หนังสือการเล่นเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็ก

การเล่นเพื่อส่งเสริม
พัฒนาการเด็ก

คำนำ

หนังสือ เรื่อง การเล่นเพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็ก
เล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อเป็นเเนวทางให้แก่ครูและผู้
ปกครองในการเลือกใช้สื่อและของเล่นให้เหมาะสมกับ
เด็กปฐมวัย

เพื่อส่งเสริมและเข้าใจถึงพัฒนาการด้านต่างๆ
ของเด็กปฐมวัย ได้แก่ พัฒนาการด้านร่างกาย
พัฒนาการด้านอารมณ์และจิตใจ พัฒนาการด้านสังคม
เเละพัฒนาการด้่ นสติปัญญาของเด็กปฐมวัยในช่วง
3-6ปี

สารบัญ

เ นื้ อ ห า ห น้ า

คำ นำ 5
ส า ร บั ญ 6
พัฒนาการเด็กช่วงอายุ 0-1ปี 7
- พัฒนาการเด็กวัย1เดือน 8
- พัฒนาการเด็กวัย2เดือน 9
- พัฒนาการเด็กวัย3เดือน 10
- พัฒนาการเด็กวัย4เดือน 11
- พัฒนาการเด็กวัย5เดือน 12
- พัฒนาการเด็กวัย6เดือน 13
- พัฒนาการเด็กวัย7เดือน 14
- พัฒนาการเด็กวัย8เดือน 15
- พัฒนาการเด็กวัย9เดือน 16
- พัฒนาการเด็กวัย10เดือน 17
- พัฒนาการเด็กวัย11เดือน 18
- พัฒนาการเด็กวัย12เดือน 19
ความหมายของสื่ อ 20
หลั กการเลื อกของเล่ นให้เหมาะสมกั บวัย
ลั กษณะของสื่ อและวัสดุอุ ปกรณ์ที่ ดี
เอกสารอ้ างอิ ง

สารบัญ

เ นื้ อ ห า ห น้ า

ของเล่ นที่ ส่งเสริมพัฒนาการทั้ง4ด้าน 22
ข อ ง เ ด็ ก 0 - 1 ปี
เด็กแรกเกิ ด-3เดือน 23-24
วั ย 4 เ ดื อ น - 6 เ ดื อ น 25
วั ย 7 เ ดื อ น - 9 เ ดื อ น 26-27
วั ย 1 0 เ ดื อ น - 1 ปี 28-29
เอกสารอ้ างอิ ง
คำคล้ องจองและเพลงสำหรับเด็ก 31
เ พ ล ง สำ ห รั บ เ ด็ ก 32-35
คำคล้ องจองสำหรับเด็ก 36-38
เอกสารอ้ างอิ ง

พัฒนาการช่วงอายุ0-1 ปี

























ความหมายของสื่อ

“สื่อ” หมายถึง สิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบๆ ตัวเด็ก คือ สิ่งที่
มีชีวิต สิ่งที่ไม่มีชีวิต สิ่งที่ประดิษฐ์ขึ้น ได้แก่ คน สัตว์
พืชผัก ผลไม้ สิ่งของเครื่องใช้ เครื่องเล่น วิทยุ
โทรทัศน์ ภาพยนตร์ เทป ยานพาหนะ ฯลฯ สิ่งที่เหล่า
นี้เมื่อเด็กได้พบเห็น หรือจับต้องก็จะทำให้เกิดการ
เรียนรู้ ทั้งมีส่วนช่วยให้เด็กพัฒนาทางกาย อารมณ์–
จิตใจ สังคม และสติปัญญา

หลักการเลือกวัสดุสำหรับของ
เล่นเด็กปฐมวัยของเล่นเสริม
พัฒนาการ

หลักการใช้สื่อ วัสดุ - อุปกรณ์และของเล่นประกอบ
การจัดกิจกรรมสำหรับเด็กปฐมวัย

1. สื่อนั้น ควรส่งเสริมพัฒนาการเด็กในด้านต่างๆ ได้แก่
ด้านสติปัญญา, ร่างกาย, สังคม,
อารมณ์และจิตใจ ซึ่งอาจแตกต่างกันไปตามความเหมาะสม

2. เน้นสื่อที่เป็นจริง หรือเป็นสื่อที่ผลิตจากวัสดุธรรมชาติ

3. ควรเป็นสิ่งที่ใกล้ตัวเด็ก สะดุดตา เร้าความสนใจของ
เด็กได้ดี

4. มีความปลอดภัย ไม่เป็นอันตรายต่อเด็ก

5. สื่อนั้นๆ ต้องเหมาะสมตามวัยหรือพัฒนาการเด็ก

6. มีขนาดเหมาะสมกับเด็กแต่ละวัย น้ำหนักเบา เด็กสามารถ
หยิบจับ เคลื่อนย้ายด้วย
ตนเองได้สะดวก

