โครงการศนู ยฝ์ กึ อาชพี ชมุ ชน (กจิ กรรม 1 อำเภอ 1 อาชพี )
หลกั สตู รการทอผา้ ลายพระราชทาน (ลายขอ)
กศน.ตำบลหนองปลาสะวาย อำเภอบา้ นโฮง่ จงั หวดั ลำพนู
1. ชอ่ื โครงการ โครงการศูนย์ฝึกอาชพี ชมุ ชน (กิจกรรม 1 อำเภอ 1 อาชพี ) : หลักสตู รการทอผ้าลาย
พระราชทาน (ลายขอ)
ชื่อผลงาน ผลติ ภัณฑเ์ ส้ือลายขอ จากหลกั สตู รการทอผา้ ลายพระราชทาน (ลายขอ)
ชื่อเจ้าของผลงาน นางสาวพชิ ญา ปญั โญนันท์
2. จดุ เดน่ /ความสำเร็จทป่ี รากฎ
ตามนโยบายและจุดเน้นการดำเนนิ งาน สำนกั งาน กศน. ประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2565 เพื่อพฒั นา
หลกั สูตรอาชีพทเ่ี นน้ New skill Up skill และ Re skll ท่ีสอดคล้องกับบรบิ ทพื้นที่ ความตอ้ งการและความ
หลากหลายของกลุ่มเป้าหมาย เพ่อื ยกระดับผลติ ภัณฑ์ สินคา้ บรกิ ารจากโครงการศูนยฝ์ ึกอาชพี ชุมชน "สง่ เสริม
ความรู้สร้างอาชีพ เพิ่มรายได้ และมคี ุณภาพชวี ติ ท่ดี "ี ให้มีคุณภาพมาตรฐาน โดยกลุม่ เปา้ หมายท่ีผ่านการฝกึ อาชีพ
จากโครงการศนู ยฝ์ ึกอาชพี ชุมชน กศน.ตำบลหนองปลาสะวายไดส้ ง่ เสรมิ สนบั สนนุ กลุ่มผ้าทอตีนจกบา้ นหนองปลา
สะวาย โดยไดส้ ำรวจผมู้ คี วามรู้ ภมู ิปัญญาในท้องถ่ินมาใหค้ วามรกู้ ารทอผ้าลายพระราชทาน (ลายขอ) เพิ่มเตมิ และ
ลงมอื ปฏิบตั ิ กลุ่มผ้าทอตนี จกบ้านหนองปลาสะวายมีทักษะ การเรยี นรกู้ ารทอผา้ จากภูมิปัญญาในชุมชน สามารถ
ทอผา้ ไดแ้ ละเห็นช่องทางประกอบอาชีพ เป็นการอนุรกั ษ์และสบื ทอดองค์ความรู้ในชุมชน มีงานทำ มรี ายได้จาก
การจำหน่ายสนิ คา้ ทางโซเซียลตา่ ง ๆ เช่น การขายออนไลนท์ าง OOCC ของตำบล อำเภอ จังหวัด และชมุ ชนยัง
เปน็ ฐานแลกเปล่ียนเรียนรเู้ ร่อื งการทอผ้าใหก้ บั ผู้ท่ีสนใจและชุมชนอืน่ ๆ คดิ ค้นลวดลายผ้า และโทนสีของเสน้ ด้ายที่
เปน็ เอกลักษณข์ องตนเอง และในปจั จุบนั นม้ี ีหนว่ ยงานราชการเข้ามาสนบั สนุนหลายหนว่ ยงาน เช่น พัฒนาชมุ ชน
ธกส. สำนกั งานเกษตรอำเภอ องคก์ ารบรหิ ารส่วนตำบลหนองปลาสะวาย ในการสนับสนนุ งบประมาณ
ปัจจุบันกลมุ่ ผาทอตนี จกได้เขา้ เป็นสินคา้ OTOP ของอำเภอบ้านโฮง่ เปน็ กลุ่มทอผา้ ตัวอยา่ งของอำเภอ และ
ได้รับรางวลั ระดับจังหวดั ลำพูน
3. วธิ ดี ำเนนิ การ
1) กำหนดเปา้ หมาย
- เชงิ ปริมาณ กลุ่มผา้ ทอตีนจกบ้านหนองปลาสะวาย จำนวน 11 คน
