พธิ สี บื ทอดผปู้ ระกอบพิธีไหวค้ รูดนตรีไทย
และ
มอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
คุณครูบญุ ชว่ ย โสวตั ร
ประธานผปู้ ระกอบพธิ ี
นายณรงค์ฤทธิ์ คงปน่ิ
ผ้รู บั มอบ
ณ พระอโุ บสถ วัดบวรสถานสุทธาวาส (วังหนา้ )
วนั ที่ ๒๖ - ๒๗ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕
กำ�หนดการ
พิธสี บื ทอดผู้ประกอบพธิ ไี หวค้ รดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรไี ทย
ณ พระอุโบสถ วดั บวรสถานสุทธาวาส (วงั หน้า)
วนั พธุ ท่ี ๒๖ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๖๕
เวลา ๐๙.๐๙ น. - บวงสรวงสิ่งศักดส์ิ ิทธิ์เพือ่ ขอเทวานญุ าตประกอบพิธี
เวลา ๑๐.๓๙ น. - สกั การะสง่ิ ศักดิส์ ิทธิ์ภายในเขตพระราชวังบวรสถานมงคล
เวลา ๑๕.๐๐ น. - วงป่พี าทยพ์ ธิ ี บรรเลงเพลงโหมโรงเย็น / พธิ ีสงฆ์
เวลา ๑๖.๐๐ น. - คณุ ครบู ญุ ช่วย โสวตั ร ประธานในพธิ ี
จุดธปู เทียนบชู าพระรตั นตรยั
- พระสงฆ์วดั ดสุ ิดารามวรวหิ าร ๙ รูป เจริญพระพทุ ธมนต์
วนั พฤหัสบดีที่ ๒๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๕
เวลา ๐๗.๑๙ น. - คุณครู , ศษิ ย์ และแขกผมู้ ีเกียรตพิ ร้อมกัน ณ มณฑลพธิ ี
เวลา ๐๗.๓๙ น. - คณุ ครลู ขิ ิต สนุ ทรสุข อดีตผู้อำ�นวยการวิทยาลัยนาฏศลิ ปลพบรุ ี
จุดธปู เทยี นบูชาพระรัตนตรัย
เวลา ๐๘.๐๙ น. - ถวายภตั ตาหาร / เครื่องไทยธรรม แด่พระภกิ ษุสงฆ์ จำ�นวน ๙ รปู
เวลา ๐๙.๐๙ น. - อธิบดีกรมศลิ ปากร
ประธานในพิธจี ดุ ธูปเทยี นบูชาพระรตั นตรัย
- คณุ ครูบญุ ช่วย โสวตั ร
ผ้เู ช่ียวชาญดา้ นดนตรีไทยแห่งจฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั
ประธานผปู้ ระกอบพิธี จดุ เทียนชัย
อ่านโองการไหวค้ รดู นตรีไทย
- วงปพี่ าทย์พธิ ีบรรเลงเพลงหนา้ พาทยต์ ามข้นั ตอนของพธิ ี
- พิธีรบั มอบใหเ้ ปน็ ผอู้ า่ นโองการพธิ ีไหว้ครูดนตรีไทย
- ครอบเพลงหนา้ พาทย์องคพ์ ระพริ าพ
- สง่ ครู / เสรจ็ พิธี
พิธสี บื ทอดผู้ประกอบพธิ ไี หวค้ รดู นตรีไทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
3
บันทกึ แหง่ ความกตัญญู
เมอ่ื ครงั้ งานไหวค้ รขู องวทิ ยาลยั นาฏศลิ ปลพบรุ ี ประจ�ำ ปพี ทุ ธศกั ราช ๒๕๖๕ โดยมี
คุณครูบุญช่วย โสวัตร เป็นประธานผู้ประกอบพิธีไหว้ครูในพิธีน้ัน ท่านมีดำ�ริให้
คุณครูณรงค์ฤทธ์ิ คงปิ่น เข้าพบเพ่ือพูดคุยเรื่องสำ�คัญของการสืบทอดผู้ประกอบพิธีไหว้ครู
ดุริยางค์ไทย สืบต่อจากท่าน เพ่ือสืบสานการศึกษาดนตรีไทยตามความประสงค์ของ
คุณครูบุญช่วย โสวัตร มหามงคลจึงบังเกิดท่ามกลางความปีติยินดีของบรรดาศิษย์ท่ีลพบุรี
กาลนน้ั คณุ ครบู ญุ ชว่ ย โสวตั ร ไดค้ รอบประสทิ ธใิ หเ้ ปน็ ผชู้ ว่ ยผปู้ ระกอบพธิ ไี หวค้ รดู นตรไี ทยและ
ใหต้ ดิ ตามไปสงั เกตการณพ์ ธิ รี บั มอบที่ จงั หวดั สโุ ขทยั ตามล�ำ ดบั จากนนั้ ขา้ พเจา้ ไดร้ บั หนา้ ที่
ในการจดั หาสงิ่ ของมงคลทใ่ี ชใ้ นการประกอบพธิ ใี นครงั้ นี้ เรม่ิ จาก มงคล ปกต�ำ ราไหวค้ รู ผา้ นงุ่
ผ้าห่ม แหวนพริ อด ขนั เงิน และการวางแผนจดั งานพิธี
มงคล ใช้สายสิญจน์ฝ้ายด้ายดิบ โดยใช้สายธุหรำ่�จากเทวรูปพระอิศวรข้ึนเป็น
ปฐมวงขดรอบกำ�กับด้วยพระคาถามงกุฎพระพุทธเจ้า ขดปมพระเจ้าห้าพระองค์เส้นเดียว
โดยไมต่ อ่ สายและน�ำ ให้พระเกจิคณาจารยเ์ มตตาอธิษฐานตลอดพรรษาปี ๒๕๖๕
ปกตำ�รา ใช้แบบตัวอักษร ศรี ท่ีแปลว่า สิริมงคล ผูกลายไทยโดย นายจิรพันธุ์
สัมภาวะผล ประธานสภาวัฒนธรรม ตำ�บลเพ อำ�เภอเมือง จังหวัดระยอง และอาลักษณ์
คัดลายมือตำ�ราไหว้ครูดนตรีไทย โดยนายณัฐดนัย พันธ์ุคง ซึ่งได้รับอนุญาตและรับตำ�รา
ตน้ ฉบบั จากคณุ ครบู ญุ ช่วย โสวัตร
แหวนพริ อด สรา้ งจากผา้ ขาวรดั อกตะโพนพธิ ไี หวค้ รวู งั หนา้ ยาว ๑ วา กวา้ ง ๒ นวิ้
ลงอักขระมหามงคล ๒ ศอก แล้วชุบว่านชุบยาลงรัก ขดเป็นแหวนพิรอดทรงยอดมงกุฎ
แล้วลงรักปดิ ทองผ่านพิธพี ทุ ธาเทวาภเิ ษกจากพระเกจคิ ณาจารย์มาตลอดพรรษาปี ๒๕๖๕
ขันเงิน หนัก ๓๐ บาท ตีมือ บุลาย ๑๒ นักษัตร ส่ังทำ�จากจังหวัดเชียงใหม่
จ�ำ นวน ๒ ใบ เปน็ ขันกำ�นลส�ำ หรบั ผู้ประกอบพิธี ปากขนั กว้าง ๘ น้วิ และผู้รบั มอบปากขนั
กวา้ ง ๗ นิ้ว
โดยเครื่�องประกอบพิิธีีที่�สำคััญในการรัับมอบทั้�งหมดนี้� ได้้รัับพระเมตตาจาก
เจ้้าประคุุณสมเด็็จพระอริิยวงศาคตญาณ สมเด็็จพระสัังฆราช สกลมหาสัังฆปริิณายก
พรมน้้ำพระพุุทธมนต์์เพื่�อความเป็น็ สิิริมิ งคล
พธิ ีสืบทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหว้ครูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรีไทย
4
วันพุธที่ ๒๖ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ เวลา ๐๕.๐๐ น. คณะผู้จัดงาน
เดินทางออกจากจังหวัดลพบุรี และเข้าเฝ้าเจ้าประคุณสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก รับนำ้�พระพุทธมนต์เพ่ือความเป็นสิริมงคล
ในมหามงคลพธิ ใี นครั้งน้ี
พิธสี ืบทอดผปู้ ระกอบพิธไี หวค้ รดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครูดนตรีไทย
5
การด�ำ เนนิ การวางแผนจดั งานในคร้ังนีไ้ ด้รบั ความอนุเคราะห์จาก คณุ ครบู ุญชว่ ย
โสวัตร เป็นปฐมและคอยควบคุมดูแลความเรียบร้อยท้ังหมด ท่ามกลางบรรดาศิษย์ของ
คณุ ครณู รงคฤ์ ทธิ์ คงปน่ิ ทงั้ ศษิ ยเ์ กา่ และศษิ ยป์ จั จบุ นั มกี ารจดั ตง้ั คณะด�ำ เนนิ งานและประชมุ
วางแผนงานกันตามลำ�ดับ และมีดำ�ริจากคณุ ครูบุญชว่ ย โสวตั ร ให้จัดพิธีไหว้ครูและสืบทอด
ผู้ประกอบพิธีไหว้ครูดุริยางค์ไทย ณ พระอุโบสถวัดบวรสถานสุทธาวาส (วังหน้า)
คณะผู้จัดจึงเตรียมประชุมวางแผนงานและติดต่อประสานในการจัดงานตามวันดังกล่าว
โดยได้รบั ความอนเุ คราะห์จากส�ำ นกั ศลิ ปากรท่ี ๓ พระนครศรอี ยุธยา กรมศลิ ปากร ตดิ ต่อ
ประสานงานในการขอความอนุเคราะห์ใช้สถานท่ี สำ�หรับพิธีดังกล่าว ในวันที่ ๒๖–๒๗
ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๕
ในวนั พธุ ท่ี ๒๖ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๖๕ ซง่ึ เปน็ วนั เรมิ่ งานขา้ พเจา้ ในฐานะตวั แทนลกู ศษิ ย์
นำ�พาคณะประกอบพิธีบวงสรวงส่ิงศักด์ิสิทธิ์ภายในพระราชวังบวรสถานมงคล เพ่ือขอ
เทวานุญาตใช้สถานที่ประกอบพิธีและบูชาสักการะส่ิงศักดิ์สิทธิ์ภายในพระราชวัง
บวรสถานมงคล และได้ร่วมกนั จดั ตง้ั มณฑลพธิ ี อัญเชิญศรี ษะเทพเจา้ ๙ องค์ ตะโพนไทย
รปู คุณครมู นตรี ตราโมท และเครื่องสงั เวยบูชาตามคตนิ ิยม (ด�ำ รขิ องคณุ ครูบุญช่วย โสวัตร)
ในพระอโุ บสถวดั บวรสถานสุทธาวาส
จากน้นั เวลา ๑๕.๐๐ น. เสียงเพลงสาธกุ าร ดงั กึกกอ้ งทั่วพระอุโบสถเปน็ สญั ญาณ
แห่งความมงคล โหมโรงเย็นได้เริ่มขึ้นโดยบรรดาศิษย์เป็นผู้บรรเลง ผู้รับมอบและรับครอบ
ตลอดจนผเู้ ข้าร่วมพิธี มาประชมุ กนั ภายในพธิ ี
พิธีสืบทอดผ้ปู ระกอบพิธีไหว้ครูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรไี ทย
6