ลักษณะของสื่อและวัสดุ
อุปกรณ์ที่ดี

1. สื่อและวัสดุอุปกรณ์ต้องเหมาะกับวัยของเด็ก

2. มีความมั่นคง แข็งแรง ปลอดภัย ไม่แหลมคม

3. ทำด้วยวัสดุที่ไม่เป็นพิษ และไม่ติดไฟง่าย ที่สำคัญไม่
ควรทำด้วยแก้ว เพราะอาจแตกและ
เป็นอันตรายต่อเด็กได้

4. มีการออกแบบที่ดี มีวิธีการใช้ที่ไม่ยุ่งยาก

5. มีสีสันสวยงาม ดึงดูดความสนใจของเด็กได้ดี

6. เร้าใจเด็ก ชวนให้คิดคำนึง สร้างจินตนาการ ส่งเสริม
ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และการ
แก้ปัญหา
7. ผ่านการทดสอบจากผู้ผลิต และได้มีการทดลองใช้ก่อน
นำไปใช้จริง

อ้างอิง

รักลูก. (2561). พัฒนาการเด็กแรกเกิด - 1 ปี และ
วิธีเสริมพัฒนาการเด็ก ที่พ่อแม่ต้องรู้.
https://www.rakluke.com/child-
development-all/baby-
development/item/1-3.html

Blogspot. (2561). สื่อสำหรับเด็กปฐมวัย.
http://6011200786ying.blogspot.com
/2018/12/4-3-1_10.html?m=1

ของเล่น
ที่

ส่งเสริม
พัฒนาการ

ทั้ง
4 ด้าน
ของเด็ก

วัย
0-1ปี

1. เด็กแรกเกิด - 3 เดือน

ของเล่นที่สามารถติดบริเวณเตียงหรือเปลได้ เช่น
โมบายล์ ตุ๊กตาของเล่นแขวนที่ขอบเปลนิ่ม ๆ
เป็นต้น
ประโยชน์ : ลูกนอนมองโมบายล์อย่างสบายอารมณ์
และเพลิดเพลิน แถมยังเอามือไขว่เอื้อมคว้าด้วย

1. เด็กแรกเกิด - 3 เดือน

ของเล่นควรสีสลับให้เห็นอย่างเด่นชัด
เช่น สีขาว-ดำ แดง-ขาว เขียว-น้ำเงิน
บางชนิดทันสมัยมีกระจกเงาเล็ก
สะท้อนแสงแวบ ๆ ด้วย
ประโยชน์ : เนื่องจากช่วง 3 เดือนแรกนี้
สายตาเด็กจะมองเห็นสิ่งของที่มีสีสันตัด
กันได้ชัดกว่าสีเรียบ ๆ ลูกจะรู้จักมองตาม
ของเล่น แม้ในตอนนี้จะมองได้ไม่ชัดเท่า
ผู้ใหญ่ อีกทั้งภาพและแสงสะท้อนใน
กระจกก็เรียกความสนใจได้ดีเช่นกัน

มีเสียงดนตรีหรือเสียงกรุ๊งกริ๊งอยู่ใน
ของเล่น
ประโยชน์ : เด็กจะพยายามหาต้นกำเนิด
ของเสียง เพิ่มความสนใจของเล่นที่แขวน
อยู่ในเปลได้อีกด้วย

2. วัย 4 เดือน - 6 เดือน

ยางกัดนิ่ม ๆ ควรเลือกที่ได้คุณภาพ
เป็นพลาสติกหรือยางที่มีความคงทน
แข็งแรง เมื่อบีบดูแล้วไม่มีของเหลว
ข้างในไหลออกมา เลือกสีสันให้สดใส
หรือมีลูกเล่นข้างในยางกัดด้วยก็ได้
ประโยชน์ : วัยนี้ฟันกำลังขึ้น ถ้าสังเกตจะ
เห็นว่า ลูกจะชอบหยิบจับของเข้าปาก จึง
ควรเตรียมยางกัดเอาไว้เป็นของเล่นแก้คัน
เหงือกดีกว่าคว้าของอย่างอื่ นมากัดเล่น

