แผนการจัดการเรียนรู้ที่ ๑

บันทกึ หลงั การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ (เพอ่ื การวิจัยในชน้ั เรียน)

๑.ผลการจัดกจิ กรรม

การประเมนิ ด้านความรู้ (Knowledge) พบว่า....................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

การประเมนิ ด้านทกั ษะกระบวนการ (Process) พบวา่ .......................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

การประเมนิ ดา้ นคณุ ลักษณะอนั ประสงค์ (Attitude) พบว่า...............................................................................

...............................................................................................................................................................................

การประเมินด้านการอ่าน คดิ วเิ คราะห์และเขยี น พบวา่ .....................................................................................

..............................................................................................................................................................................

การประเมนิ ดา้ นสมรรถนะสาคัญของผเู้ รียน พบวา่ ...........................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการสือ่ สาร…………………………………………………………………………………………………………………

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการคดิ …………………………………………………………….………………………………………………………..

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการแก้ปญั หา…………………………………………………………………………………………………………….

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวิต....................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

๒.ปญั หาท่พี บ
.................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................. ๓.ขอ้ เสนอแนะและ
แนวทางแก้ไข

.................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................
...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

ลงชื่อ........................................................ผสู้ อน
( นายจตุรงค์ จวนเผ่า )
ตาแหน่ง ครูชานาญการ

ความคดิ เห็นและข้อเสนอแนะของหวั หนา้ กลุ่มสาระการเรยี นรู้
เป็นแผนการสอนฯ ที่มีองค์ประกอบของแผนครบถ้วน นาไปใช้จัดการเรียนการสอนเพ่ือพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
ตอ่ ไปได้
เป็นแผนการสอนที่มุ่งเน้นมาตรฐานการคิด วเิ คราะหแ์ ละเขียน มกี ิจกรรมท่เี นน้ ให้นักเรียนใชท้ กั ษะการคดิ
เป็นแผนการสอนที่มีกิจกรรมสอดคล้องกับภาระงานและการวัดประเมินผล ส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนตาม
ตวั ชว้ี ัด/ผลการเรยี นรู้ นาไปสกู่ ารวิจยั ในช้ันเรยี น
เป็นแผนการสอนที่ม่งุ เนน้ ใหน้ ักเรียนไดใ้ ช้ทกั ษะกระบวนการเรียนรู้ จากการปฏบิ ัติจริง
เปน็ แผนการสอนทใี่ หน้ กั เรียนมสี ว่ นรว่ มในกจิ กรรมการเรียนการสอนและการวดั ประเมินผล
อนญุ าตใหน้ าไปใช้สอนได้

ลงช่อื ...............................................................
(นางอรชร พรศริ ิ )

หวั หนา้ กล่มุ สาระการเรยี นรูศ้ ิลปะ

ใบกจิ กรรมท่ี๓.๑

ช่ือ – สกลุ ....................................................................................... เลขท.ี่ ............. ชนั้ /หอ้ ง..............
\

ให้นกั เรยี นอธิบายว่าดนตรีไทยมีความสาคัญตอ่ คนไทยอยา่ งไรและบอกสาเหตทุ อ่ี าจทาให้ดนตรีไทยหายไปจาก
ประเทศไทยพร้อมยกตัวอยา่ ง

...................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
.......................................................................................................................................................... .....................................
.............................................................................................. .................................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
.............................................................................................................................................................. .................................
.................................................................................................. .............................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
.................................................................................................................................................................. .............................
...................................................................................................... .........................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
...................................................................................................................................................................... .........................
.......................................................................................................... .....................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
.......................................................................................................................................................................... .....................
.............................................................................................................. .................................................................................

ใบกจิ กรรมที่๓.๒

ชื่อ – สกลุ ....................................................................................... เลขท.่ี ............. ชนั้ /หอ้ ง..............
\

ให้นักเรียนฝกึ อา่ นโน้ตต่อไปน้ี
ลาวครวญ ( ๒ ชนั้ )

- - - - - - - - -ซ - ม รดรม - - - - ซลดรํ ํ -ดํ - มํ - รํ รํ รํ
- -- ซ -ซซซ ลซมซ -ล - ดํ - - - รํ - ดดํ ดํ ํ -ซ - ม รด- ร

ลาวเส่ียงเทียน ( ๒ ช้นั )

ท่อน ๑ ( - - - - - - - - - ลลล ซลดซํ - - - ฟ - ม - - - ร - ซ - - - ซ)
(-ซ - ม - รมซ - - ดํ รํ มรํ ดํ ลํ - - ดํ ล ซมซล - ดรํ มํ ํ - รํ - ด)ํ

ท่อน ๒ ( - - - - ลอ้ - -) ซลซม ซรมซ ( - - - - ลอ้ - -) ซลซม รด - ร
( -มํ - รํ - ดํ - มํ - - ดํ รํ มรํ ํดลํ - - ดํ ล ซมซล - ดรํ มํ ํ - รํ - ด)ํ

?

ใบความรู้ท่ี 3

\เครอื่ งหมายและสญั ลักษณ์ทางดนตรีไทย

๑. โน้ตเพลงไทย
โนต้ เพลงไทย มีหลายลกั ษณะท้งั ทใ่ี ชต้ ัวเลขแทนเสยี งและใช้ตวั อักษรไทยแทนเสยี ง ในปจั จุบนั นิยมใชต้ ัวอักษร
แทนเสยี ง เสียงของดนตรีไทยมที ้ังหมด ๗ เสยี ง แต่ละช่วงเสยี งหา่ งกนั ๑ เสียงเตม็ เทา่ กันทกุ เสียง ตัวอกั ษรที่ใช้แทน
เสยี งตัวโนต้ ของไทย ไดแ้ ก่ ด ใชแ้ ทนเสยี ง โด ตวั ร ใช้แทนเสยี ง เร ตวั ม ใชแ้ ทนเสยี ง มี ตวั ฟ ใช้แทนเสยี ง
ฟา ตวั ซ ใช้แทนเสยี ง ซอล ตวั ล ใชแ้ ทนเสียง ลา และ ตัว ท ใช้แทนเสยี ง ที
ในการบนั ทึกโนต้ ถ้าโน้ตระดับเสียงข้นึ เป็นคู่ ๘ กาหนดให้ใช้เครือ่ งหมาย โดยเขียนไวบ้ นตัวโน้ต เช่น ด ร ม
เปน็ ต้น
๒. รปู แบบการบันทึกโนต้ เพลงไทย
การบนั ทึกโน้ตเพลงไทยโดยทั่วไป บรรทัดหน่งึ จะแบ่งเปน็ ๘ หอ้ ง เทา่ ๆกัน ดังนี้
ในแต่ละห้องเพลงจะประกอบไปดว้ ยตัวอักษณทใี่ ชแ้ ทนเสยี งตัวโน้ต ๔ ตวั เสียงตวั โน้ตมีท้ังสนั้ และยาว ในการ
บันทึกโน้ตเสียงยาวจะใช้สัญลักษณ์ - แทนความยาวของจังหวะ - มีคา่ เท่ากับความยาวของโน้ต ๑ ตวั ถ้ายาวมากก็ให้
เพ่มิ จานวนสัญลักษณต์ ามขนาดความยาวของจงั หวะนัน้ ซึ่งจะขนึ้ อยู่กับความยาวของตวั โนต้ แต่ละตวั ว่า ตอ้ งการให้มี
ความยาวมากน้อยเพยี บงใด ในเบ้งื ตน้ วธิ ีงา่ ยท่สี ุดท่ีจะช่วยใหผ็ ู้เรยี นเข้าใจจงั หวะและสามารถอ่านโนต้ ได้อย่างถกู ตอ้ ง ก็
คือฝกึ ให้ผเู้ รยี นอ่านโนต้ และเคาะจงั หวะโนต้ ตัวท่ี ๒ และ ๔ ของแต่ละหอ้ ง ( โนต้ ตัวที่ ๑ และ ๓ เป็นจงั หวะท่ยี กมือข้นึ
ทงั้ ๒ ตัว ) ให้ฝึกอา่ นโน้ตในจังหวะท่หี ลากหลาย ซง่ึ วธิ นี ช้ี ว่ ยให้สามารถเขา้ ใจจงั หวะยอ่ ยในแตล่ ะห้องเพลงไดช้ ดั เจนข้นึ
ตวั อย่าง โน้ตทัว่ ไปทมี่ คี วามยาวของจงั หวะเท่าๆกนั
ให้ฝกึ ปฏิบัตอิ ่านโน้ตต่อไปน้ีพรอ้ มเคาะจังหวะตรงตัวท่ี ๒ และ ๔ ของแตล่ ะห้อง

ดดดด รรรร มมมม ฟฟฟฟ ซซซซ ลลลล ทททท ดดดด

ตวั อย่าง โนต้ ที่มคี วามยาวเท่ากบั โน้ต ๒ ตวั
ฝึกปฏิบตั โิ ดยอ่านโนต้ ตอ่ ไปนี้พรอ้ มเคาะจังหวะตรงตวั ที่ ๒ และ ๔ ของแต่ละห้อง โนต้ ตวั ใดทีมเี ครอื่ งหมาย - ตาม ให้
อ่านเสียงยวใหค้ รบตามจังหวะ

-ด-ด -ร-ร -ม-ม -ฟ-ฟ -ซ-ซ -ล-ล -ท-ท -ด-ด

ตัวอย่าง โนต้ ท่ีมีเสยี งยาวและส้นั ปนกนั -ด–ม รรรร
ฝึกปฏิบตั ิโดยอ่านโน้ตต่อไปนี้พรอ้ มเคาะจงั หวะตัวท่ี ๒ และ ๔ ของแตล่ ะห้อง -ซ–ม รด–ร

---ร -รรร -ซ–ม รดรม ---- ซลดร
---ซ -ซซซ ลซมซ -ล–ด ---ด -ดดด

๓. อัตราจงั หวะพ้ืฐานเพลงไทย
จงั หวะเพลงไทยเดมิ ทนี่ ิยมบรรเลงกนั ทวั่ ไป ซึ่งบญั ญัติไวเ้ ป็นศัพทส์ ังคตี ๓ คา คอื สามช้ัน สองชน้ั และชน้ั เดยี ว

ดังนี้
สามชัน้ หมายถงึ อตั ราจังหวะทม่ี ีความยาวมากทส่ี ุด หรือ ช้าท่สี ดุ มคี วามยาวเทา่ กบั อตั ราจังหวะสองช้ัน ๒

จังหวะ และเท่ากับอัตราจังหวะชน้ั เดยี ว ๔ จงั หวะ ถา้ เคาะตามจงั หวะฉง่ิ จะเคาะตรงโน้ตตวั ที่๔ ของห้องคู่ คือ ห้องท่ี ๒
, ๔ , ๖ , ๘ ของแตล่ ะบรรทดั ดังตัวอยา่ ง

ฉ่ิง ฉบั ฉิง่ ฉบั

ดดดด รรรร มมมม ฟฟฟฟ ซซซซ ลลลล ทททท ดดดด

สองชน้ั หมายถงึ อัตราจังหวะทม่ี ีความยาวปานกลาง ส้ันกวา่ อัตราจงั หวะสามชั้น ๑ เทา่ และยาวกว่าอัตราจงั หวะชั้น
เดยี ว ๑ เทา่ ดงั นัน้ ถ้าเคาะตามจงั หวะฉิ่ง จะเคาะตรงตวั โน้ตตวั ท่ี ๔ ของแตล่ ะหอ้ ง ดังน้ี

ฉ่ิง ฉบั ฉง่ิ ฉบั ฉิ่ง ฉับ ฉงิ่ ฉบั
ดดดด รรรร มมมม ฟฟฟฟ ซซซซ ลลลล ทททท ดดดด

ชั้นเดยี ว หมายถงึ อัตราจังหวะทีส่ นั้ ที่สดุ มีความยาวเท่ากบั คร่ึงหนงึ่ ของอัตราจังหวะสองชั้น ถ้าเคาะตามจังหวะฉ่งิ
เท่ากับจังหวะย่อยของโนต้ ที่ได้ฝึกปฏบิ ตั ขิ า้ งตน้ คือ จงั หวะ ฉิ่ง ลงตาแหนง่ อขงตัวโน้ตท่ี ๒ และจงั หวะ ฉบั ลงตัวโนต้ ตัว
ท่ี ๔

ฉิ่ง ฉับ ฉ่งิ ฉบั ฉ่งิ ฉบั ฉง่ิ ฉบั ฉ่ิง ฉบั ฉ่งิ ฉบั ฉิ่ง ฉับ ฉิ่ง ฉับ
ดดดด รรรร มมมม ฟฟฟฟ ซซซซ ลลลล ทททท ดดดด
ศัพท์สังคตี
กรอ

วิธกี ารบรรเลงดนตรปี ระเภทเคร่อื งตีดาเนินทานอง ทท่ี าให้เกิดเสยี งต่อเนื่องกนั
เปน็ เสียงยาวสม่าเสมอ โดยใช้ 2 มือตสี ลบั กนั ถๆ่ี เหมือนรัวเสียงเดียว แต่ท้งั สองมือมิได้
้ตีอย่ทู ่เี ดียวกนั มกั จะตเี ปน็ คู่ 2 คู่ 3 คู่ 4 คู่ 5 คู่ 6 และคู่ 8
เก็บ

วิธีการบรรเลงเคร่อื งดนตรดี าเนนิ ทานองทวั่ ไป ทเี่ พ่มิ เตมิ เสยี งสอดแทรกให้มพี ยางค์
ถข่ี น้ึ มากกวา่ ทานองเน้ือเพลงธรรมดา การบรรเลง “เกบ็ ” นี้ สว่ นมากใช้กับทานองเพลง
พน้ื ๆทว่ั ไป เชน่ เพลงลมพดั ชายเขา เพลงจระเขห้ างยาว เรยี กว่าทางเก็บ สว่ นเพลงบังคบั ทางสว่ นมากเป็นทางกรอ เชน่
เพลงเขมรไทรโยค เพลงโสมส่องแสง มักไม่ค่อยมกี ารเก็บ
ตวั อย่างการบรรเลงเกบ็
(โน้ตเพลงธรรมดา)

-ซ-ม -ร-ด - - - ร - - - ม -ซ-ล -ซ-ม - - - ร - - - ด

(โน้ตเพลงทางเกบ็ )

ซลซม ซมรด ซลทด ทดรม รมซล ดลซม ซลซม ซมรด

ขยี้
เปน็ การบรรเลงทีเ่ พม่ิ เติมเสยี งแทรกแซงใหม้ ีพยางคถ์ ี่ขึ้น ไปจาก “เก็บ” อีก 1 เท่า

อกี 1 เท่า ถา้ จะเขียนเปน็ โนต้ สากลในจังหวะ 2/4 กจ็ ะเป็นจงั หวะละ 8 ตวั หอ้ งละ 16 ตวั (เขบ็ด 3 ชนั้ ทง้ั 16 ตวั )
อธิบาย : การบรรเลงทเี่ รียกวา่ ขยีน้ ี้ จะบรรเลงตลอดท้ังประโยคของเพลง หรือ จะบรรเลงสั้นยาวเพยี งใดแล้วแต่ผู้

บรรเลงจะเหน็ สมควร วธิ บี รรเลงอยา่ งนี้บางท่านก็ เรยี กว่า “เก็บ 6 ชนั้ ” ซึ่งถ้าจะพจิ ารณาถงึ หลักการกาหนดอัตรา(สอง
ช้นั สามชนั้ ) แล้ว คาวา่ 6 ชนั้ ดจู ะไม่ถกู ต้อง
คร่อม

การบรรเลงทานองหรอื บรรเลงเครื่องประกอบจงั หวะ หรือรอ้ งดาเนนิ ไปโดยไมต่ รง
กับจังหวะที่ถูกต้อง เสียงทีค่ วรจะตกลงตรงจังหวะกลายเป็นตกลงในระหว่างจังหวะ ซ่ึงกระทาไปโดยไม่มีเจตนา และถือวา่
เป็นการกระทาทีผ่ ิด เรียกอย่างเต็มวา่ “คร่อมจงั หวะ”
เดี่ยว

