หน่วยที่ 6 เศรษฐกิจระหว่างประเทศ

6หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี

เศรษฐกิจระหวา่ งประเทศ

ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 5

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 6 เศรษฐกจิ ระหวา่ งประเทศ

Contents

01. การคา้ การเงนิ และการลงทนุ 02. ปัจจยั ตา่ ง ๆ ท่ีนาไปสกู่ ารพงึ่ พา
ระหวา่ งประเทศ การแขง่ ขนั การขดั แยง้ การประสาน
ประโยชนท์ างเศรษฐกจิ และวธิ กี าร
- การค้าระหว่างประเทศ กีดกนั ทางการคา้ ในการคา้ ระหวา่ ง
- การลงทุนระหว่างประเทศ ประเทศ
- การเงินระหว่างประเทศ

03. บทบาทขององคก์ ารความรว่ มมอื ทาง
เศรษฐกจิ ทส่ี าคญั ในภมู ภิ าคตา่ ง ๆ
ของโลกทมี่ ผี ลกบั ประเทศไทย

การค้าระหวา่ งประเทศ

ทาไมถึงตอ้ งมี “การคา้ ระหวา่ งประเทศ”

เหตทุ ่แี ต่ละประเทศจาเปน็ ต้องติดต่อคา้ ขายระหวา่ งกนั เป็นเพราะว่าไมม่ ีประเทศใดในโลก
ทส่ี ามารถผลิตสนิ ค้าทกุ อยา่ งได้ครบตามความตอ้ งการของประชาชนภายในประเทศถึงแมว้ ่า
ในบางประเทศมีขดี ความสามารถทาได้ แตอ่ าจไมค่ มุ้ คา่ กับการลงทนุ การทีแ่ ตล่ ะประเทศ
ผลติ เฉพาะสินคา้ ท่ีตนมคี วามถนดั หรอื มคี วามได้เปรียบทางด้านต่าง ๆ จงึ เป็นส่งิ ค้มุ ค่าและ

เกิดประโยชนแ์ กท่ ุก ๆ ประเทศรว่ มกัน

การท่ีแต่ละประเทศมีความได้เปรียบหรือ
ความถนดั ในการผลติ สนิ ค้าหรอื บรกิ ารที่

แตกต่างกัน ขึ้นอย่กู บั ปัจจยั ต่อไปนี้

01. 02.
ลักษณะทางภมู ศิ าสตรห์ รอื ภมู อิ ากาศ
ทรัพยากรธรรมชาติ
ประเทศต่าง ๆ มีพ้ืนที่กระจายอยู่ สืบเนื่องจากการท่แี ตล่ ะประเทศตั้งอยใู่ นภูมิภาคโลก
ในเขตต่าง ๆ ของโลก ทาให้เกิด ท่ีแตกต่างกัน ก่อให้เกิดความแตกต่างของ
ความแตกต่างในสภาพภูมิศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติ ผลของความแตกต่างดังกล่าว
เช่น ภูมิประเทศ ภูมิอากาศ พืช ทาให้แต่ละประเทศมีความสามารถหรือมีความ
พรรณธรรมชาติและทรัพยากรอื่น เหมาะสมในการผลิตสินค้าท่ีแตกต่างกันตาม
ๆ จึงทาให้มีการผลติ ทตี่ ่างกนั ประเภทของทรัพยากรธรรมชาติท่ีมีอยู่ เช่น
ประเทศที่มีแร่เหล็กมากสามารถผลิตสินค้าที่ใช้
เหล็กเป็นวัตถุดิบได้ดีกว่าหรือคุ้มทุนกว่าประเทศท่ี
ไมม่ ีแร่เหลก็