กรุ๊งกริ๊งหรือตุ๊กตานิ่มที่มีเสียงกระดิ่ง
ดังข้างใน แต่ต้องสังเกตด้วยว่ากระดิ่ง
และสีไม่หลุดลอกง่าย พลาสติกต้อง
ไม่มีขอบคม แตกหักยาก สีสดใสเหมาะ
มือ
ประโยชน์ : ลูกเริ่มใช้มือในการคว้าจับ และถ้า
มีเสียงด้วย ก็จะยิ่งอยากจับและเขย่า ช่วยให้
ลูกใช้มือและกล้ามเนื้อแขนได้ดีขึ้นเรื่อย ๆ

3. วัย 7 เดือน - 9 เดือน

เลือกเครื่องเล่นที่ต้องใช้ทักษะหลาย ๆ ด้าน เช่น กดแล้ว
มีเสียงต่าง ๆ ต้องใช้การหมุน บิด ตี ดึง เป็นต้น
ประโยชน์ : นักสำรวจน้อย จะหยิบ ๆ จับ ๆ ของเล่นและหัดเล่น
เรียนรู้ด้วยตนเอง ของเล่นที่หลากหลายจะเพิ่มทักษะและ
ประสบการณ์ชีวิตได้อย่างไม่น่าเบื่อ
บล๊อกอันเล็ก ๆ ทรงสี่เหลี่ยม สามเหลี่ยม วงกลม หรือตัว
ต่อทักษะง่าย ๆ ทำจากไม้หรือผ้า
ประโยชน์ : ได้ใช้ความคิดหยิบจับไปวางตรงนู้นตรงนี้ ตาเริ่ม
สัมพันธ์กับมือไปเรื่อย ๆ

3. วัย 7 เดือน - 9 เดือน

หนังสือก็เป็นของเล่นได้เหมือนกัน แต่ควรเป็นหนังสือที่
มีภาพสวยงามสดใส เหมือนจริง เล่มใหญ่ และตัวหนังสือ
น้อย หรือเป็นหนังสือผ้าที่แต่ละหน้ามีพื้นผิวต่าง ๆ ให้ลูก
จับสัมผัส
ประโยชน์ : เป็นการปลูกนิสัยรักการอ่าน เด็กจะรู้สึกว่าหนังสือ
คือสิ่งที่สามารถจับต้องได้เคยชิน และได้เรียนรู้ จดจำภาพ
แต่ละภาพที่มีอยู่ในหนังสือด้วย

4. วัย 10 เดือน - 1ปี

เริ่มซนจนจับไม่อยู่แล้ว แต่ในขณะเดียวกันของเล่นก็ยังมี
ความจำเป็นต่อการพัฒนาเด็กมากอยู่ดี เพราะระหว่างที่เขา
ได้เล่นจะเกิดความสุขใจ เกิดประสบการณ์จากการเล่น
พัฒนาทั้งสติปัญญาและร่างกายอีกด้วย

ของเล่นมีลักษณะต่าง ๆ สี่เหลี่ยม กากบาท รูปดาว
เป็นต้น ใส่ช่องตามรูปร่าง หรือหยิบใส่ เทออกจาก
กล่องบรรจุ
ประโยชน์ : ได้เรียนรู้ถึงรูปร่างของของเล่นแต่ละชิ้นที่หยิบ
จับ เริ่มรู้จักการกะปริมาณอย่างง่าย เช่น ใส่จนเต็ม หรือเท
ทิ้งจนภายในถังว่างเปล่า

4. วัย 10 เดือน - 1ปี

ของเล่นที่มีล้อ เช่น รถชนิดแล่น
ไปแล้วชนกำแพงตีลังกากลับมา
ได้เอง รถดึงลาก มีเสียง
ประโยชน์ : ล่อตาล่อใจให้ลูกเคลื่อนตัว
ไปจับไปเข็น ซึ่งเมื่อเคลื่อนไหวบ่อย
ครั้ง แขนขาก็จะแข็งแรงขึ้นไม่ล้มง่าย

อ้างอิง

รักลูก. (2563). ของเล่น เลือกให้เหมาะกับ
พัฒนาการลูกวัย 0-1 ปี
https://www.rakluke.com/child-
development-all/baby-
development/item/0-1-3.html

คำคล้องจองเเละเพลงสำหรับเด็ก

เพลงสำหรับเด็ก

เพลงสวัสดี
สวัสดีแบบไทย ๆ
แล้วก็ไปแบบสากล
สวัสดีทุกๆคน
แบบสากลแล้วก็แบบไทย

เพลง ยินดีที่พบกัน
วันนี้ยินดีที่เราได้มาพบกัน (ซ้ํา)
ยินดี ยินดี ยินดี มาเถิดมา เรามาร่วมสนุก
ปลดเปลื้ องความทุกข์ให้มันสิ้นไป

