รวมแล้ว

คณุ ธิ์รรม จัรยิ ธิ์รรมในการป็ระกอบอาชพี ั นบั วิา่ มผี ลตอ่ ควิามมนั� คงขึ้องอาชพี ั ผข�้ ึ้ายกบั ผซ�้ ึ่อ่� จัะตอ� งมคี ณุ ธิ์รรม
จัรยิ ธิ์รรมต่อกนั จัง้ จัะค�าขึ้ายร่วิมกันไดัเ� ป็น็ เวิลานาน

คุณธิ์รรม ห้มายถุ้ง สภูาพัคุณงามควิามดัี
จัรยิ ธิ์รรม ห้มายถุง้ ธิ์รรมทัี�เป็น็ ขึ้�อป็ระพัฤติป็ฏิิบตั ศิ ึีลธิ์รรม
คุณธิ์รรม จัริยธิ์รรม ห้มายถุ้ง การป็ระพัฤติป็ฏิิบตั ิทัด�ี ัี ทัี�ชอบ ทัั�งกาย วิาจัา และใจั
การป็ระพัฤตปิ ็ฏิิบตั เิ ป็น็ ไป็ดั�วิยควิามจัรงิ ใจั ไมแ่ สแสร�ง เป็น็ ไป็โดัยธิ์รรมชาตขิ ึ้องแต่ละบุคคล
คณุ ธิ์รรม จัรยิ ธิ์รรม ทัต�ี �องการในการป็ระกอบอาชีพัทัค�ี นสว่ ินให้ญย่ อมรบั วิ่าเป็น็ ควิามดัี ไดั�แก่ พัฤตกิ รรม
ดังั นีค� ่อ
ควิามรบั ผดิ ัชอบ
ควิามรบั ผดิ ัชอบ ห้มายถุง้ ควิามสาำ นก้ ในห้นา� ทั�ี ไมท่ ัอ� กบั งาน สามารถุป็ฏิบิ ตั งิ านไดัส� าำ เรจ็ ัยอมรบั ผลแห้ง่ การกระทัาำ
จัะต�องเป็็นคนทั�ีเอาใจัใส่รอบคอบในการทัาำ งาน มีควิามต�ังใจัจัริงมีพัันธิ์ะผ้กพัันในการจัะป็ฏิบิ ัติห้น�าทั�ีการงานขึ้องผ้ร� ่วิมงาน
ให้�เป็็นไป็ตามเป็้าห้มายขึ้ององค์กรเน�่องจัากบุคคลต�องอย้่ร่วิมกันทัำางานในองค์กร จัำาเป็็นต�องป็รับลักษณะนิสัย เจัตคติขึ้อง
บุคคลเพั่�อเป็็นเคร�่องผลักดัันให้�ป็ฏิิบัติงานตามระเบียบ ร้�จัักเคารพัสิทัธิ์ิขึ้องผ้�อ�่น ป็ฏิิบัติงานในห้น�าทัี�ทั�ีต�องรับผิดัชอบและมี
ควิามซึ่�่อสัตย์สุจัริต คนทั�ีมีควิามรับผิดัชอบ จัะทัำาให้�การป็ฏิิบัติงานไป็ส้่เป็้าห้มายทัี�วิางไวิ� และช่วิยให้�การทัำางานร่วิมกันเป็็น
ดัว� ิยควิามราบร่น� ควิามรับผดิ ัชอบจั้งเป็็นภูาระผก้ พันั ทัี�ผน�้ าำ ตอ� งสร�างขึ้�น้ เพั�่อให้�องคก์ รสามารถุบรรลเุ ป็า้ ห้มายไดัอ� ยา่ งดัี ถุ�าใน
องค์กรใดัมีบคุ คลทั�มี ีควิามรับผิดัชอบ จัะทัาำ ให้เ� กดิ ัผลดัีต่อองค์กรดังั น�ี คอ่
1. องค์กรจัะไดัร� ับควิามเช่อ� ถุอ่ และไวิว� ิางใจัจัากผ�ร้ ว่ ิมงานและผอ�้ ่�น
2. การป็ฏิบิ ตั งิ านจัะพับควิามสาำ เรจ็ ัทันั เวิลาและทันั ตอ่ เห้ตกุ ารณ์ ภูายใตส� ถุานการณท์ ัเ�ี ป็ลย�ี นแป็ลงตลอดัเวิลา
3. ทัำาให้�เกิดัควิามเช�อ่ ถุ่อในตนเอง เพัราะป็ฏิิบตั ิห้นา� ทัไ�ี ดั�อย่างเรียบร�อย
4. องคก์ รเกิดัควิามมั�นคงเป็็นทั�ียอมรับนบั ถุ่อจัากผ�้อน่�
5. องคก์ รป็ระสบควิามสำาเร็จัสามารถุพัฒั นาไป็ส้่ควิามเป็น็ ป็ึกแผน่ และม�นั คง
6. สามารถุป็ฏิิบัติงานไดัอ� ย่างราบร่น� ทัุกคนให้�ควิามรว่ ิมมอ่ เป็น็ อย่างดัี
จัรรยาบรรณและคุณสมบตั ขิ ึ้องผป้� ็ระกอบธิ์รุ กิจั
แนวิคดิ ัสาำ คญั ธิ์รุ กจิ ัเป็น็ กจิ ักรรมทัม�ี คี วิามสมั พันั ธิ์ก์ บั ห้ลายองคก์ รโดัยเฉพัาะผบ�้ รโิ ภูค เพัราะธิ์รุ กจิ ัตอ� งอาศึยั ผบ�้ รโิ ภูค
ซึ่�อ่ สนิ ค�าและบรกิ าร ในขึ้ณะเดัยี วิกันผบ้� รโิ ภูคต�องอาศึยั ห้นว่ ิยธิ์รุ กิจัตา่ ง ๆ ผลติ
สนิ คา� และบรกิ ารเพัอ่� สนองควิามตอ� งการขึ้องตน ผป�้ ็ระกอบธิ์รุ กจิ ัจัาำ เป็น็ ตอ� งมจี ัรรยาบรรณ ซึ่ง้� รวิมถุง้ ควิามซึ่อ่� สตั ย์
สุจัริต มีจัติ สาำ นก้ และมคี วิามรับผิดัชอบต่อผ้�เกย�ี วิขึ้�อง ห้ากนักธิ์ุรกิจัมีจัรรยาบรรณและคณุ สมบตั อิ น�่ ๆ ทัี�เห้มาะกับลักษณะ
งานอาชพี ัขึ้องตนในการดัำาเนินธิ์ุรกิจัแล�วิ เชอ�่ ไดัว� ิ่าธิ์ุรกิจัน�นั ๆจัะป็ระสบผลสาำ เร็จัอย่างแนน่ อน
ควิามสำาคัญขึ้องจัรรยาบรรณ ผ้�ป็ระกอบธิ์ุรกิจัห้ร่อนักธิ์ุรกิจั เป็็นผ้�ป็ระกอบอาชีพัทั�ีมีบทับาทัสำาคัญในการพััฒนา
สงั คมและเศึรษฐกจิ ั ดังั น�นั นกั ธิ์ุรกจิ ัจั้งจัาำ เป็็นต�องป็ฏิบิ ตั ติ นให้�เป็น็ แบบอย่างทั�ดี ัี เพั�อ่ ให้�เกดิ ัควิามศึรทั ัธิ์าและเกดิ ัการยอมรบั
ขึ้องสังคมตอ่ วิชิ าชพี ัน�ี
จัรรยาบรรณขึ้องผ้�ป็ระกอบการ มดี ัังน�ี
1. จัรรยาบรรณตอ่ ลก้ คา� ลก้ คา� ห้รอ่ ผบ�้ รโิ ภูค เป็น็ กลมุ่ บคุ คลทัส�ี าำ คญั ทัสี� ดุ ัทัจ�ี ัะทัาำ ให้ธ� ิ์รุ กจิ ัสามารถุดัาำ รงอยไ่้ ดั�
เพัราะลก้ ค�าเป็น็ ผ้�ซึ่่�อสนิ คา� ห้ร่อใชบ� รกิ ารทั�ธี ิ์รุ กจิ ัผลติ ออกมา ทัาำ ให้ธ� ิ์ุรกจิ ัมีรายไดั� กอ่ ให้�เกดิ ักาำ ไรและทัาำ ให้�ธิ์ุรกิจัสามารถุเจัรญิ
เติบโตไดั� ดัังนั�น ผป�้ ็ระกอบธิ์รุ กจิ ัจัง้ จัะตอ� งป็ฏิิบัติต่อล้กค�าอย่างซึ่�่อสตั ย์และเป็น็ ธิ์รรม
ผ�ป้ ็ระกอบธิ์ุรกจิ ัพั้งป็ฏิบิ ตั ิต่อลก้ คา� ดัังนี�
1. ขึ้ายสนิ คา� และบรกิ ารดัว� ิยควิามยตุ ธิ ิ์รรม คอ่ ขึ้ายดัว� ิยราคาตามควิามเห้มาะสมกบั คณุ ภูาพัขึ้องสนิ คา� และ
บริการให้�แก่ลก้ คา� และมคี วิามรับผดิ ัชอบตามภูาระผก้ พัันทัีไ� ดัต� กลงกันไวิ

14 รายวิิชา ช่องทางการพัฒั นาอาชีพั (อช21001)
ระดับั มัธั ยมัศึกึ ษาตอนตน้

2. ละเวิน� การกระทัาำ ใดั ๆ ทัจี� ัะทัาำ ให้ส� นิ คา� มรี าคาสง้ ขึ้น้� โดัยไมม่ ีเห้ตผุ ล เชน่ การกกั ตนุ สนิ คา� เพัอ่� ทัาำ ให้ส� นิ คา�
ขึ้าดัแคลน และมีราคาส้งขึ้�้น

3. ให้บ� ริการแกล่ ้กค�าทักุ คนอยา่ งเทัา่ เทัียมกนั ไมม่ ีการเลอ่ กป็ฏิบิ ตั ิ โดัยให้โ� อกาสแก่ลก้ คา� ทั�ีจัะซึ่�่อสินค�าห้ร่อ
บรกิ ารไม่วิ่าจัะในสภูาวิะใดักต็ าม เช่น ในภูาวิะทั�ีสินคา� ขึ้าดัตลาดั

2. จัรรยาบรรณตอ่ ค่้แขึ้ง่ ขึ้นั ในเชิงธิ์รุ กิจัการป็ระกอบธิ์รุ กจิ ัทักุ ป็ระเภูทั จัะมีผ�ป้ ็ระกอบการมากกวิา่ ห้น�ง้ ราย ดัังนัน�
การป็ระกอบธิ์รุ กิจัจั้งต�องมกี ารแขึ้ง่ ขึ้ันกันเพั่�อพัยายามทัาำ ให้�ธิ์รุ กิจัขึ้องตนเองเจัรญิ ก�าวิห้นา� การแขึ้่งขึ้ันจั้งเป็น็ การชว่ ิยพัฒั นา
ธิ์ุรกิจั เป็็นสิง� ทัี�พัสิ จ้ ันค์ วิามสามารถุขึ้องผ�้ป็ระกอบธิ์รุ กจิ ั

ผ�้ป็ระกอบธิ์รุ กจิ ัพั้งป็ฏิิบตั ิตอ่ ค้่แขึ้่งขึ้ันในเชงิ ธิ์รุ กจิ ั ดัังนี�
1. ไมก่ ลน�ั แกล�งค้่แขึ้ง่ ขึ้นั เชน่ ให้�รา� ยค้่แขึ้่งขึ้ัน เพั่�อให้�ค้่แขึ้ง่ ขึ้นั เสยี โอกาสในการดัาำ เนินการและตัดัราคาเพั่�อ

แยง่ สนิ ค�า
2. ชว่ ิยกันสรา� งสรรค์สง�ิ ทัี�ดังี ามให้�เกดิ ัแกส่ งั คม เชน่ รว่ ิมกนั ป็อ้ งกันทัรัพัยากรธิ์รรมชาตแิ ละสงิ� แวิดัลอ� ม
3. ไมค่ �นห้าควิามลบั ขึ้องค้่แขึ้่งขึ้นั ในเชงิ ธิ์รุ กิจัโดัยใช�วิธิ ิ์กี ารทัม�ี ิชอบ
4. พัง้ ห้ลีกเลีย� งการกระทัำาใดั ๆ ทัีจ� ัะบัน� ทัอนชอ�่ เสียงตอ่ สนิ ค�า ห้รอ่ บรกิ ารขึ้องค่้แขึ้ง่ ขึ้นั
3. จัรรยาบรรณต่อห้น่วิยราชการผ้�ป็ระกอบธิ์ุรกิจัมีควิามจัำาเป็็นต�องติดัต่อกับห้น่วิยงานขึ้องราชการ ซึ่�้งเป็็น