- เชิงคุณภาพ ผู้เรยี นเกดิ การเรียนรเู้ รื่องการทอลายพระราชทาน (ลายขอ) มงุ่ เนน้ ใหผ้ ู้เรียนมีความรู้
ความเข้าใจและทกั ษะ พัฒนาอาชพี เดมิ สร้างรายได้ลดรายจา่ ยให้กบั ตนเองและครอบครวั ได้
2) การดำเนนิ งานการจดั กจิ กรรม
จากการสำรวจความต้องการ กลมุ่ ผ้าทอตนี จกบ้านหนองปลาสะวาย ไดม้ คี วามต้องการ
อนรุ ักษ์วัฒนธรรมการทอผ้าและเพ่ิมรายได้ใหก้ บั ครอบครวั กศน.ตำบลหนองปลาสะวายจงึ ไดเ้ ขา้ ไปจดั ตัง้ กลุม่
ดำเนนิ งานโครงการศูนย์ฝกึ อาชพี ชมุ ชน (กิจกรรม 1 อำเภอ 1 อาชีพ) : หลักสูตรการทอผ้าลายพระราชทาน (ลาย
ขอ) ณ กลมุ่ ผ้าทอตีนจกบ้านหนองปลาสะวาย หมู่ที่ 7 ตำบลหนองปลาสะวาย อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน โดย
ได้สำรวจผู้มคี วามรู้ ภมู ปิ ญั ญาในทอ้ งถิ่นมาใหค้ วามรกู้ ารทอผา้ เพม่ิ เตมิ และลงมือปฏิบัติ จนสามารถขายสนิ ค้าได้
จนถึงปจั จุบนั โดยดำเนนิ การตามแนวทางวงจรคณุ ภาพของเดมมง่ิ (Deming Cycle : PDCA) ดังน้ี
ดา้ นการวางแผน (P)
1) ศกึ ษาขอ้ มูลเกยี่ วกบั การสง่ เสริมอาชีพในชมุ ชนร่วมกบั ผู้เรยี นและวทิ ยากร เพื่อนำมาวางแผนจัด
กจิ กรรมที่สอดคลอ้ งกบั สภาพบรบิ ท ศกั ยภาพของชุมชน ปญั หา และความต้องการทีแ่ ท้จริงของผู้เรยี น และคนใน
ชุมชน
2) วิเคราะห์งานตามบทบาทหน้าท่ี และวิเคราะห์ความสอดคลอ้ งทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง เชน่ แผน ยุทธศาสตร์
และจุดเนน้ การดำเนนิ งาน กศน. วสิ ัยทัศน์/พนั ธกจิ ระบบประกนั คุณภาพสถานศกึ ษาฯลฯ ซงึ่ จากการวเิ คราะห์
งาน จะเห็นไดว้ า่ เปน็ งานตามบทบาทหน้าที่ของครู กศน.ตำบล ท่จี ะตอ้ งจดั การศึกษาเพ่ือสง่ เสริมการรูห้ นงั สือ
การศึกษาขั้นพ้ืนฐาน การศึกษาตอ่ เน่อื ง การศึกษาตามอธั ยาศัย ส่งเสรมิ การเรียนรขู้ องชุมชน ตลอดจนการจัด
กศน.ตำบล เพอ่ื เปน็ ศูนย์ข่าวสารเพ่อื การเรียนร้ขู องหมู่บ้านซ่งึ เป็นภารกจิ หลัก
ดา้ นการดำเนนิ งาน (D)
จดั กจิ กรรม 1 อำเภอ 1 อาชพี หลกั สูตรการทอผ้าลายพระราชทาน (ลายขอ) โดยการอภิปรายสาธิตจาก
วิทยากรผู้มีประสบการณ์ภมู ิปญั ญาชาวบ้านเกีย่ วกบั วิธกี ารทอผ้าและการแปรรปู ผลิตภัณฑ์จากผ้าและเนน้ ให้
ผ้เู รยี นได้ฝึกปฏิบตั จิ รงิ จนเขา้ ใจและชำนาญเป็นการผลติ สนิ ค้าทีม่ ีคุณภาพความต้องการของตลาดและตรงตาม