03. ความชานาญในการผลติ

ในแต่ละประเทศ ประชากรมีความแตกต่างกันทางเช้ือชาติ รวมทั้งความแตกต่าง
ทางดา้ นสภาพแวดลอ้ ม สงั คม เชน่ ขนบธรรมเนียมประเพณี ศาสนา วัฒนธรรม
การศึกษา ประสบการณ์ ทาให้ประชาชนในแต่ละประเทศมีความแตกต่างกันและ
ยงั มีความชานาญในการผลิตที่แตกต่างกนั ตามท่มี กี ารสัง่ สมมาตง้ั แต่บรรพบุรุษ เช่น
บางประเทศมีความชานาญในด้านการผลิตสินค้าหัตถกรรม บางประเทศมีการ
พฒั นาอตุ สาหกรรมมาตงั้ แตอ่ ดีต จึงมคี วามชานาญในการผลติ สนิ ค้าอุตสาหกรรม

04. นโยบายการลงทนุ ของรฐั บาล

ในประเทศต่าง ๆ ท่มี กี ารลงทุนเพอ่ื การผลิตสนิ ค้าและบรกิ าร
ประเภทใดประเภทหน่งึ มาก อาจขนึ้ อยู่กบั นโยบายของรฐั บาลที่
ช่วยสร้างศกั ยภาพทางการผลติ สินค้าประเภท





ขอ้ ดขี องการคา้ ระหวา่ งประเทศ

01. สินคา้ ประเภทที่ไม่อาจผลิตได้ในประเทศ เราอาจหาซอื้ จากประเทศอนื่ ๆ ทาให้มสี ินคา้ และบริการตา่ ง ๆ
ท่หี ลากหลาย เพอ่ื ตอบสนองความตอ้ งการของผ้บู ริโภคไดม้ ากขนึ้ นั้นกค็ ือประชาชนมโี อกาสเลือกบรโิ ภคสินค้าท่ี
ตนเองพอใจไดม้ ากประเภทข้ึน
02. สินคา้ ประเภทท่สี ามารถผลติ ข้ึนได้ในประเทศแตม่ ตี ้นทุนการผลติ สูงกว่า เม่อื เปรียบเทยี บกบั การสัง่ ซ้ือสนิ ค้ามาจากประเทศอ่นื
ดังนัน้ การค้าระหวา่ งประเทศจึงทาใหป้ ระชาชนสามารถบรโิ ภคสินคา้ ในราคาท่ถี กู ลงกว่าทจ่ี ะผลติ เองภายในประเทศ

03. สรา้ งความชานาญและการแบง่ งานกันระหว่างประเทศ ประเทศที่มีความชานาญหรือความถนัดในการผลติ
สินค้าชนดิ ใด จะสามารถผลิตสนิ ค้าชนิดน้ันไดต้ ามความชานาญหรอื ตามความเหมาะสมของทรัพยากรธรรมชาติ
สภาพภมู ิศาสตร์และสภาพภูมปิ ระเทศ ผลดังกล่าวจะทาให้เกดิ ความชานาญเฉพาะอยา่ ง ซง่ึ กอ่ ให้เกิดแรงกระตนุ้
ในการคดิ ค้น ปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีการผลิตใหม่ ๆ เพื่อสนองตอบตอ่ ความต้องการประชากรโลก













การเงนิ ระหว่างประเทศ

ดุลการชาระเงนิ (Balance of Payment)

ดุลการชาระเงิน หมายถึง บัญชีบนั ทึกการรับและการจา่ ยเงนิ ตรต่างประเทศ
ของประเทศหนึ่งกับประเทศอ่ืน ๆ อันเน่ืองมาจากการดาเนินธุรกรรมแลกเปล่ียน
ทางเศรษฐกจิ ระหว่างประเทศในชว่ งเวลาใดเวลาหน่ึง ปกติกาหนดไว้ 1 ปี



Break Section

01:00pm ~ 01:30pm













ปจั จยั ต่าง ๆ ท่ีนาไปสู่การพง่ึ พา การแข่งขนั การขัดแยง้ การประสานประโยชน์
ทางเศรษฐกิจและวธิ ีการกดี กันทางการค้าในการค้าระหวา่ งประเทศ