ห้น่วิยห้น้�งขึ้องสังคม เช่น การเสียภูาษี การจัดัทัะเบียนธิ์ุรกิจัต่าง ๆ ดัังนั�น ควิรเขึ้�าใจัในแนวิทัางป็ฏิิบัติทัี�ถุ้กต�องต่อห้น่วิย
ราชการ

4. จัรรยาบรรณต่อพันักงาน พันักงานเป็็นทัรัพัยากรทั�ีมีค่าขึ้องผ้�ป็ระกอบธิ์ุรกิจั การทั�ีผ้�ป็ระกอบธิ์ุรกิจัมี
พันักงานทัข�ี ึ้ยนั ขึ้นั แขึ้็ง มีควิามซึ่่�อสัตย์ จัะทัำาให้�ธิ์รุ กจิ ัดัำาเนนิ ไป็ไดั�อย่างมปี ็ระสทิ ัธิ์ภิ ูาพั

5. จัรรยาบรรณต่อสังคมและสภูาวิะแวิดัล�อม เน�่องดั�วิยสังคมป็ระกอบดั�วิยบุคคลต่าง ๆ เป็็นจัำานวินมาก
แตล่ ะคนก็มคี วิามแตกตา่ งทั�ังอุป็นิสัย การศึก้ ษา ศึาสนา ดังั น�นั สงั คมจัะสงบสขุ ึ้ไดั�ตอ� งอาศึัยควิามร่วิมมอ่ รว่ ิมใจั ทัุกคนต�อง
ชว่ ิยกนั สร�างสรรคส์ ังคม ผป�้ ็ระกอบธิ์รุ กิจักเ็ ป็น็ สว่ ินห้น�้งขึ้องสังคม ดังั นน�ั จั้งมีควิามจัำาเป็น็ ทัี�จัะต�องรบั ผิดัชอบต่อสงั คมเพั่อ� มี
สว่ ินรว่ ิมทัำาให้ส� ังคมก�าวิห้นา� ตอ่ ไป็

ผ�ป้ ็ระกอบธิ์รุ กิจัพัง้ ป็ฏิบิ ตั ติ อ่ สงั คมและสภูาวิะแวิดัลอ� มดัังน�ี
1. ละเวิ�นการป็ระกอบธิ์ุรกิจัทัี�ก่อให้เ� กิดัควิามเส�่อมเสียต่อสังคมและสภูาวิะแวิดัล�อมทัั�งดัา� นศึีลธิ์รรม ควิามเป็น็ อย้่
และจัิตใจั เชน่ การเป็ิดับ่อนการพันนั สถุานเริงรมยท์ ัม�ี กี ารจัาำ ห้นา่ ยยาเสพัติดัสถุานเรงิ รมย์ทัี�มกี ารคา� ป็ระเวิณี การรับซึ่อ�่ ขึ้อง
ผดิ ักฎีห้มาย
2. ละเวิน� การป็ระกอบธิ์รุ กจิ ัทัที� ัาำ ลายทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตแิ ละสภูาวิะแวิดัลอ� ม เชน่ การป็ระกอบธิ์รุ กจิ ัแลว� ิป็ลอ่ ยน�ำา
เสียจัากการผลติ ลงในแม่นาำ� ลำาคลอง การป็ระกอบธิ์ุรกจิ ัทัี�มีการป็ล่อยควินั ห้ร่อฝึุ่นละอองฟุ้งกระจัายอย้่ในบรรยากาศึ การตัดั
ไมท� ัำาลายป็า่ การรรุุกลล้ำ�ำา�ทีท่่ั�ส�ี าธธิ์ารณะ
3. ให้ค� วิามร่วิมมอ่ ทักุ ฝึา่ ยชว่ ิยสร�างสรรคส์ ังคม เพัอ่� พััฒนาคณุ ภูาพัชวี ิติ ให้แ� ก่สังคม เชน่ การสง่ เสรมิ การศึก้ ษา ให้
ทัุนการศึก้ ษา ส่งเสรมิ การวิจิ ัยั ให้�บรกิ ารแก่สงั คม
4. ใช�ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติอยา่ งมีป็ระสิทัธิ์ภิ ูาพัทั�ีสดุ ั ไม่ทัาำ ลายทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ เชน่ ไม่ป็ระกอบการป็ระมงในฤดั้
และเขึ้ตห้า� มทัาำ การป็ระมง
5. พัยายามห้าวิิธิ์สี ร�างสงิ� ทัดัแทันทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ นาำ ส�ิงทัีใ� ช�แลว� ิมาป็รับป็รงุ ใชอ� ีก เช่น การนาำ ห้นงั สอ่ พัมิ พั์ห้รอ่
กระดัาษทัี�ใชแ� ลว� ิมาทัำาเป็น็ กระดัาษให้ม
6. พั้งรักษาและป็รับป็รุงมาตรฐานในการป็ระกอบการเพั�่อขึ้จัดั ัอันตราย อนั อาจัส่งผลกระทับต่อสภูาวิะแวิดัล�อม
7. พั้งป็ระกอบธิ์ุรกิจั ผลิตสินค�าห้ร่อบริการทั�ีเห้มาะสมกับสภูาวิะแวิดัล�อมและเป็็นสิ�งทัี�มีป็ระโยชน์ต่อสังคมและ
มนุษยชาติ

รายวิชิ า ชอ่ งทาการพััฒนาอาชพี ั (อช21001) 15
ระดับั มััธยมัศึกึ ษาตอนตน้

เรอ�่ งทัี� 7 การอนรุ กั ษพ์ ัลงั งานและสงิ� แวิดัล�อมในชุมชน สังคม ป็ระเทัศึ และภูม้ ิภูาค 5 ทัวิปี ็ไดั�แก่ ทัวิีป็เอเชีย ทัวิปี ็
ออสเตรเลยี ทัวิปี ็อเมริกา ทัวิีป็ยุโรป็ และทัวิปี ็แอฟริกา

ทัรพั ัยากรเป็น็ ป็จั ัจัยั ทัี�สาำ คัญในการป็ระกอบอาชพี ั ทัรพั ัยากร แบ่งเป็็น 2 ป็ระเภูทัให้ญ่ ๆ ค่อทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ
และทัรัพัยากรในการป็ระกอบการการใช�ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติ ต�องคำาน้งถุ้งควิามห้มดัเป็ลอ่ ง และการใชท� ัรพั ัยากรทัดัแทัน

การอนรุ กั ษพ์ ัลงั งานและสง�ิ แวิดัลอ� มในชมุ ชน สงั คม ป็ระเทัศึ และ ภูม้ ภิ ูาค 5 ทัวิปี ็ ไดัแ� ก่ ทัวิปี ็เอเชยี ทัวิปี ็ออสเตรเลยี
ทัวิปี ็อเมรกิ า ทัวิปี ็ยุโรป็ และทัวิีป็แอฟรกิ า

“พัลังงาน ห้มายถุ้ง ควิามสามารถุในการทัาำ งานซึ่�้งมีอย้่ในตัวิขึ้องส�ิงทั�ีอาจัใช�งานไดั�โดัยการทัำาให้�วิัตถุุห้ร่อธิ์าตุเกิดั
ควิามเคล่�อนทัี�ห้ร่อเป็ล�ียนร้ป็แบบไป็ไดั� การทั�ีวิัตถุุเคล่�อนทั�ีจัากทัี�ห้น้�งไป็ยังอีกทั�ีห้น้�งไดั� ก็เพัราะมีแรงห้ร่อพัลังงานเขึ้�าไป็
กระทัำาพัลังงาน ห้ร่อควิามสามารถุในการทัำางานนอกจัากสิ�งมีชีวิิตจัะใช�พัลังงาน ซึ่�้งอย้่ในร้ป็ขึ้องสารอาห้ารในการดัำารงชีวิิต
โดัยตรงแล�วิ สิ�งมีชีวิิตยังต�องใช�พัลังงานในร้ป็แบบลักษณะอ่�น ๆ ทัี�เก�ียวิกับการดัำารงชีวิิตป็ระจัำาวิันอีกในห้ลายร้ป็แบบเช่น
ทัางดั�านแสงสวิ่าง ควิามร�อน ไฟฟ้า เป็น็ ต�น

ป็ระเภูทัขึ้องทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ
การแบ่งป็ระเภูทัขึ้องทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ มีการแบ่งกันห้ลายลักษณะแต่ในทัีน� ีจ� ัะขึ้อแบ่งทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ โดัย
ใช�เกณฑ์์ขึ้องการนาำ มาใช� โดัยแบง่ ออกเป็็น 4 ป็ระเภูทั ดัังน�ี
1. ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตทิ ัใ�ี ช�แล�วิไม่ห้มดัสน�ิ เป็น็ ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตทิ ัเ�ี กดิ ัขึ้�น้ มาก่อนทัจ�ี ัะมีมนุษย์ เม�่อมนุษย์เกดิ ัขึ้�น้
มาส�งิ เห้ล่าน�กี ม็ ีควิามจัำาเป็็นตอ่ การดัาำ รงชีวิติ ขึ้องมนุษย์
2. ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตทิ ัใ�ี ชแ� ลว� ิทัดัแทันไดั� เป็น็ ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตทิ ัใี� ชไ� ป็แลว� ิ สามารถุเกดิ ัขึ้น�้ ทัดัแทันไดั� ซึ่ง�้ อาจัเรว็ ิ
ห้รอ่ ชา� ขึ้น้� อยก่้ บั ชนดิ ัขึ้องทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตปิ ็ระเภูทันนั� ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตทิ ัใี� ชแ� ลว� ิทัดัแทันไดั� เชน่ พัช่ ป็า่ ไม� สตั วิป์ ็า่ มนษุ ย์
ควิามอดุ ัมสมบ้รณ์ขึ้องดันิ คณุ ภูาพัขึ้องน�าำ และทัศั ึนยี ภูาพัทั�ีสวิยงาม เป็น็ ตน�
3. ทัรัพัยากรธิ์รรมชาตทิ ัีส� ามารถุนาำ มาใช�ให้ม่ไดั� เป็็นทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตจิ ัาำ พัวิกแรธ่ ิ์าตชุ นดิ ัตา่ ง ๆ ทันี� ำามาใช�แล�วิ
สามารถุนำาไป็แป็รรป้ ็ให้�กลบั ไป็สส่้ ภูาพัเดัมิ ไดั� แลว� ินาำ กลบั มาใชใ� ห้มอ่ กี เชน่ แรโ่ ลห้ะ แรอ่ โลห้ะ ไดั�แก่ เห้ลก็ ทัองแดัง อลม้ เิ นยี ม
แก�วิ ฯลฯ
4. ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติทัี�ใช�แล�วิห้มดัส�นิ ไป็ เป็น็ ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติทัีน� ำามาใช�แล�วิจัะห้มดัไป็จัากโลกนี� ห้รอ่ สามารถุ
เกิดัขึ้้�นทัดัแทันไดั� แต่ต�องใช�ระยะยาวินานมาก ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติป็ระเภูทัน�ี ไดัแ� ก่ น�ำามันป็ิโตรเลียม ก๊าซึ่ธิ์รรมชาติ และ
ถุา่ นห้นิ เป็็นตน�
การอนรุ กั ษท์ ัรพั ัยากรธิ์รรมชาติ ห้มายถุง้ การใชท� ัรพั ัยากรธิ์รรมชาตดิ ัว� ิยวิธิ ิ์กี ารทัฉ�ี ลาดัเห้มาะสม โดัยใชอ� ยา่ งป็ระห้ยดั ั
ให้�เกิดัป็ระโยชน์ และเกดิ ัคุณคา่ มากทัส�ี ดุ ั รวิมทั�งั การป็รับป็รุงขึ้องเสยี ให้�นำากลับมาใชใ� ห้ม่ เพั่อ� ให้�เกดิ ัการสญ้ เสยี นอ� ยทัส�ี ดุ ั
การอนุรักษ์สิ�งแวิดัล�อม ห้มายถุ้ง การใช�สิ�งแวิดัล�อมอย่างชาญฉลาดัไม่ให้เ� กิดัพัิษภูัยต่อสังคมส่วินรวิม ดัำารงไวิ�ซึ่�้ง
สภูาพัเดัิมขึ้องสง�ิ แวิดัลอ� มทัางธิ์รรมชาติ และส�งิ แวิดัล�อมทัี�มนษุ ย์สรา� งขึ้้�นรวิมทััง� ห้าทัางกาำ จัดั ัและป็อ้ งกันมลพัิษสิ�งแวิดัลอ� ม
การอนรุ ักษพ์ ัลังงาน ห้มายถุ้ง การใช�พัลังงานให้�เกิดัป็ระสิทัธิ์ิภูาพัสง้ สดุ ั มีการพัฒั นาและนาำ พัลังงานจัากแห้ลง่ ให้ม่ ๆ
มาใช�เพั่�อทัดัแทัน และมีการป็อ้ งกันการส้ญเสียพัลงั งานวิธิ ิ์ีการอนรุ กั ษพ์ ัลังงาน พัอสรปุ ็ไดั�ดังั น�ี

