JABATAN PENGAJIAN MELAYU Nama Pelajar SITI AISYAH BINTI MOHD ISA Angka Giliran 2022162310043 No Kad Pengenalan 040612040174 Kumpulan/Unit 2PPISMP BAHASA MELAYU 2 Kod & Nama Kursus BMMB1104 KESUSASTERAAN DAN KEBUDAYAAN MELAYU Jenis & Tajuk Tugasan PENULISAN ESEI : E-BOOK Nama Pensyarah PUAN ZAWIAH BINTI BAHROM Tarikh Hantar 8 FEBRUARI 2023 Pengakuan pelajar menerima maklum balas daripada pensyarah Saya mengesahkan bahawa maklum balas yang diberikan oleh pensyarah telah saya rujuki dan fahami. Catatan (jika ada) Tandatangan Pelajar Tarikh: 8 FEBRUARI 2023 (SITI AISYAH BINTI MOHD ISA) Markah:
KONSEP DA KESUSASTERA SERTA MA AKAL BUDI D TRADIS SITI AISYAH B PN. ZAWIAH
AN FUNGSI AAN MELAYU ANIFESTASI DALAM PUISI SIONAL BINTI MOHD ISA BINTI BAHROM
ISI KAND konsep kesusasteraan Melayu Pengenalan
DUNGAN Fungsi kesusasteraan Melayu Manifestasi akal budi dalam puisi tradisional
PENGENA KON KESUSAS MEL
ALAN DAN NSEP STERAAN AYU
Kesusasteraan Melayu merupakan hasil karya yang terdapat dalam masyarak Menurut Sarjana Ismail Hussein(1998), kesusasteraan merangkumi semua asp yang bersifat kreatif (seperti yang dinyatakan dalam Nani Defran). Dari sudut p Melayu ialah karya asli yang bertulis dalam Bahasa Melayu dengan memapark masyarakat menggunakan bahasa yang indah serta halus (Azman et al.,2022). PENGE Kesusasteraan Melayu juga dapat didefinisikan sebagai sebuah hasil karya ora kata-kata indah dalam menyampaikan mesej secara tersirat. Dalam kesusaster muzik yang membantu untuk memberikan rentak dan irama dalam menyamp dinyatakan dalam Nazri Atoh et al.,2020). Bentuk bagi sastera Melayu juga berangkap dan berturutan dengan intonasi yang sesuai mengikut emosi yang in yang dinyatakan dalam Nazri Atoh et al.,2020). Sastera ini juga merupakan satu seni bahasa yang diungkapkan secara spontan istilah kesusasteraan yang digunakan dalam bahasa Melayu berasal daripada bah petunjuk, manakala –tra merujuk kepada alat. Sastra bererti alat untuk menga menyeluru, iaitu segala yang tetulis, yang bernilai seni dan estetik serta dengan m et al. ,2022).
kat Melayu (Azman et al.,2011). pek yang menggunakan bahasa pendidikan pula, kesusasteraan kan nilai kemanusiaan dan citra NALAN ang Melayu yang menggunakan aan Melayu, memerlukan unsur paikannya (Harun seperti yang kebanyakannya adalah secara ngin disampaikan (Harun seperti n yang mengekspresikan buah fikiran melalui medium bahasa. Menurut Hashim Awang(1985), hasa sanskrit, iaitu sastra. Kata dasar sas-bermaksud mengarahkan, mengajar atau memberikan ajar. Awalan su- pula bererti baik atau indah. Imbuhan ke- dan –an membawa maksud yang maksud memberikan panduan, petunjuk dan pengajaran (seperti yang dinyatakan dalam Azman
JENIS, BEN CIRI- KESUSAS MEL
NTUK DAN -CIRI STERAAN AYU
JENIS DAN BENTUK Kesusasteraan Melayu dari segi jenis dan bentuk dapat dikategorikan kepada tiga pecahan utam Melayu Klasik dan kesusasteraan Melayu moden. Bagi kesusasteraan Melayu tradisional, merup secara turun-temurun walaupun telah lama dihasilkan. Umum mengetahui bahawa klasik berma sastera yang lain. Karya sastera klasik juga mempunyai gaya sederhana yang mempunyai c sebenarnya telah menerima pengaruh Hindu dan Buddha semasa masyarakat Melayu mener sehingga abad ke-16 kesusasteraan Melayu klasik telah berkembang pesat hasil daripada keda istana sebagai pusat utama perkembangan karya sastera Melayu. Kesannya, muncul sistem eja Rahmat et al,2022). Perkembangan penghasilan karya sastera Melayu klasik telah meyebabkan w Seterusnya, sastera rakyat juga dikenali sebagai kehidupan masyarakat. Disebabkan penyampaianny bersama masyarakat Melayu tanpa pengkarya asal. Bagi bentuk naratif, ia merangkumi mitos yang meru ini juga dipercayai benar-benar berlaku dengan bebe penubuhan kerajaan Pasai yang dianggap benar-be namun tidak dianggap suci oleh masyarakat. Kisah dengan masa lampau (Siti hajar,2011). Kisah legend muka bumi atau binaan yang berkaitan dengan kisa difitnah melakukan maksiat. https://biztechtimes.com.my/2021/04/21/legend-of-mahsuri-and-the-curse-of-langkawi-island/
