รายงานเชิงวิชาการ เรื่อง พระตรีมูรติ เสนอ อาจารย์ณัฐปภัสร์ โอชารส จัดทำโดย ๑. นายภานุวัฒน์ วัฒนาราช เลขที่ ๒ ๒. นายเมธาพร บุญส่ง เลขที่ ๗ ๓. นางสาวนันทิชา เฟื่องปัญญา เลขที่ ๑๑ ๔. นางสาวพัชรินทร์ เบ้ามงคล เลขที่ ๑๒ ๕. นางสาวหนึ่งฤทัย จิตชื่น เลขที่ ๑๔ ๖. นางสาวพลอยพรรณ แก้วพฤกษ์ เลขที่ ๒๘ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕/๔ รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา ภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท๓๒๑๐๒ ภาคเรียนที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ โรงเรียนมาบตาพุดพันพิทยาคาร อำเภอเมืองระยอง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง
รายงานเชิงวิชาการ เรื่อง พระตรีมูรติ เสนอ อาจารย์ณัฐปภัสร์ โอชารส จัดทำโดย ๑. นายภานุวัฒน์ วัฒนาราช เลขที่ ๒ ๒. นายเมธาพร บุญส่ง เลขที่ ๗ ๓. นางสาวนันทิชา เฟื่องปัญญา เลขที่ ๑๑ ๔. นางสาวพัชรินทร์ เบ้ามงคล เลขที่ ๑๒ ๕. นางสาวหนึ่งฤทัย จิตชื่น เลขที่ ๑๔ ๖. นางสาวพลอยพรรณ แก้วพฤกษ์ เลขที่ ๒๘ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕/๔ รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา ภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ท๓๒๑๐๒ ภาคเรียนที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ โรงเรียนมาบตาพุดพันพิทยาคาร อำเภอเมืองระยอง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง
คำนำ รายงานเชิงวิชาการ เรื่อง พระตรีมูรติมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้เกี่ยวกับพระตรีมูรติ รายงานฉบับนี้มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับ ความเป็นมาของพระตรีมูรติความหมายของพระตรีมูรติรูปลักษณ์ของ พระตรีมูรติของใช้ในการสักการะบูชาพระตรีมูรติจุดประสงค์ที่ทำให้พระตรีมูรติเป็นที่พึ่งทางใจของคนไทย และสถานที่ไหว้พระตรีมูรติ การศึกษาค้นคว้าเรื่อง พระตรีมูรติเล่มนี้ข้าพเจ้าได้วางแผน ได้ดำเนินการศึกษา โดยศึกษาจากแหล่ง เรียนรู้ต่าง ๆ เช่น หนังสือในห้องสมุดของโรงเรียน และแหล่งเรียนรู้จากเว็บไซต์ การจัดทำรายงานฉบับนี้สำเร็จตามวัตถุประสงค์ไปได้ด้วยดีข้าพเจ้าขอขอบพระคุณ อาจารย์ณัฐปภัสร์โอชารส ที่ท่านให้คำแนะนำการเขียนรายงาน คำปรึกษาจนรายงานฉบับนี้สมบูรณ์ในด้าน การดำเนินแผนปฏิบัติการดำเนินการทำงาน ข้าพเจ้าหวังว่ารายงานฉบับนี้ที่ได้เรียบเรียงมาคงเป็นประโยชน์ แก่ผู้ที่สนใจเป็นอย่างดีหากมีสิ่งใดในรายงานฉบับนี้จะต้องปรับปรุง ข้าพเจ้าขอน้อมรับในข้อชี้แนะและจะ นำไปแก้ไขพัฒนาให้ถูกต้องสมบูรณ์ต่อไป คณะผู้จัดทำ ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๔๖๖ ก