เป็นวิธกี ารบรรเลงอย่างหนง่ึ ทใี่ ช้เคร่อื งดนตรีจาพวกดาเนนิ ทานอง เช่น ระนาด ฆอ้ งวงจะเข้ ซอ บรรเลงแตอ่ ย่าง
เดียว การบรรเลงเคร่ืองดาเนินทานองเพยี งคนเดียวทเ่ี รยี กวา่ “เดีย่ ว” น้ี อาจมีเคร่ืองประกอบจังหวะ เช่น ฉิง่ ฉาบ กรบั
โหม่ง โทน รามะนาสองหนา้ หรือกลองแขก บรรเลงไปด้วยก็ได้ การบรรเลงเด่ยี วอาจบรรเลงตลอดทง้ั เพลงหรือแทรกอยใู่ น
เพลงใดเพลงหนงึ่ เปน็ บางตอนกไ็ ด้

อธบิ าย : การบรรเลงเดี่ยวมีความประสงคอ์ ยู่ 3 ประการ คอื
1. เพื่ออวดทาง คือ วธิ ีดาเนินทานองของเคร่อื งดนตรชี นดิ นั้น
2. เพ่ืออวดความแม่นยา
3. เพื่ออวดฝมี ือ

เพราะฉะนั้นการบรรเลงทีเ่ รียกได้ว่าเด่ียว จงึ มิใชจ่ ะหมายความแคบๆ เพียงบรรเลงคนเดียวเทา่ น้นั ที่จะเรยี กวา่ เด่ียวได้
โดยแทจ้ รงิ น้นั ทาง(การดาเนินทานอง) ก็ควรจะให้เหมาะสมกบั ท่ีจะบรรเลงเดยี่ ว เช่น มีโอดพนั หรือวิธกี ารโลดโผนพลิก
แพลง ตา่ งๆ ตามสมควรแก่เครอื่ งดนตรีชนิดนั้นดว้ ย เพอื่ ใหเ้ ป็นไปตามความประสงคท์ ั้ง 3 ประการที่กลา่ วมา
ท่อน

คอื กาหนดสว่ นใหญ่ส่วนหนึ่งๆ ซึ่งแบง่ ออกจากเพลง
อธบิ าย : โดยปกติเมื่อบรรเลงเพลงใดก็ตาม หากจบท่อนหนง่ึ ๆ แลว้ มักจะกลับตน้ บรรเลงซา้ ทอ่ นนั้นอกี คร้งั หน่ึง ท่ี
กล่าวนมี้ ิใช่ว่าเพลงทุกเพลงจะต้องมหี ลายๆท่อนเสมอไปบางเพลงอาจมที ่อนเดียวจบ หรอื หลายๆท่อนจงึ จบก็ได้
ทาง
คานมี้ ีความหมายแยกได้เป็น 3 ประการ คือ
1.ทาง หมายถงึ วิธีดาเนนิ ทานองโดยเฉพาะของเครื่องดนตรแี ต่ละอย่าง เช่น ทางระนาดเอก ทางระนาดทุ้ม และทาง
ซอ ซง่ึ แตล่ ะอยา่ งตา่ งกม็ วี ธิ ดี าเนนิ ทานองของตน แตกต่างกนั
2.ทาง หมายถงึ วธิ ดี าเนนิ ทานองของเพลงท่ปี ระดษิ ฐข์ น้ึ โดยเฉพาะ เชน่ ทางของครู ก. ครู ข. หรือทางเด่ียวและทาง
หมู่ ซง่ึ แมบ้ รรเลงดว้ ยเครื่องดนตรกี ็ดาเนนิ ทานองไม่ เหมือนกัน
3.ทาง หมายถึง ระดบั เสียงของเพลงท่ีบรรเลง (Key) ซึ่งกาหนดช่ือเรยี กเปน็ ท่ีหมายรู้กนั ทุกๆเสยี ง เช่น ทางเพียงออล่าง
หรือทางในลด ทางกรวดหรือทางนอก เป็นต้น
เทา่
บางทกี เ็ รยี กว่า “ลกู เท่า” เป็นทานองเพลงพิเศษตอนหน่งึ ซ่งึ ไมม่ ีความหมายในตัวอยา่ งใด หากแตม่ ีความประสงคอ์ ยู่
อย่างเดยี วเพยี งใหท้ านองน้นั ยืนอยู่ ณ เสียงใดเสียงหน่งึ แต่เพียงเสียงเดียว เท่า หรือ ลูกเทา่ นจ้ี ะต้องอยใู่ นกาหนดบังคบั
ของจงั หวะ หนา้ ทบั โดยมี ความยาวเพียงครงึ่ จังหวะหน้าทบั เทา่ นัน้ (นอกจากในเพลงเร่อื งบาง เพลง เท่าอาจยาวเป็น
พิเศษถึงเต็มจังหวะก็ได้) และโดยปกตมิ ีแทรกอยู่ในเพลงประเภท หน้าทบั ปรบไก่ ประโยชน์ของ “เทา่ ” นี้ มไี ว้เพือ่ ใชแ้ ทรก
ในระหวา่ งประโยควรรคตอนของทานองเพลง เพือ่ เชอื่ ให้ประโยคหรือวรรคตอนของเพลงตดิ ตอ่ กัน สนทิ สนมหรือเพม่ิ ให้
ครบถว้ นจังหวะหน้าทบั เทยี บได้กับคาสนั ธานท่ใี ช้ในทางอักษรศาสตร์
รัว
วิธีการบรรเลงทีท่ าเสียงหลายๆพยางค์ให้สั้นและถ่ที ี่สดุ ถา้ เปน็ เคร่ืองดนตรปี ระเภทดดี เชน่ จะเข้ ก็ใช้ไมด้ ดี ดดี เขา้ ออก
สลับกนั เรว็ ๆ ที่เรียกว่า “รัวไมด้ ีด” เครือ่ งดนตรีประเภทสี เช่น ซอ กใ็ ช้คันชักสีเข้าออกส้นั ๆเร็วๆ ที่เรยี กวา่ “รัวคนั
ชัก” เครอ่ื งดนตรีประเภทเป่า เช่น ขลยุ่ ก็รวั ดว้ ยน้วิ ปิดเปิดใหถ้ ่แี ละเรว็ ทีส่ ดุ ทีเ่ รยี กวา่ “รัวนว้ิ ” เครือ่ งดนตรีประเภทตี
เช่น ระนาดเอก ก็ใชต้ สี ลบั กัน 2 มอื วิธีรัวของเครอ่ื งดนตรีประเภทตแี ยกออกไดเ้ ป็น 2 อย่าง คือ รวั เสียงเดียวและรัวเป็น
ทานอง
ลว้ ง

ไดแ้ ก่ การบรรเลงดว้ ยเครอ่ื งดนตรีอย่างใดอยา่ งหนงึ่ โดยเพ่ิมทานองบรรเลงลา้ เข้ามาก่อนที่จะถงึ หนา้ ท่ีบรรเลง
ตามปกติ

อธบิ าย : วิธีการอยา่ งน้ีมักจะมใี นตอนทบี่ รรเลงลูกล้อลูกขัด หรอื เวลาที่จะรับ
จากร้อง คอื ก่อนทจ่ี ะถงึ หน้าทบ่ี รรเลงตามปกติของตน ก็หาทานองอยา่ งใดอยา่ งหนึง่
บรรเลงข้ึนมาก่อนท่ีอีกฝ่ายหนง่ึ จะจบ
ล่อน

ได้แก่ การปฏิบัติในวธิ ที ีเ่ รยี กวา่ สะบัด ขยี้ รัว หรือกวาด ได้ชัดเจนทุกเสียง ไม่กล้อมแกล้มหรือกระทบเสยี งอ่ืนทไ่ี ม่
ตอ้ งการ เหมอื นกับผลเงาะท่ีแกะเน้ือออกไมม่ ี ติดเมล็ดเลย เราก็เรยี กวา่ “ลอ่ น”
ลูกขดั

เป็นวธิ ีการบรรเลงทานองอยา่ งหนง่ึ ท่ีแบง่ เคร่ืองดนตรี (หรือร้อง) ออกเปน็ 2 พวกพวกหนึง่ เรยี กวา่ พวกหน้า (บรรเลง
กอ่ น) อกี พวกหน่งึ เรียกวา่ พวกหลงั (บรรเลงทหี่ ลัง)ท้ังสองพวกนี้ผลัดกันบรรเลงคนละที เมอื่ พวกหน้าบรรเลงไปหมดวรรค
ตอนแลว้ พวกหลังจึงจะบรรเลงบ้าง แต่ทีจ่ ะเรียกไดว้ า่ “ลกู ขัด” น้ี เม่อื พวกหน้าบรรเลงเป็นทานองอย่างหนงึ่ แล้ว พวก
หลงั ก็จะบรรเลงทานองให้ผิดแผกแตกต่างไปอีกอยา่ งหนงึ่ ซึง่ ไมเ่ หมือนกบั ทานองของพวกหน้า ทานองที่ผลดั กนั บรรเลงนไี้ ม่
บงั คับว่าจะสนั้ ยาว เทา่ ใด ทงั้ น้ีแลว้ แต่ผแู้ ตง่ จะประดษิ ฐ์ขึ้นอยา่ งสัน้ ทส่ี ดุ อาจผลดั กนั ทาเพยี งพวกละพยางค์ เดียวก็ได้

อธิบาย : ถา้ จะเปรยี บเทียบคาวา่ “ลกู ขัด” กบั “ลูกล้อ” ให้เขา้ ใจง่าย จงจาไว้วา่ ถ้าพวกหลงั บรรเลงไม่เหมือนพวก
หนา้ ก็เป็นลูกขัด หากพวกหลังบรรเลงเหมอื นกับ พวกหน้ากเ็ ป็นลกู ล้อ เชน่ เดยี วกบั คาพูดของคนสองคน คนแรกพูดอยา่ ง
หนง่ึ อีกคนพดู ไปเสียอีกอย่างหนึง่ ไม่เหมือนกนั ก็เรยี กวา่ พูดขดั หรือขดั คอ ซ่ึงตรงกับลูกขัด ถ้าคนแรกพูดอย่างใด อีกคนก็
พูดเหมือนอย่างน้ัน กเ็ รยี กวา่ เลยี น หรือ ลอ้ หรือ ลอ้ เลยี น ซ่ึงตรงกับ ลูกล้อ
ลกู ลอ้

เป็นวิธีการบรรเลงทานองอยา่ งหนงึ่ ที่แบ่งเครื่องดนตรี(หรอื ร้อง) ออกเป็น 2 พวกพวกหนง่ึ เรียกวา่ พวกหน้า อีกพวก
หน่งึ เรียกว่าพวกหลงั ท้ังสองพวกน้ี ผลดั กนั บรรเลงคนละที เมือ่ พวกหนา้ บรรเลงไปหมดวรรคตอนแล้ง พวกหลังกจ็ ะ
บรรเลงบา้ ง (เช่นเดียวกับคาวา่ ลกู ขดั ท่ีกลา่ วมาแลว้ ) แต่ที่จะเรยี กไดว้ ่า “ลูกล้อ” นี้ เมอ่ื พวกหนา้ บรรเลงไปเปน็ ทานองอย่าง
ใด พวกหลังกจ็ ะบรรเลงเป็นทานองซ้าอย่างเดยี วกันกบั พวก หน้า และทานองท่ผี ลัดกนั บรรเลงนี้ กแ็ ลว้ แตผ่ ู้แต่งจะประดิษฐ์
ขึ้น จะสน้ั ยาวเทา่ ใด หรือเพียงพยางค์เดียวกไ็ ด้
ลกู หมด

เป็นชอื่ เพลงประเภทหนึง่ ซงึ่ เปน็ เพลงส้นั ๆ มจี ังหวะเร็ว เทียบเท่ากับจังหวะหน้าทับสองไม้ชัน้ เดียวหรือครง่ึ
ชั้น สาหรับบรรเลงตอ่ ทา้ ยเพลงต่างๆ เพ่ือแสดงว่า จบ (หมด)
สวม

ไดแ้ ก่ การบรรเลงซงึ่ อาจเป็นเครอ่ื งดนตรีทัง้ วงหรอื ส่งิ ใดสิ่งหน่งึ เพียงส่งิ เดียว ไดบ้ รรเลงเหลอ่ื มลา้ เข้ามาในตอนท้าย
ท่อนจบของผู้อ่นื ท่ีจะต้องบรรเลงตดิ ต่อ เพ่ือความสนทิ สนมกลมกลนื กัน

อธิบาย : การบรรเลงเพลงสวมนี้ ท่ีปฏิบตั กิ นั เป็นปกติกค็ ือเวลารอ้ งก่อนจะจบ ดนตรกี บ็ รรเลงสวมตอนท้ายเข้า
มา หรือระหว่างเครื่องดนตรีทบี่ รรเลงเดยี่ วด้วยกนั เครอื่ งดนตรีท่จี ะบรรเลงต่อ ก็บรรเลงสวมตอนทา้ ยกอ่ นจะจบของ
เคร่ืองทบ่ี รรเลงก่อน เชน่ เดยี วกบั การตอ่ ส่ิงใดสิง่ หนึง่ กต็ อ้ งสวมหรือเข้าปากประกบเช่อื มกันใหส้ นทิ
สง่

แยกออกไดเ้ ป็น 2 อยา่ ง ก. เป็นการบรรเลงนาทางให้คนรอ้ งท่ีจะร้องต่อไปได้สะดวกและถูกต้อง เหมือนกบั ผทู้ ่จี ะพน้
ตาแหนง่ แล้ว กต็ อ้ งสง่ หน้าที่และแนะนาให้ผูท้ ี่ จะรับตาแหน่งตอ่ ไปได้ทราบแนวทาง เพอ่ื ประโยชน์และความเรยี บร้อยของ
สว่ นรวม
การบรรเลงนาใหค้ นร้องนี้ เรยี กเต็มๆวา่ “ส่งหางเสียง” ข. การร้องท่มี ีดนตรรี บั ก็เรียกว่าส่งเหมอื นกัน แต่กม็ ักจะเรียกว่า
“รอ้ งส่ง”
สะบัด

ไดแ้ ก่การบรรเลงท่ีแทรกเสยี งเข้ามาในเวลาบรรเลงทานอง “เกบ็ ” อีก 1 พยางค์ ซ่ึงแลว้ แต่ผบู้ รรเลงจะเหน็ สมควรวา่
จะแทรกตรงไหน ทานองตรงทแี่ ทรกน้ันก็เรยี กว่า “สะบดั ”

อธิบาย : การแทรกเสยี งท่ีจะใหเ้ ป็นสะบดั ต้องแทรกเสียงเพียงแห่งละพยางคเ์ ดยี ว
ถ้าแทรกเป็นพรืดไปก็กลายเป็น “ขยี้”

แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 4

รายวชิ า ศ22๑๐1 ศิลปศึกษา(ดนตรี) หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 2เรอ่ื ง อารมณ์และความร้สู ึกในบทเพลง
เวลา 2 ชว่ั โมง

ช้นั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2 ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศกึ ษา ๒๕๖5

รายวิชาพื้นฐาน

๑.มาตรฐานการเรียนรตู้ วั ช้ีวัด

มาตรฐานการเรยี นรู้

มาตรฐาน มาตรฐาน ศ ๒.๑ เข้าใจและแสดงออกทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์คุณค่า
ดนตรีถา่ ยทอดความรสู้ กึ ความคิดต่อดนตรีอย่างอิสระ ช่ืนชม และประยกุ ตใ์ ช้ ในชีวติ ประจาวัน

ตวั ชี้วัด (ศ2.1 ม2/5)บรรยายอารมณ์ของพลงและความรสู้ ึกท่มี ตี ่อบทของเพลงทฟ่ี งั

๒.สาระสาคญั /ความคิดรวบยอด

การฟังเพลงมปี ระโยชน์ต่อผฟู้ ังหลายอย่าง ผทู้ ฟ่ี ังเพลงตอ้ งมเี หตุผลของการฟังเพลงนนั้ และสามารถเล่า
เรอ่ื งราวเกย่ี วกบั เพลงนนั้ หรอื บอกเหตุผลของตนเองวา่ เพราะเหตุใดจงึ ชอบเพลงนนั้
๓. สาระการเรยี นรู้