เวลา ๑๖.๐๐ น. พระคุุณเจ้้าจากพระอารามวััดดุสุ ิิดารามวรวิิหาร เดิินทางมาถึึง
พระอุุโบสถวััดบวรสถานสุุทธาวาส เพื่�อเจริิญพระพุุทธมนต์์ ได้้รัับความเมตตาจากคุุณครูู
บุุญช่่วย โสวััตร เป็็นประธานจุุดเทีียนธููป บููชาพระรััตนตรััย และคุุณครููลำยอง โสวััตร
จุดุ เทียี นทำน้้ำพระพุทุ ธมนต์์
หลังั จากเสร็จ็ พิธิ ีสี งฆ์์ คุณุ ครูบู ุญุ ช่ว่ ย โสวัตั ร ได้ใ้ ห้โ้ อวาทต่อ่ ผู้�บรรเลงและตรวจตรา
ความเรีียบร้้อยของงานและถ่่ายภาพที่�ระลึึก เย็็นนั้�นหลัังจากเสร็็จงานเราไปรัับประทาน
อาหารกันั ที่่�ร้า้ นข้า้ วต้ม้ วัดั บวร เป็น็ บรรยากาศที่่�มีคี วามสุขุ ที่่�สุดุ เสียี งหัวั เราะ รอยยิ้�มของครูู
และศิษิ ย์์ รสชาติขิ องอาหารและความสุขุ สนุกุ สนานของพวกเรา เป็น็ การรวมตัวั กันั มากที่่�สุดุ
เสมืือนว่่าเราเหมาร้้านกัันเลยทีีเดีียว เป็็นภาพแห่่งความสุุขความทรงจำของเราครอบครััว
ดนตรีไี ทยโดยแท้จ้ ริิง ค่่ำคืืนนั้�นเราพักั กัันที่�โรงแรมคุุรุุสภา พัักผ่อ่ นกันั อย่า่ งมีคี วามสุุข
พธิ ีสืบทอดผูป้ ระกอบพธิ ไี หวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรีไทย
7
วันพฤหัสบดีที่ ๒๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๖๕ เวลา ๐๔.๐๐ น. เสยี งปลกุ จากเราสง่
ถึงทุกๆคน เตรียมตัวเดินทางไปสถานที่ เราถึงโบสถ์แล้วช่วยกันตรวจความพร้อมของงาน
จัดสถานท่ี จัดเคร่ืองสังเวย บายศรีต้ังตรงดำ�รงความดีงาม คือสิ่งบ่งบอกถึงเครื่องบูชา
แหง่ ปฐม ท่ีบรรดาศษิ ย์ได้รว่ มแรงรว่ มใจกันจัด เพอื่ บูชาพระคุณครูในครั้งน้ี จากน้ันในเวลา
๐๗.๓๐ น. พระคุณเจ้าได้เดินทางมารับภัตตาหาร พิธีสงฆ์ในช่วงเช้าเป็นไปด้วยความ
ราบรน่ื เราไดก้ ลา่ วค�ำ ถวายสงั ฆทาน ภตั ตาหาร และถวายเปน็ พระบวรราชกศุ ลแดเ่ จา้ นายวงั
หนา้ ทกุ ๆพระองค์ รว่ มถงึ บรู พาจารยด์ า้ นดรุ ยิ างคศลิ ป์ จากนน้ั คณุ ครบู ญุ ชว่ ย โสวตั ร ไดแ้ ตง่
ตัวให้แกศ่ ิษย์ คือคณุ ครณู รงคฤ์ ทธิ์ คงปิ่น เปน็ ภาพแห่งความประทับใจอยา่ งยิง่ ทกุ ข้นั ตอน
นงุ่ ผา้ หม่ ผา้ กลดั เขม็ กลดั คณุ ครทู า่ นเมตตาท�ำ เองทกุ ขนั้ ตอน ซงึ่ เปน็ ภาพทข่ี า้ พเจา้ ประทบั ใจ
อยา่ งยง่ิ หลงั จากเสรจ็ แลว้ คณุ ครณู รงคฤ์ ทธ์ิ คงปนิ่ กม้ ลงกราบทเี่ ทา้ ของคณุ ครบู ญุ ชว่ ย โสวตั ร
เปน็ ทแี่ สดงออกถงึ ความกตญั ญแู หง่ ศษิ ย์ ตน้ แบบของพวกเราทไ่ี ดเ้ ปน็ แนวทางแกข่ วญั ศษิ ย์
พิธีสบื ทอดผปู้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรไี ทย
8
เวลา ๐๙.๐๙ น. อธิบดีกรมศิลปากร มอบหมายให้ นางสาวพยุง วงษ์น้อย
ต�ำ แหนง่ นกั โบราณคดเี ชีย่ วชาญ กองโบราณคดี กรมศิลปากร เปน็ ประธานจดุ ธูปเทยี นบูชา
พระรัตนตรัย ในพิธีสืบทอดผู้ประกอบพิธีไหว้ครูดุริยางค์ไทย โดยคุณครูบุญช่วย โสวัตร
มอบแด่ นายณรงค์ฤทธ์ิ คงป่ิน ณ พระอุโบสถวดั บวรสถานสทุ ธาวาส (วังหน้า)
จากนั้�น คุณุ ครูบู ุญุ ช่ว่ ย โสวัตั ร มอบของที่�ระลึกึ ให้แ้ ก่ผู่้�บริหิ ารในสังั กัดั กรมศิลิ ปากร
และประกอบพิิธีีไหว้้ครููตามลำดัับ บรรยากาศในงานศัักดิ์์�สิิทธิ์�ในทุุกขั้�นตอนของพิิธีี ความ
ตั้�งใจของทุกุ ๆคนและสงบเงียี บ ยิ่�งทำให้้พิธิ ีีเพิ่�มความสง่่างามสมบูรู ณ์แ์ บบยิ่�งขึ้�น เสีียงเพลง
หน้า้ พาทย์์จากบรรดาศิิษย์์จากสำนักั การสังั คีีต กรมศิลิ ปากร และวิิทยาลััยนาฏศิิลปลพบุรุ ีี
สอดประสานเป็น็ อันั หนึ่�งเดียี วกันั ประดุจุ ความมั่�นคงของบรรดาศิษิ ย์ท์ี่�รวมใจกันั บรรเลงบูชู า
พระคุณุ ครูู เมื่�อถึึงเวลาอันั เหมาะสมคุุณครูบู ุญุ ช่ว่ ย โสวัตั ร เรียี กผู้้�รับั มอบเข้า้ มา เสียี งเพลง
ตระประสิทิ ธิิ เป็น็ สัญั ญาณ น้ำ้ ตาแห่ง่ ความปีตี ิบิ ังั เกิดิ หลั่�งล้น้ แก่บ่ รรดาศิษิ ย์์ มหามงคลบังั เกิดิ
แด่่ครูแู ล้ว้ โดยศักั ดิ์�และสิิทธิ์� ชอบแล้้วต้อ้ งตามจารีีตดนตรีไี ทย โดยการถ่่ายทอดของคุณุ ครูู
บุุญช่ว่ ย โสวัตั ร มอบแด่่ นายณรงค์ฤ์ ทธิ์� คงปิ่�น ครููพรมน้้ำเทวมนต์์ จุลุ เจิมิ หน้า้ ผาก และนำ
ใบมะตููมทััดที่่�หููด้า้ นขวา
คุณครูณรงค์ฤทธิ์ คงป่ิน ส่งขันกำ�นลเพื่อขอรับการครอบประสิทธิ หลังจากน้ัน
คณุ ครูบญุ ชว่ ย โสวัตร น�ำ สายมงคลบริกรรมคาถาแลว้ สวมท่ศี รี ษะ เสยี งเพลงรัวดงั กกึ กอ้ ง
ทั่วบริเวณพระอุโบสถบวรสถานสุทธาวาส ครูลูบหลังแล้วส่งตำ�ราไหว้ครูมอบให้รวมท้ัง
แหวนพิรอดมหามงคลและกล่าวอำ�นวยพร “ขอให้มีแต่ความสุขความเจริญ คิดส่ิงใดให้
สมหวงั ความปรารถนาทกุ ประการ” ตอ่ จากนนั้ เปน็ การครอบเพลงหนา้ พาทยอ์ งคพ์ ระพริ าพ
แกน่ ายภทั รพล ผดงุ สุทธ์ิ และนายวีรยทุ ธ นิลทุย้ ตามลำ�ดับ
พิธสี ืบทอดผู้ประกอบพิธีไหว้ครูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครดู นตรไี ทย
9
หลงั จากเสรจ็ สนิ้ กระบวนการครอบเพลงหนา้ พาทย์ ทกุ คนทม่ี ารว่ มงาน เขา้ รบั การ
จลุ เจมิ และประสาทพรจากครูเพ่ือความเปน็ สริ ิมงคล
คำ�ครู “ท่ามกลางเทวสภาเทพอันศักดิ์สิทธิ์แห่งเทวสถานบวรมงคลวังหน้า
การประกอบพิธีไหว้ครูเพื่อสืบทอดผู้ประกอบพิธีไหว้ครู แก่ อาจารย์ณรงค์ฤทธิ์ คงปิ่น
ตำ�แหน่งครูชำ�นาญการ วิทยาลัยนาฏศิลปลพบุรี และผู้รับการครอบเพ่ือสืบสานวิทยาการ
ดนตรไี ทยขน้ั สงู ในวนั น้ี ส�ำ เรจ็ ลงตอ้ งตามจารตี วฒั นธรรมดนตรไี ทยสมบรู ณแ์ ลว้ สทิ ธกิ จิ จงั
สิทธิกัมมงั สิทธิเตโช ชัยโยนิจจงั สิทธลิ าโภ นิรันตะรัง สพั พะสุขขงั ประสิทธเิ ม ประสทิ ธเิ ต
พทุ โธ สวัสดมี ีชยั ธัมโม สวัสดมี ีชัย สงั โฆ สวัสดีมีชยั เชิดแล้วกราวรำ�”
วงปพ่ี าทย์พธิ ขี น้ึ เพลงกราวร�ำ เสียงไชโยดังกกึ ก้องแสดงถงึ ความส�ำ เรจ็ อนั ยิ่งใหญ่
ของบรรดาศษิ ยท์ ตี่ งั้ ใจจดั งานเพอ่ื มทุ ติ าบชู าพระคณุ ครบู ง่ บอกถงึ ความรกั สมคั รสมานสามคั คี
ของครอบครัวดนตรีไทย ท้ายน้ี งานยิ่งใหญ่ท่ีจัดจากดวงใจอันบริสุทธิ์และความต้ังมั่นใน
กตัญญูต่อครูของบรรดาศษิ ย์ทุกๆคน รว่ มดว้ ยช่วยกนั ท้งั แรงกายแรงใจ ทนุ ทรพั ย์ รวบรวม
กันเป็นพลงั งานมดนอ้ ย สรา้ งต�ำ นานและประวัตศิ าสตรต์ อ่ วงการดนตรีไทย
ขอขอบพระคณุ ทกุ ๆทา่ น ท่มี สี ว่ นเก่ยี วข้องทำ�ใหง้ านนสี้ �ำ เร็จลลุ ่วงอยา่ งสงา่ งาม
พธิ สี ืบทอดผปู้ ระกอบพิธีไหวค้ รูดนตรีไทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรีไทย
10
ยี่่�สิบิ เจ็็ดตุลุ า มหามงคล งานกุศุ ล สืบื สาน ดุุริิยางคศิลิ ป์์
ตามขนบ จารีีต ของศิลิ ปิิน ศิิษย์์ทั่�วถิ่�น รวมใจจััด งานพิธิ ีี
พิิธีีสงฆ์์ พิธิ ีีพราหมณ์์ งามงด เกีียรติิยศ โบสถ์ว์ ัังหน้้า สง่่าศรีี
ร้อ้ ยรััก สมััครสมาน สามััคคีี รวมน้้องพี่� หมู่�มวลมิิตร จิติ บููชา
คุณุ ครููบุญุ ช่ว่ ย โสวััตร ดำริจิ ัดั งานสืบื ทอด สูงู สง่่า
เหล่่าผองศิษิ ย์์ จิติ ร่ว่ ม มุทุ ิิตา ด้้วยศรัทั ธา ด้ว้ ยความรักั และภักั ดีี
โองการ ไหว้้ครูู ดนตรีีไทย ครููมอบให้้ สืืบสาน ตามวิถิ ีี