1. ห้าแห้ล่งพัลงั งานทัดัแทัน
2. การวิิจัยั และพััฒนาพัลังงาน
3. การเผยแพัรค่ วิามร้ส� ้่สังคม
4. การป็ระห้ยดั ัพัลงั งาน
ห้มายเห้ตุ ศึก้ ษาเพั�มิ เติมไดั�ทั�ี QR Code รายวิชิ า ช่องทัางการพัฒั นาอาชีพั อช21001

16 รายวิชิ า ชอ่ งทางการพััฒนาอาชพี ั (อช21001)
ระดัับมัธั ยมัศึึกษาตอนตน้

แบบทัดัสอบทั�ายบทัเรยี น
จังเล่อกคำาตอบทัีถ� ุก้ ตอ� งทัี�สดุ ัเพัียงขึ้อ� เดัยี วิ
1. การป็ระกอบอาชีพัในภู้มภิ ูาคขึ้องโลก ป็ระกอบดัว� ิยก�ที ัวิปี ็

ก. 2 ทัวิีป็
ขึ้. 3 ทัวิปี ็
ค. 4 ทัวิีป็
ง. 5 ทัวิปี ็
2. ขึ้�อใดัคอ่ ควิามสำาคัญขึ้องตลาดั
ก. ทัาำ ให้เ� ศึรษฐกิจัขึ้ยายตวั ิ
ขึ้. ทัำาให้เ� กดิ ัสินค�าเพั�มิ ขึ้น�้
ค. ชว่ ิยลดัตน� ทัุนการผลติ
ง. ถุ้กทักุ ขึ้อ�
3. ลกั ษณะขึ้องงานป็ระดัษิ ฐ์ มกี ี�ป็ระเภูทั
ก. 2 ป็ระเภูทั
ขึ้. 3 ป็ระเภูทั
ค. 4 ป็ระเภูทั
ง. 5 ป็ระเภูทั
4. ขึ้�อใดั ไมใ่ ช่ ป็ระโยชน์ขึ้องงานป็ระดัษิ ฐ์
ก. มรี ายไดั�จัากผลงาน
ขึ้. มคี วิามคิดัริเร�มิ สร�างสรรค์
ค. ใชเ� วิลาวิา่ งให้เ� กดิ ัป็ระโยชน์
ง. ใช�เทัคโนโลยีในการสรา� งสรรค์ผลงาน
5. โครงงานอาชีพัมคี วิามจัำาเป็น็ ในขึ้น�ั ตอนใดัขึ้องอาชพี ั
ก. เล่อกอาชพี ั
ขึ้. การย้ดัป็ฏิิบตั ิ
ค. การพััฒนาอาชพี ั
ง. การศึก้ ษาอาชพี ั
6. ขึ้�อควิรคาำ น้งในการตดั ัสินใจัป็ระกอบอาชีพัขึ้องตนเองค่อขึ้�อใดั
ก. ควิามชอบส่วินตัวิ
ขึ้. พั่อแมพ่ ั�นี อ� งแนะนาำ
ค. มคี นนยิ มทัำางานนน�ั มากมาย
ง. ควิามรค�้ วิามสามารถุขึ้องตนเอง
7. ขึ้�อใดัคอ่ ป็ระโยชน์ขึ้องเทัคโนโลยี
ก. ป็ระห้ยัดัเวิลา
ขึ้. เพั�ิมผลผลติ
ค. ลดัต�นทันุ
ง. ถุ้กทัุกขึ้อ�

รายวิชิ า ช่องทาการพััฒนาอาชพี ั (อช21001) 17
ระดัับมัธั ยมัศึกึ ษาตอนต้น

8. การเสยี ภูาษี ตรงกับจัรรยาบรรณขึ้�อใดั
ก. จัรรยาบรรณตอ่ อุตสาห้กรรม
ขึ้. จัรรยาบรรณตอ่ ลก้ คา�
ค. จัรรยาบรรณตอ่ การบริการ
ง. จัรรยาบรรณตอ่ ห้น่วิยราชการ

9. การอนุรกั ษพ์ ัลังงาน ห้มายถุง้
ก. ป็ระห้ยัดัเวิลา
ขึ้. ป็ล้กพัช่ และเล�ยี งสตั วิ์
ค. ทัาำ ให้�เกิดัสนิ ค�าเพัมิ� ขึ้�น้
ง. การใช�พัลงั งานให้เ� กดิ ัป็ระสิทัธิ์ิภูาพัส้งสดุ ั

10. ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติทัใ�ี ช�แล�วิทัดัแทันไดั�
ก. พั่ช
ขึ้. ถุา่ นห้นิ
ค. กา๊ ชธิ์รรมชาติ
ง. น�าำ มนั ป็ิโตรเลยี ม

18 รายวิิชา ชอ่ งทางการพััฒนาอาชพี ั (อช21001)
ระดัับมัธั ยมัศึกึ ษาตอนต้น

บทัทั�ี 2
ชอ่ งทัางการพััฒนาอาชีพั

เรอ�่ งทัี� 1 ควิามจัาำ เป็น็ ในการมองเห้็นช่องทัางเพั�่อพััฒนาอาชพี ั
การทั�คี นเราจัะป็ระสบควิามสำาเรจ็ ัในอาชพี ัไดัน� �นั มิใชว่ ิ่าเป็็นสิ�งทัี�ทัำากันไดั�งา่ ย ๆ แตจ่ ัะต�องมกี ารสาำ รวิจัขึ้อ� เทั็จัจัริง

มีการวิางแผน กำาห้นดัเป็้าห้มายทัี�ต�องการ เขึ้ยี นโครงการทั�จี ัะทัำาและป็ฏิิบัตติ าม ขึ้ณะทั�โี ครงการกม็ ีการพัฒั นาป็รับป็รุงแก�ไขึ้
ไป็ดั�วิย นอกจัากจัะเนน� รายไดัท� ั�พี ั้งจัะไดัแ� ลว� ิสง�ิ ทัสี� าำ คัญทัีจ� ัะขึ้าดัมไิ ดั� ซึ่้ง� จัะทัำาให้อ� าชีพัมคี วิามม�นั คงย�งิ ขึ้น้� กค็ อ่ การมีคุณธิ์รรม
จัริยธิ์รรมขึ้องผ้ป� ็ระกอบการดั�วิย

การป็ระกอบอาชพี ั ห้รอ่ ป็ระกอบธิ์ุรกจิ ัห้รอ่ ดัำาเนินการส�งิ ใดั เชน่ การเดันิ ทัางไป็ทัีใ� ดัสกั แห้ง่ ห้น้ง� การจัดั ัเลี�ยงเห้ลา่
นีเ� ป็น็ ตน� จัะต�องมีการกาำ ห้นดัแผนเสียกอ่ น ถุง้ แม�วิา่ บางคนอาจัทัาำ กิจัการโดัยไม่มีแผนงาน ซึ่้�งอาจัป็ระสบควิามสำาเร็จัในชว่ ิง
แรก ๆ เทั่านั�น แต่ระยะเวิลาอาจัมีเห้ตุการณ์ต่าง ๆเกิดัขึ้้�นส่งผลให้�เกิดัอุป็สรรคการป็ระกอบอาชีพั เช่น การเป็ลี�ยนแป็ลง
ทัางดัา� นเศึรษฐกจิ ั การเมอ่ งการป็กครอง ห้รอ่ แมก� ระทัง�ั ควิามสลบั ซึ่บั ซึ่อ� นขึ้องงานทัมี� ากขึ้น�้ เพัราะสง�ิ เห้ลา่ นไี� มไ่ ดัผ� า่ นการคาดั
คะเนและการคิดัอย่างรอบคอบกอ่ นการวิางแผน เป็น็ การคิดัไวิล� ว่ ิงห้นา� วิ่าจัะทัาำ อะไร มีจัุดัมุง่ ห้มายอะไร มวี ิิธิ์กี ารอย่างไรเป็น็
กระบวินการทัี�มีร้ป็แบบอย่างห้น�ง้ มีการระบเุ ป็้าห้มาย และแผนรายละเอยี ดัตา่ ง ๆ มกี ารป็ระสานกิจักรรมตา่ ง ๆ ตง�ั แตจ่ ัุดั
เริม� ตน� จันกระทัั�งถุง้ จัดุ ัสน�ิ สดุ ั การป็ระกอบอาชีพัมคี วิามยงุ่ ยากสลับซึ่บั ซึ่อ� น

การดัำาเนินกิจักรรมต่าง ๆ จัะตอ� งมีควิามสอดัคล�องกันกบั ทัรพั ัยากร และงบป็ระมาณทัม�ี อี ย่้ เพัอ่� ให้�มีควิามเป็น็ ไดั้
มากทัี�สุดั ดัังนั�น การวิางแผนจั้งมคี วิามสาำ คัญตอ่ การป็ระกอบอาชีพัดังั นี�คอ่

1. ชว่ ิยทัำาให้�การดัาำ เนนิ งานบรรลุผลสำาเร็จัตามเป็า้ ห้มาย
2. ช่วิยทัาำ ให้�การใชท� ัรพั ัยากรเป็็นไป็อยา่ งมีป็ระสทิ ัธิ์ิภูาพั
3. ช่วิยทัำาให้�การดัำาเนนิ งานมีควิามเส�ยี งน�อยลง และมีควิามเช�่อม�ันในการบรหิ ้ารงานมากขึ้น�้
4. ชว่ ิยป็้องกันการขึ้ดั ัแยง� ซึ่ง�้ อาจัจัะเกดิ ัขึ้น้� ระห้วิา่ งการดัาำ เนนิ งานไดั
5. ชว่ ิยป็รบั วิิธิ์กี ารดัำาเนนิ งาน ห้ร่อเป็ล�ยี นแป็ลงกิจักรรมบางอย่างไดัอ� ย่างเห้มาะสม
เร�อ่ งทัี� 2 ควิามเป็น็ ไป็ไดัใ� นการพััฒนาอาชีพั
1. การลงทันุ
“การลงทัุน” ห้มายถุ้ง การออมเพั�่อให้ไ� ดัร� ับผลตอบแทันทัมี� ากขึ้้�น ซึ่้ง� เราจัะตอ� งยอมรบั ควิามเส�ยี งทัีเ� พัม�ิ ขึ้น้� เช่นกัน
การตัดัสินใจันำาเงินออมมาลงทัุนเราจั้งต�องพัิจัารณาอย่างรอบคอบ และศึ้กษาห้าขึ้�อม้ลทั�ีเก�ียวิขึ้�องเป็็นอย่างดัีเพั�่อให้้
ไดั�รับผลตอบแทันทัีค� าดัห้วิงั ไวิ� และเพั�่อลดัควิามเส�ยี งทัเ�ี กิดัขึ้น�้ จัากการลงทันุ
2. การตลาดั
การตลาดั เป็น็ กจิ ักรรมทัางธิ์รุ กจิ ัทัม�ี คี วิามจัาำ เป็น็ และมคี วิามสาำ คญั ตอ่ การอยร่้ อดัขึ้ององคก์ รธิ์รุ กจิ ั ในระบบเศึรษฐกจิ ั
แบบเสรนี ยิ มนนั� ธิ์รุ กจิ ัจัาำ เป็น็ จัะตอ� งอาศึยั กลยทุ ัธิ์ท์ ัางการตลาดัซึ่ง้� สง�ิ นนั� กค็ อ่ การขึ้ายการเรยี นรเ�้ พัอ�่ ให้เ� ขึ้า� ใจัถุง้ ควิามแตกตา่ ง
ขึ้องการขึ้าย และการตลาดัอย่างชัดัเจันจัะชว่ ิยให้ธ� ิ์ุรกจิ ัพััฒนา
ต่อไป็ รวิมถุ้งห้น�าทั�ีขึ้องการขึ้ายและการตลาดัดั�วิย ดัังน�ันเป็้าห้มายขึ้องธิ์ุรกิจัจัะดัำาเนินไป็ในทัิศึทัางทั�ีมุ่งห้วิังไดั�
จัง้ จัาำ เป็็นทัี�ตอ� งศึ้กษาควิามสาำ คญั ขึ้องการตลาดั และการขึ้ายอย่างละเอียดั
ควิามห้มายขึ้องการตลาดัและการขึ้าย
การตลาดั ห้มายถุ้ง กิจักรรมทัางธิ์ุรกิจัทัี�จัะทัาำ ให้�สินค�าจัากผ�้ผลิตไป็ส่้ม่อผ�้บริโภูค และทัำาให้�ผ�้บริโภูคเกิดัควิาม
พัง้ พัอใจัทัี�ไดั�บริโภูคสนิ คา� ห้ร่อบริการนัน� อันเป็็นผลทัาำ ให้�ธิ์ุรกิจัป็ระสบควิามสำาเรจ็ ัตามวิตั ถุปุ ็ระสงคข์ ึ้องธิ์รุ กจิ ันน�ั ๆ อกี ดัว� ิย
การขึ้าย ห้มายถุง้ กระบวินการในการชว่ ิยเห้ลอ่ โนม� นา� วิ ชักจั้งใจั โดัยใช�บคุ คลห้ร่อไม่ใช�บคุ คลก็ไดั� เพั่อ� ให้�ลก้ ค�า
คาดัห้วิังตดั ัสนิ ใจัซึ่่อ� สนิ ค�าห้รอ่ บริการนน�ั ๆ