๓.๑ สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

๑) การถ่ายทอดเรอ่ื งราวความคดิ ในบทเพลง
๒) การบรรยายอารมณ์และความรสู้ กึ ในบทเพลง

๓.๒ สาระการเรยี นรทู้ ้องถิน่

๔.จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (Knowledge)

๔.๑.นักเรยี นรู้และเขา้ ใจประโยชนข์ องการฟังเพลง

๔.๒นักเรียนรแู้ ละเข้าอารมณ์ทีถ่ า่ ยทอดจากบทเพลง

ด้านทักษะกระบวนการ (Process)

- นกั เรียนอธบิ ายอารมณ์ที่เกดิ จากบทเพลงทฟ่ี งั
- นักเรียนอธิบายเรอื่ งราวของเพลงทฟี่ งั

ด้านคุณลกั ษณะ (Attitude)
นกั เรยี นมคี ุณลกั ษณะใฝ่เรยี นรู้ , มีระเบยี บวินยั , มงุ่ มั่นในการทางาน

๕.มาตรฐานดา้ นลักษณะอนั พึงประสงค์ (Attitude)

ขอ้ ที่ ๓ ใฝเ่ รยี นรู้

ข้อท่ี ๔ มรี ะเบียบวินัย

ขอ้ ที่ ๖ มุง่ มนั่ ในการทางาน

๖.มาตรฐานดา้ นการอา่ น คิดวเิ คราะหแ์ ละเขียน

การอ่าน : การอา่ นเพือ่ ความเขา้ ใจ

การคิดวิเคราะห์ : วเิ คราะหข์ ้อมูลท่ีสืบคน้

การเขียน : เขียนสรปุ ข้อมลู ทส่ี ืบค้นและสนใจ

๗.ดา้ นสมรรถนะสาคัญของผู้เรียน

ความสามารถในการสอ่ื สาร : แลกเปลย่ี นความรรู้ ว่ มกนั กบั สมาชิกในกลมุ่ และเพือ่ นในหอ้ ง

ความสามารถในการคดิ : การวางแผนการทางานและกระบวนการคิดทสี่ รา้ งสรรค์

ความสามารถในการแก้ปญั หา : กระบวนการแก้ปญั หาขณะปฏิบัตงิ าน

ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ิต : การทางานรว่ มกบั ผู้อ่ืนอย่างเป็นระบบ

ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี : กระบวนการสบื คน้ ข้อมูลที่สนใจและช่นื ชอบ

๘.การบรู ณการ

๙.ช้ินงาน ภาระงานเพ่อื การวัดและประเมินผล

หลักฐานการเรยี นรู้ วิธีการ เครอื่ งมอื เกณฑ์
(ชิน้ งาน/ภาระงาน)
-ประเมนิ ผลจาก แบบประเมนิ ผล ผา่ นเกณฑ์
ด้านความรู้ (K) แบบทดสอบ (RUBRIC) รอ้ ยละ ๖๐ ข้นึ ไป
แบบทดสอบในโปรแกรม google
-ประเมนิ ผลงานและ แบบประเมนิ ผล ผ่านเกณฑร์ ะดับ
classroom กระบวนการ (RUBRIC) คุณภาพ ระดับ ๓
ปฏบิ ัตงิ าน
ดา้ นทกั ษะกระบวนการ (P) แบบสังเกตพฤติกรรม ผา่ นเกณฑร์ ะดับ
อธิบายค่านยิ มและความเชอื่ เกยี่ วกบั -ประเมินคุณลักษณะ (RUBRIC) คุณภาพ ระดับ ๓
อันพึงประสงค์
ดนตรี

ด้านคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)
พฤติกรรมนักเรยี น

๑๐. กิจกรรมการเรยี นรู้ กจิ กรรมการเรยี นรู้
ขั้นตอน
๑) ครถู ามกับนักเรียนวา่ เราฟังเพลงเพือ่ อะไร
๑. ๒) นกั เรียนรว่ มกันอภิปรายวา่ แต่ละคนฟงั เพลง เพื่ออะไรบ้าง
ขัน้ นาเข้าสบู่ ทเรยี น ๓) ครูอธิบายคณุ ค่าของการฟงั เพลง
๔) ครูอธบิ ายการจับใจความของบทเพลง

๒. ๑) ครูเปิด youtube เพลงตา่ ง ๆ ให้นกั เรียนดู
ข้ันกิจกรรมการเรียน ๒) ครใู หน้ ักเรยี นรว่ มกนั อภปิ รายองคป์ ระกอบของเพลงนัน้ ๆ

การสอน ๓) นักเรยี น ครู ร่วมกนั เลา่ เรอ่ื งทีเ่ นือ้ เพลงกล่าวถงึ
๔) ครใู ห้นกั เรยี นอธบิ ายความนา่ สนใจอืน่ ๆ ที่ไม่ใช่จากเนือ้ เพลงในเพลงทฟ่ี งั

๓. ๑) นักเรียน ครู รว่ มกนั สรุปสรุปกิจกรรมการเรียนรรู้ ่วมกันและประเมินผลงาน
ข้ันสรุป ๒) ครูรวบรวมผลการประเมินตรวจสอบผลการเรียนรู้เพ่ือนาไปพัฒนาการเรียนการ
(ความคดิ รวบยอด/ สอน
สาระสาคัญ) ๓) ครูแนะนานักเรียนศึกษาความรู้เพ่ิมเติมจากระบบการจัดการเรียนรู้ออนไลน์
google classroom โดยที่ครูผ้สู อนไดล้ งขอ้ มลู เรื่องการฟังเพลงไว้ใหน้ ักเรยี นศึกษาแล้ว

๑๑. สื่อ วัสดุ อุปกรณ์/แหลง่ เรียนรู้
๑) เอกสารประกอบกกจิ กรรมการเรียนรู้
๒) youtube ประกอบการสอน
๓) โปรแกรม google classroom ประกอบการสอน

๑๒.เกณฑก์ ารประเมนิ ความรู้/ทักษะกระบวนการ/คุณลักษณะอนั พึงประสงค์

รายการประเมิน คาอธิบายคุณภาพ (RUBRIC)

ความรู้ (K) ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรบั ปรงุ
(๓ คะแนน)
ทกั ษะ ความรูค้ วามเข้าใจจากการ (๒ คะแนน) (๑ คะแนน) (๐ คะแนน)
กระบวนการ (P) ทาแบบทดสอบได้ถกู ต้อง
ความรู้ความเข้าใจจาก ความรคู้ วามเขา้ ใจ ขาดความรูค้ วาม
ดา้ นคณุ ลักษณะอันพงึ ทั้งหมด
ประสงค์ (A) ทาแบบทดสอบถกู ต้อง จากการทา เข้าใจจากการเขียน
เลา่ เรื่องตามบทเพลงทีฟ่ ัง
ครบตามเกณฑก์ ารพจิ ารณา แบบทดสอบได้ บรรยายชน้ิ งาน

ทกุ ตัวบง่ ช้ี เกยี่ วกบั การอา่ นโนต้

ปฏิบตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรม เลา่ เรอ่ื งตามบทเพลงที่ เลา่ เรือ่ งตามบทเพลง เลา่ เร่ืองตามบทเพลง
อย่างสมา่ เสมอ
ฟังตามเกณฑ์การ ทฟี่ งั ตามเกณฑ์ ทีฟ่ ังตามเกณฑ์

พิจารณา ๕ ตัวบง่ ชี้ การพิจารณา ๓-๔ การพิจารณาตา่ กวา่

ตัวบ่งชี้ ๓ตัวบง่ ช้ี

ปฏิบัติหรือแสดง ปฏิบัตหิ รอื แสดง ปฏบิ ตั ิหรือแสดง

พฤตกิ รรมบ่อยครง้ั พฤตกิ รรมบางครั้ง พฤตกิ รรมน้อยครั้ง

การประเมนิ ตามสภาพจรงิ (RUBRIC) เรอ่ื ง คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

รายการประเมนิ ดมี าก (๓ คะแนน) คาอธิบายระดบั คุณภาพ/ระดบั คะแนน ปรับปรงุ (๐ คะแนน)
คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์(A) ดี (๒ คะแนน) พอใช้ (๑ คะแนน)
ปฏบิ ัติหรือแสดง ปฏิบัติหรือแสดง
ข้อที่ ๑ รกั ชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ พฤติกรรมอยา่ ง ปฏบิ ตั ิหรอื แสดง ปฏบิ ตั ิหรอื แสดง พฤตกรรมนอ้ ยคร้ัง
โดยแสดงพฤตกิ รรมดงั น้ี มคี วามรกั และ พฤตกิ รรมบอ่ ยครงั้ พฤตกิ รรมบางครัง้
ภมู ใิ จในความเป็นชาติ ปฏิบัตติ นตาม สมา่ เสมอ ปฏบิ ตั หิ รอื แสดง
หลกั ธรรมของศาสนาแสดงออกถงึ ความ พฤตกิ รรม
จงรกั ภกั ดีตอ่ สถาบนั กษัตรยิ ์ ปฏิบตั หิ รอื แสดง ปฏิบตั หิ รอื แสดง ปฏิบตั หิ รือแสดง น้อยคร้งั
พฤติกรรมอยา่ ง พฤติกรรม พฤตกิ รรม
ขอ้ ที่ ๒ ซอื่ สตั ยส์ ุจริต บอ่ ยครง้ั บางคร้ัง
โดยแสดงพฤตกิ รรมดงั น้ี มีความซอ่ื สตั ย์ สมา่ เสมอ
สจุ รติ ในการตรวจข้อสอบกอ่ นเรยี นและ
หลงั เรียนของเพอ่ื นในช้นั เรยี น

ขอ้ ที่ ๓ มวี ินัย ปฏิบัตหิ รอื แสดง ปฏบิ ตั ิหรอื แสดง ปฏบิ ัตหิ รือแสดง ปฏิบตั หิ รือแสดง
โดยแสดงพฤติกรรมดงั น้ี เข้าเรยี นตรงเวลา พฤติกรรมอยา่ ง พฤตกิ รรม พฤติกรรม พฤตกิ รรม
แต่งกายเรียบร้อยเหมาระสมกับกาลเทศะ บ่อยคร้งั บางคร้ัง น้อยครั้ง
ปฏบิ ตั ติ ามกฏระเบยี บของหอ้ งเรยี นศลิ ปะ สมา่ เสมอ
และโรงเรียน ปฏบิ ัติหรอื แสดง ปฏบิ ตั หิ รือแสดง ปฏบิ ัติหรอื แสดง
ปฏิบัติหรือแสดง พฤตกิ รรม พฤติกรรม พฤติกรรม
ขอ้ ที่ ๔ ใฝ่เรียนรู้ พฤติกรรมอยา่ ง บ่อยครง้ั บางคร้ัง นอ้ ยครง้ั
โดยแสดงพฤติกรรมดังนี้ แสวงหาข้อมูลจาก
แหล่งเรียนรู้ต่างๆ มีการจดบันทึกความรู้ สมา่ เสมอ ปฏิบัติหรอื แสดง ปฏบิ ัตหิ รือแสดง ปฏบิ ตั หิ รอื แสดง
อย่างเปน็ ระบบสรปุ ความรู้ไดอ้ ยา่ งมีเหตผุ ล พฤติกรรม พฤตกิ รรม พฤตกิ รรม
ปฏบิ ตั ิหรือแสดง บ่อยครง้ั บางครง้ั นอ้ ยครง้ั
ข้อที่ ๕ อยู่อยา่ งพอเพยี ง พฤติกรรมอยา่ ง
โดยแสดงพฤติกรรมดังนี้ ใช้ทรัพย์สินของ ปฏิบัติหรอื แสดง ปฏบิ ตั ิหรือแสดง ปฏิบัตหิ รอื แสดง
ตนเอง เช่น สิ่งของเคร่ืองใช้ ฯลฯ อย่าง สม่าเสมอ พฤตกิ รรม พฤติกรรม พฤติกรรม
ประหยดั คมุ้ ค่า และเกบ็ รกั ษาดแู ลอยา่ งดี บ่อยครัง้ บางครง้ั นอ้ ยครั้ง
และใช้เวลาอย่างเหมาะสมใช้ทรัพยากรของ ปฏิบัติหรือแสดง
ส่วนรวมอย่างประหยัดคุ้มค่า และเก็บรักษ พฤติกรรมอยา่ ง ปฏิบตั หิ รอื แสดง ปฏบิ ตั หิ รือแสดง ปฏบิ ตั หิ รือแสดง
ระดูแลอย่างดี ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วย พฤติกรรม พฤตกิ รรม พฤตกิ รรม
ความรอบคอบ มีเหตุผลไม่เอาเปรียบผู้อ่ืน สม่าเสมอ บ่อยครง้ั บางครัง้ นอ้ ยครั้ง
และไมท่ าให้ผูอ้ ่นื เดือดรอ้ นพรอ้ มให้อภัยเมื่อ
ผอู้ ื่นกระทาผิดพลาด ปฏบิ ัตหิ รือแสดง ปฏบิ ัติหรอื แสดง ปฏบิ ัติหรอื แสดง ปฏบิ ตั หิ รอื แสดง
พฤตกิ รรมอยา่ ง พฤติกรรม พฤตกิ รรม พฤติกรรม
ขอ้ ที่ ๖ มุง่ ม่ันในการทางาน บอ่ ยครั้ง บางครั้ง น้อยครั้ง
โดยแสดงพฤติกรรมดังนี้ มีความตั้งใจและ สม่าเสมอ
พยายามในการทางานท่ีได้รับมอบหมายมี
ความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพ่ือ ปฏิบตั หิ รือแสดง
ความสาเร็จ พฤตกิ รรมอยา่ ง

ข้อที่ ๗ รักความเป็นไทย สมา่ เสมอ
โดยแสดงพฤติกรรมดังน้ี มีจิตสานึกในการ
อนุรักษ์วัฒนธรรมไทยและภูมิปัญญาไทย
และเห็นคุณค่าและปฏิบัติตามวัฒนธรรม
ไทย

ข้อท่ี ๘ มจี ติ สาธารณะ
โดยแสดงพฤติกรรมดังนี้ รู้จักการให้เพ่ือ
ส่วนรวมและเพ่ือผู้อ่ืนแสดงออกถึงการมี
น้าใจหรือการใหค้ วามช่วยเหลือผู้อ่ืนเข้าร่วม
กจิ กรรมบาเพ็ญตนเพื่อส่วนรวมเมอื่ มโี อกาส

บนั ทึกหลังการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ (เพอ่ื การวจิ ัยในช้นั เรยี น)

๑.ผลการจัดกิจกรรม

การประเมนิ ดา้ นความรู้ (Knowledge) พบว่า....................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

การประเมินด้านทักษะกระบวนการ (Process) พบว่า.......................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

การประเมนิ ดา้ นคุณลักษณะอันประสงค์ (Attitude) พบวา่ ...............................................................................

...............................................................................................................................................................................

การประเมินดา้ นการอา่ น คิดวิเคราะห์และเขียน พบวา่ .....................................................................................

..............................................................................................................................................................................

การประเมินด้านสมรรถนะสาคญั ของผเู้ รยี น พบวา่ ...........................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการส่ือสาร…………………………………………………………………………………………………………………

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการคิด…………………………………………………………….………………………………………………………..

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการแก้ปญั หา…………………………………………………………………………………………………………….

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวิต....................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

๒.ปัญหาท่ีพบ
.................................................................................................................................................................................