แด่ค่ รููณรงค์ฤ์ ทธิ์� คงปิ่�น ต้น้ แบบดี ี นำชีีวีี มีีคุณุ ค่่า น่า่ นิยิ ม
ครููสร้้างคน สร้้างค่า่ หาแนวทาง สอนและสร้้าง ด้ว้ ยคุณุ ธรรม นำสะสม
การกระทำ เป็น็ คำสอน ก่อ่ นชื่�นชม ขอกราบก้ม้ บูชู า ศรััทธาครูู
จะตราตรึงใจศิษยไ์ ปตราบนานเทา่ นาน
นักเรียนกราบ
ทองธวชั ศรีทอง
พิธสี บื ทอดผ้ปู ระกอบพธิ ีไหวค้ รดู นตรีไทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
11
ประวตั ิประธานผ้ปู ระกอบพธิ ีไหว้ครูดนตรีไทย
คณุ ครบู ุญชว่ ย โสวตั ร
ประวัตั ิิการศึึกษา
พ.ศ. ๒๕๒๔ ศึึกษาศาสตรบััณฑิิต (ดุุริิยางค์์ไทย) วิิทยาลััยนาฏศิิลป กรมศิิลปากร
พ.ศ. ๒๕๓๘ ศิิลปศาสตรมหาบัณั ฑิิต (วัฒั นธรรมศึึกษา)
สถาบันั วิจิ ัยั ภาษาและวัฒั นธรรมเพื่�อพััฒนาชนบท มหาวิทิ ยาลััยมหิดิ ล
พ.ศ. ๒๕๕๗ ศิิลปกรรมศาสตรดุุษฎีีบััณฑิิตกิิตติิมศัักดิ์� (ดนตรีีไทย) มหาวิิทยาลััยรามคำแหง
ประวััติกิ ารรัับราชการ
พ.ศ. ๒๕๑๐ ข้้าราชการนักั เรีียนแผนกดุรุ ิยิ างค์์ไทย กองการสัังคีตี กรมศิิลปากร
พ.ศ. ๒๕๑๒ รัับราชการเป็็นศิลิ ปิินกองการสัังคีีต กรมศิิลปากร
พ.ศ. ๒๕๑๔ โอนย้้ายมารับั ราชการครูวู ิทิ ยาลัยั นาฏศิลิ ป (กรุุงเทพมหานคร)
พ.ศ. ๒๕๒๖ – ๒๕๕๐ รับั ราชการในภาควิชิ าดุุริิยางคศิิลป์์ คณะศิิลปกรรมศาสตร์์
จุุฬาลงกรณ์ม์ หาวิทิ ยาลัยั จนเกษียี ณอายุรุ าชการ
ปัจั จุุบััน ดำรงตำแหน่่งผู้�เชี่�ยวชาญด้า้ นดนตรีไี ทย จุฬุ าลงกรณ์์มหาวิิทยาลััย
พิธีสบื ทอดผ้ปู ระกอบพิธีไหวค้ รดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครดู นตรไี ทย
12
ประวััติกิ ารศึึกษาดนตรีไี ทย
เริ่�มเรียี นดนตรีไี ทยตั้�งแต่ว่ ัยั เด็ก็ จากครูชู ุบุ โสวััตร (บิดิ า) จากนั้�นได้เ้ ข้า้ ศึึกษาวิิชาดนตรีี
เป็็นวิิชาเฉพาะที่่�วิิทยาลััยนาฏศิิลป กรมศิิลปากร ตั้�งแต่่ชั้�นต้้นปีีที่� ๑ โดยมีีครููประสิิทธิ์� ถาวร
เป็็นครููผู้�สอนศึึกษาวิิชาโทด้้านการขัับร้้องกัับครููจิ้�มลิ้�ม กุุลตััณฑ์์, ครููลิ้�นจี่� จารุุจรณ
ครููอุุษา สุุคัันธมาลััย, ครููศรีีนาฏ เสริิมสิิริิ และได้้มีีโอกาสเพิ่�มเติิมความรู้้�ด้้านการขัับร้้องจาก
ครููท้้วม ประสิิทธิิกุุล รวมทั้�งด้้านการพากย์์ เสภา กัับครููประพัันธ์์ สุุคนธชาติิ และครููประเวช
กุุมุุท นอกจากนี้้�ยัังได้้ศึึกษาด้้านเครื่�องสายกัับครููทองดีี สุุจริิตกุุล ขณะที่่�ศึึกษาอยู่�ระดัับชั้�น
กลางปีีที่� ๒ ได้้ศึึกษาความรู้�เพิ่�มเติิมด้้านเครื่�องเป่่ากัับครููเทีียบ คงลายทอง และยัังได้้ศึึกษา
ความรู้�เพิ่�มเติิมในเรื่�องปี่�พาทย์์มอญและนางหงส์์กัับครููโม ปลื้�มปรีีชา ศึึกษาด้้านเครื่�องหนััง
กัับครููมิิ ทรััพย์์เย็็น, ครููพริ้�ง ดนตรีีรส, ครููพริ้�ง กาญจนะผลิิน และครููโองการ กลีีบชื่�น ไปเรีียน
เพิ่�มเติิมทั้�งในด้้านของเพลงเกร็็ด เพลงเรื่�องและเพลงเดี่�ยว ในเครื่�องดนตรีี ระนาดเอก
ระนาดทุ้�ม ฆ้อ้ งวงใหญ่่ กับั ครูสู อนวงฆ้อ้ ง จนมีีความสามารถในวิิชาชีีพ ทั้�งด้้านทักั ษะ ทฤษฎีี และ
การประพันั ธ์เ์ พลงไทย
รางวััลเกียี รติยิ ศ
ได้รับประสิทธิ์ประสาท การเป็นประธานประกอบพิธีไหว้ครูดนตรีไทยจาก ครูมนตรี
ตราโมท ศลิ ปนิ แหง่ ชาติ ผเู้ ชยี่ วชาญดนตรไี ทย ของกรมศลิ ปากร เมอื่ วนั ที่ ๒๕ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๕๓๗
ประกอบพิธีไหว้ครูดนตรีไทยครั้งแรกท่ีวิทยาลัยนาฏศิลป นครศรีธรรมราช เม่ือวันท่ี
๓๑ กรกฎาคม ๒๕๔๐
เข้ารับพระราชทานปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ คณะศิลปกรรมศาสตร์
มหาวทิ ยาลัยรามค�ำ แหง
งานด้้านดนตรีีไทย
* กำ�กับดูแลงานดนตรีไทย วงจุฬาวาทิต สำ�นักบริหารงานศิลปวัฒนธรรม
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* กรรมการจัดการแสดงดนตรีไทยปี่พาทย์ดึกดำ�บรรพ์ เนื่องในวันสถาปนา
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ๒๖ มีนาคม ของทุกปี
* คณะอนุกรรมการติดตามและพัฒนาเกณฑ์มาตรฐานสาขาวิชาดนตรีไทย สำ�นักงาน
คณะกรรมการการอุดมศึกษา
*คณะกรรมการกำ�กับมาตรฐานวิชาชีพคีตศิลป์ไทย(ขับร้อง)ภาควิชาดุริยางคศิลป์
คณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
พิธสี ืบทอดผูป้ ระกอบพธิ ไี หวค้ รูดนตรีไทย
และมอบโองการไหว้ครดู นตรีไทย
13
* คณะกรรมการโครงการจัดแสดงดนตรไี ทย ณ หอแสดงดนตรี อาคารศิลปวัฒนธรรม
* คณะกรรมการโครงการจดั ท�ำ สอ่ื ศลิ ปะ-ดนตรไี ทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั
* คณะกรรมการมลู นธิ ินรศิ รานวุ ัดติวงศ์
งานวจิ ัย
* คณะทำ�งานโครงการค้นคว้าวิจัย เร่ือง ความถ่ีของเสียงดนตรีไทย โดยพระราชดำ�ริ
ในพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัว จุฬาลงกรณม์ หาวทิ ยาลัย พ.ศ. ๒๕๓๗ – ๒๕๔๑
* วิเคราะหเ์ น้อื ท�ำ นองหลักของเพลงแขกมอญบางขนุ พรหม พ.ศ. ๒๕๓๘
* วเิ คราะหท์ มี่ าของเพลงสรรเสรญิ พระบารมี
บทความ
ดนตรีไทยกับสังคมไทย,ดนตรีไทยปริทรรศน์,ท่ีมาของป่ีขลุ่ยเอามือซ้ายขึ้นข้างบน
ดนตรีไทยในจุฬาฯ ช่วง พ.ศ. ๒๕๒๕ ถึงปัจจุบัน,ระบบดนตรีที่ใช้กับการแสดงหนังใหญ่
ผู้อ่านโองการไหว้ครูดนตรีไทย, การปฏิบัติตนของผู้เข้าร่วมพิธีไหว้ครูดนตรีไทย, คุณค่าของ
ดนตรไี ทย คณุ สมบตั ขิ องผบู้ รรเลงในพธิ ไี หวค้ ร,ู การจดั สถานทแ่ี ละเขตปรมิ ณฑลในพธิ ไี หวค้ รดู นตรี
ไทย
ผลงานประพนั ธเ์ พลง
ประเภทเพลงโหมโรง
* เพลงโหมโรงล่องฟา้ เป็นเพลงโหมโรงประจำ�โรงเรยี นจติ รลดา
* เพลงโหมโรงสะมิแล เป็นเพลงโหมโรงประจ�ำ มหาวทิ ยาลัยสงขลานครนิ ทร์ วิทยาเขต
ปตั ตานี
* เพลงโหมโรงการเวกจำ�แลง
ประเภทเพลงทางเปลย่ี น
* เพลงนาคบริพตั ร สองช้นั
* เพลงกาเรยี นทอง สองชนั้
* เพลงเตา่ กินผักบุ้ง
ประเภทเพลงเถา
* เพลงทกั ษณิ สวรรค์ เถา
ประเภทเพลงลา
* เพลงเต่ากินผักบุ้ง สองชั้น (ทางเดีย่ วปใ่ี น)
ประเภทเพลงเรว็
* เพลงเร็วปยิ ะนาฏ
พิธสี ืบทอดผู้ประกอบพิธไี หวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรีไทย
14
ประเภทหนา้ ทบั ได้ประพนั ธห์ นา้ ทบั ใหมข่ ้นึ ๒ หนา้ ทบั คอื
* หน้าทบั สดายง เถา (กลองสองหนา้ )
* หน้าทับเจ้าเซ็น ช้ันเดียวประเภทเพลงเดย่ี ว
ประเภทเพลงเดีย่ ว
* ทางเด่ียวเพลงเชิดจนี สามช้นั ทุกเครอื่ งมอื
* ทางเดยี่ วเพลงสุดสงวน สามชัน้ ทุกเครอ่ื งมือ
* ทางเดี่ยวปี่ใน เพลงพญาโศก สามช้ัน
* ทางเดยี่ วปใ่ี น เพลงสารกิ าชมเดอื น สามชัน้
* ทางเดี่ยวป่ใี น เพลงวเิ วกเวหา สามชนั้
* ทางเด่ียวปใ่ี น เพลงกล่อมนารี สามชัน้
* ทางเดี่ยวขลุย่ เพียงออ เพลงพญาโศก สามช้นั
* ทางเดยี่ วซอสามสาย เพลงบุหลันลอยเลอื่ น สองช้นั
* ทางเดย่ี วจะเข้และซออู้ เพลงต่อยรูป สามช้นั
* ทางเดีย่ วจะเข้ เพลงจีนขิมใหญ่
* ทางเดี่ยวซอดว้ ง เพลงนกขมิ้น สามช้ัน
* ทางเดย่ี วระนาดเอก เพลงนกขมิ้น สามชน้ั
* ทางเดี่ยวระนาดเอก เพลงตน้ เพลงฉิ่ง สามชั้น
* ทางเดี่ยวระนาดเอก เพลงสรรเสรญิ พระบารมี