รายวิิชา ช่องทาการพััฒนาอาชีพั (อช21001) 19
ระดัับมััธยมัศึกึ ษาตอนต้น

3. กระบวินการผลิต
กระบวินการผลิต ห้มายถุ้ง กระบวินการผลิตสนิ ค�า การให้บ� ริการ ตามควิามต�องการขึ้องผ�้บรโิ ภูค ซึ่้ง� ป็ระกอบไป็
ดั�วิย ลก้ ค�า ตลาดัแรงงาน สงั คม ป็ระเทัศึชาติ และป็ระชาคมโลก โดัยมวี ิธิ ิ์กี ารในการควิบคมุ ดัแ้ ลการผลิตอยา่ งมีคุณภูาพัทัี�ไดั�
มาตรฐาน และการสรา� งคณุ ลักษณะทัีโ� ดัดัเดั่นขึ้องสนิ ค�า ห้ร่อบรกิ าร ไดัแ� ก

1. ควิามน่าเช่อ� ถุอ่ ผ�้ให้บ� รกิ ารจัะตอ� งแสดังถุ้งควิามน่าเช่�อถุอ่ และไวิ�วิางใจั
2. การตอบสนอง การตอบสนองทัีม� ีควิามตง�ั ใจัและเต็มใจั
3. การสร�างควิามมัน� ใจั สามารถุทั�จี ัะทัำาให้ล� ก้ ค�าเกิดัควิามเช่�อใจั
4. การดั้แลเอาใจัใส่
5. เคร�อ่ งมอ่ อุป็กรณ์
4. การขึ้นส่งสินค�า
การขึ้นส่ง ห้มายถุ้ง การเคล่อ� นย�ายสินค�าจัากทัห�ี ้น�้งไป็ยังอกี ทัี�ห้น้�ง ซึ่�้งเป็็นห้น�าทั�ีขึ้องผผ้� ลติ ทั�จี ัะให้อ� รรถุป็ระโยชน์
แกผ่ �้บริโภูคในดั�านเวิลา และสถุานทั�ี สง่ ผลให้�สนิ คา� มมี ้ลค่าเพัม�ิ ขึ้น�้ เพัราะห้ลักในการจัดั ัการขึ้นส่งมอี ยว้่ ิ่า “มล้ ค่าสินคา� ทั�เี พัม�ิ
ขึ้�้นห้ลังจัากขึ้นส่งไป็แล�วิจัะต�องส้งกวิ่า ค่าขึ้นส่ง” ซึ่�้งมีสินค�าบางชนิดัทัี�ค่าขึ้นส่งส้งกวิ่าราคาตัวิสินค�าจัริงมาก เช่น การขึ้น
ห้ินทัราย ยิป็ซึ่ัม ถุ่านห้ิน แต่ก็มีสินค�าบางชนิดัทัี�ค่าขึ้นส่งถุ้กกวิ่าราคาสินค�าจัริง เช่น การขึ้นทัองคาำ เพัชร พัลอย และยา
เป็็นต�น
การขึ้นสง่ ทัางธิ์รุ กิจัมี 3 ทัาง ค่อ
1. การขึ้นส่งทัางบก
2. การขึ้นส่งทัางเร่อ
3. การขึ้นสง่ ทัางอากาศึ
5. การบรรจัหุ ้บี ห้อ่
การบรรจัหุ ้บี ห้อ่ นนั� นอกจัากใชป� ็้องกนั ผลติ ภูณั ฑ์แ์ ลว� ิ ยงั ใชใ� นการสง่ เสรมิ การขึ้ายอกี ซึ่ง้� ถุอ่ วิา่ มคี วิามสำาคญั มากทัง�ั
สาำ ห้รบั ผข�้ ึ้ายและผบ�้ รโิ ภูค การบรรจัหุ ้บี ห้อ่ ทัด�ี ัที ัาำ ให้ส� ามารถุรกั ษางา่ ยป็ระห้ยดั ัเนอ่� ทั�ี และทัาำ ให้ผ� บ�้ รโิ ภูคมองเห้น็ ควิามแตกตา่ ง
ขึ้องผลติ ภูัณฑ์ไ์ ดั�ชดั ัเจัน
6. การแป็รร้ป็
การแป็รร้ป็ ห้มายถุ้ง การนำาผลผลิตทัางการเกษตรซึ่�้งมีอย้่ในร้ป็วิัตถุุดัิบมาผ่านขึ้บวินการดั�านวิิทัยาศึาสตร์และ
เททัคโนโลยมี าใชใ�้ นกรรมววิธิธิ์กี ารผลติ กากราแรป็แรปสรภูสาภพัาเพพัเอ�่ พส่อื าสมามราถุรบถรบโิ ภรูิโคภมคอี ายมุยีอน่ายุยาวืนิขึย้น้� าตวขลนึ้อดตัทลัอง�ั คดวทิาั้งมคสวะาดมัวสิกะสดบวกายสใบนารยป้ ใ็ผนลรปูติ
ภผูัณลิตฑ์ภ์กัณง้� สฑาำ ์กเรงึ่ ็จสัร�ำ ป้เร็ ็จ
7. ผลกระทับตอ่ ชุมชนและสภูาพัแวิดัลอ� ม
ผลกระทับ ห้มายถุง้ ผลทัไี� ดัร� บั ห้รอ่ เกดิ ัจัากการกระทัำาทัค�ี าดัวิา่ จัะกอ่ ให้เ� กดิ ัผลดัหี ้รอ่ ผลเสยี ในระยะยาวิอยา่ งไร โดัย
ป็ระโยชน์ทัี�ลงส้่ป็ระชาชนนั�น ป็ระชาชนจัะไดั�รับป็ระโยชน์อะไรบ�างจัากการดัำาเนินการขึ้องโครงการนี�ทัี�สามารถุแสดังผล
ป็ระโยชน์ตอ่ สงั คม
8. ควิามร�้ ควิามสามารถุ
ควิามร้� ควิามสามารถุ ห้มายถุง้ ทักั ษะทัีส� ำาคัญห้ร่อควิามจัำาเป็น็ ในการผลิต ห้รอ่ การป็ฏิิบตั งิ านให้�มปี ็ระสทิ ัธิ์ภิ ูาพัใน
ควิามเป็็นไป็ไดั�ในการพััฒนาอาชีพั
เร�อ่ งทั�ี 3 การกำาห้นดัวิิธิ์ีการพัฒั นาอาชพี ัพัร�อมเห้ตุผล
1. เทัคนิควิิธิ์ีการทัำางานขึ้องอาชีพัทัี�เล่อกป็ระกอบการ เป็็นเคล็ดัวิิชาในการป็ระกอบอาชีพัแต่ละอาชีพัให้�ป็ระสบ
ควิามสาำ เร็จั จั้งเป็็นป็จั ัจััยสาำ คัญทั�ผี ้ป� ็ระกอบอาชีพัจัะต�องเรียนร�้ให้เ� ขึ้�าใจัอย่างถุ่องแทั้
2. เทัคนิควิธิ ิ์ีการทัาำ งาน ชว่ ิยลดัขึ้น�ั ตอนการทัาำ งานอาชีพับางอาชพี ั ให้�สาำ เรจ็ ัอยา่ งรวิดัเร็วิ ผ้ป� ็ระกอบอาชีพัจัะนาำ

20 รายวิิชา ชอ่ งทางการพััฒนาอาชพี ั (อช21001)
ระดัับมััธยมัศึกึ ษาตอนต้น

เวิลาทัเ�ี ห้ล่อ ไป็ดัำาเนินการในงานย่อยอน�่ ๆ ให้�มีป็ระสิทัธิ์ิภูาพัต่อไป็
3. เทัคนิคการทัำางาน ชว่ ิยให้�การทัาำ งานป็ระห้ยัดัขึ้�น้ เชน่ ใช�วิสั ดัุบางอยา่ งทั�มี รี าคาถุก้ ห้างา่ ยในทัอ� งถุิ�น ทัดัแทัน

วิัสดัทุ ั�มี ีราคาแพังห้รอ่ ห้ายากมาใชใ� นการผลิตแทัน ผลผลิตทัีผ� ลติ ไดั�ยังมีคุณภูาพัเห้มอ่ นเดัมิ
4. เทัคนคิ วิธิ ิ์ีการทัาำ งานชว่ ิยให้�ผลิตไดัม� ากขึ้�้น โดัยการนำาเคร�่องมอ่ อุป็กรณ์ทัี�ดััดัแป็ลงมาใช�ในการเพั�มิ ป็รมิ าณการ

ผลติ ผ้�ผลิตเสาะแสวิงห้าเทัคโนโลยตี ่าง ๆ ทัี�มีในทั�องถุน�ิ มาใชห� ้รอ่ ดัดั ัแป็ลงพัฒั นาเทัคโนโลยีทั�ีมีอย้่แล�วิให้ช� ว่ ิยเพัมิ� ผลผลิตให้้
มากขึ้น้�

5. เทัคนิควิธิ ิ์ีการทัำางาน ช่วิยให้�งานอาชพี ัมคี ณุ ภูาพั มีมาตรฐานเป็น็ สากล เป็น็ ทั�ยี อมรับขึ้องตลาดั
ป็ระโยชน์ทั�ีไดั�รับจัากการกำาห้นดัวิิชาการพััฒนาอาชีพั การจัำาแนกองค์ป็ระกอบย่อยขึ้องงานอาชีพัทัี�เล่อกมีป็ระโยชน์
ทัี�สำาคัญ ๆ ดัังตอ่ ไป็นี�
ค่อช่วิยให้ผ� ป้� ็ระกอบอาชีพัไดั�เตรียมควิามพัร�อมดัา� นขึ้�อม้ลอาชพี ัทัีต� นเลอ่ ก เพัราะผ้ป� ็ระกอบอาชีพัต�องใช�ห้ลกั วิิชา
ในการเสาะแสวิงห้าขึ้�อม้ลสำาคัญ ๆ ในงานอาชีพันั�น ๆ และขึ้�อม้ลดั�านอาชีพัแต่ละอาชีพั จัะเป็ล�ียนแป็ลงอย้่ตลอดัเวิลา
ตามระยะเวิลา ตามกลไกแห้ง่ ราคา ภูาวิะการณต์ ลาดั ฤดัก้ าล เป็น็ ต�น
ห้มายเห้ตุ ศึ้กษาเพั�มิ เตมิ ไดัท� ั�ี QR Code รายวิิชา ช่องทัางการพัฒั นาอาชพี ั อช21001