ปจั จยั ต่าง ๆ ทน่ี าไปสกู่ ารพง่ึ พา การแข่งขนั การขัดแย้งการประสานประโยชน์ทาง
เศรษฐกิจและวธิ ีการกีดกันทางการคา้ ในการคา้ ระหวา่ งประเทศ

ภาวะเศรษฐกจิ หากภาวะเศรษฐกจิ มีการขยายตวั สงู มกี าร สถานการณท์ างการเมอื ง ลทั ธกิ ารเมอื งและสถานการณ์
ลงทนุ การผลติ สินคา้ และบรกิ ารเพิ่มข้นึ จะนาไปสู่การพ่ึงพา การเมืองทข่ี ดั แยง้ มักนามาซง่ึ ความขัดแยง้ ทางเศรษฐกจิ ดว้ ย
ทางเศรษฐกิจมากขึ้น

นโยบายการค้าระหวา่ งประเทศ นโยบายการคา้ แบบเสรีจะ ลกั ษณะทางกายภาพและทรัพยากร ทแี่ ตกตา่ งกนั เปน็ ปจั จยั สรา้ งความ
ส่งเสริมให้เกดิ การประสานประโยชน์มากกว่านโยบายแบบ ได้เปรยี บในการผลติ สินค้าของแต่ละประเทศ
คุม้ กัน

การรวมกลมุ่ ผลประโยชนท์ างการคา้ เปน็ ปจั จัยทนี่ าไปสู่การ ปจั จยั ทคี่ วบคมุ ไมไ่ ด้ เช่น ภยั ธรรมชาติและโรค
พ่งึ พาและการประสานประโยชนป์ ระเทศสมาชิกในกลมุ่ นน้ั ๆ ระบาด สามารถเปน็ ปัจจัยทนี่ าไปส่กู ารพ่ึงพา
การแขง่ ขัน และการประสานประโยชน์

บทบาทขององคก์ ารความรว่ มมอื ทางเศรษฐกจิ ทส่ี าคญั ในภมู ภิ าคตา่ ง ๆ ของโลก
ทมี่ ีผลกบั ประเทศไทย

ความรว่ มมอื ทางเศรษฐกจิ ระหวา่ งประเทศ : เพือ่ เสริมสรา้ งและรักษาผลประโยชน์ทางดา้ นเศรษฐกิจของประเทศสมาชกิ
ทาให้สมาชิกไดร้ ับผลประโยชนร์ ว่ มกัน

องค์การการค้าโลก (World Trade Organization- WTO)

องคก์ ารการค้าโลก เปน็ องค์การระหว่างประเทศทมี่ พี ัฒนาการมาจากการทาความตกลง
ทว่ั ไปวา่ ดว้ ยภาษศี ลุ กากรและการคา้ หรอื แกตต์ (General Agreement on Tariffs and
Trade-GATT) เม่อื พ.ศ. 2490 ซึง่ ขณะนั้นยังไม่มสี ถานะเป็นสถาบนั

องคก์ ารการค้าโลก ก่อตง้ั เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2538 ประเทศไทยเข้าเป็น
สมาชกิ WTO เม่อื วันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2538 เป็นสมาชกิ ลาดับที่ 59 มีสถานะเป็น
สมาชิกกอ่ ตั้ง มจี านวนสมาชกิ จานวน 159 ประเทศ *เปน็ องคก์ รการคา้ ที่ใหญท่ ส่ี ดุ ในโลก*

บทบาทหลัก

เปน็ เวทเี จรจาการคา้ เชน่ ปัญหาการกีดกนั ปญั หาความเปน็
ธรรม ทรัพยส์ ินทางปญั ญา ภาษีศุลกากร การคา้ เสรี เปน็ ตน้

ธนาคารโลก (World Bank) - ธนาคารโลกไดก้ ่อตั้งขึ้นเม่อื พ.ศ. 2487 มีสานกั งานใหญ่
บทบาทหลกั อยูท่ กี่ รงุ วอชงิ ตนั ดี.ซี. ประเทศสหรฐั อเมริกา