............................................................................................................................................................. ๓.ขอ้ เสนอแนะและ
แนวทางแก้ไข

.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................. .............................
...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ........................................................ผสู้ อน
( นายจตรุ งค์ จวนเผา่ )
ตาแหน่ง ครูชานาญการ

ความคิดเหน็ และขอ้ เสนอแนะของหวั หน้ากล่มุ สาระการเรยี นรู้
เป็นแผนการสอนฯ ที่มีองค์ประกอบของแผนครบถ้วน นาไปใช้จัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
ตอ่ ไปได้
เป็นแผนการสอนทม่ี ุ่งเน้นมาตรฐานการคิด วเิ คราะห์และเขยี น มีกิจกรรมท่เี น้นให้นกั เรยี นใช้ทกั ษะการคิด
เป็นแผนการสอนที่มีกิจกรรมสอดคล้องกับภาระงานและการวัดประเมินผล ส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนต าม
ตวั ช้วี ัด/ผลการเรยี นรู้ นาไปสูก่ ารวจิ ยั ในชนั้ เรยี น
เปน็ แผนการสอนทีม่ งุ่ เนน้ ให้นกั เรยี นได้ใชท้ กั ษะกระบวนการเรียนรู้ จากการปฏิบตั จิ รงิ
เปน็ แผนการสอนทใ่ี ห้นักเรียนมีสว่ นร่วมในกจิ กรรมการเรียนการสอนและการวดั ประเมนิ ผล
อนญุ าตใหน้ าไปใชส้ อนได้

ลงชื่อ...............................................................
(นางอรชร พรศิริ )

หัวหน้ากลมุ่ สาระการเรียนรู้ศลิ ปะ

ใบกจิ กรรมท่ี๔.๑

ช่ือ – สกลุ ....................................................................................... เลขที่.............. ชนั้ /หอ้ ง..............
\

ให้นักเรียนเลือกฟังเพลงตามคร๊ิปต่อไปน้ี 1 เพลงและอธิบายว่าเพลงกล่าวถึงใครทาอะไร ท่ีไหนอย่างไรและวิเคราะห์
ความรู้สึกท่ีผู้ประพันธ์ต้องการสื่ออย่างวน้อย 15 บรรทัด

............................................................................................................. ..................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................................................................. ..................
................................................................................................................. ..............................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
................................................................................................................................................................................. ..............
..................................................................................................................... ..........................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
............................................................................................................................. ..................................................................
..................................................................................................................................................................................... ..........
......................................................................................................................... ......................................................................
............................................................................................................................. ..

ใบความรู้ ท่ี 4

อารมณเ์ พลงและความรู้สกึ ในบทเพลง

ประโยชน์ของการฟังเพลง

ประโยชน์ของการฟังเพลงท่ีเก่ียวข้องกับสุขภาพ ไม่ได้แค่ช่วยให้เรามีความสุขมากขึ้นเท่าน้ันนะคะ แต่ประโยชน์ด้าน
สุขภาพจากการฟังเพลง ยังมีอีกเยอะจนน่าทึ่ง !
เคยฟังเพลงจังหวะสนุกแล้วรู้สึกครึกครื้นข้ึนมาทันทีบ้างไหมคะ หรือใครท่ีกาลังเศร้าอยู่พอฟังเพลงเศร้าก็กลับรู้สึกดี
ขึ้นมาซะอย่างน้ัน ซึ่งก็เท่ากับว่าแม้เราจะตกอยู่ในห้วงอารมณ์ไหน เสียงเพลงก็ช่วยขับกล่อมให้จิตใจรู้สึกดีขึ้นได้ตลอด
แต่คนรักเสียงเพลงน่าจะมีความสุขกับการฟังเพลงกันมากยิ่งขึ้น หลังจากได้อ่านข้อมูลด้านล่างนี้ เพราะเว็บไซต์
Reader’s digest เขาได้นา ประโยชน์ด้านสุขภาพจากการฟังเพลงมาบอกต่อ ซึ่งก็จะทาให้คุณ ๆ ได้รู้ว่า การฟังเพลง
ไม่ได้แค่ช่วยให้รู้สึกคร้ืนเครงเท่านั้นจริง ๆ
1. คลายความเครียด
ใคร ๆ ก็รู้ว่าดนตรีช่วยให้เราอารมณ์ดีขึ้น ย่ิงได้ฟังเพลงโปรดก็ย่ิงแฮปป้ีเพ่ิมขึ้นอีกหลายเท่า แต่นอกจากความฟินท่ีได้
ฟังเพลงเพราะแล้ว งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยโอไฮโอ สหรัฐอเมริกา ยังเน้นยา้ ให้แน่ใจอกี ด้วยว่า การฟังเพลงโปรดช่วย
คลายความเครียด ลดความกดดัน และคลายความกังวลในจิตใจได้เป็นอย่างดี อ้างอิงโดยการทดลองกับกลุ่มผู้ป่วย ICU
น่ันเอง
2. ลดความอ้วนด้วยดนตรีจังหวะนุ่มนวล
สาหรับคนที่กาลังอยู่ในช่วงไดเอต และอยากจากัดปริมาณการรับประทานอาหารของตัวเอง อย่างน้ีต้องจัดฉากโรแมน
ติก กินข้าวเคล้าเสียงเพลงคลาสสิค เพลงแจ๊ส หรือเพลงจังหวะเบา ๆ สักหน่อยแล้วล่ะคะ่ เพราะวารสารด้านจิตวิทยา
ได้รายงานผลการศึกษาของมหาวิทยาลัยคอร์เนลเอาไว้ว่า เหล่าคนที่กินข้าวเคล้าเสียงเพลงจังหวะนิ่ม ๆ จะกินอาหาร
ได้น้อยลงกว่า 18% จากปกติเชียวล่ะ
3. กระตุ้นแรงบันดาลใจด้วยเพลงมีจังหวะ
ในขณะท่ีเพลงจังหวะเนิบช้าช่วยลดความอยากอาหาร มหาวิทยาลัยนอร์ธัมเบรียก็แสดงผลวิจัยตีคู่กันมาว่า เสียงเพลง
ในจังหวะเร็วขึ้นมาอีกนิดจะช่วยกระตุ้นความตื่นตัว เสริมแรงบันดาลใจท่ีทาท่าว่าจะมอดดับของคุณให้กลับมามีพลังอีก
คร้ังได้ด้วย โดยผลลัพธ์ที่ได้ก็เกิดจากการทดสอบของกลุ่มวัยรุ่นท่ีเพิ่งเริ่มทางาน ซึ่งได้รบั มอบหมายให้ทาภารกิจแห่ง
ความเครียดชิ้นหนึ่งและพบว่า เขาเหล่าน้ีจะทาภารกิจที่ไดร้ ับมอบหมายได้อย่างเต็มประสิทธิภาพมากกว่าตอนที่ยัง
ไม่ได้ฟังเพลง
4. ช่วยให้การสูบฉีดเลือดคล่องตัวข้ึน
นักวิจัยชาวดัตช์ได้เผยผลวิจัยในการประชุมของสมาคมโรคหัวใจแห่งยโุ รป เม่ือปี 2003 ว่า ผู้ป่วยท่ีฟังเพลงโปรดวันละ
30 นาทีเป็นประจาในขณะท่ีออกกาลังกาย จะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด เพิ่มกรดไนตริกออกไซด์ (Nitric
Oxide) ตัวชว่ ยขยายหลอดเลือดให้เลือดเดินสะดวกยิ่งข้ึน ส่งผลดีต่อสุขภาพหัวใจในเวลาต่อมา
5. ยิ่งร้องประสานเสียงย่ิงมีความสุขได้อีก
ในจานวนผู้ทดลอง 375 คน แบ่งเป็นกลุ่มนักร้องประสานเสียง นักร้องเด่ียว และกลุ่มนักกีฬาเป็นทีม ผลวิจัยของ
ประเทศอังกฤษก็พบว่า กิจกรรมที่ทาร่วมกันเป็นทีมจะมอบความสุขให้กลุ่มผู้ทดลองได้มากกว่า โดยเฉพาะกลุ่มนักร้อง
ประสานเสียง ซ่ึงสามารถวัดระดับความสุขได้สูงกว่ากลุ่มอ่ืน ๆ ทั้งน้ีนักวิจยั ก็อธิบายเพ่ิมเติมว่า การได้ทาอะไรร่วมกัน

เป็นน้าหนึ่งใจเดียว ความสามัคคี ความรู้สึกว่าเราเป็นทีมเดียวกัน จะส่งเสริมให้ทุกคนมีกาลังใจและมีความสุขมากขึ้น
และยิ่งมีเสียงเพลงคอยขับกล่อมด้วยแล้ว ความสุขใจก็ทบทวีคูณเป็นสองเท่าเลยจ้า
6. ลับสมองด้วยทักษะดนตรี
วารสารประสาทวิทยาแสดงผลวิจัยที่เกี่ยวข้องกับดนตรีกับประสิทธิภาพการทางานของสมองให้ได้รู้ท่ัวกันว่า คนท่ีมี
ทักษะการเล่นดนตรีชนิดใดชนิดหน่ึงตั้งแต่ยังเด็ก หรือแมจ้ ะเพ่ิงเริ่มเล่นดนตรีในช่วงวัยรุ่นก็ตาม มีแนวโน้มคง
ประสิทธิภาพการทางานของสมองได้ยาวนานกว่าคนท่ีชีวติ น้ีไม่เคยยุ่งเก่ียวกับดนตรีเลย อีกทั้งนักดนตรีท้ังหลายยังมี
ทักษะการแยกแยะและตอบสนองต่อเสียงได้ยอดเย่ียมอีกต่างหาก
7. เสียงเพลงเรียกร้องความร่วมมือจากเด็ก ๆ ได้เป็นอย่างดี
คุณพ่อคุณแม่คนไหนท่ีอยากหล่อหลอมให้ลูกรักมีจิตใจอ่อนโยน มีความเอ้ือเฟ้ือเผ่ือแผ่ต่อเพ่ือนมนุษย์ และว่านอนสอน
ง่าย นักวิจัยจากประเทศอังกฤษก็แนะนาให้ส่งลูก ๆ เข้าเรียนดนตรีตั้งแต่ยังเล็ก ๆ ไปเลยค่ะ เพราะเสียงเพลงจะช่วย
กล่อมเกลาจิตใจให้เด็ก ๆ เกิดความอ่อนโยน มีสมาธิมากข้ึน และมีแนวโน้มเป็นเด็กเก่งที่มีน้าใจเอื้อเฟ้ือให้เพื่อน ๆ ด้วย
8. ชะลออารมณ์หงุดหงิดของคนขับรถ
ทุกคนท่ีใช้รถใช้ถนนคงทราบกันดีอยู่แล้วว่า การขับรถเป็นวิธีสร้างอารมณ์ฉุนเฉียวให้เราได้มากมายขนาดไหน ก็แหม
เดี๋ยวรถคันนั้นก็ปราดหน้า เดยี๋ วก็มอเตอร์ไซค์แซงซ้ายแซงขวาฉวัดเฉวียน แค่คิดก็พาอารมณ์ขึ้นแล้วใช่ไหมล่ะคะ แต่
งานวิจัยที่ถูกตีพิมพ์ในวารสารการยศาสตร์ เม่ือปี 2013 ก็ช้ีแนะวิธีลดความโกรธของผู้ขับข่ีโดยให้ผู้ขับขี่เปิดเพลงโปรด
ฟังคลอการขับขี่ไปเร่ือย ๆ แค่นี้ก็จะสามารถควบคุมอารมณ์และการขับขี่ของตัวเองได้อย่างชิล ๆ มากกว่าเดิมแลว้
9. ควบคุมโรคมะเร็งในเด็กได้อยู่หมัด
โรงพยาบาลเพื่อการวิจัยเด็กเซนต์จูด (St. Jude Children’s Research Hospital) ได้เผยผลการทดลองว่า กลุ่มผู้ปว่ ย
โรคมะเร็งวัยเด็กจนถึงวยั รุ่นที่ทาการรักษาด้วยดนตรี มีแนวโน้มควบคุมการขยายตัวของโรคมะเร็งได้อย่างมี
ประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มผู้ป่วยท่ีกาลังอยู่ในช่วงปลูกถ่ายสเต็มเซลล์ที่ได้เรียนรู้การเขียนเพลงและการทามิว
สิควิดีโอ เนื่องจากโลกแห่งเสยี งดนตรีจะช่วยเยียวยาความรู้สึก และป้องกันปัจจัยภายนอกท่ีจะเข้ามาบั่นทอนผู้ป่วยให้
หมดกาลังใจในการรักษาได้ และเม่ือผู้ป่วยมีจิตใจท่ีเข้มแข็งข้ึนก็มีโอกาสต่อสู่โรคมะเร็งได้อย่างเต็มประสิทธิภาพขึ้น
นั่นเอง
อารมณ์ของบทเพลง

การสร้างสรรค์บทเพลงหรือประพันธ์เพลงแต่ละเพลงเปรียบกับการประพันธ์บทร้อยกรองในลักษณะต่างๆ เช่น
โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน เปน็ ต้น เพราะการสร้างสรรค์บทเพลงผู้ประพันธ์จะต้องพิจารณานาเอาเสียงแต่ละเสียงมา
เรียบเรียงให้สอดประสานกลมกลืนกันอย่างเหมาะสมและสามารถสื่ออารมณ์ความรู้สึกต่าง ๆ ตามท่ีตนต้องการ
ถ่ายทอดให้แก่ผู้ฟังได้ โดยทว่ งทานองเพลงต่าง ๆ เหล่านั้นได้ถูกสร้างสรรค์ข้ึนจากจินตนาการท่ีหลากหลายของ
ผู้ประพันธ์และการถ่ายทอดเร่ืองราวความคิดของผู้ประพันธ์ลงในบทเพลง ซ่ึงนักประพนั ธ์เพลงแต่ละท่านต่างมีเทคนิค
และการแสดงออกทางจินตนาการในการสร้างสรรค์บทเพลง และการถ่ายทอดเรื่องราวความคิดในบทเพลงท่ีอาจ
เหมือนหรือแตกต่างกันไป
ซึ่งปัจจัยสาคัญที่ทาให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงานทางดนตรีข้ึนมา ก็คือ ธรรมชาติ ศาสนาและความเชื่อ วิถีชวี ิต อารมณ์
และความรู้สึก ซึ่งสังคีตกวีได้ใช้ดนตรีเป็นเคร่ืองมือในการถ่ายทอความรู้สึกประทับใจ และแรงบันดาลใจออกมาเป็น
เสียงเพลง พร้อมกับใช้การจัดลาดับทานอง จังหวะ ถ่ายทอดเร่ืองราวความคิดแทรกอยู่ในบทเพลงนั้น ทาให้ผู้ที่ได้ฟัง
เพลงนั้นมีสุนทรียะทางอารมณ์ หรือมีอารมณ์ความรู้สึกต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นเศร้า รัก เกิดกาลังใจ สนุกสนาน ด่ืมดา่ ขลัง
น่าเคารพ หรืออ่ืน ๆ คล้อยไปตามบทเพลง ซึ่งอารมณ์และความรู้สึกท่ีมีต่อบทเพลงสามารถจะบรรยายถ่ายทอดออกมา
ได้ และเข้าใจอารมณ์เพลงและความรู้สึกของแต่ละบทเพลงได้อย่างลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น
การถ่ายทอดความรู้สึกผ่านบทเพลง
คนเราสามารถแสดงความรู้สกึ ออกมาได้หลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการแสดงออกถึงความสุข สนุกสนาน หรือ