รายวิชิ า ช่องทาการพัฒั นาอาชีพั (อช21001) 21
ระดัับมััธยมัศึึกษาตอนต้น

แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรียน

จังเลอ่ กคาำ ตอบทัี�ถุก้ ต�องทัี�สดุ ัเพัียงขึ้�อเดัียวิ
1. ขึ้�อใดั ไมใ่ ช่ ควิามสาำ คัญขึ้องการวิางแผนตอ่ การป็ระกอบอาชีพัดัังนีค� อ่

ก. ช่วิยลดังบป็ระมาณในการดัำาเนนิ งาน
ขึ้. ช่วิยให้�การดัาำ เนินงานมคี วิามเสย�ี งนอ� ยลง
ค. ชว่ ิยให้�การใชท� ัรัพัยากรเป็็นไป็อย่างมปี ็ระสทิ ัธิ์ิภูาพั
ง. ช่วิยให้�การดัาำ เนินงานบรรลุผลสำาเร็จัตามเป็้าห้มาย
2. การลงทัุน ห้มายถุง้
ก. การจััดัสรรเงนิ
ขึ้. การวิางแผนการใช�เงิน
ค. การคาดัห้วิังผลป็ระโยชนใ์ นอนาคต
ง. การออมเพัอ�่ ให้ไ� ดั�รับผลตอบแทันทั�ีมากขึ้น้�
3. การขึ้นส่ง ห้มายถุ้ง
ก. การเคลอ�่ นทัี�ขึ้องคน สัตวิ์ สิ�งขึ้อง
ขึ้. การเคลอ�่ นยา� ย คน สนิ ค�า ห้ร่อบริการ
ค. การขึ้นสง่ สง�ิ ขึ้องทัไี� ม่สามารถุจัะเคลอ่� นตวั ิเองไดั�
ง. การเคล่อ� นยา� ยสินค�าจัากทั�ีห้น้ง� ไป็ยังอกี ทัี�ห้นง�้
4. ควิามร�้ ควิามสามารถุ ห้มายถุง้
ก. สติ ป็ัญญา
ขึ้. ควิามฉลาดั
ค. องคค์ วิามร�้
ง. ทักั ษะทั�ีสำาคญั ห้ร่อจัำาเป็็น
5. เทัคนิควิธิ ิ์ีการทัาำ งาน ช่วิยในขึ้�อตอ่ ไป็นี� ยกเวิน� ขึ้อ� ใดั
ก. ช่วิยให้�งานมคี ุณภูาพั
ขึ้. ชว่ ิยให้�ไดัผ� ลผลติ มากขึ้น�้
ค. ชว่ ิยลดัขึ้ัน� ตอนการทัำางาน
ง. ช่วิยให้�เกิดัการพััฒนาเทัคโนโลยี
6. ขึ้�อใดัตอ่ ไป็นี� ไม่เกี�ยวิขึ้อ� ง กับการเป็ลี�ยนแป็ลงขึ้�อมล้ ดัา� นอาชพี ั
ก. ฤดั้กาล
ขึ้. ระยะเวิลา
ค. ป็ัจัจััยการผลิต
ง. ภูาวิะการตลาดั
7. การขึ้นส่ง จัาำ แนกไดัเ� ป็็น กปี� ็ระเภูทั
ก. 2 ป็ระเภูทั
ขึ้. 3 ป็ระเภูทั
ค. 4 ป็ระเภูทั
ง. 5 ป็ระเภูทั

22 รายวิิชา ชอ่ งทางการพััฒนาอาชพี ั (อช21001)
ระดัับมััธยมัศึึกษาตอนต้น

8. ขึ้�อใดัตอ่ ไป็นี� ไม่ใช่ ควิามสาำ คญั ขึ้องการขึ้าย
ก. ช่วิยลดัป็ัญห้าขึ้องสังคม
ขึ้. ชว่ ิยเพัมิ� ป็ัจัจัยั การผลติ
ค. ช่วิยให้�เกดิ ัการจั�างงาน
ง. ชว่ ิยให้�ธิ์ุรกิจับรรลุผลสาำ เร็จั

9. ขึ้อ� ใดัตอ่ ไป็นี� ไม่ใชค่ ณุ สมบัติขึ้องพันกั งานขึ้าย
ก. มีบคุ ลิกดัี
ขึ้. มมี นุษยสัมพัันธิ์ด์ ัี
ค. มคี วิามขึ้ยัน อดัทัน
ง. ควิบคุมอารมณไ์ ดัอ� ยา่ งดัีในทัุกสถุานการณ์

10. การขึ้นส่งทัางธิ์ุรกิจัมีกท�ี ัาง
ก. 3 ทัาง
ขึ้. 4 ทัาง
ค. 5 ทัาง
ง. 6 ทัาง

รายวิิชา ช่องทาการพัฒั นาอาชพี ั (อช21001) 23
ระดัับมััธยมัศึึกษาตอนต้น

บทัทัี� 3
การตดั ัสินใจัเล่อกพััฒนาอาชพี ั
สรุป็เน่อ� ห้าสาำ คัญ
เรอ�่ งทั�ี 1 ขั้�อมล้ การตัดัสนิ ใจัเลอ่ กพัฒั นาอาชีพั
1. ควิามพัรอ� ม ห้มายถุง้ สภูาพัขึ้องบคุ คลทัี�มวี ิฒุ ิภูาวิะแรงจัง้ ใจัและป็ระสบการณเ์ ดัมิ ส้ง
2. พัอทัี�จัะก่อให้�เกดิ ัการตดั ัสนิ ใจัเลอ่ กพััฒนาอาชีพัไดัโ� ดัยสะดัวิก
2. ควิามตอ� งการขึ้องตลาดั
การวิิเคราะห้ด์ ั�านการตลาดั
ตลาดั คอ่ กลุม่ ขึ้องบคุ คลและองค์การทัม�ี ีควิามต�องการและมีอำานาจัในการซึ่�อ่ สนิ คา� และบริการ
ส่วินป็ระกอบขึ้องตลาดั
1. ควิามสนใจัในสนิ ค�าและบริการ
2. ควิามเตม็ ใจัทัี�จัะแลกเป็ลี�ยนสนิ คา� และบรกิ าร
3. มอี ำานาจัซึ่่�อ
การตลาดั มรี ะบบขึ้องการดัำาเนินงานขึ้องธิ์รุ กจิ ั ทัีม� งุ่ เน�นการตอบสนองขึ้องตลาดั ห้ร่อผ้�บริโภูคเป็็นสาำ คญั
การห้าคาำ ตอบเกีย� วิกบั ผ�้บรโิ ภูค
1. ผ�้ซึ่�่อค่อใคร
2. ตอ� งการซึ่่�ออะไร
3. ตอ� งการซึ่่�ออยา่ งไร
4. ต�องการซึ่่�อเม�่อใดั
5. ตอ� งการซึ่่อ� ทั�ีไห้น
6. เพัราะเห้ตใุ ดัจัง้ ซึ่อ�่
7. ใครเป็็นผม�้ อี ิทัธิ์พิ ัลในการซึ่อ�่
ป็ัจัจััยทั�ีควิรคำานง้ ถุง้ ในการตัดัสนิ ใจัเล่อกกลยุทัธิ์ต์ ลาดัเป็้าห้มาย
1. ทัรัพัยากรขึ้องกจิ ัการ
2. ควิามเห้มอ่ นกันขึ้องผลติ ภูัณฑ์์
3. ลาำ ดับั ชั�นในวิฏั ิจักั รชีวิติ ผลิตภูณั ฑ์์
4. ควิามเห้มอ่ นกันขึ้องตลาดั
5. กลยทุ ัธิ์์การตลาดัขึ้องคแ่้ ขึ้่งขึ้นั
การพัยากรณค์ วิามต�องการขึ้องตลาดั
อปุ ็สงค์ขึ้องผลิตภูณั ฑ์์ ป็รมิ าณทัั�งห้มดัขึ้องผลิตภูณั ฑ์ท์ ัซ�ี ึ่่อ� โดัยกล่มุ ล้กค�าทัีก� าำ ห้นดั ไดั�แก้
1. ผลติ ภูัณฑ์์
2. ป็ริมาณทััง� ห้มดั
3. การซึ่่�อ
4. กลมุ่ ลก้ ค�า
5. ขึ้อบเขึ้ตขึ้องภู้มศิ ึาสตร์
6. ระยะเวิลา

24 รายวิิชา ชอ่ งทางการพัฒั นาอาชีพั (อช21001)
ระดับั มััธยมัศึึกษาตอนตน้

7. สภูาวิะแวิดัลอ� มการตลาดั
8. แผนการตลาดั
วิิธิ์ีการในการพัยากรณค์ วิามตอ� งการขึ้องตลาดั
1. เทัคนิคการสาำ รวิจั
1.1 สาำ รวิจัควิามคดิ ัเห้น็ จัากผบ�้ รหิ ้าร
1.2 สาำ รวิจัควิามคิดัเห้น็ จัากพันกั งานขึ้าย
1.3 สาำ รวิจัควิามคิดัเห้น็ จัากลก้ ค�า
2. การวิิเคราะห้ย์ อดัขึ้ายในอดัีต
3. การวิิเคราะห้แ์ นวิโน�ม
4. การวิิเคราะห้ส์ ห้สมั พัันธิ์แ์ ละการถุดัถุอย
5. การทัดัสอบตลาดั
3. ควิามร/�้ ทักั ษะและเทัคนคิ ต่าง ๆ
ควิามร้� ห้มายถุ้ง การเรียนร้� การจัำา และการระล้กถุ้งควิามคิดัโดัยใช�ขึ้�อม้ลขึ้�อเทั็จัจัริงให้�เป็็นไป็ตามเป็้าห้มาย
วิตั ถุุป็ระสงค์ในการตดั ัสินใจัเลอ่ กพััฒนาอาชพี ั
ทักั ษะ คอ่ ควิามสามารถุในการป็ฏิบิ ัติงานดั�านตา่ ง ๆ อยา่ งชาำ นาญ ซึ่้�งครอบคลุมการตดั ัสนิ ใจัเลอ่ กพััฒนาอาชีพั
เทัคนิค ค่อ กลวิิธิ์ีต่าง ๆ ทัี�ใช�เสริมกระบวินการ ขึ้�ันตอน วิิธิ์ีการ ห้ร่อการกระทัาำ ใดั ๆ เพั่�อช่วิยให้�กระบวินการ
ขึ้ั�นตอน วิิธิ์กี าร ห้รอ่ การกระทัำาในกจิ ักรรม/งานนัน� ๆ มคี ุณภูาพัและป็ระสิทัธิ์ิภูาพัมากขึ้้น�
4. ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติและสงิ� แวิดัล�อม
ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตแิ ละสง�ิ แวิดัลอ� ม ห้มายถุง้ สิ�งทั�ีเกิดัขึ้น้� เองตามธิ์รรมชาติ และทัุกสงิ� ทักุ อย่างทัอ�ี ย้่รอบตวั ิเรา ทั�งั
มชี ีวิติ และไมม่ ชี ีวิิต ทั�ังทั�เี ป็็นรป้ ็ธิ์รรมและนามธิ์รรม (วิฒั นธิ์รรม แบบแผนป็ระเพัณี ควิามเช่�อ) มอี ทิ ัธิ์พิ ัลเก�ยี วิโยงถุ้งกนั เป็น็
ป็จั ัจัยั ในการเก่�อห้นนุ ซึ่�้งกันและกัน ผลกระทับจัากป็ัจัจััยห้นง้� จัะมีส่วินเสรมิ สร�าง ห้รอ่ ทัำาลายอกี สว่ ินห้น้�งอย่างห้ลกี เลี�ยงมไิ ดั�
ส�ิงแวิดัล�อมเป็็นวิงจัรวิัฏิจัักรทัี�เก�ียวิขึ้�องกันไป็ทัั�งระบบ และมนุษย์สามารถุนำามาใช� ห้ร่อป็รับแต่งให้�เกิดัป็ระโยชน์ในการดัำารง
ชวี ิติ
การพัฒั นาการเกษตร ทัม�ี ผี ลตอ่ ดัา� นเศึรษฐกจิ ัและสงั คมขึ้องครวั ิเรอ่ นเกษตรกร จัาำ เป็น็ ตอ� งอาศึยั ทัรพั ัยากรในระดับั
ครัวิเร่อน ค่อ ทั�ดี ัิน ทันุ แรงงาน และทัรพั ัยากรมนุษย์ ห้รอ่ ควิามสามารถุในการจัดั ัการเพั่อ� ดัาำ เนินการผลติ สนิ ค�าเกษตรส่้ผ้
บริโภูค
ทัรัพัยากรระดัับครัวิเร่อน มีควิามสัมพัันธิ์์กับขึ้นาดัขึ้องฟาร์ม แรงงาน การถุอ่ ครองและรายไดั� รายจั่ายครัวิเร่อน
ขึ้นาดัขึ้องฟารม์ ขึ้นาดัเลก็ สามารถุรองรบั แรงงานไดั�นอ� ยกวิ่าฟารม์ ขึ้นาดัให้ญ่ และการถุ่อครองและการใชท� ัีด� ันิ จัำาเป็น็ ตอ� งเพัมิ�
ป็ระสิทัธิ์ภิ ูาพัการใช�ทัด�ี ัินโดัยการป็ลก้ พั่ชห้มนุ เวิียนห้รอ่ พัช่ แซึ่ม
การวิางแผนการใช�ทัรัพัยากรระดัับครัวิเร่อน มีควิามจัำาเป็็นอย่างย�ิงในการผลิตพั่ชผลการเกษตร ซึ่�้งผ้�จััดัการห้ร่อ
เจัา� ขึ้องฟาร์มต�องพัิจัารณาใช�ทัรัพัยากรอย่างเห้มาะสม ไม่ทัาำ ลายสงิ� แวิดัลอ� ม และอนรุ กั ษ์ทัรัพัยากรอยา่ งยง�ั ยน่
5. การใช�ทั�ดี ัิน
ทัดี� ันิ เป็น็ ทัรพั ัยากรทั�มี ีจัาำ กัดัตามธิ์รรมชาติ มีลกั ษณะแตกตา่ งกนั ตามชนดิ ัโครงสรา� งและคณุ สมบตั ิขึ้�้นอย่ก้ บั สภูาพั
ภู้มปิ ็ระเทัศึ
ทัี�ดัิน เป็น็ ป็จั ัจััยอยา่ งห้นง�้ ไมว่ ิา่ จัะผลิตทัางดัา� นการเกษตร ห้รอ่ อตุ สาห้กรรม อยา่ งไรกต็ ามในดัา� นการเกษตรนนั� ทั�ี
ดัินถุ่อวิ่ามีควิามสำาคัญพัิเศึษ โดัยป็กติแล�วิทั�ีดัินมีคุณลักษณะทั�ีแตกต่างกันในแต่ละทั�องทัี� ควิามอุดัมสมบ้รณ์ก็แตกต่างกัน
ออกไป็ ควิามลาดัชนั ทั�รี าบ ทัี�ลมุ่ ทัี�ดัอน กม็ ีควิามแตกต่างกัน ดังั นั�น ดัินเป็น็ ป็ัจัจัยั ห้น�้งในการกาำ ห้นดักิจักรรมต่าง ๆ ภูายใน
ฟารม์ กล่าวิค่อ