- ปัจจุบันมปี ระเทศสมาชิก 187 ประเทศ
- ประเทศไทยเข้าเป็นสมาชกิ ของธนาคารโลก

เม่อื เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2492

•ใหค้ วามชว่ ยเหลอื ประเทศที่ยากจน โดยใช้ทนุ ทรัพย์ ทรัพยากรบุคคลรวมถงึ ความรูแ้ ละประสบการณ์ของธนาคารเพ่ือช่วยเหลือ
ประเทศกาลังพฒั นาในการลดความยากจน
• ส่งเสรมิ ให้เกิดความเตบิ โตทางเศรษฐกจิ และยกมาตรฐานการครองชพี ของประชากรใหส้ งู ข้ึน
• ประเมนิ ผลงานจากโครงการตา่ ง ๆ ทธ่ี นาคารให้การสนับสนนุ ในประเทศกาลงั พฒั นา
• ตดิ ตามตรวจสอบให้ผู้จัดการโครงการทราบวา่ โครงการใดถงึ ผทู้ ่ไี ด้รับประโยชนต์ ามทไ่ี ด้ตั้งเปา้ ไว้ และโครงการใดไมม่ ปี ระสทิ ธิภาพ
รวมทง้ั ใหค้ าปรึกษาในการดาเนนิ งานพฒั นา

กองทนุ การเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund-IMF)

- ก่อตงั้ ข้นึ เมอ่ื วนั ที่ 27 ธนั วาคม พ.ศ. 2488
- ประเทศทีจ่ ะเป็นสมาชกิ ธนาคารโลก จะต้องเปน็ สมาชกิ IMF ดว้ ย
- ปัจจุบนั มีประเทศสมาชกิ 188 ประเทศ
- ประเทศไทยเปน็ สมาชิกลาดบั ที่ 44 เมอื่ วนั ท่ี 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2492

บทบาทหลัก

• เพอ่ื เสรมิ สร้างดา้ นความร่วมมอื ทางการเงนิ ระหว่างประเทศ เพ่อื ชว่ ยใหก้ ารค้าระหว่างประเทศ
ขยายตวั อย่างสมดลุ

• สง่ เสรมิ ใหอ้ ตั ราแลกเปลีย่ นระหวา่ งประเทศมเี สถยี รภาพมากขึ้น
• ให้ความชว่ ยเหลือในการจัดต้งั ระบบการชาระเงินระหว่างประเทศ ท้งั ยังใหค้ วามช่วยเหลอื

ประเทศสมาชกิ ท่ีประสบปญั หาด้านดลุ การชาระเงนิ โดยการให้ยมื เงนิ กองทนุ

เขตการค้าเสรีอเมริกาเหนือ (North American Free Trade-NAFTA)

เขตการค้าเสรอี เมริกาเหนอื เป็นการจัดตง้ั เขตการค้าเสรี โดยมีสมาชกิ 3 ประเทศ คือ แคนาดา สหรฐั อเมรกิ า
และเม็กซิโก เพอื่ ส่งเสริมการลงทนุ และยกเลิกการกีดกันทางการคา้ นอกจากน้ียังช่วยถ่วงดลุ อานาจและเพม่ิ ศักยภาพของ
ประเทศสมาชกิ ในการแข่งขนั กับสหภาพยโุ รป (EU)

บทบาทหลกั
(1) ขจดั อปุ สรรคทางการคา้ ระหวา่ งประเทศสมาชิก ท้ังดา้ นสนิ คา้ และบริการ
(2) สง่ เสรมิ สภาวการณแ์ ข่งขันท่เี ปน็ ธรรม
(3) เพิม่ โอกาสการลงทนุ ในประเทศสมาชกิ ดว้ ยกนั
(4) ปกปอ้ งในทรพั ยส์ ินทางปญั ญาของประเทศสมาชกิ
(5) สร้างวธิ ีการทมี่ ีประสทิ ธิผลในการระงับขอ้ พิพาท
(6) สง่ เสรมิ ความร่วมมอื ระหว่างประเทศสมาชิก