ความตอ้ งการของผซู้ ้อื โดยมีการจำหน่ายตามออเดอร์สนิ คา้ ในชมุ ชน
ดา้ นการตรวจสอบและประเมนิ ผล (C)
การประเมนิ ผลการดำเนินโครงการ ซ่งึ ประเมนิ ระหว่างดำเนนิ โครงการและประเมินเม่ือเสรจ็ สน้ิ
โครงการ เพื่อศึกษาความเป็นไปไดข้ องโครงการ เพอ่ื ศกึ ษาความก้าวหนา้ ของการคา้ ออนไลน์ เพือ่ ศึกษาผลสำเร็จ
ของโครงการ และเพื่อติดตามการนำความร้ไู ปใช้ของผูร้ ่วมกจิ กรรม รวมถึงเพ่ือทราบถึงปญั หาอปุ สรรคในการจดั
กจิ กรรม สามารถนำปญั หามาหาแนวทางในการจัดกจิ กรรมในครั้งต่อไป
ดา้ นการปรบั ปรงุ และพฒั นาผลการปฏบิ ตั งิ าน (A)
นำข้อเสนอแนะของผ้เู ขา้ รว่ ม ชมุ ชน และผู้เก่ยี วข้อง มาปรับปรุงรูปแบบและวิธกี ารดำเนินงาน
การส่งเสริมอาชีพ เพอ่ื เผยแพรใ่ หช้ มุ ชนอนื่ ที่มสี ภาพบรบิ ทเหมือนหรอื ใกลเ้ คยี งกัน ไดน้ ำไปปรับใช้ใน
การจดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ อาชพี ต่อไป
4.ปัจจยั ปอ้ น
1) ดา้ นบุคลากร : ครู กศน.ตำบล ในพ้นื ท่มี ีความใกลช้ ดิ เป็นกันเองกบั สมาชกิ กลุม่ พรอ้ มท้ังไดร้ บั แรง
สนบั สนนุ ส่งเสริม และใหค้ ำปรกึ ษาท่ีดีจาก ผอู้ ำนวยการ กศน.อำเภอบา้ นโฮ่ง และสำนักงาน กศน.จงั หวัดลำพนู
ในการรว่ มกันจดั กจิ กรรมให้กบั ชมุ ชน ใหก้ ล่มุ ประสบความสำเร็จ
2)ด้านงบประมาณ : งบประมาณศนู ยฝ์ กึ อาชีพชุมชน ของสำนักงาน กศน. งบประมาณจาก
ภาคเี ครอื ข่าย เช่น สำนักงานพัฒนาชมุ ชน องคก์ ารบรหิ ารสว่ นตำบลหนองปลาสะวาย และงบประมาณการบรหิ าร
จดั การของกลุม่ เอง
3) ดา้ น สือ่ วสั ดุ อุปกรณ์ : จากโครงการศูนย์ฝกึ อาชีพชมุ ชน และวัสดุทหี่ าได้ในพื้นที่
จากทอ้ งถน่ิ ในหมู่บา้ นของสมาชกิ กลมุ่ และประธานกลุ่ม
4) ด้านการบริหารจดั การ : เปน็ โครงการที่ไดร้ ับความร่วมมือ และความสนใจจากประชาชนในพืน้ ที่
เป้าหมายเปน็ อยา่ งดี ไดร้ บั ความรว่ มมือจากผู้ใหญบ่ ้าน ผ้นู ำชุมชน และหน่วยงานภาคเี ครือขา่ ย
5. เงอ่ื นไข/ปจั จยั ทส่ี ง่ ผลตอ่ ความสำเรจ็ (key Success Factors)
กศน.ตำบลหนองปลาสะวาย มีการทำเดนิ งานแบบ PDCA มีการสำรวจความตอ้ งการของชุมชน มีการวาง
แผนการจัดกจิ กรรมการ ผอู้ ำนวยการ คณะครู และชมุ ชนมีการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ มกี ารตรวจสอบ