* ทางเดี่ยวระนาดเอก เพลงพญาโศก เถา
* ทางเดย่ี วระนาดเอก เพลงมลุ ่ง สองชนั้
* ทางเดี่ยวระนาดท้มุ เพลงมุลง่ ชน้ั เดียว
* ทางเดี่ยวฆ้องวงเล็ก เพลงมลุ ง่ ชั้นเดยี ว
อา้ งองิ
- คดั และปรบั จากสจู ิบัตร วงจฬุ าวาทติ เมอ่ื วันเสาร์ท่ี ๓๑ สิงหาคม ๒๕๕๖
- ข้อมูลจากบนั ทกึ ข้อมลู โครงการ ร้อยคนดนตรี ๑๐๐ ปี จุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั
- สูจบิ ัตรพธิ ีไหว้ครดู นตรไี ทย ครั้งท่ี ๑๔ และพิธีรบั มอบให้เป็นผอู้ ่านโองการพิธีไหวค้ รูดนตรีไทย
สถาบนั วจิ ยั ภาษาและวัฒนธรรมเอเชยี มหาวิทยาลยั มหิดล เมอ่ื วนั พฤหัสบดีที่ ๗ กรกฎาคม ๒๕๕๙
- เชิดชู ๖ ครกู ลอง สาขาวิชาดรุ ิยางคศิลปไ์ ทย คณะศิลปกรรมศาสตรแ์ ละส�ำ นักบรหิ ารศลิ ปวัฒนธรรม
จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย วนั ศุกร์ท่ี ๘ กรกฏาคม ๒๕๕๙
พิธสี บื ทอดผู้ประกอบพธิ ไี หวค้ รูดนตรีไทย
และมอบโองการไหว้ครูดนตรไี ทย
15
ประวัตผิ รู้ ับมอบ
คณุ ครูณรงคฤ์ ทธิ์ คงป่ิน
คณุ ครูณรงค์ฤทธิ์ คงปน่ิ เกดิ เมือ่ วนั ที่ ๑๒ ธนั วาคม พ.ศ. ๒๕๐๙ ณ ต�ำ บลเกาะเกร็ด
อำ�เภอปากเกรด็ จงั หวัดนนทบุรี เปน็ บตุ รคนที่ ๑ ของนายสงบ นางสมุ ิตรา คงปิน่ มพี ี่นอ้ ง ๒ คน
คือ นายจิรวัฒน์ คงปน่ิ และนายกนก คงปน่ิ สมรสกับนางวิไลวรรณ์ คงปิน่
ปี พ.ศ. ๒๕๓๔ อปุ สมบท ณ พทั ธสมี า วดั ใหญ่สว่างอารมณ์ จงั หวดั นนทบรุ ี ๑ พรรษา
ปี พ.ศ.๒๕๕๖ ได้รับการรับมอบเป็นผู้ประกอบพิธีไหว้ครูดนตรีไทย (สืบทอดสาย
ดนตรไี ทย) จากคณุ พอ่ สงบ คงปิ่น เนอ่ื งในพธิ ไี หวค้ รดู นตรไี ทย ประจ�ำ ปี ๒๕๕๖
ประวตั ิการศกึ ษา
พ.ศ. ๒๕๑๘ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๓ โรงเรียนศักดิส์ งครามวทิ ยา จงั หวัดนนทบรุ ี
พ.ศ. ๒๕๒๑ ชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๖ โรงเรยี นชลประทานวทิ ยา จงั หวัดนนทบรุ ี
พ.ศ. ๒๕๒๔ ประกาศนยี บตั รนาฏศลิ ป์ชนั้ ต้น วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศลิ ปากร
พ.ศ. ๒๕๒๗ ประกาศนยี บัตรนาฏศลิ ป์ชน้ั กลาง วิทยาลยั นาฏศิลป กรมศิลปากร
พ.ศ. ๒๕๓๑ ปรญิ ญาตรีศลิ ปกรรมศาสตรบัณฑิต ดรุ ยิ างคศลิ ป์ไทย จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั
พ.ศ. ๒๕๔๐ ศิลปศาสตรมหาบัณฑติ ดุริยางคศิลปไ์ ทย จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั
พิธีสืบทอดผูป้ ระกอบพิธไี หว้ครูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรีไทย
16
ประวัตกิ ารทำ�งาน
ปี พ.ศ. ๒๕๓๑ สอบบรรจเุ ขา้ รับราชการทว่ี ิทยาลัยนาฎศิลปลพบุรี กรมศลิ ปากร
ปี พ.ศ. ๒๕๔๘ - ๒๕๔๙ รองผู้อ�ำ นวยการฝา่ ยจดั การศึกษา วทิ ยาลยั นาฎศลิ ปลพบุรี
ปี พ.ศ. ๒๕๕๓ - ๒๕๕๗ รองผ้อู ำ�นวยการฝา่ ยศลิ ปวฒั นธรรม วทิ ยาลัยนาฎศิลปลพบุรี
ปี พ.ศ. ๒๕๖๒-๒๕๖๓ รองผอู้ �ำ นวยการฝา่ ยจดั การศกึ ษาระดบั อดุ มศกึ ษาวทิ ยาลยั นาฎศลิ ปลพบรุ ี
ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ – ๒๕๖๕ รองผอู้ ำ�นวยการฝ่ายบริหาร วิทยาลัยนาฎศิลปลพบรุ ี
ปัจจบุ ัน ด�ำ รงตำ�แหนง่ ครู วิทยฐานะชำ�นาญการ ปฏบิ ตั หิ นา้ ทรี่ องผอู้ ำ�นวยการวิทยาลัย
ประวัติการศกึ ษาดา้ นดนตรีไทย
เรม่ิ ศึกษาดนตรไี ทยเม่อื อายุ ๑๐ ปี ศกึ ษาเคร่อื งดนตรี “ฆอ้ งวงใหญ”่ จากบดิ า ซงึ่ เปน็
หัวหน้าคณะดนตรีไทยในตำ�บลเกาะเกร็ด อำ�เภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี หลังจากศึกษา
จนระดับชน้ั ประถมศึกษาปที ี่ ๖ คุณพอ่ ได้รบั คำ�แนะน�ำ จากคณุ ครกู ติ ติพงษ์ มีปอ้ ม ให้เขา้ ศกึ ษา
ต่อที่วทิ ยาลัยนาฏศลิ ป จากนน้ั ไดศ้ ึกษาเคร่ืองดนตรีไทยในวงป่พี าทย์ประเภทตา่ งๆ ตามล�ำ ดับคอื
ระนาดเอก ระนาดทุ้ม ฆอ้ งวงเล็กและเครอ่ื งก�ำ กับจังหวะหนา้ ทบั โดยศึกษาจากวทิ ยาลยั นาฏศิลป
(กรุงเทพ) ควบคู่ไปกบั การศกึ ษาจากบดิ า
ในขณะที่ศึกษาอยู่ในวิทยาลัยนาฏศิลปนั้น ได้ศึกษาเคร่ืองมือฆ้องวงใหญ่กับ
ครพู รงิ้ กาญจนะผลนิ , ครสู ริ ชิ ยั ชาญ ฟกั จ�ำ รญู , ครบู ญุ ชว่ ยโสวตั ร,ครไู กรฤทธ์ิ กนั เรอื ง, ครบู �ำ รงุ พาทยกลุ
เป็นต้น ต่อมาได้ศกึ ษาการประดษิ ฐ์ทำ�นองของระนาดเอก ระนาดทุม้ และฆ้องวงเลก็ เพิ่มเตมิ จาก
ครูท่ปี ฏบิ ตั หิ น้าทกี่ ารสอนในวทิ ยาลยั นาฏศลิ ป และไดเ้ ลอื กศึกษา “ ป่ีใน ” กับครูบุญช่วย โสวตั ร
นอกจากน้ันคุณพ่อสงบ คงป่ิน ยังให้ไปเรียนดนตรีไทยกับครูสกล แก้วเพ็ญกาศ สำ�นักดนตรีท่ีมี
ชอื่ เสยี งแถวบางใหญ่ ในดา้ นการตรี ะนาดเอก หลงั จากศกึ ษาจบชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๖ คณุ ครปู ระสทิ ธ์ิ
ถาวร (ศิลปนิ แหง่ ชาต)ิ ได้แนะน�ำ ใหไ้ ปศึกษาต่อท่ีคณะศิลปกรรมศาสตร์ จฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เป็นนิสิตรุ่นที่ ๒ ของคณะศิลปกรรมศาสตร์ โดยเลือกเรียนป่ี เหมือนเดิม ซ่ึงในขณะน้ันคุณครู
บุญช่วย โสวัตร ไดย้ ้ายจากวทิ ยาลยั นาฏศิลป ไปปฏบิ ัติหนา้ ท่กี ารสอนอยู่ทคี่ ณะศลิ ปกรรมศาสตร์
ซง่ึ เป็นความโชคดีทีไ่ ดเ้ คยเรียนปก่ี บั คุณครบู ุญชว่ ยมาแล้ว ในขณะทศี่ กึ ษาอยู่ ณ วทิ ยาลัยนาฏศลิ ป
จึงไม่ต้องเร่ิมต้นใหม่ และมีโอกาสเติมเต็มหลายเรื่อง เป็นต้นว่าได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ดนตรีไทย
หลักและวิธีการปฏิบัติเครื่องดนตรีประเภทต่างๆ หลักการบรรเลงในโอกาสต่างๆ การปรับวง
ดนตรไี ทย หลกั การประพนั ธเ์ พลงไทย จากคณุ ครมู นตรี ตราโมท คณุ ครปู ระสทิ ธิ์ ถาวร คณุ ครบู ญุ ชว่ ย
โสวัตร และคุณครูท่านอ่ืนๆ ได้เรียนปี่เพิ่มเติมกับคุณครูป๊ีบ คงลายทอง ศึกษาจังหวะหน้าทับ
ต่างๆจากคุณครูสมพงษ์ โรหิตตาจล และมีคุณครูผู้ใหญ่อีกหลายๆท่านที่มาให้ความรู้ต่างๆ
เกย่ี วกับดนตรไี ทยและขับร้องเพลงไทย เชน่ คณุ ครูศิริ วชิ เวช, คณุ ครูเจรญิ ใจ สนุ ทรวาทนิ เปน็ ต้น
พิธีสบื ทอดผปู้ ระกอบพิธีไหวค้ รดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรีไทย
17
ในช่วงระยะเวลาที่ศึกษาอยู่ช้ันปีที่ ๔ คุณครูณรงค์ฤทธ์ิ ได้มีโอกาสไปฝึกงานที่สำ�นัก
สวัสดิการกรุงเทพมหานคร ได้เรียนรู้เกร็ดความรู้ด้านดนตรีไทยเพ่ิมเติมจากคุณครูต่างๆ เช่น
คุณครูมนเฑียร สมานมิตร เป็นต้น นอกจากนั้นยังได้ศึกษาเพลงมอญเพ่ิมเติมจากคุณครูบุญปลูก
พิสมยั รัตน์ ด้วย
ด้านการครอบและการรับมอบดนตรีไทยนั้น ได้รับการประสิทธิ์ประสาทและครอบ
ดนตรีไทย มาโดยลำ�ดับ ตามข้ันตอนของการศึกษาดนตรีไทย (สาขาวิชาปี่พาทย์) โดยเร่ิมต้น
ต้ังแต่ครอบเพลงสาธุการ เพลงตระโหมโรง โหมโรงกลางวัน หน้าพาทย์ช้ันสูงและรับมอบความ
เป็นครูดนตรีไทยจากครูมนตรี ตราโมท ต่อมาได้รับการครอบเพลงหน้าพาทย์องค์พระพิราพ
จากครูมนตรี ตราโมท ศิลปินแห่งชาติ และผู้เช่ียวชาญของกรมศิลปากร และได้รับการถ่ายทอด
เพลงหน้าพาทย์องค์พระพิราพจากครูจิรัส อาจณรงค์ ศิลปินแห่งชาติ และผู้เช่ียวชาญของ