สหภาพยโุ รป (European Union-EU)

บทบาทหลกั - พัฒนามาจาก “ประชาคมยโุ รป” ปัจจบุ นั มสี มาชิก 26 ประเทศ
(1) การรวมตัวด้านเศรษฐกิจ ซง่ึ ได้แก่ - ใช้นโยบายเศรษฐกิจร่วมกัน และใช้สกุลเงนิ เดียวกันคือ “ยูโร”
- ยุโรปตลาดเดยี ว มวี ตั ถุประสงคเ์ พ่อื ให้บุคคล สินคา้ - ใชน้ โยบายการเมืองร่วมกัน เกดิ “รฐั สภายโุ รป”
และบริการ ทุนของบรรดาประเทศทเ่ี ปน็ สมาชกิ สามารถ
เคล่ือนย้ายได้อยา่ งเสรี (2) การมีนโยบายร่วมด้านการ (3) สง่ เสรมิ ความรว่ มมือด้าน
- มีนโยบายรว่ มกนั ในด้านการค้า การเกษตร พลังงาน ตา่ งประเทศ ด้านความมั่นคงและ กระบวนการยตุ ิธรรมและความมั่นคง
สิ่งแวดล้อมประมง และดา้ นสงั คม การปอ้ งกนั ประเทศ ภายในการปราบปรามอาชญากรรม
และสารเสพตดิ

ธนาคารพฒั นาเอเชยี (Asian Development Bank-ADB)

- เป็นสถาบนั การเงนิ ซึง่ ก่อตัง้ ข้ึนเมือ่ พ.ศ. 2509 โดยคณะกรรมาธิการเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งสหประชาชาติ สาหรบั
ภูมภิ าคเอเชยี และแปซฟิ กิ (ESCAP)

- ประกอบด้วยสมาชิกภายในภมู ิภาคจานวน 48 ประเทศ รวมทงั้ ประเทศไทยและประเทศนอกภูมภิ าคอกี 19 ประเทศ
- สานักงานใหญ่ต้ังอยทู่ ่ีกรงุ มะนิลา ประเทศฟลิ ปิ ปนิ ส์
บทบาทหลกั
(1) นาเงนิ ทุนจากภาคเอกชนและรฐั บาลไปใชใ้ นการพัฒนาโครงการต่าง ๆ ในภมู ิภาคและเพื่อการพฒั นาประเทศที่ยัง
ไม่พัฒนามากนกั
(2) ใหค้ วามร่วมมือกับประเทศสมาชกิ ในการประสานนโยบายเพื่อการพฒั นาการคา้ และกจิ กรรมทวั่ ไปทางเศรษฐกิจ
(3) ใหค้ วามชว่ ยเหลอื ทางเทคนิคในทุกขั้นตอนของโครงการพัฒนาตา่ ง ๆ เชน่ โครงการเกษตร โครงการอตุ สาหกรรม

กลุม่ ประเทศผสู้ ง่ น้ามันเปน็ สนิ คา้ ออก

(Organization of the Petroleum Exporting Countries-OPEC)
เมื่อวันท่ี 14 กันยายน พ.ศ. 2503 ประเทศผู้ผลิตน้ามันเป็นสินค้าส่งออกรายใหญ่ 5 ประเทศ
ได้แก่ เวเนซุเอลา อิหร่าน อิรัก คูเวต และซาอุดีอาระเบีย ได้รวมตัวกันเป็นกลุ่มประเทศผู้ส่งน้ามันเป็น
สินค้าออก เพ่ือเป็นศูนย์กลางในการให้คาปรึกษาและดาเนินนโยบายโควตาการผลิตน้ามัน การกาหนดราคา
น้ามันในตลาดโลก และการต่อรองปัญหาราคาน้ามันในตลาดโลก โอเปกได้จดทะเบียนกับสานักงานเลขาธิการ
องค์การสหประชาชาติ
โอเปกมสี มาชิกทั้งหมด 12 ประเทศ สว่ นใหญ่เปน็ ประเทศแถบตะวันออกกลาง ตามมาด้วยแอฟริกา
อเมริกาใต้ และเอเชีย กลุ่มโอเปกมีบทบาทต่อการเปล่ียนแปลงในระบบเศรษฐกิจ เพราะทุกประเทศจะต้องใช้
นา้ มนั เพ่ือผลติ สนิ คา้ และบริการ