ความทุกข์เศร้าโศก ผ่านทางคาพูด สีหน้าแววตาหรือท่าทาง เพ่ือให้ผู้อ่ืนรับรู้ว่าเรากาลงั รู้สึกอย่างไร เช่นเดียวกันกับบท
เพลงที่สามารถถ่ายทอดอารมณ์ของคนแต่ง ออกมาได้อย่างละมุนละไม นักแต่งเพลงจึงต้องทาผลงานเพลงให้ดี
สามารถแสดงถึงความต้องการทางอารมณ์ ท่ีอยากส่ือสารให้ผู้ฟังได้รับรู้อย่างชัดเจน ถึงแม้จะเป็นเรื่องราวท่ีถูกแต่ง
ข้ึนมาเพ่ือความบันเทิง แต่ก็ต้องมีความจริงใจในเนื้อหาด้วย เพื่อท่ีผู้ฟังจะได้รู้สึกว่า เพลงน้ีสามารถสัมผัสถึงหวั ใจของ
เขาได้อย่างแท้จริงเราลองมาฟังผลงานเพลงกันแบบตั้งใจ และเก็บรายละเอียดของเนื้อเพลง เพื่อดูว่าผู้แต่งต้องการจะ
ส่ืออะไรถึงคนฟังกันบ้างเร่ิมกันที่เพลงแรก ที่มาในแนวเพลงเศร้าดนตรีจังหวะเบา ๆ กบั อารมณ์เว้าวอนของคนคนหน่ึง
ที่มีต่อคนรักของเขา อารมณ์ของเพลงสามารถแสดงถึงความรู้สึกว่างเปล่าได้อย่างชัดเจน ปนด้วยความเจ็บปวดจากการ
เปล่ียนไปของใครอีกคน ซึ่งเป็นเพลงแทนความรู้สึกได้ดีสาหรับคนท่ีผ่านเลิกรากับคนรกั โดยท่ีเรายังเป็นฝ่ายรักเขาอยู่
และหวังว่าจะได้คนรักกลับคืนมา ถือว่าเป็นเพลงถ่ายทอดความเศร้าออกมาได้ดีทีเดียว
มาต่อกันที่เพลงแนวแอบรักกันบ้างกับเพลง ท่ีเป็นเร่ืองราวของการแอบรักเพ่ือนสนิท อารมณ์ของเพลงแสดงถึงความ
อึดอัดในการที่จะต้องเก็บความรู้สึกท่ีมีต่ออีกฝ่ายเอาไว้ เพ่ือรักษาความสัมพันธ์ เรียกได้ว่าเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นบ่อย ๆ
ในสังคม เพราะบางกับการเก็บความรักไว้กับตัวเองอาจจะต่อความสัมพันธ์ของเรามากกว่าการบอกออกไป ซ่ึงก็ถือว่า
เป็นความเจ็บปวดอีกรูปแบบหนึ่ง ฟังแล้วไม่ได้เศร้าจนถึงขั้นต้องหลั่งนา้ ตา แต่ก็ดึงอารมณ์หน่วง ๆไปได้ทั้งวันเลยล่ะ
สุดท้ายกับแนวเพลงรักซึ้ง ๆ ที่มีการนามาทาใหม่ในหลายเวอร์ชัน อย่างเพลง ที่เป็นเพลงประกอบภาพยนตร์โรแมนติก
คอมเมดี้ เรื่องกวนมึนโฮ ซ่ึงเร่ืองราวของบทเพลงเก่ียวกับความรักท่ีมีความหมาย เกินกว่าจะหาเหตุผลมาบรรยาย ไม่มี
กฎเกณฑ์ข้อแม้ใด ๆ อารมณ์แบบรักบริสุทธิ์ นับว่าเป็นเพลงรักฟังสบาย ๆอีกเพลง ที่ใช้เป็นสื่อบอกความรู้สึกได้อย่าง
ลึกซึ้งและน่าประทับใจมากเลยล่ะ
ไม่ว่าจะเป็นบทเพลงแนวไหนก็ล้วนแต่เต็มไปด้วยความหมาย ที่ผู้แต่งน้ันกล่ันกรองออกมาอย่างดีเพ่ือให้เราได้ฟังกัน
ดังน้ันเวลาฟังเพลงควรฟังให้ลึกซึ้ง เพื่อท่ีจะได้สัมผัสกับสิ่งที่ผู้แต่งต้องการสื่อเราได้มากที่สุด และอาจจะได้ข้อคิดที่
น่าสนใจไปเป็นแรงบันดาลใจใหม่ ๆ ในชีวิตได้อีกด้วยนะ

การบรรยายอารมณแ์ ละความรูส้ ึกในบทเพลง

ในเรอ่ื งของการบรรยายอารมณ์และความรู้สึกในบทเพลงแต่ละบทเพลงนน้ั เราสามารถท่จี ะรับรไู้ ด้ด้วยการฟัง
ซงึ่ การฟงั นัน้ จะต้องฟังด้วยใจ เพราะใจนัน้ เป็นส่งิ ที่ทาให้เรานั้นเกดิ มโนภาพตามเสียงเพลงท่ีเราได้ยนิ ในขณะน้นั วา่ เพลง
นนั้ กาลังจะบอกอะไรกับผ้ฟู งั โดยเพลงไทยเดิมในแต่ละบทเพลงน้นั จะมอี ารมณ์ความรู้สึกทแี่ ตกต่างกนั ออกไป เช่นเพลง
พญาโศก จะให้ความรูส้ กึ ที่ โศกเศรา้ ครา่ ครวญ เพลงกราวใน จะให้อารมณ์ความรสู้ กึ ท่ีฮกึ เหิม น่าเกรงขาม ในการเตรยี ม
พลของฝ่ายยกั ษ์ เพลงกราวนอก จะใหอ้ ารมณ์ คึกคัก สนกุ สนานในการเตรียมพลของฝ่ายลิงหรือฝ่ายพลับพลา เปน็
ตน้

เพลงไทยเดิมน้นั ซ่ึงมมี ากมายหลายบทเพลง หลายสานกั ดว้ ยกัน เพลงแตล่ ะบทเพลงจะมีลลี าอารมณ์ท่ี
แตกตา่ งกันออกไป ซงึ่ เปน็ ลักษณะหรืออัตลกั ษณส์ ว่ นตวั ของผปู้ ระพนั ธเ์ พลง ซ่งึ จะให้อารมณแ์ ละความร้สู ึกท่ีแตกต่างกนั
ออกไป และในการเลือกบทขับร้องเพลงนน้ั ไมว่ า่ จะนามาจากวรรณคดเี ร่ืองใดกค็ วรที่จะพนิ ิจพิจารณาใหเ้ หมาะสมวา่ บท
ประพนั ธ์ทจ่ี ะนามาทาเปน็ บทขับร้องนัน้ มคี วามความหมายเหมาะสมกบั บทเพลงมากน้องเพียงใด เช่น เพลงสุดสงวน เถา
ซง่ึ เปน็ บทเพลงทมี่ สี าเนียงมอญสอดแทรกประปนอยตู่ ลอดท้งั เพลงซ่ึงเปน็ สาเนียงเพลงที่มคี วามหวาน ความออดอ้อนอยู่
ในบทเพลงอยตู่ ลอดท้งั เพลง การคัดเลือกบทขบั ร้องน้นั กจ็ าเปน็ จะจะต้องนาบททีม่ ีลักษณะเขา้ พระเข้านางหรือบทเก้ยี ว
พาราสีกันมาเป็นบทขบั รอ้ ง ดงั ตวั อยา่ งในบทขบั ร้องเพลง สุดสงวน เถา ที่ตดั ตอนมาจากบทเสภาเร่อื งขนุ ช้างขนุ แผน
ตอนขุนแผนขึ้นเรือนขุนชา้ งและได้นางแกว้ กริ ิยา ความว่า

ซึ่งบทประพนั ธใ์ นเสภาเร่ืองขนุ ชา้ งขุนแผน ตอนนีท้ ่ีได้คัดมา ถือวา่ เป็นตอนท่ีมีความสมบูรณ์มาก เพราะวา่ จะ

มอี ารมณ์ และความรู้สึกชา้ ในช่วงแรก ต่อมาจะกระชับข้ึนในท่อนกลางคือ เข้าอตั ราจังหวะ สองชัน้ และความกระชับ มาก

ยงิ่ ขนึ้ ในอัตราจังหวะช้ันเดยี ว

ฉะนั้นการพิจารณาคดั เลอื กบทประพันธ์ ใดมาเป็นบทรอ้ งหรือจะแตง่ ใหม่ทั้งหมดเลย ก็จาเป็นท่จี ะต้องพจิ ารณ

าและแตง่ ใหค้ วามใหจ้ บในแต่ละอัตราจงั หวะ เพื่อความสมบูรณ์ น่าฟงั ของบทเพลงนัน้ ๆด้วย

การบรรยายอารมณแ์ ละความรสู้ กึ ใบบทเพลง ทา่ นผูป้ ระพนั ธส์ ามารถถา่ ยทอด ให้ทา่ นผู้ฟังเข้าใจในอารมณ์
ของบทเพลง โดยผา่ นบทขบั ร้อง ทานองร้อง (ทางร้อง) และการขบั ร้องซ่ึงผู้ฟังจะ สามารถรับรู้ได้ดว้ ยการฟัง และทา
ความเข้าใจกบั อารมณ์ และความรู้สึกของบทเพลงนั้นๆด้วย

เพลงบงั ใบ สองชัน้ บทรอ้ งจากบทละครเรื่องววิ าห์พระสมทุ ร
"ได้ยินคาสาเนียงเสยี งเสนาะ
แสนไพเราะรสรักเป็นหนักหนา
เหมือนยินเสียงหงส์ทองท่ฟี อ่ งฟา้
กล่อมสนุ ทรวอนวา่ น่ายนิ ดี
ถึงแม้วา่ จะสนทิ นทิ รา
ก็ผวาเมือ่ สดับศพั ทเ์ สยี งพี่
ถงึ ดฉิ ันรอ้ นรุมกลมุ้ ฤดี
เสยี งเหมอื นทิพย์วารมี าประพรม
แต่โอว้ ่าอนิจจาไดก้ นิ หวาน
มชิ ้านานกต็ ้องกลนื ทงั้ ข่นื ขม
พอพ่ไี ปใจนอ้ งต้องระทม
ยิ่งมาชมกย็ ง่ิ ชา้ ระกาใจฯ"

เน้ือเพลง ลาวเจรญิ ศรี

อายุ เยาว์ วเรศ รุ่น .เออ..เจริญศรี .พระเพื่อน พี่ เออ..แพง นอ้ ง เออ..สอง สมร

.เอ๋ย งาม องค์...งาม ทรง เออ...ออ่ น ซ้อน เออ...ดังอัปสร หยาด.ฟ้า.เอย๋ ลง มา เอย

.แม่ คุณ เอ๋ย ขอ้ ยบเ่ คย พบเจ้า สองนาง ลาเภา.สเู จา้ งาม ตา.หาใด ไป่เหมือน

.สองเพื่อน แพง นา.แต่ข้อย แลมา.ลักขณา บ่ ปาน.แม่ คณุ เอย๋ .ขอ้ ยบเ่ คย พบเจา้ .สองนาง ลาเภา

.สูเจา้ งาม ตา.หาใด ไป่เหมือน.สองเพอ่ื น แพงนา.แตข่ ้อย แลมา.ลกั ขณาบ่ปาน

แผนการจัดการเรยี นร้ทู ่ี 5

รายวิชา ศ22101 ศิลปศึกษา(ดนตรี) หน่วยการเรียนรู้ท่ี 5 เรอื่ ง การปฎิบัติชลุ่ยเพียงออ เวลา 4 ช่วั โมง
ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี 2 ภาคเรียนท่ี 1 ปีการศึกษา ๒๕๖5

รายวิชาพื้นฐาน

๑.มาตรฐานการเรียนร้ตู ัวชีว้ ัด

มาตรฐานการเรียนรู้

มาตรฐาน ๒.๑. เข้าใจและแสดงออกทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วิพากษ์วิจารณ์คุณค่าดนตรี ถ่ายทอด
ความร้สู กึ ความคดิ ต่อดนตรีอยา่ งอิสระ ช่นื ชม และประยกุ ต์ใชใ้ นชีวิตประจาวนั

ตวั ชี้วัด
ศ ๒.๑ ม.๒/๔ ร้องและบรรเลงเครือ่ งดนตรีเดยี่ วและรวมวง
ศ ๒.๑ ม.๒/๖ ประเมนิ พฒั นาการทกั ษะทางดนตรีของตนเองหลังจากฝกึ ปฏิบตั ิ
ของดนตรใี นประเทศไทย

๒.สาระสาคัญ/ความคดิ รวบยอด
การบรรเลงดนตรไี ทยมีทั้งแบบบรรเลงเดี่ยวและเป็นวง ขลุ่ยเพยี งออคือเครอ่ื งดนตรที ี่มีราคาไมแ่ พงมาก

นักจงึ เหมาะสาหรับการลงทนุ เองเพือ่ การเรยี นรู้การปฏบิ ัติเคร่อื งดนตรีไทย

๓. สาระการเรยี นรู้

๓.๑ สาระการเรียนรแู้ กนกลาง

- เทคนิคการบรรเลงดนตรี
- การประเมนิ ความสมารถทางดา้ นดนตรี

๓.๒ สาระการเรยี นรทู้ ้องถิน่

๔.จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

ด้านความรู้ (Knowledge)

- ส่วนประกอบของขลยุ่ เพยี งออ

ดา้ นทักษะกระบวนการ (Process)

- การเปา่ ขลยุ่ เพียงออ

ด้านคณุ ลักษณะ (Attitude)

นักเรยี นมคี ณุ ลักษณะใฝเ่ รียนรู้ , มีระเบียบวนิ ยั , มุ่งมั่นในการทางาน

๕.มาตรฐานด้านลักษณะอนั พึงประสงค์ (Attitude)

ข้อที่ ๓ ใฝเ่ รียนรู้

ข้อท่ี ๔ มรี ะเบียบวินยั

ข้อที่ ๖ มุง่ ม่นั ในการทางาน

๖.มาตรฐานดา้ นการอา่ น คดิ วิเคราะห์และเขียน

การอ่าน : การอ่านเพือ่ ความเขา้ ใจ

การคิดวิเคราะห์ : วิเคราะห์ข้อมลู ที่สบื ค้น

การเขยี น : เขยี นสรุปข้อมูลท่สี ืบคน้ และสนใจ

๗.ดา้ นสมรรถนะสาคัญของผเู้ รยี น

ความสามารถในการสอ่ื สาร : แลกเปล่ยี นความรู้ร่วมกันกบั สมาชกิ ในกลุ่มและเพ่ือนในห้อง

ความสามารถในการคิด : การวางแผนการทางานและกระบวนการคดิ ทส่ี ร้างสรรค์

ความสามารถในการแกป้ ญั หา : กระบวนการแกป้ ญั หาขณะปฏบิ ตั ิงาน

ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ิต : การทางานรว่ มกบั ผู้อน่ื อยา่ งเป็นระบบ

ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี : กระบวนการสบื คน้ ขอ้ มลู ท่สี นใจและช่ืนชอบ

๘.การบูรณการ

๙.ช้นิ งาน ภาระงานเพ่อื การวัดและประเมินผล

หลกั ฐานการเรยี นรู้ วิธกี าร เครอื่ งมือ เกณฑ์
(ชิ้นงาน/ภาระงาน)
-ประเมินผลจาก แบบประเมนิ ผล ผา่ นเกณฑ์
ดา้ นความรู้ (K) แบบทดสอบ (RUBRIC) รอ้ ยละ ๖๐ ข้นึ ไป
แบบทดสอบใน Google classroom -ประเมนิ ผลงานและ ผ่านเกณฑร์ ะดับ
กระบวนการ แบบประเมินผล คณุ ภาพ ระดับ ๓
ดา้ นทกั ษะกระบวนการ (P) ปฏิบัตงิ าน (RUBRIC)
เป่าขลุย่ เพียงออ -ประเมนิ คุณลักษณะ ผา่ นเกณฑร์ ะดบั
อันพงึ ประสงค์ แบบสังเกตพฤติกรรม คุณภาพ ระดบั ๓
ด้านคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A) (RUBRIC)
พฤติกรรมนักเรียน

๑๐. กจิ กรรมการเรียนรู้

ข้นั ตอน กิจกรรมการเรียนรู้

๑. ๑) ครเู ปิดเพลงบรรเลงด้วยขลุ่ยเพียงออใหน้ ักเรียนฟงั
ขนั้ นาเข้าสูบ่ ทเรยี น ๒) ครถู ามสงิ่ ทน่ี กั เรยี นได้ยนิ
๓) นักเรียนนาเสนอประสบการณต์ นเองในการบรรเลงดนตรี

๒. ๑) ครนู าแผนผงั การจับชลุ่ยเพียงออมาใหน้ ักเรยี นดู
ขน้ั กิจกรรมการเรียน ๒) ครู ใหน้ ักเรยี นฝกึ เป่าขล่ยุ เพยี งออ
๓) นักเรียน ฝกึ อ่านโน้ตเพลง
การสอน ๔) นกั เรียนทดลองเปา่ ขลุย่ เพยี งออเป็นเพลง