SASTERA MELAYU ma, iaitu kesusasteraan Melayu tradisional, kesusasteraan pakan karya sastera Melayu yang ditulis mengikut tradisi aksud bermutu tinggi dan menjadi standard kepada karya ciri-ciri lazim yang kekal. Sastera Melayu klasik ini juga rima kepercayaan Buddha (Siti Hajar, 2011). Pada abad atangan agama Islam. Perkara ini sekali gus menjadikan aan Jawi dalam mengarang karya sastera Melayu (Azman wujudnya sastera rakyat dan sastera istana. sastera lisan yang mempunyai daya imaginatif pengkarya atau menggambarkan nilai-nilai a berlaku secara dari mulut ke mulut, maka hasil karya sastera lisan ini menjadi hak milik Sastera rakyat ini juga terbahagi kepada dua iaitu, bentuk naratif dan bentuk bukan naratif. upakan cerita yang dianggap suci oleh masyarakat yang menceritakannya. Cerita-cerita mitos erapa peristiwa yang luar biasa dan dianggap keramat kepada masyarakat. Contohnya, mitos enar terjadi. Seterusnya, terdapat cerita legenda yang juga dianggap benar-benar berlaku, h legenda ini kebiasaannya terdiri daripada kisah pahlawan atau tokoh yang dihubungkan da ini juga kadang-kadang terdapat bukti atau kesan peninggalannya seperti kubur, bentuk ah legenda tersebut. Contohnya, legenda Mahsuri yang dipercayai mati disula kerana telah
JENIS DAN BENTUK Akhir sekali, dalam bentuk mata. Kebanyakan cerita masyarakat. Dalam pada m Cerita penglipur lara ini ser begitu, cerita penglipur lar ditokok tambah secara turu terikat dengan adat dan per meluahkan pandangan deng Terdapat juga sastera istana yang dikenali sebagai sastera tulisan yang mula berkem agama Islam pada abad ke-15. Terdapat beberapa jenis karya sastera seperti sastera undang dan sastera epik. Contoh bagi sastera hikayat ialah Hikayat Seri Rama, bagi sa ialah Hukum Kanun Melaka dan sastera epik ialah Hikayat Hang Tuah (Harun Mat P terdapat pula kesusasteraan Melayu moden yang dihasilkan selepas tahun 1800 (Ann dinyatakan dalam Siti Hajar,2011). Terdapat beberapa bentuk kesusasteraan Melayu m dan sajak. Karya sastera Melayu moden ini berbentuk penulisan bebas dan tidak terika
SASTERA MELAYU naratif juga terdapat cerita rakyat yang berbentuk prosa serta rekaan semata rakyat mengetengahkan unsur kecindan serta moral dalam kehidupan masa yang sama, cerita penglipur lara juga tergolong di bawah cerita rakyat. ringkali disampaikan oleh Tok Selampit dan Awang Batil secara lisan. Namun ra ini sering mengalami pelbagai evolusi kerana jalan ceritanya yang sering un-temurun. Selain itu, bagi bentuk bukan naratif pula ialah puisi rakyat yang raturan yang perlu diikuti (Siti hajar,2011). Fungsi puisi rakyat ini adalah untuk gan bahasa yang puitis. Contohnya seperti pantun, syair, gurindam dan seloka. mbang selepas kedatangan a hikayat, sastera undang astera undang-undang pula Piah et al.,2006). Kemudian nas Hj. Ahmad seperti yang moden iaitu, cerpen, novel at dengan peraturan. https://openlibrary.org/books/OL25940374M/Hikayat_Hang_Tuah
