการสรางสรรคผลงานดวยการปน การแกะสลัก การหลอ สวนใหญเกี่ยวกับ ศาสนาโดยเฉพาะพระพุทธรูป ในระยะแรกพระพุทธรูปมักแกะสลักจากหิน ตอมามีการใชขี้ผึ้งหรือ ดินเหนียวขึ้นรูปกอน แลวสรางแมพิมพ จากนั้นเทดวยทองคําหรือสําริด พระพุทธรูปของไทยไดรับ อิทธิพลจากอินเดีย พระพุทธรูปของไทยที่ไดรับการยกยองวางดงามที่สุด คือ พระพุทธรูปสมัยสุโขทัย สวนประติมากรรมอื่นๆที่มีชื่อเสียงของไทย เชน ชอฟา หางหงส โดยใชประดับตกแตงสถาปตยกรรม ของไทย 5. สถาปตยกรรมไทย เปนศิลปะการกอสรางของไทย ไดแก บานเรือน อุโบสถ วิหาร พระราชวัง โดยลักษณะของสถาปตยกรรมไทยแบงตามการใชงานได 2 ประเภท คือ 5.1 สถาปตยกรรมที่ใชเปนที่อยูอาศัย เชน พระบรมมหาราชวัง พระราชวัง พระตําหนัก บานเรือนทั่วๆไป 5.2 สถาปตยกรรมที่เกี่ยวของกับศาสนา เชน อุโบสถ วิหาร กุฏิ สถูป และเจดีย สรุปเนือหา � ซึ่งในเหตุการณในครั้งนี้ทําใหหอมเรียนรูวา การจะทํางานใหสําเร็จ เราตองมีคุณลักษณะดังนี้ 1. ใฝเรียนรู 2. มุงมั่นในการทํางาน 3. รักความเปนไทย แล้วพบกันใหม่นะคะ 9
11 ใบงานที่ 1 ศิลปะไทยคืออะไร ........................................................... เพื่อนๆ แต่ละกลุ่มช่วยกันน ำเนื้อหำในเรื่อง ศิลปะคืออะไร มำออกแบบ เขียนเป็น Mind mapping กันนะคะ (25 นำที) 10 คะแนน ชื่อ-สกุล.................................................................................................ชั้น ม. ..............เลขที่....... พื้นที่ออกแบบ Mind mapping
12 กิจกรรมเสริมทักษะ (นอกเวลาเรียน) ลายไทยเบื้องต้น ........................................................... เพื่อนๆ มำฝึกกำรเขียนลำยไทยเบื้องต้นตำมแบบด้ำนซ้ำยมือกันนะคะ 6 คะแนน ชื่อ-สกุล.................................................................................................ชั้น ม. ..............เลขที่....... ต้นแบบ ฝึกวำด
ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค ำตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว (5 คะแนน) ให้เวลำ 3 นำที 1. ข้อใดกล่ำวได้ ถูกต้อง ก. ระยะแรก พระพุทธรูปของไทยนิยมแกะสลักจำกหิน ข. พระพุทธรูปของไทยไดรับอิทธิพลจำกประเทศเกำหลี ค. ชอฟำ หำงหงส คือ เครื่องประดับกำรแต่งกำยของคนไทย ง. พระพุทธรูปของไทยที่ไดรับกำรยกยองวำงดงำมที่สุด คือ พระพุทธรูปสมัยทวำรวดี 2. แนวคิดในกำรสร้ำงผลงำนจิตรกรรมไทยในสมัยโบรำณมำจำกเรื่องใดมำกที่สุด ก. บุคคลส ำคัญ ข. พุทธประวัติ ค. นิทำนพื้นบ้ำน ง. เหตุกำรณ์ในยุคนั้นๆ 3. งำนจิตรกรรมไทยนิยมสร้ำงสรรค์ไว้ที่บริเวณใด ก. บ้ำนเรือนทั่วไป ข. ก ำแพงพระนคร ค. สิ่งก่อสร้ำงทรงสูง ง. ฝำผนังในพระอุโบสถ 4. ข้อใดคือสถำปัตยกรรมที่ใช้เป็นที่อยู่อำศัย ก. สถูป ข. เจดีย์ ค. โบสถ์ ง. พระรำชวัง 5. ศิลปะไทยได้รับอิทธิพลมำจำกประเทศใด ก. จีน ข. อินเดีย ค. ฝรั่งเศส ง. เยอรมันนี แบบทดสอบ หลังเรียน 13 แบบทดสอบ หลังเรียน รำยวิชำ ทัศนศิลป์ (ศ 21102) ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 1 เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยและท้องถิ่น เล่มที่ 1 ศิลปะไทยคืออะไร