๓. ๑) นกั เรยี น รว่ มกนั เป่าขลุ่ยเพยี งออไล่เสียงและเป็นเพลง
ข้นั สรปุ ๒) ครใู ห้นกั เรียนประเมนิ ตผลการเป่าชลยุ่ ของตวั เอง

(ความคิดรวบยอด/ ๓) ครูแนะนานักเรียนศึกษาความรู้เพิ่มเติมจากระบบการจัดการเรียนรู้ออนไลน์
สาระสาคัญ) google classroom โดยที่ครผู สู้ อนได้ลงขอ้ มูลโนต้ เพลงตา่ ง ๆ ไว้แล้ว

๑๑. สอ่ื วัสดุ อปุ กรณ์/แหล่งเรยี นรู้
๑) เอกสารประกอบกกจิ กรรมการเรยี นรู้
๒) youtube ประกอบการสอน
๓) โปรแกรม google classroom ประกอบการสอน

๑๒.เกณฑก์ ารประเมนิ ความรู้/ทักษะกระบวนการ/คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์

รายการประเมิน คาอธบิ ายคุณภาพ (RUBRIC)

ความรู้ (K) ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรบั ปรุง
(๓ คะแนน) (๐ คะแนน)
ทกั ษะ (๒ คะแนน) (๑ คะแนน)
กระบวนการ (P) ความรู้ความเขา้ ใจจากการ ขาดความรู้ความ
ทาแบบทดสอบได้ถกู ตอ้ ง ความร้คู วามเข้าใจจาก ความรู้ความเข้าใจ เขา้ ใจจากการเขียน
ด้านคุณลักษณะอนั พึง
ประสงค์ (A) ทั้งหมด ทาแบบทดสอบถกู ต้อง จากการทา บรรยายชน้ิ งาน

สามารถอธิบายคาตอบตาม แบบทดสอบได้ สามารถอธบิ าย
แบบทดสอบไดส้ มบรู ณค์ รบ คาตอบตาม
ตามเกณฑก์ ารพจิ ารณาทุก สามารถอธิบายคาตอบ สามารถอธบิ าย แบบทดสอบต่ากวา่
๓ตวั บง่ ช้ี
ตวั บง่ ช้ี ตามแบบทดสอบ ๕ ตัว คาตอบตาม
ปฏิบตั ิหรอื แสดง
ปฏิบัติหรือแสดงพฤตกิ รรม บ่งช้ี แบบทดสอบ๓-๔ ตวั พฤตกิ รรมน้อยครง้ั
อย่างสมา่ เสมอ
บง่ ช้ี

ปฏบิ ัติหรอื แสดง ปฏบิ ตั หิ รือแสดง

พฤติกรรมบ่อยครง้ั พฤติกรรมบางคร้ัง

การประเมินตามสภาพจรงิ (RUBRIC) เร่อื ง คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ (A)

รายการประเมิน ดีมาก (๓ คะแนน) คาอธบิ ายระดบั คุณภาพ/ระดับคะแนน ปรบั ปรงุ (๐ คะแนน)
คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์(A) ดี (๒ คะแนน) พอใช้ (๑ คะแนน)
ปฏบิ ัติหรือแสดง ปฏบิ ัติหรอื แสดง
ข้อท่ี ๑ รกั ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ พฤตกิ รรมอยา่ ง ปฏบิ ตั ิหรือแสดง ปฏบิ ัตหิ รอื แสดง พฤตกรรมนอ้ ยคร้ัง
โดยแสดงพฤตกิ รรมดังน้ี มคี วามรกั และ พฤตกิ รรมบ่อยครัง้ พฤตกิ รรมบางคร้ัง
ภมู ใิ จในความเปน็ ชาติ ปฏิบตั ติ นตาม สมา่ เสมอ ปฏิบัติหรือแสดง
หลักธรรมของศาสนาแสดงออกถงึ ความ ปฏบิ ตั หิ รือแสดง ปฏิบัตหิ รือแสดง พฤติกรรม
จงรักภกั ดีต่อสถาบนั กษตั รยิ ์ ปฏบิ ัตหิ รอื แสดง พฤติกรรม พฤตกิ รรม นอ้ ยครงั้
พฤติกรรมอยา่ ง บ่อยครง้ั บางคร้ัง
ข้อท่ี ๒ ซื่อสตั ย์สจุ ริต ปฏบิ ัตหิ รือแสดง
โดยแสดงพฤตกิ รรมดงั นี้ มคี วามซอ่ื สัตย์ สมา่ เสมอ ปฏิบตั หิ รอื แสดง ปฏิบตั ิหรือแสดง พฤติกรรม
สจุ รติ ในการตรวจขอ้ สอบก่อนเรยี นและ พฤติกรรม พฤตกิ รรม นอ้ ยครัง้
หลังเรยี นของเพือ่ นในชน้ั เรยี น ปฏิบัตหิ รือแสดง บ่อยครั้ง บางครงั้
พฤตกิ รรมอยา่ ง ปฏิบัตหิ รอื แสดง
ข้อที่ ๓ มวี ินัย ปฏิบัติหรอื แสดง ปฏบิ ตั ิหรือแสดง
โดยแสดงพฤติกรรมดงั น้ี เขา้ เรยี นตรงเวลา สมา่ เสมอ
แต่งกายเรียบรอ้ ยเหมาระสมกับกาลเทศะ
ปฏิบัตติ ามกฏระเบยี บของห้องเรียนศลิ ปะ ปฏิบตั ิหรือแสดง
และโรงเรยี น

ข้อท่ี ๔ ใฝ่เรียนรู้
โดยแสดงพฤติกรรมดังนี้ แสวงหาข้อมูลจาก

แหล่งเรียนรู้ต่างๆ มีการจดบันทึกความรู้ พฤตกิ รรมอยา่ ง พฤตกิ รรม พฤติกรรม พฤติกรรม
อย่างเป็นระบบสรุปความรู้ได้อยา่ งมีเหตุผล สม่าเสมอ บอ่ ยครั้ง บางครั้ง น้อยครัง้
ปฏบิ ัตหิ รอื แสดง ปฏบิ ัติหรอื แสดง ปฏิบัตหิ รอื แสดง
ข้อท่ี ๕ อยู่อยา่ งพอเพยี ง ปฏิบัตหิ รือแสดง พฤตกิ รรม พฤตกิ รรม พฤติกรรม
โดยแสดงพฤติกรรมดังน้ี ใช้ทรัพย์สินของ พฤติกรรมอยา่ ง บ่อยคร้ัง บางครั้ง นอ้ ยครั้ง
ตนเอง เช่น สิ่งของเคร่ืองใช้ ฯลฯ อย่าง
ประหยดั คุ้มค่า และเก็บรักษาดูแลอยา่ งดี สมา่ เสมอ ปฏิบตั ิหรอื แสดง ปฏิบัตหิ รอื แสดง ปฏิบตั ิหรอื แสดง
และใช้เวลาอย่างเหมาะสมใช้ทรัพยากรของ พฤตกิ รรม พฤตกิ รรม พฤติกรรม
ส่วนรวมอย่างประหยัดคุ้มค่า และเก็บรักษ ปฏิบัติหรอื แสดง บอ่ ยครง้ั บางครั้ง น้อยครง้ั
ระดูแลอย่างดี ปฏิบัติตนและตัดสินใจด้วย พฤตกิ รรมอยา่ ง
ความรอบคอบ มีเหตุผลไม่เอาเปรียบผู้อื่น ปฏบิ ัตหิ รอื แสดง ปฏิบัตหิ รอื แสดง ปฏบิ ัติหรอื แสดง
และไมท่ าให้ผอู้ ื่นเดอื ดร้อนพรอ้ มให้อภัยเม่ือ สมา่ เสมอ พฤติกรรม พฤตกิ รรม พฤตกิ รรม
ผ้อู ่ืนกระทาผดิ พลาด บ่อยครั้ง บางคร้งั นอ้ ยครั้ง
ปฏิบตั หิ รือแสดง
ขอ้ ท่ี ๖ มงุ่ ม่นั ในการทางาน พฤตกิ รรมอยา่ ง ปฏิบตั หิ รือแสดง ปฏบิ ัตหิ รือแสดง ปฏบิ ตั ิหรอื แสดง
โดยแสดงพฤติกรรมดังน้ี มีความตั้งใจและ พฤติกรรม พฤติกรรม พฤตกิ รรม
พยายามในการทางานท่ีได้รับมอบหมายมี สม่าเสมอ บอ่ ยครง้ั บางครง้ั น้อยคร้ัง
ความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อ
ความสาเร็จ ปฏบิ ตั ิหรอื แสดง
พฤติกรรมอยา่ ง
ขอ้ ท่ี ๗ รกั ความเป็นไทย
โดยแสดงพฤติกรรมดังน้ี มีจิตสานึกในการ สมา่ เสมอ
อนุรักษ์วัฒนธรรมไทยและภูมิปัญญาไทย
และเห็นคุณค่าและปฏิบัติตามวัฒนธรรม
ไทย

ขอ้ ท่ี ๘ มีจิตสาธารณะ
โดยแสดงพฤติกรรมดังนี้ รู้จักการให้เพ่ือ
ส่วนรวมและเพ่ือผู้อื่นแสดงออกถึงการมี
นา้ ใจหรือการใหค้ วามชว่ ยเหลือผู้อื่นเข้าร่วม
กิจกรรมบาเพ็ญตนเพ่อื สว่ นรวมเมอื่ มีโอกาส

บนั ทกึ หลังการจดั กิจกรรมการเรียนรู้ (เพ่ือการวจิ ยั ในชน้ั เรียน)

๑.ผลการจัดกจิ กรรม

การประเมินด้านความรู้ (Knowledge) พบว่า....................................................................................................

..............................................................................................................................................................................

การประเมนิ ดา้ นทักษะกระบวนการ (Process) พบว่า.......................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

การประเมนิ ด้านคณุ ลกั ษณะอันประสงค์ (Attitude) พบว่า...............................................................................

...............................................................................................................................................................................

การประเมินดา้ นการอา่ น คดิ วิเคราะห์และเขยี น พบวา่ .....................................................................................

..............................................................................................................................................................................

การประเมินดา้ นสมรรถนะสาคญั ของผเู้ รยี น พบวา่ ...........................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการสอ่ื สาร…………………………………………………………………………………………………………………

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการคดิ …………………………………………………………….………………………………………………………..

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการแก้ปัญหา…………………………………………………………………………………………………………….

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

-ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวติ ....................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................

๒.ปัญหาที่พบ
.................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................
๓.ขอ้ เสนอแนะและแนวทางแก้ไข

.................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................

ลงชอื่ ........................................................ผสู้ อน
( นายจตุรงค์ จวนเผา่ )
ตาแหนง่ ครูชานาญการ

ความคิดเหน็ และข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้
เป็นแผนการสอนฯ ท่ีมีองค์ประกอบของแผนครบถ้วน นาไปใช้จัดการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
ต่อไปได้
เป็นแผนการสอนทมี่ งุ่ เน้นมาตรฐานการคดิ วเิ คราะห์และเขียน มีกิจกรรมที่เนน้ ให้นักเรียนใช้ทกั ษะการคดิ
เป็นแผนการสอนท่ีมีกิจกรรมสอดคล้องกับภาระงานและการวัดประเมินผล ส่งเสริมการเรียนรู้ของผู้เรียนตาม
ตวั ช้ีวดั /ผลการเรยี นรู้ นาไปสกู่ ารวิจัยในชนั้ เรียน
เปน็ แผนการสอนท่ีมงุ่ เน้นใหน้ ักเรยี นได้ใช้ทกั ษะกระบวนการเรยี นรู้ จากการปฏบิ ตั ิจริง
เปน็ แผนการสอนที่ให้นกั เรยี นมีสว่ นร่วมในกจิ กรรมการเรยี นการสอนและการวัดประเมินผล
อนุญาตใหน้ าไปใช้สอนได้

ลงช่ือ...............................................................
(นางอรชร พรศิริ )

หัวหนา้ กลมุ่ สาระการเรียนรู้ศิลปะ

ใบกิจกรรมท่ี๕.๑

ชื่อ – สกลุ ....................................................................................... เลขท.ี่ ............. ชนั้ /หอ้ ง..............
\

ให้นักเรียนบอกช่ือส่วนต่าง ๆ ของขล่ยุ เพียงออในรปู ตามลูกศร

เลาขล่ยุ ดาก รเู ปา่ รปู ากนกแกว้ รูเยอื่ รคู า้ รบู ังคับเสยี ง รรู ้อยเชือก

ใบกจิ กรรม๕.๒

๑.ใหน้ กั เรียนไล่เสยี ง โดตา่ - โดสงู

๒.ใหน้ กั เรยี นเลอื กเปา่ เพลงต่อไปนี้

ยวนเคลา้
- - - - - ซ - ม - - - ร - ด - ม - - - ร - ซ - ม - - - รํ - ดํ - ล
- - - - - ซ - ล - ดํ - รํ - ดํ - มํ - - - - - - - - - มซล - ดํ - รํ
- มรํ ดํ ํ รมํ ํ - รํ - - - ดํ มรํ ดํ ลํ - - - ล - ลลล - รดํ ลํ - ซ - ม
- - ซ ม รดรม - ซ - ล ดซํ ลดํ - ดํ - ล ซมซดํ - ดํ -ล ซมซล

คางคกปากสระ

- - - - ดลํ ลล - ซฟซ - ล - ร - - - - ดลํ ลล - รํ - ดํ - ฟซล
- - - - รรํ ํรรํ ํ - ล - ท - ดํ - รํ - มํ - รํ - ดํ - ท - ซลท - ลลล
- ซฟซ - ฟมฟ - มรม - รดร - - - - ซซซซ - ร - ม - ฟ - ซ
- ล - ซ - ฟ - ม - ดรม - รรร - - - - ซซซซ - ร - ม - ฟ - ซ
- ล - ซ - ฟ - ม - ดรม - รรร

ลาวเสี่ยงเทียน ( ๒ ช้นั )

ทอ่ น ๑ ( - - - - - - - - - ลลล ซลดซํ - - - ฟ - ม - - - ร - ซ - - - ซ)
(-ซ - ม - รมซ - - ดํ รํ มรํ ดํ ลํ - - ดํ ล ซมซล - ดรํ ํมํ - รํ - ด)ํ

ทอ่ น ๒ ( - - - - ลอ้ - -) ซลซม ซรมซ ( - - - - ลอ้ - -) ซลซม รด - ร
( -มํ - รํ - ดํ - มํ - - ดํ รํ มรํ ดํ ลํ - - ดํ ล ซมซล - ดรํ ํมํ - รํ - ด)ํ

? ฟ้อนเง้ียว ( ๒ ช้นั )

- - - - - - - ม - - - - - ซ -ล - - - - - ร - ม - - - - - ซ -ล
- - - - - - - ม - - - - - ซ -ล - - ดํ ล - ซ - ด - - - ร - ม - ซ
- - - - - - - ม - - - - - ซ -ล - - ดํ ล - ซ - ดํ - - - รํ - - - มํ
- - - - ซมํ รํ ดํ ํ - - มํ รํ ดลํ - ดํ ลลลล - มํ - รํ - ดํ - ล - ซ - ล

ใบความรู้ ท่ี ๕

ขลุ่ยเพียงออ เป็นเครอ่ื งดนตรีไทย ประเภทเครอ่ื งเปา่ ชนิดไมม่ ลี นิ้ ทาจากไม้รวกปลอ้ งยาวๆ ด้านหนา้ เจาะรู
เรยี งกนั สาหรับปดิ เปดิ เพือ่ เปลี่ยนเสียง ตรงทีเ่ ป่าไม่มลี ิน้ แต่มีดาก ซึ่งทาดว้ ยไม้อดุ เหลาเป็นท่อนกลมๆยาวประมาณ 2
น้ิว สอดลงไปอดุ ท่ีปากของขลุ่ย แลว้ บากด้านหนง่ึ ของดากเป็นช่องสี่เหลย่ี มเล็กๆ เราเรียกว่า ปากนกแกว้ เพื่อให้ลมส่วน
หนง่ึ ผา่ นเข้าออกทาให้เกิดเสียงขล่ยุ ลมอีกส่วนจะว่งิ เข้าไปปลายขลยุ่ ประกอบกบั นิ้วท่ีปิดเปิดบงั คบั เสียงเกดิ เปน็ เสยี งสูงตา่
ตามต้องการใต้ปากนกแก้วลงมาเจาะ 1 รู เรยี กว่า รูนวิ้ ค้า เวลาเป่าตอ้ งใช้หวั แม่มือคา้ ปดิ เปิดท่รี นู ้ี บางเลาดา้ นขวาเจาะ
เป็นรเู ยอ่ื ปลายเลาขลุ่ยมรี ู 4 รู เจาะตรงกันข้ามแต่เหล่ือมกันเลก็ นอ้ ย ใชส้ าหรับรอ้ ยเชือกแขวนเกบ็ หรือคล้องมือจงึ
เรยี กวา่ รรู อ้ ยเชอื ก รวมขลยุ่ เลาหนึ่งมี 14 รู ดว้ ยกัน