KONSEP : CIRI-CIR Kesusasteraan Melayu menggunakan medium bah sastera melayu perlulah memiliki unsur-unsur intele yang indah. Antara ciri-ciri yang perlu ada dalam sesebuah kary digunakan untuk menyerlahkan keindahan sesebua disusun untuk membentuk satu struktur karya yang menekankan isi utama sesuatu unsur. Apabila syara dihasilkan. Seterusnya, kesusasteraan Melayu perlulah mempu manusia yang digambarkan secara realiti (Siti Haja pengkarya. Oleh itu, pengalaman yang dilalui diung meneruskan fikiran, perasaan dan imaginasi pengka Selain itu, terdapat ciri pengalaman seni yang per pembaca dapat memahami fikiran dan perasaan pe pembaca. Dalam pada itu, pembaca juga perlu mem pengkarya dapat menyampaikan karya sastera te mengagumkan pembaca (Siti Hajar,2011). Akhir sekali, ciri karya seni juga amat penting dalam gaya bahasa yang khusus. Bagi sifat fiksyen ia meru cara pengkarya dapat mengungkapkan isi hati dalam keseimbangan, keselarasan dan penekanan bagi me ekspresi dan bahasa yang digunakan kerana karya s
RI SASTERA MELAYU hasa untuk menyampaikan mesej yang diluahkan dalam hasil karya sastera. Oleh itu, sesebuah karya ek, tersirat dengan emosi, imaginasi serta kaya dengan ciri-ciri kreatif disamping ,menggunakan bahasa ya sastera melayu ialah keindahan. Aspek keindahan ini merujuk kepada gaya dan lenggok bahasa yang ah karya sastera Melayu (Siti Hajar,2011). Keindahan ini juga bergantung kepada kesatuan unsur yang utuh. Hasil karya ini juga perlu memenuhi empat syarat iaitu keutuhan, keselarasan, keseimbangan dan at-syarat ini dapat dilengkapkan dalam sesebuah karya sastera, maka semakin cemerlang karya seni yang nyai ciri yang mencerminkan pengalaman. Maksud bagi ciri ini ialah tindak balas yang utuh daripada jiwa ar,2011). Perkataan realiti ini membawa makna bagi sesuatu peristiwa yang pernah dialami sendiri oleh gkapkan kembali melalui medium bahasa. Hal ini kerana bahasa merupakan alat yang digunakan untuk arya agar pembaca dapat merasai dan mendalami pengalaman itu. rlu diletakkan dalam karya sastera Melayu. Melalui peristiwa yang disampaikan oleh pengkarya, maka engkarya. Hal ini dapat memberikan kepuasan kepada pengkarya apabila isi hatinya dapat difahami oleh mahami nilai-nilai kain yang terkandung dalam karya sastera tersebut. Perkara ini dapat dicapai apabila ersebut dengan kaedah yang sesuai bagi memberikan pengalaman dan nilai-nilai seni yang dapat m kesusasteraan Melayu. Di bawah karya seni ini terdapat tiga kategori iaitu fiksyen, nilai-nilai estetik dan upakan satu bentuk idea yang direalisasikan melalui imaginasi, manakala sifat nilai-nilai estetik pula ialah m karya sastera mereka secara jelas dan mendalam. Nilai-nilai estetik ini haruslah mempunyai keutuhan, embentuk sebuah karya sastera yang indah. Kesusasteraan Melayu juga amat mementingkan bentuk, isi, sastera bukanlah ilmu semata-mata tetapi sebuah karya seni.
FUN KESUSA AN ME
NGSI ASTERA ELAYU
Terdapat pelbagai fun pendengar. Antaranya sastera pengarang ban ekonomi dan politik. Ha tertentu. Dalam pada it unsur seperti kemanus Melayu, ia membantu d karya sastera seperti p yang semakin terpinggi F U N G S I Seterusnya, kesusasteraan Melayu juga berfungsi sebagai hiburan kepad pendengar. Hal ini kerana terdapat karya sastera Melayu yang mengandungi un menambahkan keseronokan kepada pembaca yang menghayati karya sastera juga terhasil apabila bahasa yang diucapkan dengan irama yang bersesuaian untu pembaca dan pendengar (Azman Rahman et al.,2022). Contohnya, unsur hibu dalam pantun yang divariasikan menjadi lirik dikir barat di Kelantan (Azwan et al.,2 Kemudian, kesusastera terdapat karya sastera sastera Melayu juga m mereka. Contohnya, pe yang dilakukan dalam maksud yang tersirat. O sekeliling. Akhir sekali, kesusasteraan Melayu juga berfungsi dalam sebagai instrumen dakw terdapat hasil karya sastera merupakan karya yang menggambarkan ke meningkatkan ketakwaan seseorang manusia terhadap Allah. Hasil karya sastera sifat mulia seorang umat Islam, ketuhanan dan jihad yang dilakukan di jalan A sastera ini menjadi penggerak dakwah Islam (Norizam et al.,2015). Kesannya, ha menimbulkan rasa keinsafan dalam diri setiap individu dengan membangkitkan is Allah (IPG Kampus Bahasa Melayu,2021).