กรมศลิ ปากร พรอ้ มดว้ ยครูสมพงษ์ นุชพจิ ารณ์ และครูศักดา ค�ำ ศริ ิ
คุณครูณรงค์ฤทธิ์ คงปิ่น ได้กล่าวว่า “การศึกษาเล่าเรียนวิชาดนตรีไทยนั้น ไม่มีวัน
ส้ินสุด ยงั มเี กรด็ ความรู ้ ประวัติศาสตร์ หลักและวิธีการบรรเลงประกอบภารกจิ ต่างๆ ตลอดจน
บทเพลงต่างๆ ท่ีตัวเราเองไม่รู้และจำ�เป็นต้องแสวงหาความรู้น้ันๆตลอดเวลา เพราะฉะนั้นเวลา
สงสัยหรือต้องการจะเรียนรู้สิ่งใดๆ จึงไม่อายที่จะสอบถามผู้รู้หรือคุณครูต่างๆจึงต้องกราบขอโทษ
ทไ่ี ม่ไดเ้ อ่ยนามของท่าน ทีม่ พี ระคุณอยา่ งสูงในการขจดั ขอ้ สงสัยหรอื ข้อท่ไี มร่ ู้ ให้ได้หายสงสยั และ
รู้แจง้ เหน็ จริงไว้ ณ ทีน่ ด้ี ้วย ระลกึ เสมอวา่ ทกุ ท่านเปน็ ครูดนตร ี ที่ทรงคณุ คา่ เป็นอย่างยิ่ง”
ผลงานและความภาคภูมิใจ
* ข้าราชการพลเรือนดเี ดน่ ประจ�ำ ปพี ุทธศกั ราช ๒๕๔๔ วิทยาลยั นาฏศิลปลพบรุ ี
กลุ่มขา้ ราชการ ระดับ ๑ - ๕
* ขา้ ราชการพลเรือนดีเดน่ ประจำ�ปีพทุ ธศกั ราช ๒๕๔๖ วทิ ยาลัยนาฏศิลปลพบุรี
กลุ่มข้าราชการ ระดับ ๖
* ขา้ ราชการพลเรอื นดเี ดน่ ประจำ�ปพี ุทธศกั ราช ๒๕๔๗ วิทยาลัยนาฏศลิ ปลพบรุ ี
กลุ่มข้าราชการ ระดบั ๖ - ๘
* อาจารยพ์ อ่ -อาจารยแ์ มด่ เี ดน่ ตามโครงการอาจารยพ์ อ่ - อาจารยแ์ ม่ ประจ�ำ ปี ๒๕๔๔
วิทยาลยั นาฏศิลปลพบุรี สถาบันบัณฑิตพฒั นศิลป์
ปี ๒๕๕๗ * รางวลั หนง่ึ แสนครดู เี ดน่ ประจ�ำ ปี ๒๕๕๖ รางวลั ยกยอ่ งเชดิ ชเู กยี รติ งานวนั ครู ครง้ั ที่ ๕๘
* รางวลั บุคลากรที่สอนในระดบั ปริญญาตรีดีเดน่ ประจำ�ปงี บประมาณ ๒๕๕๓ / ๒๕๕๔
ของวิทยาลยั นาฏศลิ ปลพบุรี และสถาบนั บัณฑติ พัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม
พิธสี บื ทอดผู้ประกอบพิธไี หว้ครดู นตรีไทย
และมอบโองการไหว้ครูดนตรไี ทย
18
การประพันธ์เพลง – การเรียบเรยี งทำ�นองเพลง
เพลงระบำ�
* ประพันธท์ �ำ นองเพลง ระบ�ำ ปลกู ผัก ให้คณะครโู รงเรียนหนองบง จังหวัดลพบรุ ี
* ประพันธ์ทำ�นองเพลง ระบำ�ดอกพิกุล ให้กับนักเรียนสาขาละครภาควิชานาฏศิลป์ไทย
ระดับชั้นกลางปีท่ี ๓ ในการนำ�เสนอผลงานด้านการสร้างสรรค์ผลงานการแสดงนาฏศิลป์
ไทย ๒๕๕๐
* ประพันธ์ทำ�นองเพลง ระบำ�นาฏสุรางค์นบพระปรางค์สามยอด การเสนอผลงานของ
นกั ศกึ ษาสาขาวิชานาฏศิลปไ์ ทย ระดบั ปรญิ ญาตรีปที ี่ ๔
* ประพันธ์ทำ�นองเพลง ระบำ�อัปสรามาลัยร้อยปราสาทน้อยสีชมพู ให้คณะครู-อาจารย์
โรงเรียนวัดคลองใหญ่ จงั หวดั สระแก้ว
* ประพันธ์ทำ�นองเพลง ระบำ�ข้าวปุ้น ให้กับครูโรงเรียนบ้านหมี่วิทยา จังหวัดลพบุรี
* ประพันธ์ทำ�นองเพลง ระบำ�วัชระบาย ของนักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฎนครราชสีมา
* ประพันธ์ทำ�นองเพลง ระบำ�ขวัญข้าวฟ่อน (เพลงต้นขวัญข้าวฟ่อนและเพลงขวัญข้าว
ฟ่อนชน้ั เดียว)
* ประพันธท์ ำ�นองเพลง ระบ�ำ ทอผา้ ลลี าบา้ นหม่ี
* ประพนั ธท์ ำ�นองเพลง ระบ�ำ เทพสตรศี รีสะคราญ ( เพลงเร็วเทพสตรศี รสี ะคราญ )
* ประพันธ์ทำ�นองเพลงเร็วขวัญเกล้าเมาลีศรีเด็กไทย ในการแสดงชุดระบำ�ขวัญเกล้าเมาลี
ศรีเดก็ ไทย
* ประพันธ์ท�ำ นองเพลงเรว็ เพลินมาลีพทุ ธมณฑล มหาวทิ ยาลยั มหิดล
เรียบเรียงท�ำ นองเพลง
* เรียบเรียงทำ�นองเพลง ฟ้อนกำ�ฟ้า ให้กับนักเรียนสาขาละคร ภาควิชานาฏศิลป์ไทย
ระดับช้ันกลางปีท่ี ๓ ในการนำ�เสนอผลงานด้านการสร้างสรรค์ผลงานการแสดง
นาฏศลิ ปไ์ ทย ๒๕๕๐
* เรียบเรียงทำ�นองเพลง สำ�หรับใช้ประกอบการแสดงชุด ระบำ�อิฐมอญ โรงเรียน
พระนารายณ์
พธิ ีสบื ทอดผู้ประกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครูดนตรีไทย
19
* เรยี บเรยี งทำ�นองเพลง
รำ�ดรุณนาฏอาศิรวาทพระนารายณ์, ระบำ�นาฏยวัฒน์พัสตราภรณ์, ระบำ�เห็ด
โพธิ์เกษตร, ระบำ�นาฏยประดิษฐอ์ ฐิ มอญ, ระบำ�ผกั ตบชวา, ระบำ�จ�ำ ปีสริ ินธร, ระบำ�ทอผา้
โคกลำ�พาน, ระบำ�มะม่วงกวนบ้านยางโทน, ระบ�ำ เก็บหน่อไมไ้ ผห่ วาน, ระบำ�มีนบุรศี รดี รณุ
ระบำ�ดอกแก้ว, ระบำ�เทพสตรีศรีสะคราญ, ระบำ�ภิรมย์ชมขนมไทย, ระบำ�นาฏภิรมย์ชม
ลพบุรี, ระบำ�นกแก้ว, ระบำ�ถั่วทอดของดีศรีสำ�โรง, ระบำ�สี่ภาคสัมพันธ์, ระบำ�ทุ่งทอง
ตะวัน, ระบำ�ดอกทิวลิปคิงส์ภูมิพล, ระบำ�พฤกษาชมพูพันธ์ทิพย์, ระบำ�สักการะพ่อ
พระกาฬ, ระบำ�กล้วยไทย, ระบำ�ขวัญข้าวฟ่อน, ระบำ�ท่าวุ้งบันเทิง, ระบำ�จำ�ปีสิรินธร
ระบำ�สัตตะรุ้งรวี, ระบำ�รักษ์วารีสี่ภาค, ระบำ�มาลัยดอกพิกุล, ระบำ�มะเขือพวง
ระบำ�ภิรมย์ทัศนาบ้านคูเมือง, ระบำ�ลีลาวดีมาลีนาฏ, ระบำ�นาฏภิรมย์ชมอยุธยา
ระบำ�หตั ถกรรมทองเหลอื ง
การบรรจุท�ำ นองเพลง ส�ำ หรบั ชุดการแสดงของบุคคล / หน่วยงานทข่ี อความอนเุ คราะห์
บรรจทุ ำ�นองเพลง ระบ�ำ นบหลวงพอ่ ยอ
บรรจุท�ำ นองเพลง ระบ�ำ ชมพพู นั ธท์ พิ ย์
บรรจุท�ำ นองเพลง ระบำ�บชู าพระเข้ยี วแก้ว
บรรจทุ ำ�นองเพลง ระบ�ำ สกั การะพระพุทธฉาย
บรรจุทำ�นองเพลง ระบ�ำ ค�ำ ขวญั ภญิ โญโพธาราม
บรรจทุ ำ�นองเพลง ระบำ�คุณธรรมหา้ ประการเขาบา้ นแหลม
บรรจทุ �ำ นองเพลง ระบำ�นมัสการพระสมทุ รเจดยี ์
บรรจุท�ำ นองเพลง ระบ�ำ ดรณุ ที ่าช้าง
พธิ ีสืบทอดผปู้ ระกอบพิธีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรไี ทย
20
ประมวลภาพ
พธิ ีสืบทอดผปู้ ระกอบพธิ ีไหว้ครดู นตรีไทยและมอบโองการไหวค้ รูดนตรีไทย
อธบิ ดีกรมศลิ ปากร มอบหมายใหน้ างสาวพยุง วงษ์น้อย นักโบราณคดเี ชีย่ วชาญ
กองโบราณคดี กรมศลิ ปากร เปน็ ประธานจดุ ธูปเทียนบูชาพระรตั นตรัย
คณุ ครลู ิขิต สุนทรสขุ อดีตผอู้ ำ�นวยการวทิ ยาลยั นาฏศลิ ปลพบรุ ี เมตตาเป็นผคู้ วบคุม
วงปพ่ี าทยใ์ นการบรรเลง ประกอบพธิ สี ืบทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รดู ุริยางค์ไทย
โดยคุณครบู ุญชว่ ย โสวตั ร มอบแด่ นายณรงค์ฤทธิ์ คงป่นิ
พธิ ีสบื ทอดผปู้ ระกอบพิธีไหวค้ รดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครดู นตรีไทย
21
พธิ สี บื ทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครูดนตรีไทย
22
พิธสี ืบทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
23
พธิ สี บื ทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครูดนตรีไทย
24
พิธสี ืบทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
25
วงปพี่ าทยส์ ำ�หรับพธิ ีกรรม
วนั พธุ ที่ ๒๖ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๖๕ ( โหมโรงเยน็ / พธิ ีสงฆ์ )
ป่ีใน นายศราวุฒิ จงั หวัดเขต
ระนาดเอก นายสุพัศชา ผดงุ สุทธิ์
ระนาดทุ้ม นายศราวุฒิ เกตยุ า
ฆอ้ งวงใหญ่ นายสุกิตต์ิ ทำ�บุญ
ฆ้องวงเลก็ นายกษดิ ิศ บุญญานสุ นธ์ิ
ตะโพน นายปิยะ แสวงทรพั ย์
กลองทัด นายกติ ตศิ ักด์ิ ทรายเพ็ชร
ฉ่งิ นายชยั วฒั น์ เกรยี งไกรเพ็ชร
วนั พฤหัสบดีที่ ๒๗ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๖๕ ( โหมโรงเชา้ / พิธสี งฆ์ )
ปใี่ น นายพลณศกั ดิ์ ทรพั ย์บางยาง
ระนาดเอก นายสุพัศชา ผดงุ สุทธิ์ / นายภธู ชิ ย์ พ่งึ สัตย์