สารบัญ เรื่อง หน้ า คำนำ ก สารบัญ ข สารบัญรูป ค บทที่ ๑ ความเป็นมาของพระตรีมูรติ ๒ บทที่ ๒ ลักษณะและความหมายของพระตรีมูรติ ๒ ๒.๑ ความหมายของพระตรีมูรติ ๒ ๒.๒ รูปลักษณ์ของพระตรีมูรติ ๒ ๒.๓ ของใช้ในการสักการะพระตรีมูรติ ๓ ๒.๔ จุดประสงค์ของการสักการะขอพรพระตรีมูรติ ๓ ๒.๕ สถานที่ไหว้พระตรีมูรติ ๔ ๒.๖ คาถาสักการะพระตรีมูรติ ๕ ๒.๗ ศาสนาที่เกี่ยวข้อง ๕ สรุป ๖ บรรณานุกรม ๗ ข
สารบัญภาพ หน้า ภาพที่ ๑ รูปลักษณ์ของพระตรีมูรติ ๑ ภาพที่ ๒ แท่นบูชาพระตรีมูรติ ๒ ภาพที่ ๓ ของใช้ในการสักการะพระตรีมูรติ ๓ ภาพที่ ๔ การขอพรกับพระตรีมูรติ ๓ ภาพที่ ๕ สถานที่สักการะพระตรีมูรติ ๔ ภาพที่ ๖ แท่นบูชาพระตรีมูรติ ๕ ค
บทที่ ๑ ความเป็นมาของพระตรีมูรติ ความเป็นมาของพระตรีมูรติ พระตรีมูรติเป็นเทพเจ้าในศาสนาฮินดูพระตรีมูรติคือเทพที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในศาสนาพราหมณ์เนื่องจาก เป็นการรวมกันของมหาเทพถึง ๓ พระองค์คือ พระพรหม เทพผู้สร้าง พระนารายณ์เทพผู้ปกปักรักษา และ พระอิศวร เทพผู้ทำลาย นั่นจึงทำให้พระตรีมูรติคือมหาเทพที่ยิ่งใหญ่แห่งจักรวาล ประทานความสมหวัง ทุกประการเเก่ผู้บูชา โดยผู้คนมีความเชื่อว่าพระองค์ศักดิ์สิทธิ์เรื่องความสมหวังในความรัก ตามตำนานโบราณ เชื่อกันว่ามหาเทพผู้ยิ่งใหญ่พระองค์นี้หรือเป็นที่รู้จักกันในนาม “เทพ ๓ เศียร” คอยทำหน้าที่ปกปักรักษาทุกอณูของสิ่งมีชีวิต พลังอำนาจที่เหนือล้นของพระองค์เป็นที่เคารพ และนับถือสูงสุดในบรรดาโลกทั้ง ๓ ตั้งเเต่สวรรค์โลกมนุษย์และ โลกแห่งความตาย เมื่อครั้งที่เทวดา เคยก่อสงครามกับเหล่าปีศาจ พระองค์ทรงเป็นเทพผู้ปกป้องผู้บริสุทธิ์ที่ทรงพลังมากที่สุด พระตรีมูรติทรง ปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายและฟื้นคืนความสงบสุขให้แก่โลก อย่างไรก็ตาม เมื่อกาลเวลาล่วงเลยไป ตำนานต่าง ๆ ที่เล่าขานได้หลอมรวมกับความเชื่อสมัยใหม่ ทำให้พระตรีมูรติได้รับการเคารพบูชาในฐานะเทพแห่งความรัก ผู้เเสวงบุญทั้งหลายในปัจจุบันมักมาสักการะ ขอพรในเรื่องความรักให้สุขสมหวังดังใจ หรือขอให้พบเจอเนื้อคู่ รวมถึงความสัมพันธ์อันยืนยาว (ภาพที่ ๑ รูปลักษณ์ของพระตรีมูรติ) ๑
บทที่ ๒ ลักษณะและความหมายของพระตรีมูรติ ๒.๑ ความหมายของพระตรีมูรติ พระตรีมูรติเป็นเทพเจ้าในศาสนาฮินดูเป็นการอวตารรวมของพระเจ้าสูงสุดทั้งสามพระองค์คือ พระพรหม พระวิษณุและพระศิวะ โดยคำว่า ตรีมูรติมาจากคำว่า ตรีหมายถึงสาม และคำว่า มูรติหมายถึง รูปแบบ จึงหมายถึงรูปแบบของพระเจ้า จากข้อมูลในหนังสือ “ปริศนาแลมนตรา” เขียนโดย ทวีศักดิ์กาญจนสุวรรณ ระบุไว้ว่า ตรีมูรติมาจากคำว่า ตรีหมายถึง สาม และคำว่า มูรติหมายถึง รูปแบบ ดังนั้นคำว่า ตรีมูรติจึงหมายถึง รูปแบบของพระผู้เป็นเจ้าทั้งสามพระองค์ประกอบด้วย พระพรหม พระวิษณุ พระศิวะ เป็นหนึ่งในลัทธิที่สำคัญในศาสนาพราหมณ์หากมองตามหลักปรัชญาคือ พระผู้สร้าง พระผู้รักษา และพระผู้ทำลาย เปรียบได้กับหลักธรรมที่ว่า เกิดขึ้น ตั้งอยู่ดับไป ๒.