ngsi kesusasteraan Melayu yang dapat memberikan kesan positif kepada pembaca dan , kesusasteraan Melayu merupakan sebuah medium pendidikan. Kebanyakan hasil karya nyak berdasarkan pengalaman para pengarang yang mempunyai pelbagai bidang ilmu seperti al ini dapat mengajar pembaca untuk sentiasa mengetahui mengenai ilmu baharu dalam bidang tu, kesusasteraan Melayu juga dapat membentuk modal insan yang berkualiti kerana terdapat siaan dan kerohanian yang diterapkan dalam sastera Melayu. Dengan mempelajari sastera dalam mendedahkan murid dengan teknik penulisan yang baik dalam menghasilkan sesebuah pantun dan syair. Perkara ini sekali gus dapat memartabatkan kembali karya sastera Melayu r. da pembaca dan nsur kecindan bagi a tersebut. Hiburan uk membelai emosi uran yang terdapat 2022). aan Melayu juga memainkan peranan dalam soal kritik sosial. Fungsi ini dapat dibuktikan apabila Melayu yang banyak mengkritik masyarakat bagi tujuan menegur sesuatu perbuatan. Karya mengkritik tentang peranan seseorang individu dalam menjalankan tugas untuk menyindir emimpin yang tidak menjalankan tanggungjawab dalam mentadbir negara dengan baik. Kritikan karya sastera Melayu adalah secara halus tanpa menggunakan bahasa yang kasar dengan Oleh itu, keindahan bahasa sastera Melayu masih terjaga walaupun isinya menyindir masyarakat wah. Hal ini kerana eesaan Allah dan a juga memaparkan Allah kerana karya asil karya ini dapat su ketaatan kepada
MANIFE AKAL BUD PUISI TRA
ESTASI DI DALAM ADISIONAL
MANIFESTASI PANT Manifestasi akal budi ialah perbuatan melahirkan atau menunjukkan perb penghasilan karya seni(Azman Rahmat et al.,2022). Sebelum itu, pantun sama ada dua rangkap, empat rangkap, enam rangkap, lapan rangkap, dua berdasarkan hubungan makna antara pasangan pembayang sama ada seca Berikut merupakan pantun agama yang mempunya menyatakan bahawa seorang anak tidak boleh mend satu daripada dosa besar. Pantun itu juga dikatakan penganut-penganutnya supaya sentiasa menjauhk nilai-nilai Islam (Norazimah Zakaria,2017). Pantun yang seterusnya pantun nasihat yang membe berpesan agar mereka menjaga diri dari segi tingk mencari rezeki. Pantun ini juga berpesan agar merek di tempat orang. PANTUN AGAMA Akal budi dan cerminan jati diri Melayu dalam pantun, 2017
I AKAL BUDI : TUN uatan, pemikiran dan sikap seseorang manusia yang diterjemahkan dalam bentuk merupakan kaedah rangkapan tertua kepunyaan orang Melayu yang mempunyai a belas rangkap dan pantun berkait (Azman rahmat et al.,2022). Pantun juga dibina ara konkrit atau abstrak mengikut tema dan persoalan pantun ( Azman et al.,2022). ai unsur dakwah. Hal ini kerana rangkap pantun itu derhakai kedua ibu bapa kerana ia merupakan salah n mempunyai unsur dakwah kerana Islam mengajar kan diri daripada perlakuan yang bercanggah dengan eri nasihat kepada anak perantauan. Dalam pantun ini ah laku apabila berada di negeri lain dalam usaha ka tidak melakukan sebarang masalah apabila berada PANTUN NASIHAT Puisi Melayu Tradisi,1985
MANIFESTASI SYA Manifestasi akal budi bagi Syair Burung Nuri pada ran orang yang kurang ilmu pengetahuan mempunyai ban ilmu pengetahuan yang cetek. oleh itu, warkah yang tidak setanding dengan orang yang bijaksana. Bagi rangkap keenam Syair Burung Nuri ini menyataka ambing dalam menjalani kehidupan. Rangkap ini juga tidak makan dan minum kerana tidak mempunyai hala t SYAIR BURUNG NURI Puisi Melayu Tradisi,1985 https://youtu Syair pula merupakan sejenis puisi berlagu yang berasal dari Parsi dan te et al.,2022). Manakala menurut Mohd. Yusof Md, Nor, syair Melayu adalah Dalam syair, setiap barisnya terdapat hentian dan beberapa rangkap yan syair kebiasannya ialah cerita, kisah, buah fikiran, nasihat dan puji-pujian y