ระนาดทุม้ นายศราวุฒิ เกตุยา / นายสพุ ศั ชา ผดงุ สทุ ธิ์
ฆ้องวงใหญ่ นายกษิดศิ บุญญานสุ นธิ์
ฆอ้ งวงเลก็ นายชัยวฒั น์ เกรียงไกรเพ็ชร / นายศราวฒุ ิ เกตยุ า
ตะโพน นายปิยะ แสวงทรพั ย์
กลองทัด นายกิตตศิ ักดิ์ ทรายเพ็ชร
ฉง่ิ นายพงษ์ดนัย จติ รสม
บรรเลงเพลงหนา้ พาทย์ส�ำ หรบั พธิ ีไหว้ครู
ปใี น นายพลณศักด์ิ ทรัพยบ์ างยาง
ระนาดเอก นายสุพัศชา ผดงุ สทุ ธ์ิ
ระนาดทมุ้ นายสรุ สทิ ธิ์ เขาสถติ ย์
ฆอ้ งวงใหญ่ นายกิติศักดิ์ เขาสถติ ย์
ฆ้องวงเล็ก นายถาวร ภาสดา
ตะโพน นายปิยะ แสวงทรพั ย์
กลองทัด นายประสงค์ จนั ทพนั ธุ์
ฉิ่ง นายภธู ิชย์ พึ่งสตั ย์
พิธีสบื ทอดผู้ประกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
26
สาธุสะ เทวสภา
สาธุ สาธุสะ เทวสภา เชญิ ลงมา เป็นพยาน สถานน้ี
มหาฤกษ์ มหากาล งานพธิ ี เบิกเภรี ประโคม ประเลงร�ำ
พธิ กี รรม สบื ทอด มอบโองการ อ่าโอฬาร งดงาม อารามล�้ำ
บรู พาจารย์ เบกิ ทาง สร้างทำ� แนะช้นี ำ� ตามขนบ จารตี กาล
ประสทิ ธิ ประสิทธผ์ิ ล เทพมนตห์ ลงั่ สนั่นดงั กระแจะเจิม เรม่ิ สืบสาน
ดรุ ยิ ะ วันทนา สาธุการ ฟา้ ประทาน สมบูรณ์ พูนสขุ เทอญ
พลณศักด์ิ ทรัพย์บางยาง
อาลักษณ์คดั ลายมอื ต�ำ ราไหว้ครูดนตรีไทย
กระผมเป็นลกู ศษิ ย์ของคณุ ครูณรงค์ฤทธ์ิ คงปน่ิ อีกหน่ึงคน ทไี่ ดร้ �่ำ เรียนวิชาป่ใี น
จากคุณครูณรงค์ฤทธิ์ คงปิ่น ต้ังแต่ขึ้นชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี ๔ จนสำ�เร็จการศึกษาในระดับ
ช้ันปริญญาตรี ตลอดระยะเวลาท่ีกระผมได้เรียนกับครู ท�ำ ให้ผมรับรู้ได้ว่าคุณครูณรงค์ฤทธ์ิ
คงป่ิน เป็นครูผู้มีความเมตตาอย่างแท้จริง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใดๆก็ตาม หากครูท่านเห็นว่า
เหมาะ สมควรแล้ว ท่านยินดีส่งเสริมและสนับสนุนนักเรียนนักศึกษาอย่างเต็มท่ี อีกท้ังยัง
ถ่ายทอดวิชาความรู้ทางด้านดนตรีให้ลูกศิษย์โดยไม่มีการปิดบัง การท่ีคุณครูณรงค์ฤทธ์ิ
คงปน่ิ ได้รับมอบตำ�รา (โองการไหว้ครดู ุรยิ างคไ์ ทย) ในครง้ั น้ี ตวั กระผมเองรสู้ กึ เป็นเกียรติ
อยา่ งยง่ิ ทไี่ ดร้ บั โอกาสท�ำ หนา้ ทเี่ ปน็ ผคู้ ดั ต�ำ รา นบั วา่ หาโอกาสทเ่ี ปน็ มหามงคลแบบนใ้ี นชวี ติ
ได้ยากย่ิงนัก และการที่กระผมจะทดแทนพระคุณครูได้น้ันนอกจากต้ังใจเรียนแล้วก็เห็นจะ
เปน็ การคดั ตำ�ราเลม่ น้ี เพอ่ื เป็นการตอบแทนพระคุณครทู ่ที า่ นได้อบรมสั่งสอนมา กระผมจึง
ตั้งใจทำ�หน้าท่ี แด่คุณครณู รงคฤ์ ทธิ์ คงปนิ่ ที่เคารพอยา่ งสงู ครบั
ณฐั ดนัย พันธ์คุ ง
พิธสี บื ทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครดู นตรไี ทย
27
การถา่ ยทอดองคค์ วามรู้จากรุ่นสู่รนุ่
ข้าพเจา้ คอื หนึ่งในศิษยท์ ่ีไดร้ บั ความเมตตา อบรมสั่งสอนและไดร้ ับการถา่ ยทอด
องค์ความรู้ด้านดนตรีไทยจากคุณครูณรงค์ฤทธ์ิ คงป่ิน อีกทั้งวิชาชีวิต แนวความคิด
คติการใช้ชวี ิต การครองเรือน ครูเปน็ ผูม้ อบโอกาสและสง่ิ ดๆี ให้ขา้ พเจา้ เสมอ เม่ือได้รับข่าว
อันเป็นมงคลท่ีครูได้รับประสาทให้เป็นผู้ประกอบพิธีน้ัน ข้าพเจ้าได้รับมอบหมายหน้าท่ีอัน
สำ�คัญให้เป็นผู้บรรเลงในตำ�แหน่งระนาดเอก ในงานนี้ข้าพเจ้ารู้สึกดีใจและภูมิใจท่ีได้รับ
มอบหมายในคร้ังน้ี จึงเตรียมความพร้อมทั้งสุขภาพกายและกำ�ลังใจ ท่ีจะบรรเลงในคร้ังนี้
ให้ดีที่สุด ไล่ระนาดและทบทวนเพลงหน้าพาทย์ท่ีจะใช้บรรเลงประกอบพิธีในคร้ังนี้อย่าง
เตม็ ความสามารถท่จี ะเป็นการแสดงออกถงึ ความกตัญญูต่อคุณครูเนือ่ งในโอกาสส�ำ คญั นี้
ความดีใจอีกประการหนึ่ง คือบุตรชายของข้าพเจ้านายภัทรพล ผดุงสุทธิ์
ได้รับความเมตตาจากคุณครูบุญช่วย โสวัตร ครอบหน้าพาทย์เพลงองค์พระพิราพ ถือว่า
เป็นเกียรติและความภาคภูมิใจในชีวิตของนักดนตรี ต้องขอกราบขอบพระคุณในความ
เมตตาของคุณครูไว้ด้วยความเคารพอย่างสูง บรรยากาศในการบรรเลงหน้าพาทย์ในครั้ง
น้ันมีความพิเศษท่ีข้าพเจ้าประทับใจคือ ได้ร่วมบรรเลงกับรุ่นน้องจากสำ�นักการสังคีต
กรมศิลปากร และบรรดาศิษย์รุ่นน้องอีกหลายท่าน เรามีความพร้อม ความรักสมัครสมาน
สามัคคี ในงานครง้ั นี้ถอื วา่ เปน็ การบรรเลงเพ่ือมุทิตาบูชาครอู ย่างแท้จรงิ จากใจศษิ ย์
สุพัศชา ผดงุ สทุ ธิ์
พิธีสืบทอดผูป้ ระกอบพิธีไหว้ครดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครดู นตรไี ทย
28
เกินกว่าศรทั ธา ดว้ ยวาจาของครู
ชว่ งชวี ิตท่ไี ดศ้ ึกษาดนตรี ดงั กับไดช้ มภาพยนตร์เรอ่ื งโหมโรงอยตู่ ลอดเวลา ด้วยค�ำ กลา่ ว
วา่ “เมอ่ื เอ็งเข้าใจในดนตรี เอง็ จะได้เห็นในส่ิงที่ไม่เคยเห็น ได้ไปในท่ี ทีไ่ มเ่ คยไป และได้รูส้ ึกถึงสง่ิ
ทเี่ ป็นทิพย์” และกเ็ ปน็ เช่นนน้ั ทกุ ประการ การไดเ้ หน็ ได้ไป ได้รับรู้ถงึ ความเปน็ ดนตรี ดว้ ยเพราะ
คุณครณู รงค์ฤทธ์ิ คงปิน่ เป็นผู้อยเู่ บ้ืองหลังโอกาสนนั้ ๆ และคอยสงั่ สอนลกู ศษิ ย์ทุกคนเสมอมา
“ตียังไงนะ” ขณะน้ันผมและเพื่อนได้ฝึกซ้อมเพลงกันอยู่ (จำ�ไม่ได้ว่าเพลงอะไร)
ในหอ้ งเรยี นป่ีพาทย์ชนั้ มัธยมศึกษาปที ่ี ๒ ในวรรคนนั้ มลี กั ษณะการบรรเลง คอื สะบดั ลง โดยจะ
ต้องแบ่งมือใช้ในการสะบัด มือขวา ๑ คร้ัง และมือซ้าย ๒ ครั้ง แต่ในตอนน้ันผมใช้มือสลับกัน
ซึ่งผมแบ่งการใช้มือผิด ในขณะท่ีไม่ทันได้ต้ังตัว ประตูห้องเปิดและมีคนชะโงกหน้าเข้ามาในห้อง
ท�ำ ให้พวกผมตกใจ และขวญั เสียเล็กนอ้ ย เพราะเปน็ ใบหน้าของคณุ ครณู รงค์ฤทธ์ิท่ีชุ่มไปดว้ ยเหงอ่ื
คณุ ครสู บสายตากบั ทกุ คนในหอ้ ง พรอ้ มถามวา่ “เมอ่ื กี้ ตยี งั ไงนะ” ทกุ คนตา่ งมองหนา้ กนั และสงสยั
วา่ ตผี ดิ ในตรงไหน เพราะท�ำ นองเพลงกถ็ กู ตอ้ ง แตต่ วั ผมเองกร็ ตู้ วั อยแู่ ลว้ วา่ ใชม้ อื ผดิ แตไ่ มไ่ ดค้ ดิ ถงึ
เรอื่ งนเ้ี ลย คดิ เพยี งวา่ ตเี พลงผดิ ท�ำ นองแน่ ๆ มนึ งงกนั อยคู่ รหู่ นงึ่ ครกู เ็ ฉลยวา่ ลองสะบดั ใหด้ หู นอ่ ย
เทา่ นนั้ แหละ รอ้ งออ๋ ในใจดงั ๆ พรอ้ มตใี หค้ รดู ทู นั ที ซง่ึ ในครง้ั นพี้ วกเรากต็ ไี ดถ้ กู ตอ้ ง จากนนั้ ครกู ป็ ดิ
ประตูห้องแลว้ เดนิ จากไป ปล่อยให้ความสงสัยอยกู่ บั นกั เรียนในห้องว่า คุณครรู ไู้ ดย้ งั ไง ว่าใช้มือผดิ
“มีเงนิ อยู่ ๑๐๐” คำ�สอนเปรยี บเปรยกับเพลงท่เี คยตอ่ ไปแลว้ ของคณุ ครทู ี่หลายๆ รุน่ จะถกู สอน
เหมือนกัน คือ เพลงท่ีเคยต่อไปแล้ว เราจะต้องซ้อมให้แม่น จำ�ให้ขึ้นใจ และเตรียมไว้ให้สามารถ
ดึงเอาออกมาใช้ได้ตลอดเวลาท่ีต้องการ คุณครูมักกล่าวด้วยใบหน้าที่อมย้ิมนิดๆ ว่า มีเงินอยู่
๑๐๐ บาท เราจะไปซอื้ ของทตี่ ลาด ซงึ่ รอู้ ยแู่ ลว้ วา่ จะตอ้ งไปซอ้ื อะไร แตห่ ากเราไปเจอของทตี่ อ้ งการ
จะซื้อนอกเหนือจากที่เตรียมไว้ เราก็ไม่สามารถซื้อมันได้ เพราะเงินไม่พอและก็อาจจะเสียโอกาส
ไป และของน้นั อาจจะมแี ค่วนั น้ันวนั เดียวกไ็ ด้ ในตอนน้ันทสี่ ติและปัญญายังไม่ไดพ้ ฒั นา เมื่อไดฟ้ ัง
ค�ำ สอนของครู กร็ สู้ กึ ข�ำ ขนั ตลกกนั ไป ซ�ำ้ แอบพดู หยอกลอ้ กบั เพอ่ื นวา่ ท�ำ ไมไมโ่ นน่ นน่ี นั่ และเวลาก็