ความรว่ มมอื ทางเศรษฐกิจแห่งภูมิภาคเอเชีย-แปซฟิ กิ
(Asia-Pacific Economic Co-operation-APEC)

บทบาทหลัก

- เป็นการรวมตวั ระหวา่ งเขตเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชีย-แปซฟิ กิ 1. พฒั นาและสง่ เสริมระบบการค้าหลายฝ่าย
เพอื่ ส่งเสริมความรว่ มมอื ทางเศรษฐกจิ ระหวา่ งประเทศในภูมิภาค 2. สนับสนนุ การขยายตัวทางเศรษฐกจิ ของภมู ิภาคและของโลก
- ก่ อต้ังขน้ึ เมื่อเดือนพฤศจกิ ายน พ.ศ. 2532 ณ กรุง 3. เพื่อลดอุปสรรค และอานวยความสะดวกทางด้านการค้า
แคนเบอร์รา ประเทศออสเตรเลีย ขณะนีเ้ อเปกมีสมาชกิ 21 เขต การบรกิ าร
เศรษฐกจิ และการลงทุนระหว่างประเทศสมาชกิ โดยใหส้ อดคล้องกับ
กฎเกณฑข์ ององคก์ ารการคา้ โลก
4. สง่ เสริมความร่วมมือทางด้านการเงินก ารคลงั ในการ
แกไ้ ขวิกฤตเศรษฐกจิ

สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
(Association of Southeast Asian Nations-ASEAN)

สมาชกิ : ประเทศในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ รวม วตั ถปุ ระสงค:์ สง่ เสรมิ ความรว่ มมอื และชว่ ยเหลอื กนั ทางเศรษฐกจิ
10 ประเทศ สงั คม วฒั นธรรม วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี เพือ่ ให้เกดิ สันตภิ าพ
และความมั่นคงภายในภมู ิภาค
พฒั นาการ: ถือกาเนิด 8 สงิ หาคม พ.ศ. 2510 ทก่ี รุงเทพมหานคร
เรียกว่า “ปฏญิ ญากรุงเทพฯ” วัตถุประสงค์
สมาชกิ ก่อตงั้ 5 ประเทศ ไดแ้ ก่ ไทย มาเลเซยี อินโดนเี ซยี ดา้ นการเมอื ง
ฟลิ ปิ ปนิ ส์ สงิ คโปร์ ให้ ASEAN เปน็ ภูมิภาคทีม่ สี ันติภาพ เสถยี รภาพม่ันคง และความเป็น
ประเทศท่ี 6 บรไู นดารุสซาลาม (2527) กลางให้ ASEAN เปน็ เขตปลอดอาวุธนวิ เคลยี ร์
ประเทศที่ 7 เวยี ดนาม (2538) ร่วมมอื กันแก้ไขปญั หาทางการเมอื งในภมู ิภาค
ประเทศที่ 8, 9 ลาว เมยี นมา (2540) ดา้ นเศรษฐกจิ
ประเทศที่ 10 กมั พชู า (2542) จัดตั้งเขตการคา้ เสรอี าเซยี น (ASEAN Free Trade Area : AFTA)
เพือ่ ลดภาษสี ินคา้ ระหว่างประเทศสมาชกิ จะได้ขายของไดม้ ากข้ึน

Thanks !