I AKAL BUDI : AIR ngkap pertama ini ialah hasil karya yang ditulis oleh nyak kekurangan. Hal ini kerana mereka mempunyai mereka tulis untuk menyuarakan pendapat adalah an mengenai kehidupan seseorang yang terumbang a menceritakan bahawa seseorang itu sehinggakan tuju dalam kehidupan. SYAIR BURUNG NURI Puisi Melayu Tradisi,1985 u.be/XKDITn2TTOg lah dibawa masuk ke Nusantara bersama-sama kedatangan Islam ( Azman Rahmat h berbeza daripada syair arab (seperti yang dinyatakan dalam Azman et al.,2022). ng berurutan untuk memberikan idea yang lengkap. Idea yang dikemukakan dalam yang mempunyai awalan dan akhiran (Azman Rahmat et al.,2022).
MANIFESTAS GURI Seterusnya, bagi manifestasi akal budi gurindam na pendapat bahawa jika tidak melakukan penyelidikan akan dapat memperoleh maklumat yang sahih. Perka yang salah dan tersesat jalan dalam menimba ilmu. O maklumat yang dikaji agar tidak memakan diri sendiri. bagi rangkap keenam gurindam nasihat ini, ia memberi menyebabkan pertelingkahan berlaku kerana salah f masalah tersebut terjadi, maka kita perlulah hadapi de tersebut. GURINDAM NASIHAT II Rangkaian Puisi klasik,1988 Gurindam berasal daripada perkataan Tamil iaitu, 'iradam' yang berma merupakan sejenis syair yang meleret dengan sukatan dan rangkap yan Gurindam juga merupakan satu puisi tradisional yang terikat yang memp dengan rima akhir 'a', 'a'.
SI AKAL BUDI : NDAM asihat ini pula, pada rangkap pertama meluahkan secara terperinci dan menyeluruh, maka kita tidak ra ini akan menyebabkan kita memahami maklumat Oleh itu, kita perlu berfikir secara mendalam tentang i makna supaya kita tidak mencari masalah sehingga faham antara dua pihak. namun begitu, sekiranya engan berani dan bertanggungjawab atas kesalahan Rangkaian Puisi klasik,1988 GURINDAM NASIHAT II aksud puisi terbuka (Azman Rahmat et al.,2022). Namun bagi Za'ba, gurindam ng tetap. Isi gurindam pula ,menggambarkan nasihat, pengajaran dan kebenaran. punyai dua baris serangkap yang mengandungi tiga hingga enam patah perkataan
MANIFESTAS SEL Seloka tersebut mengisah bertempat. Dia memasak dikenalinya, malah berus juga sanggup memusnah menjamu tetamu. Namun sendiri. Selepas peniaga menanggung hutang kera anaknya sendiri. SELOKA EMAK SI RANDANG Puisi Melayu Tradisi,1985 htt istilah seloka berasal daripad Harun mat Piah seperti yang semasa Asia Tenggara mas mengandungi sindiran dan je
SI AKAL BUDI : LOKA hkan Emak Si Randang yang baik hati tidak makanan untuk seorang peniaga yang tidak saha keras untuk melayan tetamunya. Dia hkan rumahnya jika tiada kayu api untuk , Emak Si Randang mengabaikan anaknya a itu pergi, Emak Si Randang terpaksa ana tidak mempunyai beras untuk menyara tps://youtu.be/1Xo44DVsGdE da perkataan 'shloka' dalam bahasa Sanskrit yang bermaksud berseloroh, menyindir atau berjenaka ( g dinyatakan dalam Azman Rahmat et al.,2022). Seloka juga dipercayai telah dikenali di Alam Melayu sih dikuasai dengan penyebaran agama Hindu (Azman Rahmat et al.,2022). Sungguhpun seloka enaka, namun seloka amat berguna sebagai pengajaran dan teladan buat pembaca serta pendengar.