มาเถิดมา... เรามาร่วมจิต
ช่วยกันคิดให้การศึกษาเจริญ

เพลงสำหรับเด็ก

เพลง สวัสดี
ลั่น ลัน ลา .. ลันล้าลันล้าลา (ซ้ํา4 ครั้ง)
สวัสดีวันนี้มาพบเธอ ได้มาเจอพบเธอให้ชื่นใจ

ร่วมสุขสันต์สัมพันธ์ในดวงใจ
สุข ฤทัยพวกเราอนุบาล ลั่น ลัน ลา .. ลันล้าลัน

ลันลา (ซ้ํา

เพลงมือฉัน
มือฉันนั้นสวยจริงจริง
ถ้าเปื้ อนไม่นิ่งรับล้างเร็วไว้
กลับจากห้องน้ําและก่อนกินไป
ล้างมือเสียให้สะอาดเอย

เพลงสำหรับเด็ก

เพลงสองตา สองหู
ตาสองตาไว้ดู หูสองหูไว้ฟัง
สองขายืนแล้วนั่ง สองหูฟัง สองตาดู
มือสองมือของเรา เท้าของเราไว้เดิน
ปากร้องเพลงเพลินเพลิน

สองเท้าเดิน สองตาดู

เพลงอาบน้า
อาบน้ําแล้วสบายตัว
สบายหัวหนูหมั่นสระผม
ตัดเล็บที่มันแหลมคม
ปากหอมน่าชมเพราะหนูแปรงฟัน....

เพลงสำหรับเด็ก

เพลงกินผักผลไม้
กินผักผลไม้ทําให้แข็งแรง
แก้มก็แดงน่ารักหนักหนา

ไก่ไข่นมเนื้อหมูปูปลา
กินแล้วแกล้วกล้าเติบโตว่องไว

เพลงเรามาดื่มนมกันเถอะ
ดื่ม ดื่ม ดื่ม เรามาดื่ม ดื่ม นมกันเถอะ

ดื่ม แล้ว อย่าทำเลอะเทอะ
ดื่มแล้วอย่าทำเลอะเทอะ
ดื่มนมเยอะๆร่างกายแข็งแรง

คำคล้องจองสำหรับเด็ก

คำคล้องจองของเล่น
คุณบอล รถลาก ตุ๊กตา
เด็กได้มาดีใจเหลือหลาย
เล่นแล้วสนุกเพลิดเพลินใจกาย
หนูหนูจงทายเรียกอะไรเอ่ย







คำคล้องจองการใช้ห้องน้ำ

ห้องน้ำของเรา ต้องช่วยรักษา

ราดน้ำทุกครา ก่อนและหลังใช้

ห้องน้ำสะอาด กลิ่นหอมชื่นใจ

หนูจงจำไว้ โรคภัยไม่มี

คำคล้องจองสำหรับเด็ก

คำคล้องจอง การรับประทานอาหาร

ก่อนจะทานข้าว เราต้องล้างมือ
ทานข้าวทุกมื้อ สะอาดปลอดภัย
อย่าลืมจัดเก็บ ถ้วยชามของใช้
หนูก็ทำได้ ไม่เห็นยากเลย

คำคล้องจอง รูปร่าง
คนเราเกิดมา หน้าตาแตกต่าง

ทั้งรูป ทั้งร่าง สูงต่ำต่างกัน
บ้างดำ บ้างขาว หน้ายาว หน้าสั้น
สิ่งที่เหมือนกัน คือความดีเอ่ย

คำคล้องจองสำหรับเด็ก

คำคล้องจอง กิจวัตรประจำวัน

ตื่นนอนแต่เช้า อาบน้ำแปรงฟัน

มาทานข้าวกัน ก่อนไปโรงเรียน

หนูจงตั้งใจ หัดอ่านหัดเขียน

ฝึกฝนพากเพียร จะเรียนเก่งเอ่ย

คำคล้องจอง อาหารของเรา

อาหารของเรา ต้องเอาใจใส่
กินผักผลไม้ กินไข่ กินนม
กินเนื้อ กินปลา แทนยาขมขม
กินข้าว กินขนม อบรมเรื่องกิน

อ้างอิง

นิธินาถ อุดมสันต. (2556).การรวบรวมเพลงและคำ
คล้องจอง.
http://ec.reru.ac.th/Course/Rhyme/019.pdf

ครูอัพเดตดอทคอม. (2561). คำคล้องจองสำหรับ
เด็ก.
https://www.kruupdate.com/