ผา่ นเลยไป จนถงึ วนั ทเ่ี ขา้ ใจค�ำ สอนของครวู า่ ครรู กั และหวงั ดกี บั ลกู ศษิ ยท์ กุ คนเพยี งใด ทกุ วนั น้ี ผม
บอกกบั ตวั เองวา่ เราโชคดแี ละมบี ญุ ทไี่ ดพ้ บกบั คณุ ครู ไดเ้ ปน็ ลกู ศษิ ยข์ องคณุ ครู ไมม่ คี รกู ค็ งไมม่ ศี ษิ ย์
ในวันน้ีจริงๆ และนี่เป็นหนึ่งในทั้งหมดของประสบการณ์และความรู้สึกท่ีผมขอเลือกกล่าวไว้
เมื่อท่านใดเข้ามาอ่าน จะได้รับรู้ถึงความเป็นครูท่ีไม่ได้ทำ�หน้าท่ีสอนเพียงอย่างเดียวของ
คุณครูณรงคฤ์ ทธ์ิ คงปิ่น เพราะ “คุณครูคอื พ่อ คณุ ครูคือพระคมั ภีร์ คุณครูคือรม่ ไมใ้ หญ่ คุณครูคือ
ปะ๊ ป๋า และคณุ ครคู อื ศนู ยร์ วมจิตใจของลกู ศิษย์ทกุ คน”
จกั รี รุททองจนั ทร์
พธิ ีสบื ทอดผปู้ ระกอบพธิ ไี หว้ครูดนตรีไทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรีไทย
29
สมเกยี รติ สมศักดศิ์ รี สมบารมีคุณครณู รงคฤ์ ทธิ์
เหลา่ ศิษยานุศิษย์ “ครอบครวั ดนตรีไทย” ครูณรงคฤ์ ทธิ์ คงปิน่ ซ่ึงเป็นร่มโพธ์ใิ หญข่ อง
พวกเราชาววิทยาลัยนาฏศิลปลพบุรี ทุกคนล้วนมีความปล้ืมปีติยินดีอย่างสูงยิ่ง ที่ได้ทราบข่าว
อันเป็นมหามิ่งมงคล คือพิธสี บื ทอดผ้ปู ระกอบพิธีดนตรไี ทย โดยสว่ นตัวขา้ พเจา้ ไดร้ ับการถา่ ยทอด
วิชาความรู้ด้านดนตรีไทยกับท่านซึ่งได้นำ�องค์ความรู้ต่างๆ มาปรับใช้ในการการเรียนการสอน
อกี ประการคอื หลกั การท�ำ งานทที่ า่ นไดว้ างแนวทางเปน็ รอ่ งรอยแหง่ การศกึ ษา การท�ำ งานเปน็ ระบบ
ระเบยี บแบบแผน โดยยดึ ถอื หลกั ความสามคั คี รว่ มแรงรว่ มใจ จนงานตา่ งๆ ส�ำ เรจ็ ลลุ ว่ งไดด้ งั ประสงค์
ข้าพเจ้ามีความภูมิใจในฐานะศิษย์ถือว่าเป็นพิธีกรรมอันศักด์ิสิทธ์ิ ซึ่งเป็นการต่อยอดรักษาไว้ซึ่ง
การเรยี นการสอนดา้ นดนตรไี ทยที่สูงสุดในดา้ นพิธีกรรม คงไว้ตามจารีตอยา่ งงดงาม ของนกั ดนตรี
ไทยโดยทั่วไป ดงั ประสงค์จะกล่าว คอื
สมเกียรตยิ ศ ตอ่ วงศต์ ระกลู บดิ ามารดา ครูอาจารย์และเหลา่ ศิษย์
สมศกั ดศ์ิ รี สถานที่ พธิ กี รรมตา่ งๆ
สมบารมี คือคุณครณู รงคฤ์ ทธิ์ ผ้สู รา้ งสรรค์ความสมบรู ณ์ดา้ นดนตรี
ใหแ้ ด่พวกเราครอบครวั ดนตรไี ทย
แด่คุณครู
ประสงค์ จันทพนั ธุ์
พธิ ีสืบทอดผูป้ ระกอบพิธไี หว้ครดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครดู นตรีไทย
30
จากลกู ศิษย์ทเี่ ปน็ ครู..ถงึ ครูของลกู ศษิ ย์
คำ�ว่า “ครู” เป็นช่ือเรียกอาชีพหนึ่งท่ีมีหน้าที่มอบความรู้ให้แก่ศิษย์ แต่ถ้าเรา
มองให้ลึกลงไปถึงความหมายระหว่างบรรทัดที่ซ่อนอยู่ อาชีพ “ครู หรือ คุรุ” ที่แปลว่า
หนัก ภาระหน้าท่ีของครู จึงเป็นภาระที่หนัก เพราะการสร้างคนให้เป็นคนโดยสมบูรณ์
นั้น จึงมิใช่เป็นเพียงการสอนหนังสือให้อ่านออกเขียนได้ และมีความรอบรู้เท่านั้น แต่เป็น
ภาระความรบั ผดิ ชอบทผ่ี กู พนั ดว้ ยจติ วญิ ญาณอยา่ งตอ่ เนอ่ื งทต่ี อ้ งอาศยั ความเพยี รพยายาม
วิริยะ อุตสาหะ อย่างเสมอต้นเสมอปลาย สำ�หรับการท่องโลกบนเรือจ้างลำ�ท่ีชื่อว่า
“คณุ ครูณรงคฤ์ ทธ์ิ คงปิ่น” ผมข้นึ เรือลำ�นม้ี า ๒๕ ปีแล้วครบั และจะเป็นเรอื ล�ำ โปรดของผม
ตลอดไป จากวันน้ันที่ผมเขลาเป็นเด็กที่เพิ่งจะหัดเดินบนเส้นทางดนตรีไทยสายนี้ เรือจ้าง
ลำ�น้ีท้ังพาย ทั้งถ่อ จนบัดนี้ท่ีผมได้พบคําตอบแห่งปัญญาบนหนทางแห่งการศึกษา ทำ�ให้
ผมไดผ้ า่ นพบกบั สิง่ ทใี่ จของผมต้องจดจาํ มิลมื เลือน “เพราะมีคุณครคู นนั้น จงึ มีผมในวันน้ี”
ถ้าจะต้องกล่าวความประทับใจและขอบคุณครูณรงค์ฤทธิ์ คงปิ่น ให้ผมน่ังพิมพ์
ทั้งวันก็บรรยายไม่หมด แต่ส่ิงที่ผมอยากกล่าวกับครูมากท่ีสุดคือคำ�ว่า “ขอบพระคุณครู”
ที่สร้างให้เด็กไร้เดียงสาอยา่ งผมคนนี้ ให้เปน็ ผู้เปน็ คน บ่มเพาะ อบรม สัง่ สอน ทัง้ ความรใู้ น
ห้องเรียนและนอกห้องเรียน จนผมได้ความรู้มาหล่อเลี้ยงชีวิตจนถึงทุกวันนี้ วันนี้ผมเข้าใจ
แล้วว่าการเป็นครูนั้นไม่ง่าย แต่การเป็นครูที่ดีแบบครูน้ันมันก็ไม่ยาก เพราะผมเป็นครู
จากหัวใจเหมือนท่ีครเู ปน็
อรรถวัฒน์ สบายกาญจน์
พธิ สี บื ทอดผู้ประกอบพธิ ไี หวค้ รดู นตรีไทย
และมอบโองการไหว้ครดู นตรีไทย
3 1
ทสี่ ุดในชีวิต ศษิ ย์ของศิษย์คุณครบู ญุ ช่วย
ขา้ พเจ้าทัง้ สอง ลูกศษิ ย์คณุ ครณู รงคฤ์ ทธ์ิ คงป่นิ เปน็ ผู้ท่ีไดร้ ับความเมตตาในการ
ครอบหนา้ พาทย์องคพ์ ระพริ าพจากคณุ ครูบุญชว่ ย โสวตั ร นับเป็นมหามงคลบารมีแหง่ ชวี ิต
อย่างย่ิง ตามจารีตขนบท่ีครูบาอาจารย์ยึดถือปฏิบัติสืบทอดกันมา การท่ีจะได้รับโอกาส
ในคร้ังนี้หาได้ยากเหลือคณา เพราะด้วยกระบวนการของการครอบหน้าพาทย์องค์พระ
พิราพในทุกครั้งท่ีผ่านมานั้นมีข้อจำ�กัดตามธรรมเนียมที่สำ�คัญทุกข้ันตอน ไม่สามารถขาด
องค์ประกอบใดๆไปได้เลย เช่น เรื่องของการบวชเรียน ท่ีถือว่าเป็นข้อจำ�กัดสำ�คัญ อีกทั้ง
ข้อบ่งชี้ถึง คุณวุฒิ วัยวุฒิ ว่าเราสมควรหรือไม่ มีใจอันเป็นผู้รักอุดมการณ์ มีจิตสาธารณะ
ต้งั มน่ั สืบสาน มคี วามอดทนหมนั่ เพยี ร ท้งั ฝีมือในเรอื่ งของเพลงการนนั้ จ�ำ เป็นต้องมีความ
แม่นยำ� ท้ังน้ีนั้นจะอยู่ในดุลพินิจของ ครูผู้จะประสิทธิ์ประสาทวิชาให้ทั้งสิ้น และข้าพเจ้า
ทั้งสองได้รับโอกาสจากคุณครูบุญช่วย โสวัตร จึงเข้าสู่กระบวนการ การเตรียมตนก่อนถึง
วันพิธี เร่ิมจากการสมาทานศีลเพื่อประพฤติตนให้อยู่ในการละเว้นจากการก่อกรรมทั้ง ๕
ประการ จำ�นวน ๗ วัน เชา้ ตน่ื ใส่บาตรอุทิศกุศลแด่ครูบาอาจารย์ ใชช้ ีวติ ดว้ ยจติ ภาวนาถึง
แต่เรื่องพิธี ก่อนนอนก็สวดมนต์ภาวนาแผ่เมตตาให้สรรพสัตว์ทั้งหลายในสากล พยายาม
คิด พูด ทำ� ในส่ิงท่ีดีเท่านั้น ควบคู่ไปกับการวางแผนจัดเตรียมงานโดยคุณครู
ทองธวัช ศรีทอง เป็นผู้นำ�ศิษย์ดำ�เนินการประชุมวางแผนงาน ตามความสามารถของลูก
ศษิ ย์ทมี่ จี ิตคดิ ช่วยเปน็ หนึง่ เดยี วกนั มาร่วมดว้ ยชว่ ยกัน จนเกิดงานครง้ั นขี้ นึ้ มาได้
พิธีสืบทอดผ้ปู ระกอบพิธไี หว้ครูดนตรีไทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรีไทย
3 2
ในวันแรกของงาน (วันสุกดิบ) ลูกศิษย์ทุกคนได้มารวมตัวกันอยู่ท่ีพระราชวัง
บวรสถานมงคลแล้ว เหตุการณ์ท่ีได้ปลุกหัวใจของข้าพเจ้าทั้งสองให้ตื่นเต้นตั้งแต่ช่วงเช้า
ก็คือ การเข้าเฝ้าเจ้าประคุณสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหา
สังฆปริณายก ทรงพระเมตตาประทานนำ้�พระพุทธมนต์ นับว่าเป็นมหามงคลแรกของการ
เร่ิมพิธี จากนั้น คุณครูณรงค์ฤทธิ์ คงปิ่น จึงนำ�พาข้าพเจ้าทั้งสองสักการะส่ิงศักด์ิสิทธิ์ใน
บริเวณพระราชวังบวรสถานมงคล ทำ�การน้ีเรียบร้อย จึงเดินขึ้นพระอุโบสถวัดบวรสถาน
สุทธาวาส เหตุการณ์ต่อไปน้ี ทำ�ให้ข้าพเจ้ารู้สึกถึงบารมีของครูบาอาจารย์เพ่ิมทวีเข้าไป
เม่ือเท้าของคุณครูณรงค์ฤทธิ์ คงป่ิน ก้าวข้ามธรณีประตูเข้าไป ปี่พาทย์ก็เร่ิมบรรเลง
โหมโรงเย็นทันที ถ้าพูดเป็นภาษาง่ายๆ จะบรรยายได้ว่าขนลุกขึ้นมาทั้งตัว จากนั้นก็เป็น
พิธีเจริญพระพุทธมนต์ในช่วงเย็น สำ�หรับในส่วนของวันพิธีไหว้ครูน้ัน ทุกๆอย่างราบรื่น