KESIM Kesimpulannya, kita perlulah menjaga dan men kini. Hal ini bagi memelihara kesenian dan keinda terus dipelihara. Hal ini juga bagi melahirkan gen dan buah fikiran mereka dalam bentuk seni saste dapat dilahirkan dalam kalangan orang Melayu.
MPULAN ngembangkan lagi kesusasteraan Melayu dalam generasi ahan bahasa yang digunakan dalam karya sastera Melayu erasi muda yang mahir dalam mengekspresikan imaginasi era. Kesannya, masyakarat yang kreatif dan berfikiran jauh
RUJUK Azman Rahmat, Mohd Nazri Zainuddin, Shamsudin Abu Bakar, Abdul Rani Hassan Ehsan. Harun Mat Piah, Ismail Hamid, Siti Hawa Salleh, Abu Hassan Sham, Abdul Rahman Bahasa dan Pustaka. Hazwana Asra.(2021). Legend of mahsuri and the curse of langkawi island. Biztech curse-of-langkawi-island/ IPG Kampus Bahasa Melayu.(2021). Fungsi kesusasteraan Melayu. Course Hero. Melayupdfpdf/ Kassim Ahmad.(1963). Hikayat Hang Tuah. Pujangga Nusantara. https://openlibra Muhd Noriza Jamian dan Shaiful Bahri Md Radzi.(2015). Kesusasteraan melayu trad 31(2).183-194. https://www.academia.edu/download/45493236/J Mohd Yusof Md. Nor dan Abdul rahman Kaeh.(1985). Puisi Melayu tradisi. Fajar Ba
KAN dan Hasnah Awang.(2022). Kesusasteraan dan Kebudayaan Melayu. Pustaka Al n Kaeh dan Jamilah Haji Ahmad.(2006). Kesusasteraan Melayu Tradisional. Dewan Times. https://biztechtimes.com.my/2021/04/21/legend-of-mahsuri-and-the https://www.coursehero.com/file/77728047/Tajuk-8-Fungsi-Kesusasteraan ary.org/books/OL25940374M/Hikayat_Hang_Tuah disional sebagai wadah komunikasi massa : suatu analisis. Jurnal Komunikasi, Jurnal_Komunikasi_312_2015_-_183-194.pdf kti Sdn Bhd.
RUJUK Nani Defran.(n.d). Konsep dan fungsi kesusasteraan melayu. Scribd. https://www.sMelayu# Nazri Atoh, Saipolbarin Ranli, Zamri Arifin dan Zubir Idris.(2020). Konsep puisi tradis Journal of Arabic Language and Education, 1(1). 1-15. https://ojs. Norazimah Zakaria.(2017). Akal budi dan cerminan jati diri melayu dalam pantun. Ju https://www.researchgate.net/publication/324866095_Akal_Budi_ Rahman Shaari dan Mohd Pozi Masurori.(1988). Rangkaian Puisi Klasik. Teks Pub Roslan Madun.(2016). Seloka Emak Si Randang [ video ]. Youtube. https://youtu.be Siti Hajar Abdul Aziz.(2011). Bahasa Melayu II (edisi kedua). Oxford Fajar. Siti Rodziah.(2019). Syair Burung Nuri [video]. Youtube. https://youtu.be/XKDITn2T Shamsudin Othman, Azhar Md Sabil dan Ghazali Lateh.(2015). Pemikiran akal bud International Journal of Education and Training, 1(2). 1-10. Shamsudin Othman.(2014). Sejarah bahasa, kesusasteraan dan kebudayaan melay duran/eed-3200-sejarah-bahasa-kesusasteraan-kebudayaandan-me http://www.injet.upm.edu.my/images/journal/issue2/Pemikiran%20A didikan%20Kesusasteraan%20Melayu.pdf
KAN scribd.com/doc/122868245/Konsep-dan-fungsi-kesusasteraan sional antara kesusasteraan Arab dengan kesusasteraan melayu. .upsi.edu.my/index.php/SIBAWAYH/article/view/3762/2421 urnal Sultan Alauddin Sulaiman Shah, 4(2). 89-96. _dan_Cerminan_Jati_Diri_Melayu_dalam_Pantun blishing Sdn Bhd. e/1Xo44DVsGdE TTOg i dan sosiobudaya melayu dalam pendidikan kesusasteraan melayu. yu [slaid powerpoint]. Slideserve. https://www.slideserve.com/whitneyelayu-history-of-malay-language Akal%20Budi%20dan%20Sosiobudaya%20Melayu%20dalam%20Pen