รายวิิชา ช่องทาการพัฒั นาอาชพี ั (อช21001) 25
ระดัับมััธยมัศึกึ ษาตอนต้น

1. ทัด�ี ันิ เป็น็ ป็จั ัจััยสำาคญั ทั�กี าำ ห้นดัวิ่าควิรจัะผลิตชนดิ ัพั่ชและสตั วิ์อะไร
2. ทัดี� ัินสามารถุจัะกำาห้นดัระยะเวิลาการป็ลก้ ระบบการป็ลก้ พัช่ และร้ป็แบบการผลติ
ทัางการเกษตร เช่น ทัด�ี ัินเป็็นทัีร� าบลมุ่ และมีควิามช่�นอย่บ้ �าง สามารถุกาำ ห้นดัระยะเวิลาการป็ลก้ ขึ้องพั่ช
แต่ละชนดิ ั การป็ล้กพัช่ ห้มุนเวิยี น การป็ลก้ พัช่ แซึ่ม การป็ลก้ พั่ชเห้ล่�อมฤดั้ และรป้ ็แบบการผลิตแบบไรน่ าสวินผสม
และเกษตรผสมผสาน
3. ชนดิ ัขึ้องดัินทัีส� ว่ ินในการกาำ ห้นดักิจักรรม เชน่ ดัินเห้นียวิป็นดันิ ร่วิน อาจัจัะเห้มาะสม
ต่อการทัำานา ดัินร่วินป็นดัินทัรายอาจัจัะเห้มาะต่อการทัาำ พั่ชไร่บางชนิดั ดัินเห้นียวิห้ร่อดัินทัรายก็ยังสามารถุป็ลก้
พั่ชและทัาำ บ่อป็ลาไดั� แต่ถุ�าห้ากดันิ ทััว� ิไป็ ไมม่ คี วิามอุดัมสมบ้รณม์ ากนักอาจัจัะใชเ� ลย�ี งสตั วิ์
เป็็นตน�
4. สภูาพัพัน�่ ทัีแ� ต่ละแห้ง่ เชน่ ทัร�ี าบและทัล�ี มุ่ อาจัจัะเห้มาะสมตอ่ การทัาำ นา พัช่ ผักไมด� ัอกไมป� ็ระดัับ ไม�ผล
และไมย� น่ ต�นบางชนิดั ห้ากสภูาพัพั่�นทัีล� มุ่ มากอาจัจัะทัำาบ่อป็ลา นาบวั ินาผักกระเฉดั เป็็นตน�
ส่วินสภูาพัพั�่นทั�ดี ัอนอาจัจัะป็ล้กพัช่ ไร่ ไม�ผลและไมย� น่ ตน� บางชนิดัตลอดัจันการเล�ียงสตั วิ
5. ลกั ษณะและคณุ สมบตั อิ น�่ ๆ เชน่ ควิามเป็น็ กรดัเป็น็ ดัา่ ง ป็รมิ าณอนิ ทัรยี วิตั ถุใุ นดันิ ดันิ เป็รยี� วิ ดันิ เคม็ ควิาม
ลก้ ขึ้องห้น�าดัิน ดัินช�นั ตา่ ง ๆ เป็็นตน� ส�งิ เห้ลา่ นม�ี ีผลต่อการกาำ ห้นดักจิ ักรรมวิธิ ิ์กี ารผลติ ทั�ังป็ริมาณและคุณภูาพั
ป็ระเทัศึไทัยมีขึ้นาดัฟาร์ม โดัยเฉลี�ย 25.94 ไร่ และสภูาพัการใช�ทัี�ดัินเพั่�อการเกษตรในแต่ละภูาคมีลักษณะและ
ป็ญั ห้าแตกต่างกัน ดังั น�ี
ภูาคกลาง มรี ะบบชลป็ระทัานคอ่ นขึ้า� งสมบ้รณ์ อัตราขึ้ยายตวั ิขึ้องการผลติ ทัางการเกษตรสง้ ขึ้้น� 7 % ต่อป็ี ป็ญั ห้าทั�ี
เกดิ ัขึ้น้� คอ่ ป็ญั ห้ากรรมสทิ ัธิ์ท�ิ ัดี� ันิ ป็ญั ห้าดันิ เป็รย�ี วิในทัรี� าบภูาคกลาง และป็ญั ห้าดันิ เคม็ ตามแนวิราบฝึงั ทัะเล ทัาำ ให้ป� ็ระสทิ ัธิ์ภิ ูาพั
ในการใช�ดัินโดัยเฉล�ียทัั�งภูาคไม่ส้งเทั่าทั�ีควิรกล่าวิคอ่ ผลผลิตต่อไร่ในภูาคกลางยังตา�ำ กวิ่าภูาคเห้น่อ แต่การทัำานาขึ้�าวิในภูาค
กลางยังมีโอกาสเพั�ิมผลผลิตต่อไร่ไดั� เน�่องจัากระบบชลป็ระทัานเอ�อ่ อำานวิยและการนาำ เทัคโนโลยีเขึ้�าป็รับป็รุงดัินเป็ร�ียวิและ
ดัินเคม็ ทั�มี ปี ็ัญห้า
ภูาคเห้น่อ มผี ลผลติ ตอ่ ไรส่ ง้ สดุ ั เพัราะคณุ ภูาพัดัินดัี มีการกระจัายการผลติ และป็ล้กพั่ชห้มนุ เวิียนมาก แตก่ ็มีขึ้นาดั
การถุ่อครองทัีด� ันิ เลก็ ทัสี� ดุ ัในป็ระเทัศึ มปี ็ัญห้าการบกุ รกุ ทัาำ ลายป็่าเพัอ�่ ทัาำ ไรเ่ ลอ่� นลอย แตม่ ลี ท่้ ัางทัจี� ัะกระจัายการผลติ ไป็สพ่้ ั่ช
ห้มุนเวิยี น พั่ชย่นตน� ไม�ผลเมอ่ งห้นาวิไม�ดัอกเม่องห้นาวิ ชา กาแฟ และการเล�ยี งโคนม
ภูาคตะวิันออกเฉียงเห้น่อ มีขึ้นาดัพั่�นทัี�ทัำาการเกษตรส้ดัสุดัในป็ระเทัศึ ค่อ 41% ขึ้องเน่�อทัี�ทัำาการเกษตรทัั�งห้มดั
แต่มีผลผลิตเพัียง 26 % ขึ้องผลผลิตรวิมทั�ังป็ระเทัศึ จั้งเป็็นภูาคทั�ีมีอัตราการขึ้ยายตัวิขึ้องการผลิตทัางการเกษตรต�าำ สุดั
คณุ ภูาพัดัินไม่ดัี ไม่เกบ็ ซึ่บั นาำ� ฝึน และมีดัินเค็มอย่้เป็น็ เน�อ่ ทักี� วิา� งให้ญ่
มเี น่�อทั�รี ับน�าำ ชลป็ระทัานเพัียง 1.6 ล�านไร่ จัากเน่�อทัี�เพัาะป็ลก้ ทั�งั ภูาค 60 ล�านไร่เป็็นภูาคทัี�อาศึยั การเกษตรนา�ำ ฝึน
มากทัสี� ุดั แตย่ ังมโี อกาสกระจัายการผลิตไป็สพ่้ ัช่ ฤดัแ้ ล�วิไดั�อกี เช่น มนั สาำ ป็ะห้ลงั ออ� ย พั่ชน�ำามนั ฝึ้าย และป็ศึุสัตวิ์ เป็็นต�น
ภูาคใต� เป็็นภูาคทัม�ี ีผลผลิตเกษตรห้ลักเพัียง 2 ชนดิ ั ค่อ ยางพัารา และขึ้า� วิ นับวิ่าเป็น็ ฐานการเกษตรทัแ�ี คบมากทัั�ง ๆ
ทัโ�ี อกาสในการใชท� ัดี� ันิ เพัอ่� ป็ลก้ พัช่ ห้มนุ เวิยี นแซึ่มสวินยางพัาราและการป็ลก้ ผลไมย� น่ ตน� ยงั มอี กี มาก รวิมทังั� โอกาสในการเลยี� ง
ป็ศึุสัตวิ์ในพั่น� ทัซี� ึ่้ง� เคยใช�ทัาำ เห้มอ่ งแรแ่ ลว� ินำามาฟน ฟใ้ ห้�เป็น็ ทังุ่ ห้ญ�าเลย�ี งสัตวิ์
6. การใช�ทันุ
ทัุน ห้มายถุ้ง เงนิ ทัุน เครอ่� งจัักรกลการเกษตรต่าง ๆ โรงเร่อน สิ�งก่อสร�างทัใ�ี ชใ� นการผลิตและเก็บรักษาผลผลิต รวิม
ทัั�งป็ัจัจััยการผลิตทั�เี ป็น็ พันั ธิ์ุ์พัช่ พัันธิ์ุ์สัตวิ์ ป็ยุ สารเคมี เป็น็ ตน�
ทันุ มคี วิามสาำ คญั มากตอ่ การผลติ และทันุ ยงั มคี วิามสมั พันั ธิ์ก์ บั แรงงาน ถุา� ใชท� ันุ มาก การใชแ� รงงานกน็ อ� ยลง การเกษตร
แบบสมัยให้ม่จัำาเป็็นต�องอาศึัยทัุน สำาห้รับแห้ล่งเงินทัุนอาจัไดั�จัากทัรัพัย์สินทัี�มีอย้่ ไดั�จัากกิจักรรมทั�ีให้�ผลตอบแทันห้ลังจัาก
ดัำาเนินงานเสร็จัและการออมทัรัพัย์ทัุนอาจัไดั�จัากการ ก้�เงินห้รอ่ มีเครดัิตกับสถุาบันการเงินห้รอ่ กับเพั่�อนบ�าน การใช�ทัุนให้�มี