ลูกศิษย์ทุกคนของคุณครูณรงฤทธ์ิ คงปิ่น ร่วมด้วยช่วยกันราวกับมีการฝึกซ้อมทุก
สถานการณไ์ วแ้ ล้ว เหตกุ ารณ์ท่ีเกดิ ขึ้น ณ คร้ังน้ี ความปลาบปล้มื ตื้นตนั ใจ ได้เกิดขน้ึ ในทุก
ขณะของการเปล่งวาจาบูชาครูตามคุณครูบุญช่วย โสวัตร อีกภาพจำ�ท่ีเกิดข้ึนเม่ือคุณครู
ณรงค์ฤทธิ์ คงปิ่น ส่งขันกำ�นลขอรับการรับมอบจากคุณครูบุญช่วย โสวัตร ความปีติยินดี
ของทกุ สายตาจ้องมองไปเพอื่ เกบ็ ภาพความทรงจำ�นีไ้ ว้ใหช้ ัดเจนทสี่ ุด ณ ตอนนั้นข้าพเจ้าได้
อยู่ใกลเ้ หตกุ ารณ์ที่สดุ น�้ำ ตาแหง่ ความปตี กิ บ็ งั เกิดขึน้ เปน็ ความยนิ ดีทีเ่ งยี บ สงา่ สมศักดิ์ศรี
และเปยี่ มล้นไปด้วยพลังของ “ครอบครัวดนตรไี ทย”
“ตัวอย่างที่ดี มีค่ามากกว่าคำ�สอน” คำ�ที่คุณครูณรงค์ฤทธ์ิ คงป่ิน กล่าวกับ
ลูกศิษย์บ่อยคร้ัง และได้กระทำ�ให้ลูกศิษย์ได้เห็นเป็นประจักษ์ การกราบทุกครั้งท่ีคุณครู
ณรงค์ฤทธิ์ คงปนิ่ กระทำ�ต่อคณุ ครูบญุ ช่วย โสวัตร นัน้ เปน็ การกราบทีแ่ สดงถึงความเคารพ
รัก ศรัทธาด่ังบิดา ผู้ให้กำ�เนิด ทุกวาจาคำ�สอนล้วนเป็นหนทางที่ดีแก่ศิษย์เสมอ
การกระทำ�แบบน้ีลูกศิษย์ทุกคนจึงรัก เคารพ และศรัทธา คุณครูณรงค์ฤทธ์ิ คงปิ่น
เพราะคุณครูคอื ตน้ แบบอย่างแท้จรงิ
ได้ดีเพราะบารมคี รู
นายวรี ยทุ ธ นลิ ทุ้ย
นายภัทรพล ผดุงสทุ ธ์ิ
พิธสี ืบทอดผปู้ ระกอบพธิ ไี หวค้ รดู นตรีไทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรีไทย
33
น้ำ�ตาแห่งความปตี ิ
คร้ังที่ข้าพเจ้าได้เข้าร่วมพิธีสืบทอดผู้ประกอบพิธีไหว้ครูดนตรีไทย
เมอื่ วนั พฤหสั บดที ี่ ๒๗ ตลุ าคม พ.ศ. ๒๕๖๕ ณ พระอโุ บสถวดั บวรสถานสทุ ธาวาส (วงั หนา้ )นนั้
การจัดเคร่ืองบวงสรวง วิจิตรงดงามตามจารีตประเพณีท่ีสืบกันมา ข้าพเจ้าขอไม่พูดถึง
ในพิธีกรรมว่าด้วยเรื่องของการอ่านโองการไหว้ครูดนตรีไทย ในส่วนของระเบียบลำ�ดับ
ข้ันตอน แต่ในคร้ังน้ี จะกล่าวถึงความรู้สึกและสิ่งท่ีสัมผัสได้ระหว่างประกอบพิธี เมื่อ
ประธานในพิธี (คุณครูบุญช่วย โสวัตร) ได้ดำ�เนินข้ันตอนตามกระบวนการ ถึงขั้นตอน
ของการมอบโองการไหว้ครูดนตรีไทยให้คุณครูณรงค์ฤทธิ์ คงปิ่น ผู้ประกอบพิธีเรียกเพลง
ตระประสทิ ธิ ขา้ พเจ้าไดย้ ินเสยี งฟา้ รอ้ ง ดงั ขน้ึ ระหวา่ งการประกอบพธิ ี แสงจากเปลวเทยี น
มีการเคล่ือนไหวแล้วลมเย็นก็พัดเข้ามาในพระอุโบสถ นำ้�ตาของลูกศิษย์ปริ่มอยู่ที่ขอบตา
ขา้ พเจา้ ตระหนักได้ทนั ทวี ่า น่ีคือน�ำ้ ตาแหง่ ความปีติยนิ ดี ทห่ี าคำ�อธิบายในความรสู้ กึ น้นั ได้
ยาก นี่คือความภูมิใจ คือส่ิงที่ลูกศิษย์ทั้งหลายร่วมใจสามัคคีกันจัดเตรียมให้ครู ข้ันตอน
ต่างๆ ดำ�เนินไปตามลำ�ดับจนถึงข้ันตอนสุดท้ายถึงวาระท่ีครูผู้ประกอบพิธี เรียกเพลงเชิด
แล้วกราวรำ� วงดนตรีป่ีพาทย์พิธีกรรมบรรเลงเพลงถึงเพลงกราวรำ� คณะลูกศิษย์ท้ังหลาย
ได้รว่ มใจกนั สง่ เสียง “ไชโย” ข้ึนสามครงั้ ดังกกึ ก้องไปท่ัวพระอุโบสถวดั บวรสถานสทุ ธาวาส
ข้าพเจ้าสัมผัสและรู้สึกถึง การอำ�นวยอวยชัยของเทพยดา ทำ�ให้ขนลุกท่ัวร่างกายไล่จาก
แขนไปบนศีรษะ จากนั้นนำ้�ตาที่เป่ียมล้นด้วยความปีติยินดีก็ได้ก่อตัวขึ้นอีกคร้ัง ลมเย็นได้
พัดมาอีกคร้ังเสมือนเป็นการบ่งบอกถึงการอำ�นวยอวยชัยและการมีอยู่ของเทพยดา และนี่
คือความรสู้ กึ ทีข่ า้ พเจา้ ได้รับร้แู ละสัมผัสได้จากพิธอี ันเปน็ มงคล
วา่ ทรี่ ้อยตรธี นวัน คำ�มลู พงษ์
พธิ สี ืบทอดผ้ปู ระกอบพธิ ีไหวค้ รดู นตรีไทย
และมอบโองการไหวค้ รูดนตรไี ทย
34
จาก..ครูกบั ลกู ศิษย์ในวนั นัน้ ....ส.ู่ .คณุ ปา๋ กบั ลูกสาวในวนั น้ี
“ครู” สำ�หรับลูกศิษย์แต่ละคนก็คงจะแตกต่างกันไป ตามแต่ศิษย์จะนิยาม
ฉันเองก็เป็นคนหนึ่งที่เป็นศิษย์มีครู ครูที่คอยสั่งสอน อดทนกับฉัน ให้ความรู้ท้ังในตำ�รา
และให้ความรู้ด้านประสบการณ์ชีวิต จนทำ�ให้ฉันเป็นฉันอย่างทุกวันนี้ สำ�หรับตัวฉันแล้ว
ถ้าให้พดู ถงึ ครูทช่ี ือ่ ณรงคฤ์ ทธิ์ คงปิ่น หรอื คณุ ปา๋ ของฉนั ก็คงจะนิยามความหมายส้ันๆ
ว่า “ครู...ทีเ่ ปน็ ตน้ แบบของคร”ู คุณปา๋ ไมใ่ ช่แค่ครทู ีส่ อนฉนั แคใ่ นวิทยาลัย แต่คณุ ปา๋ คือ
พ่อ ท่คี อยดูแล และแนะแนวทางดำ�เนนิ ชวี ิต ไม่ว่าจะเปน็ เวลาท่ีอกหกั ทกุ ข์ใจ พ่อป่วยหนกั
และสูญเสียแม่ ฉันจะได้รับพลังใจจากคุณป๋าของฉันมาตลอด คุณป๋าคือต้นแบบของคน
ทำ�งาน ท่ีไม่ใช้ปากทำ�งาน ไม่ออกคำ�ส่ัง แต่จะลงทำ�ด้วยตัวเองตลอด คุณป๋าคือต้นแบบ
ของความนอบน้อม ความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ และครูอาจารย์ ต้นแบบของครูท่ีใช้ท้ัง
ความรัก ความทุ่มเท และความเมตตาต่อศิษย์ ความพิเศษส่ิงหน่ึงสำ�หรับฉัน คือฉันเอง
จะแอบยิ้ม และใจฟูทุกครั้งที่คุณป๋าเรียกฉันว่าลูกสาว ในวันน้ี ลูกสาวของคุณป๋า
ได้เติบโตมามีอาชีพเป็นครู ก็มีคุณป๋านี่แหละที่เป็นต้นแบบของการเป็นครู โดยที่คุณป๋า
ไม่เคยพูดเลยว่า ต้องปฏิบัติตนแบบน้ันแบบน้ี นี่สินะ!!! ที่เขาเรียกว่า “ตัวอย่างที่ดี มีค่า
มากกว่าคำ�สอน” และเพราะ คุณป๋า คือ ครูต้นแบบของพวกเรา ในพิธีอันเป็นมหามงคล
ในคร้ังน้ี จึงเต็มไปด้วยพลังแห่งความรัก ความศรัทธาของบรรดาศิษย์ เต็มไปด้วยน้ำ�ตา
แห่งความปลาบปลื้มของลูกศิษย์พลังมดอย่างพวกเรา แม้ฉันจะเป็นส่วนเล็กๆ ของพิธี
มหามงคลคร้ังน้ี แต่สิ่งที่ฉันและผู้เข้าร่วมพิธีได้เห็นในวันน้ัน เป็นสิ่งท่ียืนยันและประจักษ์
ใหเ้ หน็ แล้ววา่ ผู้ชายที่ชือ่ ณรงคฤ์ ทธ์ิ คงป่ิน เป็นมากกว่า ครู ของบรรดาศษิ ยจ์ ริงๆ
ศิรนิ ทรา อินยา (ใหม)่
พิธสี บื ทอดผูป้ ระกอบพิธีไหว้ครดู นตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
35
พธิ สี บื ทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครูดนตรีไทย
36
พิธสี ืบทอดผูป้ ระกอบพิธีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
37
พธิ สี บื ทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหว้ครูดนตรีไทย
38
พิธสี ืบทอดผูป้ ระกอบพธิ ีไหวค้ รูดนตรไี ทย
และมอบโองการไหวค้ รดู นตรไี ทย
39
ขอขอบพระคุณ
คณุ ครบู ญุ ชว่ ย โสวัตร ผูเ้ ช่ยี วชาญดา้ นดนตรีไทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลยั
อธบิ ดีกรมศลิ ปากร
นางสาวพยุง วงษน์ อ้ ย
นกั โบราณคดเี ชย่ี วชาญ กองโบราณคดี
นางสาวสกุ ญั ญา เบาเนดิ ผอู้ ำ�นวยการส�ำ นกั ศิลปากรที่ ๓ พระนครศรอี ยุธยา
นายลขิ ิต สุนทรสุข อดตี ผูอ้ �ำ นวยการวิทยาลยั นาฏศิลปลพบุรี
คณุ ครลู �ำ ยอง โสวัตร
คุณครอู นนั ต์ สบฤกษ์
รองศาสตราจารยบ์ ษุ ยา ชิตทว้ ม
คณุ ครวู าทิตต์ ดรุ ยิ องั กูร
คณุ ครูดนยั นอ้ ยชน่ื
เรือนธนบดี / เทียน ส.บญุ มา / Page Facebook ตา-หลาดไท
ศษิ ยจ์ ากสำ�นกั การสังคีต กรมศลิ ปากร
ศษิ ย์จากวิทยาลยั นาฏศิลปลพบุรี
เครดิตภาพถา่ ย / วีดโี อ
นายสรพงษ์ บรรเทงิ จิตร
นายกันต์พจน์ ตาบทอง
นายคณิต จ่นั จอน
นายณฐั ดนยั พนั ธุ์คง
ออกแบบปกและรปู เล่ม
นายศราวุฒิ เกตยุ า
พสิ ูจนอ์ กั ษร
ศษิ ยค์ งป่นิ