๒ รูปลักษณ์ของพระตรีมูรติ มีลักษณะ ๓ เศียร ๖ กร แทนองค์พระพรหม พระศิวะ พระนารายณ์สามมหาเทพของฮินดู ถือเทพอาวุธและคัมภีร์ตามที่สามมหาเทพจะทรงถือตามคติโบราณ (ภาพที่ ๒ แท่นบูชาพระตรีมูรติ) ๒
๒.๓ ของใช้ในการสักการะพระตรีมูรติ ของที่ต้องเตรียมถวายบูชา "พระตรีมูรติ" ธูปแดง ๙ ดอก เทียนแดง ๑ คู่ น้ำแดง ๑ ขวด ดอกกุหลาบแดง ๙ ดอก (ภาพที่ ๓ ของใช้ในการสักการะพระตรีมูรติ) ๒.๔ จุดประสงค์ของการสักการะขอพรพระตรีมูรติ ตามความเชื่อพระตรีมูรติถือเป็นเทพแห่งความอุดมสมบูรณ์ทั้งในเรื่องสุขภาพ การงาน การเงิน และที่โดดเด่นมากที่สุดคือ ด้านความรัก ช่วงใกล้วันวาเลนไทน์จะมีประชาชนจำนวนมากมาขอพรเฉพาะเรื่อง ความรักที่ศาลพระตรีมูรติแห่งนี้โดยจะนำกุหลาบสีแดง พวงมาลัย หรือผลไม้มาถวายเพื่อบูชาขอให้ สมความปรารถนา (ภาพที่ ๔ การขอพรกับพระตรีมูรติ) ๓
๒.๕ สถานที่ไหว้พระตรีมูรติ ภายในกรุงเทพมหานครมีอยู่ ๒ สถานที่ด้วยกัน คือ ๑. หน้าตึกเอ็มไพร์ทาวเวอร์โดยสามารถนั่งรถไฟฟ้ามาลงที่สถานีช่องนนทรี ๒. พระตรีมูรติสี่แยกห้วยขวาง ถนนรัชดาภิเษก เขตห้วยขวาง สถานที่บูชาที่ต่างจังหวัด ได้แก่ ๑. พระตรีมูรติเมืองโบราณ ในศาลารามเกียรติ์ตำบลบางปูใหม่อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรปราการ ๒. พระตรีมูรติบางใหญ่ เทวาลัยพระพิฆเนศ ตำบลเสาธงหิน อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี ๓. พระตรีมูรติวัดบัวขวัญ พระอารามหลวง ถนนงามวงศ์วาน อำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี สรุปผลการศึกษา (ภาพที่ ๕ สถานที่สักการะพระตรีมูรติ) ๔
๒.๖ คาถาสักการะพระตรีมูรติ “โอม ศรีคเณศายะ นะมะหะ ” (๓ จบ) สาธุสาธุสาธุอุกาสะ ข้าแต่องค์พระตรีมูรติที่ยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้า (ชื่อ-นามสกุล) กราบเบื้องบาทแด่องค์ท่านแล้ว พระองค์เคยประทานพรแด่ทวยเทพทั้งหลาย ผู้ปฏิบัติดีผู้ปฏิบัติชอบทั้งหลาย บัดนี้ข้าพเจ้ามากราบเบื้องบาทแด่พระองค์ท่านแล้วจึงขอพระจากพระองค์ ซึ่งประทานไว้ณ บัดนี้(...ขอพร...) เตสัง อัมหากัง พรใดอันประเสริฐจงมาบังเกิดแด่ข้าพเจ้า ตุ มหากัง และจงบังเกิดแด่ผู้คุ้มครองข้าพเจ้าฑีฆายุกา มหาเดชา มหาปัญญา มหาโภคา มหายะสา มหาลาภา ปัญจวีสติ ภยันจะ ทวัตติงสะ ฉันนะวุฒิติโรคัญจะ โสระสะ อุบัติอันตรายยัญจะ อัยยัญติกะ อันตรายยัญจะ พาหิระ อันตรายยัญจะ วิระหิตะวา โหตุยาวะชีวัง พระวิสตีติพระตรีมูรติ... ๒.