รูปร่างของขลุย่ เมือพิจารณาแล้วจะเปน็ เครอ่ื งดนตรที ่เี ก่าแกท่ ีส่ ดุ ชนดิ หนง่ึ จากหลักฐานท่ีพบขลยุ่ ในหบี ศพภรรยา
เจา้ เมอื งไทยทีร่ ิมฝ่ังแมน่ ้าฮวงเหอ ซ่ึงมีหลกั ฐานจารึกศักราชไว้ไม่ต่ากว่า 2,000 ปี ปัจจุบนั ขลุย่ มรี าคาสูง เน่ืองจากไมร้ วก
ชนดิ ท่ที าขลุย่ มนี ้อยลงและใช้เวลาทามากจึงใชว้ ตั ถุอืน่ มาเจาะรซู ึง่ รวดเรว็ กวา่ เชน่ ไมเ้ นื้อแข็ง ไม้ไผ่ ไมช้ ิงชนั ไม้พยุง
บางคร้งั อาจทาจากท่อพลาสติกแตค่ ุณภาพเสยี งไมด่ เี ทา่ ขล่ยุ ไม้ ขลุ่ยที่มเี สียงไพเราะมากส่วนใหญ่จะเป็นขล่ยุ ผิวไม้แหง้
สนทิ

ขลุย่ ใชเ้ ป่าในวงเคร่ืองสายไทย วงมโหรี และในวงปี่พาทย์ไม้นวม วงป่พี าทย์ดึกดาบรรพ์
การเทียบเสยี งขลุ่ยเพียงออกับระดบั เสยี งดนตรสี ากล เสียงโดของขลยุ่ เพียงออ เทียบได้เท่ากับ เสยี ง ทแี ฟล็ต ใน
ระดับเสียงทางสากล ปัจจุบันไดม้ ีการทาขลุ่ยในลกั ษณะของขลยุ่ เพยี งออ แตท่ าเสยี งให้เทา่ กับระดบั เสียงสากล เรียกว่า
ขลยุ่ ไทยเทยี บเสียงสากล โดยในทางดนตรสี ากลจะเรียกเป็นขลุ่ยไทยหมด จะเอาระดบั เสียงมาเปน็ ตัวแยกขนาดเชน่ ขลุย่
ไทยเทียบเสยี งสากลคีย์ C, ขลุ่ยไทยเทียบเสยี งสากลคีย์ D, ขลุย่ ไทยเทียบเสยี งสากลคีย์Bb, ขลุย่ ไทยเทยี บเสยี งสากลคีย์
G เป็นตน้
เป็นขลยุ่ ขนาดกลางมเี สยี งมาตราฐานใช้เทยี บเสียงดนตรไี ทย ยาวประมาณ ๔๕-๔๘ ซม. โดยเปน็ เครอื่ งดนตรีไทย
ประเภทเครื่องเปา่ ชนิดไม่มลี ้ิน ทาจากไม้รวกปลอ้ งยาวๆ ด้านหนา้ เจาะรเู รยี งกัน สาหรับปดิ เปิดเพื่อเปลยี่ นเสียง ตรงท่ี
เป่าไมม่ ีลนิ้ แตม่ ีดาก ซึง่ ทาด้วยไมอ้ ุดเหลาเปน็ ท่อนกลมๆยาวประมาณ ๒ น้ิว สอดลงไปอุดทีป่ ากของขลยุ่ แลว้ บากดา้ น
หนึง่ ของดากเปน็ ช่องสเ่ี หลีย่ มเลก็ ๆ เราเรียกว่า ปากนกเเก้ว เพื่อใหล้ มส่วนหนง่ึ ผา่ นเข้าออกทาใหเ้ กดิ เสียงขลยุ่ ลม

อกี ส่วนจะวิ่งเข้าไปปลายขลยุ่ ประกอบกับนิว้ ท่ปี ิดเปิดบงั คับเสียงเกิดเป็นเสยี งสงู ต่า
ตามต้องการใตปากนกแกว้ ลงมาเจาะ ๑ รู เรยี กว่า รูนิว้ คา้ เวลาเปา่ ตอ้ งใชห้ วั แมม่ ือค้าปิดเปิดที่รูนี้ บางเลาด้านขวาเจาะ
เปน็ รูเย่อื ปลายเลาขลยุ่ มีรู ๔ รู เจาะตรงกนั ขา้ มแต่ เหล่ือมกนั เล็กนอ้ ย
ใช้สาหรับร้อยเชอื กแขวนเกบ็ หรือคล้องมอื จึงเรียกว่า รูร้อยเชือก รวมขล่ยุ เลาหนึง่ มี ๑๔ รู

รปู รา่ งของขลุ่ยเมือพจิ ารณาแล้วจะเป็นเคร่ืองดนตรีทเ่ี กา่ แก่ที่สดุ ชนิดหนึ่ง จากหลักฐานทีพ่ บขลุย่ ในหีบศพภรรยาเจา้
เมืองไทยท่ีริมฝ่งั แมน่ ้าฮวงเหอ ซง่ึ มีหลกั ฐานจารึกศักราชไว้ไมต่ า่ กวา่ ๒,๐๐๐ ปี ปจั จุบนั ขล่ยุ มรี าคาสงู เนื่องจากไม้รวก
ชนดิ ทท่ี าขลุ่ยมีน้อยลงและใช้เวลาทามากจึงใช้วัตถุอื่นมาเจาะรซู ง่ึ รวดเร็วกว่า เช่น ไมเ้ น้ือแข็ง ไม้ไผ่ ไม้ชิงชนั ไม้พยุง
บางครั้งอาจทาจากท่อพลาสติกแต่คุณภาพเสียงไม่ดเี ท่าขลุ่ยไม้ ขลยุ่ ที่มเี สียงไพเราะมากส่วนใหญ่จะเป็นขลยุ่ ผวิ ไม้แห้ง
สนิท

ขลุ่ยใช้เป่าในวงเคร่ืองสายไทย วงมโหรี และในวงป่ีพาทย์ไมน้ วม วงปี่พาทย์ดึกดาบรรพ์ การเทียบเสยี งขลยุ่ เพียงออ
กับระดบั เสยี งดนตรสี ากล เสียงโดของขลยุ่ เพยี งออ เทยี บได้เทา่ กับ เสยี ง ทีแฟล็ต ในระดบั เสยี งทางสากล ปจั จุบนั ได้มี
การทาขล่ยุ เพยี งออทีม่ รี ะดับเสียงเท่ากับระดับเสียงสากล เรียกว่าขลยุ่ เพยี งออ ออร์แกนบ้าง หรือขลุ่ยกรวดบา้ ง แต่
ในทางดนตรสี ากลจะเรยี กเป็นขลุ่ยไทยหมด จะเอาระดบั เสียงมาเป็นตวั แยกขนาดเช่น ขลุ่ยคยี ์ C, ขลุย่ คยี ์ D, ขลุ่ยคีย์
Bb, ขลุ่ยคีย์ G เป็นตน้ ข

ลุ่ยเพียงออ เป็นเครื่องดนตรีไทย ประเภทเครื่องเป่ าชนิดไม่มีลิ้น ทาํ จากไมร้ วกปลอ้ งยาวๆ ดา้ นหนา้
เจาะรูเรียงกนั สาํ หรับปิ ดเปิ ดเพ่ือเปลี่ยนเสียง ตรงท่ีเป่ าไม่มีลิ้นแต่มีดาก ซ่ึงทาํ ดว้ ยไมอ้ ุดเหลาเป็นท่อน
กลมๆยาวประมาณ ๒ นิ้ว สอดลงไปอุดท่ีปากของขลุ่ย แลว้ บากดา้ นหน่ึงของดากเป็นช่องสี่เหลี่ยมเลก็ ๆ
เราเรียกวา่ ปากนกแกว้ เพ่ือใหล้ มส่วนหน่ึงผา่ นเขา้ ออกทาํ ใหเ้ กิดเสียงขลุ่ยลมอีกส่วนจะวงิ่ เขา้ ไปปลาย
ขลุ่ยประกอบกบั นิ้วท่ีปิ ดเปิ ดบงั คบั เสียงเกิดเป็นเสียงสูงต่าํ ตามตอ้ งการไดป้ ากนกแกว้ ลงมาเจาะ ๑ รู
เรียกวา่ รูนิ้วค้าํ เวลาเป่ าตอ้ งใชห้ วั แม่มือค้าํ ปิ ดเปิ ดท่ีรูน้ี บางเลาดา้ นขวาเจาะเป็นรูเยอื่ ปลายเลาขลุ่ยมีรู ๔ รู
เจาะตรงกนั ขา้ มแต่เหลื่อมกนั เลก็ นอ้ ย ใชส้ าํ หรับร้อยเชือกแขวนเกบ็ หรือคลอ้ งมือจึงเรียกวา่ รูร้อยเชือก
รวมขลุ่ยเลาหน่ึงมี ๑๔ รูดว้ ยกนั

รูปร่างของขลุ่ยเมือพิจารณาแลว้ จะเป็นเครื่องดนตรีที่เก่าแก่ท่ีสุดชนิดหน่ึง จากหลกั ฐานที่พบขลุ่ย
ในหีบศพภรรยาเจา้ เมืองไทยที่ริมฝั่งแม่น้าํ ฮวงเหอ ซ่ึงมีหลกั ฐานจารึกศกั ราชไวไ้ ม่ต่าํ กวา่ ๒,๐๐๐ ปี
ปัจจุบนั ขลุ่ยมีราคาสูง เน่ืองจากไมร้ วกชนิดท่ีทาํ ขลุ่ยมีนอ้ ยลงและใชเ้ วลาทาํ มากจึงใชว้ ตั ถุอื่นมาเจาะรูซ่ึง
รวดเร็วกวา่ เช่น ไมเ้ น้ือแขง็ ไมไ้ ผ่ ไมช้ ิงชนั ไมพ้ ยงุ บางคร้ังอาจทาํ จากท่อพลาสติกแต่คุณภาพเสียงไม่ดี
เท่าขลุ่ยไม้ ขลุ่ยท่ีมีเสียงไพเราะมากส่วนใหญ่จะเป็นขลุ่ยผวิ ไมแ้ หง้ สนิท ขลุ่ยใชเ้ ป่ าในวงเครื่องสาย
ไทย วงมโหรี และในวงป่ี พาทยไ์ มน้ วม วงป่ี พาทยด์ ึกดาํ บรรพ์
การเทยี บเสียงขล่ยุ เพยี งออกบั ระดับเสียงดนตรีสากล

เสียงโดของขลุ่ยเพียงออ เทียบไดเ้ ท่ากบั เสียง ทีแฟลต็ ในระดบั เสียงทางสากล ปัจจุบนั ไดม้ ีการทาํ
ขลุ่ยเพยี งออท่ีมีระดบั เสียงเท่ากบั ระดบั เสียงสากล เรียกวา่ ขลุ่ยเพียงออ ออร์แกนบา้ ง หรือขลุ่ยกรวดบา้ ง
แต่ในทางดนตรีสากลจะเรียกเป็นขลุ่ยไทยหมด จะเอาระดบั เสียงมาเป็นตวั แยกขนาดเช่น ขลุ่ยคีย์ C,
ขลุ่ยคีย์ D, ขลุ่ยคียB์ b, ขลุ่ยคีย์ G เป็นตน้

ส่วนประกอบของขลุ่ยเพียงออ

- เลาขล่ยุ คือ ตวั ขลุ่ย มีขนาดแตกต่างกนั ไปตามชนิดของขลุ่ย มกั นิยมประดิษฐล์ วดลายต่าง ๆ ลง
บนตวั ขลุ่ย
เช่น ลายดอกพกิ ลุ ลายหิน และลายลูกระนาด เป็นตน้ ถา้ เป็นขลุ่ยไมไ้ ผ่ นิยมจะทาํ ลวดลายลงบนเลาขลุ่ย
แต่ถา้
เป็นไมเ้ น้ือแขง็ เช่น ไมช้ ิงชนั ไมพ้ ยงุ ไมง้ ิว้ ดาํ ฯลฯ จะไม่นิยมทาํ ลายลงบนเลาขลุ่ย แต่อาจจะมีการลงรัก
ประกอบ
มุก ประกอบงาแทน

- ดาก คือ ไมอ้ ุดปากขลุ่ย นิยมใชใ้ นไมส้ กั ทอง เหลากลมใหค้ บั แน่นกบั ร่องภายในของปากขลุ่ย
ฝานใหเ้ ป็น
ช่องวา่ ง ลาดเอียงตลอดชิ้นดาก ใหเ้ ป่ าลมผา่ นไปได้

- รูเป่ า เป็นรูสาํ หรับเป่ าลมเขา้ ไป

- รูปากนกแก้ว เป็นรูท่ีเจาะร่องรับลม จากปลายดากภายในขลุ่ย อยดู่ า้ นเดียวกบั รูเป่ า อยสู่ ุดปลาย
ดากพอดี

เป็นรูปส่ีเหลี่ยมผนื ผา้ รูปากนกแกว้ น้ีทาํ ใหเ้ กิดเสียง เทียบไดก้ บั ลิ้นของขลุ่ย
- รูเยื่อ เป็นรูสาํ หรับปิ ดวสั ดุท่ีทาํ ใหเ้ สียงส่นั พริ้ว มกั ใชเ้ ยอ่ื ไมไ้ ผ่ หรือเยอื่ หวั หอมปิ ด อยดู่ า้ น

ขวามือ ในปัจจุบนั

หาขลุ่ยที่มีรูเยอ่ื ไม่ค่อยไดแ้ ลว้

- รูคา้ หรือรูนิว้ คา้ เป็นรูสาํ หรับใหน้ ิ้วหวั แม่มือปิ ด เพอื่ บงั คบั เสียง และประคองเลาขลุ่ยขณะเป่ า
อยดู่ า้ นล่าง

เลาขลุ่ย ต่อจากรูปากนกแกว้ ไปทางปลายเลาขลุ่ย

- รูบงั คบั เสียง เป็นรูท่ีเจาะเรียงอยดู่ า้ นบนของเลาขลุ่ย มีอยู่ ๗ รู ดว้ ยกนั

- รูร้อยเชือก มี ๔ รู หรือ ๒ รูกไ็ ด้ อยทู่ างส่วนปลายของเลาขลุ่ย โดยการเจาะทะลุบน-ล่าง และ
ซา้ ย-ขวา ให้

เยอ้ื งกนั ในแต่ละคู่ ช่างบางคนไดก้ ล่าวไวว้ า่ ความจริงจุดประสงคห์ ลกั ไม่ไดไ้ วร้ ้อยเชือก ท่ีจริง ทาํ
เพือ่ ใหเ้ สียงของขลุ่ยไดท้ ี่นน่ั เอง

วธิ ีเป่ าขล่ยุ เพยี งออ

ใหเ้ ผยอริมฝีปากดา้ นบนและล่างจรดลงบนรูปากเป่ า จดั เลาขลุ่ยใหต้ ้งั ไดม้ ุม
ประมาณ ๔๕ องศา กบั ลาํ ตวั โดยทอดแขนไวข้ า้ งลาํ ตวั พองาม (ไม่กางศอกมากจนเกินไป) เป่ าลมให้
เหมาะสมไม่เบาและแรงจนเกินไป