งานหัตถกรรม (Handicraft) คือ งำนช่ำงที่ท ำด้วยมือหรืออุปกรณ์ง่ำย ๆ อำศัยทักษะและเน้น ประโยชน์ใช้สอยเป็นหลัก เช่น งำนเครื่องหนัง งำนเย็บปักถักร้อย งำนเครื่องปั้นดินเผำ เป็นต้น 14 14 ค าศัพท์ที่ควรรู้ รำยวิชำ ทัศนศิลป์ (ศ 21102) ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 1 เรื่อง ทัศนศิลป์ไทยและท้องถิ่น เล่มที่ 1 ศิลปะไทยคืออะไร ประเภทของงานจิตรกรรมไทย มี 4 ประเภท คือ 15 1. กระหนก หมำยถึง ลวดลำยต่ำงๆ ที่เรียกว่ำลำยไทย เช่น กระหนกสำมตัว กระจัง ลำยเถำ นกคำบ ฯลฯ 2. นำรี หมำยถึง ภำพตัวพระ ตัวนำง ภำพคน เทพธิดำ นำงฟ้ำ ฯลฯ 3. กบี่ หมำยถึง ภำพลิงและยักษ์ 4. คช หมำยถึง ภำพสัตว์ต่ำงๆ 14 สืบค้นจำก. https://shorturl.asia/WSyB8 วันที่ 20 ตุลำคม 2566. 15 เตชิต ตรีชัย. ทัศนศิลป์2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. 2564. หน้ำ 29. 16 สืบค้นจำก. https://dictionary.orst.go.th/ วันที่ 20 ตุลำคม 2566. 17 สืบค้นจำก. https://dictionary.orst.go.th/ วันที่ 20 ตุลำคม 2566. อุดมคติ หมำยถึง จินตนาการที่ถือว่าเป็นมาตรฐานแห่งความดี ความงาม และความ จริง ทางใดทางหนึ่งที่มนุษย์ถือว่าเป็นเป้าหมายแห่งชีวิตของตน 16 ชาดก หมำยถึง เรื่องพระพุทธเจ้าที่มีมาในพระชาติก่อน ๆ ตามที่กล่าวไว้ในคัมภีร์ ชาดก เช่น ทศชาติชาดก สุวรรณสามชาดก เป็นต้น17
15 บรรณานุกรม การสืบค้นออนไลน์ https://shorturl.asia/UQB0Y https://shorturl.asia/KeRb7 https://shorturl.asia/ 3oZpQ https://shorturl.asia/BYOu1 https://shorturl.asia/WSyB8. https://shorturl.asia/2eZa1 https://dictionary.orst.go.th/ https://dictionary.orst.go.th/ http://elephanthai. blogspot.com/2015/07/blog-post.html https://shorturl.asia/PB1Nv https://shorturl. asia/d70BE https://shorturl.asia/4whfF https://shorturl.asia/z7Z6m https://shorturl.asia/R7vJt https://shorturl.asia/J7mjv https://shorturl.asia/EGLkn https://shorturl.asia/wK2iL https://shorturl.asia/rhvUS https://shorturl.asia/meQNt https://shorturl.asia/i1MvW เตชิต ตรีชัย. ทัศนศิลป์2 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. 2564. หน้ำ 29. วิรัตน ไมเจริญ. เอกสารประกอบการสอนจิตรกรรมไทย3. 2539.หนำ 203. สถำบันพัฒนำคุณภำพวิชำกำร (พว.).ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 3. 2564. หน้ำ 96. สถำบันพัฒนำคุณภำพวิชำกำร (พว.).ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 3. 2564. หน้ำ 97. สถำบันพัฒนำคุณภำพวิชำกำร (พว.).ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 3. 2564. หน้ำ 98. สถำบันพัฒนำคุณภำพวิชำกำร (พว.).ทัศนศิลป์ ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 1. 2565. หน้ำ 77. สถำบันพัฒนำคุณภำพวิชำกำร (พว.).ทัศนศิลป์ชั้นมัธยมศึกษำปีที่ 1. 2565. หน้ำ 87. สำรำนุกรมไทย ส ำหรับเยำวชนฯ. เลมที่ 29. 2548. หนำ 55. สำรำนุกรมไทย ส ำหรับเยำวชนฯ. เลมที่ 29. 2548. หนำ 57.