26 รายวิชิ า ชอ่ งทางการพััฒนาอาชีพั (อช21001)
ระดับั มัธั ยมัศึกึ ษาตอนตน้

ป็ระสทิ ัธิ์ิภูาพั มีขึ้อ� พัิจัารณา ดัังน�ี
1. ในกรณกี ารลงทันุ ในระบบทัางการเงนิ การธิ์นาคารมีการแบง่ ทัุนใน 2 ลกั ษณะดั�วิยกัน
1.1 ทันุ ดัำาเนนิ การเตรียมการห้ร่อค่าลงทัุน ซึ่้�งทันุ นจี� ัะดัำาเนินการใชไ� ดัห� ้ลายป็แี ละยาวินาน ถุง้ แม�วิา่ บางครัง�

อาจัจัะมกี ารซึ่่อมแซึ่มห้ร่อต่อเตมิ ควิามจัำาเป็็น และระยะเวิลาทั�ีใช� เช่นทัุนในการป็รบั สภูาพัพัน�่ ทั�ีจัากพัน�่ ราบเป็น็ แบบยกร่อง
คนั ล�อม ขึ้น�ั บนั ไดั ขึ้ดุ ับ่อ โรงเรอ่ นและอาคารระบบคลองและระบบส่งน�ำา เคร�่องมอ่ เคร�อ่ งจัักรและอปุ ็กรณ์การเกษตรทัค�ี งทัน
ถุาวิรตลอดัจันค่าซึ่่อ� ทัด�ี ันิ เป็็นต�น

1.2 ทัุนดัำาเนนิ การในการผลิต ห้ร่อเงนิ ทันุ ห้มุนเวิียน ส่วินให้ญ่เป็น็ ทัุนทัางดั�านการผลติ ผันแป็ร เชน่ พัันธิ์พ์ุ ั่ช
พัันธิ์ุ์สัตวิ์ ป็ุย และยาเคมี อาห้ารสัตวิ์ นา�ำ มันเช�่อเพัลิง อุป็กรณ์การเกษตรช�ัวิคราวิทัี�ใช�ในฤดั้การผลิตเทั่าน�ัน เช่น เช่อก ถุุง
พัลาสติก เป็็นตน� ตลอดัจันคา่ จั�างแรงงาน

2. ขึ้นาดัขึ้องทันุ ทัใี� ชใ� นแตล่ ะกจิ ักรรมห้รอ่ ทังั� ฟารม์ จัะสงั เกตวิา่ มขี ึ้นาดัขึ้องทันุ มากกส็ ามารถุมโี อกาสขึ้ยายกจิ ักรรม
ไดัม� าก มีทันุ นอ� ยก็ขึ้ยายกจิ ักรรมไดัน� อ� ย

2.1 ขึ้นาดัขึ้องทัุนจัะสัมพัันธิ์์กับชนิดัขึ้องกิจักรรม โดัยเฉพัาะทัุนขึ้นาดัให้ญ่ห้ร่อทัุนมากมักจัะเป็็นดั�านการ
ป็ศึสุ ัตวิ์ การป็ระมง และไมผ� ล ไม�ยน่ ตน� เป็็นสว่ ินให้ญ่ นอกจัากน�อี าจัจัะเป็น็ ฟารม์ ลักษณะป็ระณตี เชน่ ไมด� ัอกไมป� ็ระดัับ พัช่
ผักเม่องห้นาวิ ห้รอ่ กิจักรรมต่าง ๆ ทัีต� �องการใช�เทัคโนโลยคี อ่ นขึ้�างส้ง

2.2 ขึ้นาดัขึ้องทัุนจัะสัมพันั ธิ์์กับระยะเวิลาการลงทัุน ห้รอ่ ระบบสนิ เช่�อจัากแห้ลง่ ตา่ ง ๆ มักจัะพับวิา่ ขึ้นาดั
ขึ้องทันุ มากการลงทันุ สว่ ินให้ญจ่ ัะเป็น็ กจิ ักรรมระยะยาวิ เชน่ ไมผ� ลไมย� ่นตน� และป็ศึสุ ตั วิ์ ทัเี� ลยี� งแบบมโี รงเรอ่ นและอาคาร ห้าก
จัะเป็รียบเทัียบกับระบบสินเช่�อแล�วิมักจัะเป็็นการลงทัุนทัี�ต�องค่นเงินทัุนสินเช่�อเกิน 3 ป็ี ห้ากทัุนน�อยห้ร่อขึ้นาดัทัุนเล็กจัะ
เป็น็ การลงทัุนกจิ ักรรมระยะส�นั ภูายใน 1 ป็ี เชน่ การทัาำ นา ทัำาไร่ และพัช่ ผกั สตั วิ์บางชนดิ ั เป็น็ ต�น

3. การใชท� ัุนกบั ระยะเวิลาการลงทัุนและผลตอบแทันกลบั ค่นจัากการลงทัุน
เม่�อกล่าวิถุ้งระยะเวิลาขึ้องการลงทัุนทั�ีจัะให้�ผลตอบแทันนั�น เวิลาเป็็นตัวิสำาคัญมากในการตัดัสินใจัในการเล่อก
ดัำาเนินกจิ ักรรม ห้ากมที ัุนนอ� ยแลว� ิเลอ่ กกิจักรรมทั�ีให้ญ่ ห้ร่อมรี ะยะเวิลาการลงทันุ นานก็จัะทัำาให้ส� ญ้ เสียโอกาสขึ้องการลงทันุ
ในบางครง�ั ห้ากมกี ารก้�ยม่ จัากเพั�่อนบา� น ห้ร่อสถุาบันการเงนิ กจ็ ัะทัำาให้�ดัอกเบี�ยสง้ การชาำ ระห้น�ลี ำาบาก ซึ่ง�้ มตี ัวิอย่างมากมาย
ในดั�านการเกษตร อตุ สาห้กรรม และธิ์ุรกจิ ั ดัังน�นั ห้ากเป็น็ ฟารม์ ขึ้นาดัเล็ก ควิรเลอ่ กกจิ ักรรมทั�มี กี ารลงทันุ นอ� ยและชว่ ิงระยะ
เวิลาส�ันในการให้�ผลตอบแทัน นอกจัากน�ีแล�วิจัำานวินผลตอบแทันทั�ีไดั�รับก็มีควิามห้มายในการเล่อกกิจักรรมเช่นกัน ห้ากผล
ตอบแทันคุ�มกับการลงทัุนไมว่ ิา่ ระยะสน�ั ห้ร่อยาวิ ห้ลังจัากไตรต่ รองคิดัคาำ นวิณแล�วิก็สามารถุจัะทัำาการผลิตไดั� จัากทั�ีกล่าวิมา
แล�วินีร� ะยะเวิลาและจัาำ นวินผลตอบแทันทัีไ� ดั�รับจัากการลงทันุ ก็มบี ทับาทัสาำ คญั ในการพัจิ ัารณาเร่�องทัุน
เม่อ� พั้ดัถุง้ การวิดั ัป็ระสทิ ัธิ์ิภูาพั ห้ร่อผลตอบแทันการใช�ทัุน ห้ากทัุนอย่้ในร้ป็เงนิ สดัผลตอบแทันคอ่ ดัอกเบย�ี ห้ากทันุ
อย้่ในร้ป็ขึ้องเคร�่องจัักร เคร่�องม่ออุป็กรณ์การเกษตร ป็ัจัจััยการผลิตผลตอบแทันค่อ ค่าเช่าเคร่�องจัักร ค่าป็ุย ค่าเมล็ดัพัันธิ์ุ์
เป็น็ ต�น
7. การใชแ� รงงาน
แรงงานเป็น็ ป็จั ัจัยั สาำ คัญอยา่ งห้น้�งในการผลิต ในทัน�ี �ีห้มายถุ้งลักษณะทั�งั กายภูาพัและจัิตใจั
ในดั�านกายภูาพันั�นเกย�ี วิกับเร�่องสุขึ้ภูาพัและอนามยั ควิามแขึ้็งแรงสมบ้รณ์ในการทัำางาน ส่วินดั�านจัิตใจัน�ันรวิมถุ้ง
ทััศึนคติ อดุ ัมการณ์ ควิามขึ้ยันห้มัน� เพัยี ร ควิามรส้� ก้ รับผิดัชอบในการผลติ ลักษณะขึ้องแรงงาน
พัอทั�ีแยกแรงงานออกเป็็น 3 ป็ระเภูทั ค่อ

1. แรงงานคน
2. แรงงานสัตวิ์
3. แรงงานเคร�่องจัักรกลการเกษตร

รายวิชิ า ช่องทาการพัฒั นาอาชีพั (อช21001) 27
ระดัับมัธั ยมัศึกึ ษาตอนต้น

การใช�แรงงานแต่ละป็ระเภูทัขึ้�้นอย้่กับจัุดัมุ่งห้มาย ขึ้ั�นตอนการทัำางาน ค่าใช�จั่าย และรวิมถุ้งเวิลา อย่างไรก็ตาม
แรงงานแตล่ ะป็ระเภูทัก็อาจัจัะสามารถุใช�รวิมกันไดั� ขึ้น้� อย่้กับกจิ ักรรมและขึ้น�ั ตอนการผลิต สำาห้รบั แรงงานในลกั ษณะฟารม์
ขึ้นาดัเลก็ มคี วิามสาำ คญั มากตอ� งร�จ้ ักั ใชแ� รงงานให้ม� ปี ็ระสทิ ัธิ์ภิ ูาพั ลกั ษณะขึ้องแรงงานคนอาจัพัอจัำาแนกตามภูาวิะป็จั ัจับุ นั นไี� ดั�
ค่อ แรงงานในครอบครัวิ แรงงานจั�าง และการแลกเป็ล�ียนแรงงาน (การลงแขึ้ก การเอาแรง) ในแง่ขึ้องเกษตรกรพัยายาม
ส่งเสริมให้�เกษตรกรใช�แรงงานครอบครัวิให้�มากทั�ีสุดัไม่ควิรป็ล่อยให้�แรงงานวิ่างโดัยเป็ล่าป็ระโยชน์ การใช�แรงงานให้�มี
ป็ระสทิ ัธิ์ภิ ูาพัควิรพัจิ ัารณา ดัังน�ี