ท่านั่งเป่ าขล่ยุ เพยี งออ

การเล่นเครื่องดนตรีไทยทุกชนิด นกั ดนตรีตอ้ งสาํ รวมกิริยามารยาทปฏิบตั ิใหเ้ รียบร้อย ให้
ความเคารพต่อครูบาอาจารย์ เครื่องดนตรี ผฟู้ ัง ตลอดจนนกั ดนตรีดว้ ยกนั เอง การนง่ั เป่ าขลุ่ยตอ้ งนง่ั ตวั
ตรงเพ่ือใหล้ มเดินสะดวก ไม่นงั่ กม้ หนา้ ถา้ นง่ั กบั พ้ืนควรนง่ั พบั เพยี บ

วธิ ีจบั ขลุ่ยเพยี งออ

มือบนจบั เลาขลุ่ย ๓ รูดว้ ยนิ้วช้ี นิ้วกลางและนิ้วนาง อยใู่ นลกั ษณะที่พร้อมจะปิ ด-เปิ ดรู
บงั คบั เสียง (ซ่ึงอยดู่ า้ นบนของเลาขลุ่ย) เรียงลงมาตามลาํ ดบั ต้งั แต่รูที่อยบู่ นสุดถึงรูที่สาม นิ้วหวั แม่มือปิ ดรู
ค้าํ ดา้ นหลงั ไว้ พร้อมท้งั ใชน้ ิ้วกอ้ ยประคองดา้ นล่างของเลาขลุ่ยไวม้ ือล่างจบั เลาขลุ่ยส่วนล่าง ๔ รู ดว้ ย
นิ้วช้ี นิ้วนาง นิ้วกลางและนิ้วกอ้ ย เรียงลงมาตามลาํ ดบั นิ้วหวั แม่มือยนั ขลุ่ยดา้ นหลงั จบั เลาขลุ่ยให้
แขนส่วนปลายท้งั ขวาและซา้ ยไดฉ้ ากกบั เลาขลุ่ยพอประมาณโดยกางขอ้ ศอกพองาม

ลกั ษณะการวางนิว้

ลกั ษณะการวางนิ้วของมือซา้ ยและมือขวา ใหว้ างลกั ษณะขวางกบั เลาขลุ่ยโดยนิ้วอยเู่ หนือ
รูบงั คบั เสียงประมาณ ๑ เซนติเมตรและใชน้ ิ้วบริเวณผวิ หนงั ส่วนที่นูนใตป้ ลายนิ้ว เป็นส่วนที่ใชป้ ิ ด-เปิ ดรู
บงั คบั เสียง การวางนิ้วเพื่อปิ ดรูบงั คบั เสียง ตอ้ งพยายามปิ ดรูใหส้ นิท มิฉะน้นั จะทาํ ใหส้ ียงขลุ่ยที่เป่ า
ออกมา ดงั ผดิ เพ้ยี นโดยเฉพาะเสียงโด (ด)เป็นเสียงที่เป่ ายากที่สุด

เทคนคิ ของขลุ่ยเพยี งออ

การที่เราจะเป่ าขลุ่ยใหไ้ พเราะน้นั ยอ่ มมีเทคนิคต่างๆกนั เช่น การเปาใหม้ ีเสียงส่นั เสียงเอ้ือน เสียง
รัว หรือมีเสียงควง ประกอบดว้ ยเป็นตน้ การเป่ าใหไ้ ดเ้ สียงท่ีกล่าวไวน้ ้นั ตอ้ งอาศยั การหมนั่ ฝึ กฝน โดยมี
วธิ ีการหลายอยา่ งดงั น้ี

๑.การเป่ าเสียงส่ัน

ตอ้ งบงั คบั ลมใหอ้ อกมาเป็นช่วงๆ ใหล้ มทยอยออกมาถ่ีๆ หรือห่างๆตามตอ้ งการท่ีจะทาํ
ใหเ้ กิด เสียงคลา้ ยคล่ืนตามอารมณ์ของเพลง

๒.การเป่ าเสียงรัว

หรือการพรมนิ้วทาํ ไดโ้ ดยใชน้ ิ้วเปิ ดปิ ดสลบั กนั ถี่ๆ ใชส้ อดแทรกเพ่อื ใหเ้ พลงเกิดความ
ไพเราะมาก ยงิ่ ข้ึน

๓.การเป่ าเสียงเอ้ือน
คือการใชน้ ิ้วค่อยๆเปิ ดบงั คบั ลมใหเ้ สียงขลุ่ยโรยจากหนกั ไปเบาหรือจากเบาไปหนกั ท่ีเสียง

ใดเสียงหน่ึง

๔.เสียงโหยหวน

หวน ใชล้ มและนิ้วบงั คบั เพ่อื ใหเ้ สียงต่อเน่ืองระหวา่ งสองเสียง เช่นเสียงคู่สาม คู่หา้ ซ่ึงเป็น
เสียงที่มีความ กลมกลืนกนั มากเท่ากบั เสียงโดกบั เสียงซอล เป็นตน้

๕.การหยดุ

หรือ การชะงกั ลม การเป่ าขลุ่ยบางจงั หวะควรมีการหยดุ การเบา การเนน้ เสียงบา้ ง เพ่อื ให้
เพลงเกิด ความไพเราะมากข้ึน

๖.เสียงเลียน

หรือ เสียงควง คือการทาํ เสียงโดยใชน้ ิ้วต่างกนั แต่ไดเ้ สียงเดียวกนั ใชเ้ ม่ือทาํ นองเพลงช่วง
น้นั ยาว ทาํ ไดโ้ ดยการเป่ าเสียงตรงก่อน แลว้ จึงเป่ าเสียงเลียนและกลบั มาเป่ าเสียงตรงเมื่อหมดจงั หวะการ
เป่ าโดยใชเ้ สียงตรงและเสียงเลียนน้ีจะทาํ ใหเ้ พลงเกิดความไพเราะไดอ้ ีกแบบหน่ึง นอกจาก น้ียงั มี
ประโยชนอ์ ยา่ งมากในการเลือกขลุ่ย เพราะขลุ่ยที่ดีเสียงตรงกบั เสียงเลียนตอ้ งเท่ากนั

ประการสุดทา้ ยผฝู้ ึ กหดั ควรหาโอกาสฟังการเด่ียวขลุ่ย หรือเสียงขลุ่ยท่ีบรรเลงในวงดนตรีไทย
จากวทิ ยุ เทป หรืด ซีดี ใหม้ ากๆ แลว้ ใชค้ วามสังเกต จากการฟังจดจาํ เอาแบบอยา่ งมาฝึ กฝนใหเ้ ชี่ยวชาญ
ต่อไป

การรักษาขล่ยุ

ขลุ่ยถา้ ทิง้ ไวน้ าน ๆ จะแหง้ ดากจะหดตวั ลง ทาํ ใหเ้ ป่ าเสียงไม่ใส การที่จะใหข้ ลุ่ยเสียงดีพระยา
ภูมีเสวนิ ไดใ้ ห้
คาํ แนะนาํ วา่ ใหน้ าํ ขลุ่ยแช่น้าํ ผ้งึ ใหท้ ่วมปากนกแกว้ น้าํ ผ้งึ จะช่วยใหข้ ลุ่ยชุ่มอยเู่ สมอและขยายตวั ไม่มีช่อง
ที่ลมจะรั่ว

ได้ หรืออีกวธิ ีหน่ึงทาํ โดย นาํ ขลุ่ยไปแช่ในน้าํ ตาลสดหรือน้าํ ตาลเมาหลาย ๆ วนั จะทาํ ใหเ้ น้ือไดอ้ ยตู่ วั
มอดไม่

รบกวน นอกจากน้ีควรระวงั ดา้ นอ่ืน ๆ คืออยา่ ใหถ้ ูกความร้อนนาน ๆ ไม่ควรเอาไมห้ รือวสั ดุอ่ืนแหยเ่ ขา้
ไปในปากนก

แกว้ เพราะอาจทาํ ใหแ้ ง่ของดากภายในบ่ิน เสียงจะเสียไปไดข้ ลุ่ยเป็นเครื่องดนตรีที่ตอ้ งใชป้ ากเป่ า
โดยตรง ฉะน้นั
การรักษาความสะอาดจึงเป็นเรื่องท่ีสาํ คญั โดยมีวธิ ีการบาํ รุงรักษาดงั น้ี

๑.ก่อนหรือหลงั เป่ าขลุ่ยควรทาํ ความสะอาดโดยการขดั เช็ดทุกคร้ัง แต่หา้ มนาํ ไปลา้ งในอ่าง
น้าํ หรือตาก
แสงแดดโดยตรง เพราะจะทาํ ใหเ้ กิดการยดื หรืดหดตวั ได้ อนั เป็นสาเหตุทาํ ใหเ้ สียงขลุ่ยเปล่ียนไป ควรใช้

แอลกอฮอลเ์ ช็ดเพือ่ ฆ่าเช้ือบริเวณท่ีเป่ าดว้ ย

๒.อยา่ ใชข้ ลุ่ยร่วมกบั ผอู้ ่ืน เพราะอาจเป็นแหล่งแพร่เช้ือได้

๓.อยา่ ใหต้ กหล่น เพราะขลุ่ยน้ีทาํ ดว้ ยไมห้ รือพลาสติกอาจแตกหกั ได้

๔.ถา้ ไม่มีความรู้จริงๆ อยา่ ไปตกแต่งรูขลุ่ยเพราะจะทาํ ใหเ้ สียงเพ้ยี นได้

๕.หลงั การใชค้ วรเกบ็ ใส่ถุงใหเ้ รียบร้อยเพอื่ ป้องกนั แมลงหรือสัตวเ์ ลก็ ๆเขา้ ไปอาศยั

ลาวสวยรวย ( ๒ ช้นั )
ท่อน ๑ - - - - - - - ม - - - ซ - ล - ดํ - - - ล - ซ - ดํ - - - ล - ซ - ม

- - ซ ล ดลํ ซม รมซม รด - ร - - - - - - - - - - - ซ - - ร ม
- - - - - ดํ - ล - ซ - ม รด - ร - - - - ดรมซ - ล - ซ - ร - ม
- ดดํ ดํ ํ รํมํ - รํ - ดํ -ล ดซํ - ล
ทอ่ น ๒ - - - - - - - ม - - - ซ - ล - ดํ - - - รํ มรํ ํดลํ - รํ - ดํ - ล - ซ
- - - ร - - - ม - - - ซ - - - ล - ดดํ ดํ ํ รํมรํ ํดํ - ท - ล ซมซล
( - - - - ลอ้ - -) มมซม ซดรม ( - - - - ลอ้ - - ) ซมลซ - ม - ร
- - - มํ - - - รํ - - - ดํ - - - ล - - - ดํ - - - ล - - - ซ - - - ม
- - ซ ม รดรม - - ล ซ มซ - ล

แบบประเมินองคป์ ระกอบแผนการจดั การเรยี นรู้

วิชา………ศลิ ปะ(ศ22101)....…….................................................................ชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี........2..................................

ภาคเรียนท่ี 1 ปกี ารศกึ ษา 2565 กลมุ่ สาระการเรียนรศู้ ิลปะ.................................................................................................

ผ้สู อน………นายจตรุ งค์........จวนเผ่า……….……………………………………………………………………………………………………………

คาชีแ้ จง โปรดเขียนเครื่องหมาย  ลงในหัวข้อรายการตามท่มี รี ะบใุ นแผนการจดั การเรียนรู้

รายการประเมิน ระดบั การระเมนิ

มี ไมม่ ี

1. มีการวิเคราะห์หลักสูตร มาตรฐานการเรยี นรู้ ตัวชว้ี ดั หรือผลการเรยี นรู้/ ความร/ู้ สาระแกนกลาง/ทกั ษะ /

กระบวนการ/คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค/์ สมรรถนะที่สาคญั ความเชื่อมโยงกนั อยา่ งเหมาะสม

2. มีคาอธิบายรายวิชาและระบจุ านวนตวั ชว้ี ัดที่ประเมนิ /

3. มีการจัดกลมุ่ หรือบรู ณาการตัวชว้ี ัดในหน่วยการเรยี นรู้ /

4. มกี ารกาหนดโครงสรา้ งรายวิชา /

5. มกี ารวเิ คราะหต์ วั ชีว้ ัดเพ่ือกาหนดหลกั ฐานการเรยี นรู้ /

6. มีการกาหนดแผนการประเมนิ ผลรายวชิ า อัตราส่วนคะแนน /

7. มีการออกแบบหนว่ ยการเรียนร้นู า่ สนใจ กะทัดรัด ชดั เจน ครอบคลุมเนอ้ื หาสาระและสมั พันธ์กับมาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ช้วี ัดหรอื ผลการเรยี นรู้ /

สาระสาคัญ/ความคิดรวบยอด สาระการเรยี นรู้ และกจิ กรรมการเรียนรู้

8. กิจกรรมการเรียนรมู้ ีความครอบคลุมในการพัฒนาผ้เู รียนให้มคี วามรู้ ทกั ษะ/กระบวนการ สมรรถนะผเู้ รียนและคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ /

9. กิจกรรมการเรยี นร้มู คี วามเหมาะสมกบั ความสามารถผูเ้ รียนไปสู่การสรา้ งชิ้นงาน/ภาระงาน /

10. มีการบูรณาการการเรยี นรูต้ ามทส่ี ถานศึกษากาหนด ฯลฯ /

11. การประเมนิ ผลตามสภาพจริงและสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ช้วี ดั หรือ /

ผลการเรยี นรู้/กิจกรรมการเรยี นรู้ KPA

12. ประเด็นและเกณฑก์ ารประเมินสามารถสะท้อนคณุ ภาพผเู้ รียนตามมาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชี้วัดหรือผลการเรียนรู้ KPA /

13. สื่อการเรียนรู้ /แหล่งเรียนรู้เหมาะสมกับผเู้ รยี น กบั สถานการณป์ จั จบุ ัน และนาไปประยุกตใ์ ชไ้ ดจ้ ริง /

14. กาหนดเวลาใหเ้ หมาะสมกับกิจกรรมและสามารถนาไปปฏิบตั ิจริง /

รวม

สรุปผล/ ระดบั คุณภาพ 13

เกณฑร์ ะดับคุณภาพ 11 - 14 รายการประเมิน ระดับ ดีมาก
7 - 10 รายการประเมิน ระดับ ดี

ตา่ กวา่ 7 รายการประเมิน ระดบั ปรับปรุง

ขอ้ เสนอแนะ....................................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ…………………….……………………

(นางอรชร พรศิริ )

หัวหน้ากลุ่มสาระฯ/ผูท้ ีไ่ ดร้ บั มอบหมาย

ลงช่ือ................................................
(...................................................................)

งานนเิ ทศการจดั การเรยี นการสอน กลุ่มบรหิ ารวิชาการ

การบรู ณาการแผนการจดั การเรยี นรู้
รายวิชา.ศิลปะ(ศ22101)....ระดับ

ครผู ู้สอน.......นายจตรงค์........จวนเผา่ ......................................................................

หนว่ ยท่ี แผนฯ บูรณาการหลกั บรู ณาการงาน บรู ณาการหลักสตู ร บูรณาการงาน บรู
ลาดบั ท่ี ปรัชญาของ สวนพฤกษศาสตร์ โรงเรยี น ประชาธปิ ไตยใน โครงง
เศรษฐกจิ พอเพยี ง โรงเรยี น
มาตรฐานสากล โรงเรียน

11 - - - -

22 - - - -

33 - - - -

44 - - - -

55 / - - -

หมายเหตุ ให้ทาเครอ่ื งหมาย  ทมี่ กี ารบรู ณาก

ภาคเรียนที่ 1 ปีการศกึ ษา 2565
บช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี...........2...............
..............กลุ่มสาระการเรยี นรู้..........ศลิ ปะ....................................................................

รณาการ บรู ณาการ บรู ณาการ บรู ณาการขา้ ม การบรู ณาการ อืน่ ๆ(ระบุ)
งานฐานวิจยั อาเซียนศึกษา ภูมปิ ญั ญาท้องถิน่ กล่มุ สาระการ วิทยาการ
(RBL)
เรยี นรู้ คานวณ

- - - -/ -

- / - -- -

- - / -- -

- - - /- -

- - - -- -