๗ ศาสนาที่เกี่ยวข้อง พระตรีมูรติเป็นเทพเจ้าในศาสนาฮินดูเป็นการอวตารรวมของพระเจ้าสูงสุดทั้งสามพระองค์ คือ พระพรหม พระวิษณุและพระศิวะ ซึ่งตรีมูรติเป็นลักษณะเทวะที่แสดงออกมาในรูปของบุคลาธิษฐาน ให้รู้ภาวะทั้ง ๓ ต่อไปนี้ ๑. อุปาทะ โลกมีเกิดเป็นเบื้องต้น ๒. ฐิติการรักษาให้ดำรงไว้ ๓. ภังคะ มีการทำลายเพราะโลกขาดความดีและให้วิญญาณมนุษย์และสัตว์ได้พักผ่อน ชาวฮินดูเชื่อว่าโลกมีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่และสลายไปในที่สุด การบูชาเทพเจ้าทั้ง ๓ องค์เหล่านี้เป็นลักษณะ ของบุคลาธิษฐาน คือถือบุคคลเป็นใหญ่ เป็นการบูชาให้รู้สึกถึงสภาวธรรม ๓ ประการ นั่นคือโลกเกิดขึ้น ตั้งอยู่และสลายไป (ภาพที่ ๖ แท่นบูชาพระตรีมูรติ) ๕
สรุป จากข้อมูลที่กล่าวมาแล้วข้างต้นจะเห็นว่าพระตรีมูรติมีประวัติมากมายที่ผู้คนควรได้ศึกษา เพื่อให้เกิด ความเข้าใจในเรื่องของพระตรีมูรติอย่างถ่องแท้ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาประวัติของพระตรีมูรติให้มี ความใจที่ถูกต้องที่แท้จริงอย่างชัดเจน อีกทั้งควรตระหนักถึงความถูกต้องของข้อมูลพระตรีมูรติให้ถี่ถ้วน โดยไม่เกิดความเข้าใจในข้อมูลของพระตรีมูรติ ๖
บรรณานุกรม กรมท่า ๑๐๘. สถานที่ขอพรขอความรักของคนโสด. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: http://๑๐๘guide.com/view/๕๑๘๐. (วันที่สืบค้นข้อมูล: ๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖). ซูซาน เมียร์ดิท. ศาสนาของโลก. แปลโดย มานะ ชัยวงศ์โรจน์. พิมพ์ครั้งที่ ๙. (กรุงเทพมหานคร: นานมีบุ๊คส์ พับลิเคชั่นส์. ๒๕๔๘). หน้า ๓๔. ธนู แก้วโอกาส. ศาสนาโลก. พิมพ์ครั้งที่ ๒. (กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ. ๒๕๔๒). หน้า ๒๒๕. PPTV Online. ๒๕๖๖. รูปลักษณ์แท้จริงของพระตรีมูรติ. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://pptvhd๓๖.com/news/ไลฟ์สไตล์/๑๔๒๐๑๑. (วันที่สืบค้นข้อมูล: ๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖). Ratchaprasong District. ๒๕๖๓. ศาล ๘ แห่งที่ย่านราชประสงค์. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://bkkdowntown.com/th/Trimurati-Shrine. (วันที่สืบค้นข้อมูล: ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖). Thairath. ๒๕๖๒. วิธีไหว้พระตรีมูรติขอความรักในวันวาเลนไทน์. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://thairath.co.th/lifestyle/life/๑๔๘๙๓๓๐. (วันที่สืบค้นข้อมูล: ๙ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๖).