การนเิ ทศตดิ ตามผลการดำเนนิ งานตดิ ตามการนำความรู้ไปใช้ของผูร้ ่วมกิจกรรม รวมถึงเพอ่ื ทราบถึงปัญหา
อปุ สรรคในการจัดกจิ กรรม สามารถนำปญั หามาหาแนวทางในการจดั กจิ กรรมในคร้ังตอ่ ไป
6.ปญั หา อปุ สรรคหรอื ขอ้ จำกัดทเ่ี กดิ ขนึ้ ในการปฏบิ ัตงิ านและแนวทางแกไ้ ขใหป้ ระสบความสำเรจ็
บุคคลประชาชนทเ่ี ขา้ ร่วมกลุ่มทอผ้าตนี จกสว่ นมากเป็นผสู้ ูงอายุแต่มีความรู้พ้นื ฐานการทอผา้ มาแต่
สมัยโบราณหรือจากบรรพบุรุษทำให้เข้าใจวิธกี ารการคดิ ค้นลายผ้าต่าง แตก่ ็เกดิ ปัญหา เม่อื มีอายุที่มากข้นึ ทำ
ให้ไมส่ ามารถทอผา้ ตอ่ ไปได้ จึงไดม้ กี ารถา่ ยทอความร้ใู หก้ ับรุ่นลูกรุ่นหลานต่อไป
7. ขอ้ เสนอแนะวธิ ปี ฏบิ ตั ิงานทจี่ ะทำใหด้ ยี ง่ิ ขนึ้
1) ควรสง่ เสรมิ ให้มีการพฒั นารปู แบบงานผ้าทอตีนจกอย่างตอ่ เน่ือง เชน่ การประยกุ ต์งานทอผ้าให้
มสี ินค้าหลายรปู แบบหลายลวดลาย เพื่อเพ่มิ มลู ค่าให้กับผลิตภัณฑ์
2) ผลิตภณั ฑ์จาก“ผา้ ทอตนี จกลายขอ” ยงั ไมเ่ ป็นท่รี ู้จักของตลาด
3) ควรประชาสัมพันธ์ใหผ้ ู้ท่สี นใจสามารถศกึ ษาข้อมูลรูปแบบและลวดลายของผา้ ทอได้จากคลังความรทู้ ่ี
กศน.ตำบล ไดร้ วบรวมจดั เก็บไว้ได้อย่างหลากหลายช่องทาง เช่น เวบ็ ไซต์ของสถานศึกษา/หนว่ ยงานต้นสังกัด สอ่ื
ออนไลน์ ได้แก่ Facebook YouTube ฯลฯ รวมถงึ ขยายตลาดทางออนไลนใ์ ห้กว้างขน้ึ จดั จำหน่ายผ่าน Line
Lazada Shopee พร้อมท้ังพฒั นารูปแบบของบรรจภุ ัณฑ์ตา่ ง ได้แก่กล่องบรรจภุ ณั ฑ์ ถงุ ผ้า ให้นา่ สนใจดึงดดู ใจผู้
ซ้ือมากขนึ้
4) ควรพฒั นาผ้เู รยี นในเร่อื งช่องทางการจำหน่ายสินคา้ ผ่านสือ่ ออนไลน์ โดยเรยี นรู้จากศนู ยด์ ิจิทัลชุมชน
เพือ่ เพิม่ ช่องทางในการจำหนา่ ยผลิตภัณฑ์ผา้ ทอ ตลอดจนผลติ ภัณฑอ์ น่ื ๆ ของชมุ ชน
8. ภาพกจิ กรรม กลมุ่ ผา้ ทอตนี จกบา้ นหนองปลาสะวาย
ภาพกิจกรรม กลมุ่ ผา้ ทอตนี จกบา้ นหนองปลาสะวาย
กศน.ตำบลหนองปลาสะวายต ร่วมกบั กลุ่มผา้ ทอตีนจกบ้านหนองปลาสะวาย ประชาสมั พันธจ์ ำหนา่ ย
สนิ ค้า “ผลิตภณั ฑ์เสอ้ื ลายขอ” ผ้าทอลายของ ผ่าน OOCC.กศน. เพจกลุ่มผ้าทอตนี จกบ้านหนองปลาสะวาย
เพจ Oocc ตำบลหนองปลาสะวาย
ส่งเสริมการขายออนไลน์ผา่ น oocc กศน.ตำบล
เพจกลมุ่ ผา้ ทอตนี จกบ้านหนองปลาสะวาย
นำสินคา้ เสนอขายออนไลน์ ในเพจของกลมุ่
3
มกี ารนำผา้ ทอตีนจกลายตา่ งๆ ออกวางจำหน่ายตามงานต่างๆ