1. การใช�แรงงานทั�เี ห้มาะสมกบั ชนิดัขึ้องงาน เช่น กจิ ักรรมดัา� นพัช่ และสัตวิ์
2. การใช�แรงงานห้รอ่ จััดัระบบการกระจัายขึ้องแรงงานให้เ� ห้มาะสม เชน่ กิจักรรม
ทัี�มีห้ลายอย่างในเวิลาเดัียวิกันห้ร่อเวิลาทัี�ใกล�เคียงกัน ห้ร่อเวิลาทัี�ต่อเน�่องกัน ไดั�แก่ การป็ล้กพั่ชและเล�ียงสัตวิ์
การป็ล้กพั่ชห้มนุ เวิยี น การป็ล้กพัช่ แซึ่ม เป็น็ ต�น
3. การใช�แรงงานให้�เห้มาะสมกับวิิทัยาการแผนให้ม่และพั่�นบ�าน เช่น วิิทัยาการการเตรียมดัิน การป็ล้ก
การใส่ป็ุย กำาจัดั ัศึตั ร้พั่ช และการเก็บเกย�ี วิ ซึ่ง�้ บางคร�งั วิทิ ัยาการสมัยให้มอ่ าจัจัะมีควิามยุ่งยากห้ร่อมขี ึ้ัน� ตอนมากอาจัจัะทัาำ ให้้
เกษตรกรแบง่ เวิลาห้รอ่ แบ่งงานไมถ่ ุ้กต�อง
4. การใช�แรงงานแบ่งตามเพัศึและอายุกับขึ้ั�นตอนแรงงานห้ร่อชนิดัขึ้องงาน กล่าวิค่อการเตรียมดัินควิรจัะ
เป็น็ เพัศึชายทั�แี ขึ้็งแรง การป็ลก้ อาจัจัะเป็็นทั�งั เพัศึชายและห้ญิงเชน่ เดัยี วิกบั การเกบ็ เกย�ี วิงานห้ตั ถุกรรมพัน�่ บา� นอาจัจัะเห้มาะ
กับเพัศึห้ญิงทัง�ั คนแก่ และห้นุ่มสาวิ แรงงานเดั็กอาจัชว่ ิยให้�อาห้ารป็ลา อาห้ารสัตวิ์ เป็น็ ตน�
5. การใช�แรงงานผสมผสานห้ร่อทัดัแทันแรงงานคน สตั วิ์ และเคร่อ� งจักั รกลการเกษตรอย่างไรจัง้ กอ่ ให้เ� กิดั
ป็ระสิทัธิ์ิภูาพัลดัต�นทัุนการผลิตและป็ระห้ยัดัเวิลา การจััดัการเร�่องแรงงานเป็็นเร่�องทัี�จัำาเป็็นอย่างยิ�ง โดัยเฉพัาะแรงงานใน
ครอบครวั ิเกษตรกรควิรจัดั ัการให้ม� กี ารกระจัายการใชแ� รงงานไดัต� ลอดัป็ี มกี จิ ักรรมการเกษตรอยา่ งตอ่ เนอ่� งเพัอ่� ให้ม� กี ารใชแ� รง
งานอย่างสมา�ำ เสมอทัุก ๆ เดั่อน ก่อให้�เกิดัรายไดั�เพั�ิมขึ้�้น และลดัการจั�างแรงงานทั�ีไม่จัำาเป็็นเพั�่อลดัต�นทัุนการผลิตสำาห้รับ
ผลตอบแทันขึ้องแรงงานก็ค่อ คา่ จั�างแรงงาน นั�นเอง
8. การจััดัการ
การจััดัการในทัีน� �ี ห้มายถุง้ การจัดั ัสรรห้รอ่ การดัาำ เนินการทัรพั ัยากรในการผลิต (ทัดี� ัิน ทัุน และแรงงาน) เพั่อ� ทัาำ ให้�
การผลิตให้�ไดั�ตามวิัตถุุป็ระสงค์และเป็้าห้มายขึ้องผ้�จััดัการฟาร์ม ดัังน�ัน การจััดัการขึ้องผ้�จััดัการฟาร์มในแต่ละสภูาพัพั่�นทั�ี
แต่ละฟาร์มไม่เห้มอ่ นกัน โดัยการตัดัสินใจัวิ่าจัะ เล่อกผลิตกิจักรรมอะไร และอย่างไร ในสภูาพัขึ้ีดัจัำากัดัดั�านทัรัพัยากรและ
ภูายใต�ควิามเส�ยี ง ควิามไม่ แน่นอนขึ้องการผลิตและการตลาดั อย่างไรกต็ ามเกณฑ์ใ์ นการพัิจัารณาโดัยทัว�ั ิไป็ พัอสรปุ ็ไดั� ดัังน�ี

1. จัะผลิตอะไร
2. จัะผลิตทั�ไี ห้น
3. จัะผลิตเม่อ� ไร
4. จัะผลิตเทัา่ ไรและอย่างไร
5. จัะผลิตและขึ้ายกบั ใคร
ดัังน�ัน บทับาทัสำาคัญในการจััดัการขึ้องผ้�จััดัการฟาร์มทั�ีพัิจัารณาจัากเกณฑ์์ทั�ีไดั�กล่าวิมาแล�วิเป็็นห้ลัก ยังจัะต�อง
พัจิ ัารณารายละเอียดั ดัังน�ี
1. จัะทัาำ การผลิตพั่ชห้ร่อสัตวิช์ นิดัอะไร เช่น ป็ล้กขึ้�าวิ ไม�ผล พัช่ ไร่ พัช่ ผัก ทัำาป็ศึุสัตวิ์ และป็ระมง เป็น็ ต�น และ
จัะตอ� งพัิจัารณาต่อไป็วิา่ จัะผลติ ไมผ� ล ควิรเป็็นผลไมช� นดิ ัอะไร เชน่ มะม่วิงสม� โอ มะขึ้ามห้วิาน ทัเุ รียน เงาะ ลาำ ไย ล�นิ จั�ี เป็น็ ต�น
2. จัำานวินและชนิดัขึ้องป็ัจัจััยการผลิตทัี�ใช�วิ่าเห้มาะสมกับแรงงานในครองครัวิห้ร่อไม่ ห้ากไม่เพัียงพัอจัะจั�างจัำานวิน
เทั่าไร แรงงานจั�างไดัม� าจัากไห้น และระยะเวิลาในการจัา� ง

28 รายวิชิ า ชอ่ งทางการพัฒั นาอาชพี ั (อช21001)
ระดัับมัธั ยมัศึึกษาตอนต้น

3. วิธิ ิ์กี ารผลิต และเทัคนคิ วิิชาการ ตลอดัจันการจัดั ัการและบริห้ารฟาร์มจัะดัำาเนินการอย่างไร จัะเร�มิ ต�น ณ จัุดดัใด
กอ่ นมีการตรวิจัสอบและป็รบั ป็รุงแกไ� ขึ้อยา่ งไร และป็ระการสดุ ัทั�ายมคี วิามสัมพัันธิ์ก์ บั กิจักรรมต่าง ๆ ภูายในฟาร์มห้รอ่ ไม่

4. ชนดิ ัขึ้องโรงเรอ่ นและอาคาร มคี วิามจัาำ เป็น็ ห้รอ่ เห้มาะสมเพัยี งไร เพัอ�่ ควิามสะดัวิกในการจัดั ัการตลอดัจันเครอ่� งไม้
ไม�เครอ่� งมอ่ และการจััดัการ

5. การวิางแผน และงบป็ระมาณฟาร์ม การจัดับันทั้กและบัญชีฟาร์ม จัะดัำาเนินการอย่างไรเพั่�อจัะให้�ทัราบ
ทัิศึทัางการทัาำ งานและผลการดัาำ เนินงาน โดัยเฉพัาะรายไดั� รายจัา่ ย และกำาไรตลอดัจันป็ัญห้าและอุป็สรรคในการทัาำ งาน ซึ่ง�้
สามารถุนาำ มาเป็น็ ขึ้�อมล้ ในการป็รับป็รุงแกไ� ขึ้และวิางแผนในป็ตี ่อไป็

6. จัะซึ่อ�่ ป็จั ัจััยการผลิตและขึ้ายผลผลิตทัี�ไห้น กับใคร และอย่างไร เช่น พั่อคา� ทั�องถุิ�นพั่อค�าคนกลาง กลุ่มเกษตรกร
ห้รอ่ สห้กรณ์การเกษตร เป็็นต�น

นอกจัากนแี� ลว� ิป็ระสทิ ัธิ์ภิ ูาพัและควิามเห้มาะสมในดั�านการจัดั ัการยงั ขึ้น�้ อยก่้ บั ห้ลายองคป์ ็ระกอบเชน่ ควิามร�้ ควิาม
สามารถุ ควิามชาำ นิชำานาญ ควิามรอบร้� และป็ระสบการณ์การบริห้ารงานดัา� นแรงงาน ควิามเขึ้า� ใจัสภูาพัการผลิตการตลาดั
ควิามคล่องตวั ิและการแสวิงห้าควิามร้�ให้ม่ควิามขึ้ยนั ห้ม�ันเพัียร และการดั้แลเอาใจัใส่ ตลอดัจันควิามสำานก้ และรับผิดัชอบใน
การทัาำ งาน เป็น็ ตน� เมอ่� เขึ้า� ใจัพัน่� ฐานขึ้องป็จั ัจัยั สาำ คญั ๆ ตอ่ การผลติ ในการจัดั ัการแลว� ิวิา่ มคี วิามสาำ คญั อยา่ งไรจัง้ ควิรทัเ�ี รมิ� รวิบ
รวิมขึ้�อมล้ วิเิ คราะห้์ และวิางแผนงบป็ระมาณฟาร์มให้ไ� ดัผ� ลตอบแทันส้งสุดั
เร่�องทัี� 2 การตดั ัสนิ ใจัพััฒนาอาชีพัดั�วิยการวิเิ คราะหศ์ ึกั ยภูาพั

การพััฒนาสิ�งใดัก็ตาม มีวิิธิ์ีการห้ลากห้ลาย เช่น ทัำาการวิิจััย ทัดัลองทัำาก่อนลงม่อทัำาจัริง การใช�กระบวินการ
คดิ ัเป็น็ นอกจัากนี�ยังมวี ิธิ ิ์กี ารวิิเคราะห้์ศึกั ยภูาพัตา่ ง ๆ ทัเ�ี ก�ยี วิขึ้�องวิา่ จัะสามารถุพััฒนาอาชพี ัไดั�ห้รอ่ ไม่ ซึ่�้งเรอ่� งนีจ� ัะไดัศ� ึ้กษา
ต่อไป็ เพั�อ่ ใช�เป็็นแนวิทัางในการตัดัสนิ ใจัพัฒั นาอาชพี ัโดัยการวิิเคราะห้ศ์ ึกั ยภูาพั 5 ดั�าน ไดัแ� ก่

1. ศึักยภูาพัขึ้องทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติในแตล่ ะพั�น่ ทั�ี
ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ ห้มายถุ้ง ส�ิงทัี�เกิดัขึ้�้นเองตามธิ์รรมชาติ ซึ่�้งมนุษย์สามารถุนำาไป็ใช�ให้�เกิดัป็ระโยชน์ต่อชีวิิต
ป็ระจัำาวิัน และการป็ระกอบอาชพี ั ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ ไดัแ� ก่ ป็า่ ไม� แม่นำ�าลำาคลอง อากาศึ แร่ธิ์าตุตา่ ง ๆ ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ
บางชนิดัใช�แล�วิห้มดัไป็ เช่น แร่ธิ์าตุต่าง ๆบางชนิดัมนุษย์สามารถุสร�างทัดัแทันขึ้้�นให้ม่ไดั� เช่น ป็่าไม� เม่�อมนุษย์ตัดัไป็ใช้
ป็ระโยชนแ์ ลว� ิกส็ ามารถุป็ลก้ ทัดัแทันขึ้น้� ให้มไ่ ดั� ดังั นน�ั ผป�้ ็ระกอบอาชพี ัอยแ่้ ลว� ิตอ� งการพัฒั นาอาชพี ัขึ้องตนให้ด� ัขี ึ้น้� ตอ� งพัจิ ัารณา
ทัรพั ัยากรในพั่น� ทัท�ี ั�จี ัะนำามาใชพ� ััฒนาอาชพี ัดั�วิย เช่น จัากการป็ลก้ ผักทัใ�ี ชส� ารเคมีต�องการพัฒั นาโดัยใชป� ็ุย ห้มกั แทันป็ยุ เคมีใน
การป็ลก้ ผกั ตอ� งพัจิ ัารณาวิ่าทัรพั ัยากรทัจี� ัะตอ� งนำามาใชใ� นการทัำาป็ยุ ห้มกั ในพัน่� ทัมี� หี ้รอ่ ไม่ มเี พัยี งพัอห้ร่อไม่ ถุา� ไมม่ ผี ป�้ ็ระกอบการ
ต�องพัิจัารณาให้ม่วิ่าจัะพััฒนาอาชีพัทัี�ตัดัสินใจัเล่อกไวิ�ห้ร่อไม่ ห้ร่อพัอจัะจััดัห้าไดั�ในพั�่นทัี�ใกล�เคียง ซึ่้�งผ้�ป็ระกอบการต�องเสีย
คา่ ขึ้นสง่ จัะค�มุ คา่ กับการลงทันุ ห้ร่อไม่ จัง้ จัาำ เป็็นต�องนำาทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติในพัน�่ ทั�มี าพัจิ ัารณาดั�วิยเพั่อ� ลดัตน� ทัุนการผลิต
2. ศึักยภูาพัขึ้องพั่�นทั�ตี ามลกั ษณะภู้มอิ ากาศึ
ในแตล่ ะพัน่� ทัจ�ี ัะมลี กั ษณะภูม้ อิ ากาศึแตกตา่ งกนั เชน่ ป็ระเทัศึไทัยภูาคกลาง มอี ากาศึรอ� นภูาคใต� มฝี ึนตกเป็็นเวิลา
นาน ภูาคเห้น่อ มอี ากาศึเย็น โดัยเฉพัาะอาชพี ัเกษตรกรรมขึ้น�้ อยก่้ บั สภูาพัภู้มอิ ากาศึเป็็นส่วินให้ญ่ เชน่ การป็ลก้ ล�นิ จั�ี ลำาใย
ต�องการอากาศึเยน็ จัง้ จัะออกผลไดั� แกว� ิมังกรตอ� งการอากาศึร�อน ทัวิีป็อเมริกา มอี ากาศึห้นาวิเย็นมากกส็ ามารถุป็ลก้ พัช่ เมอ่ ง
ห้นาวิไดั� เชน่ เชอรร์ ี� แอป็เป็ลิ ดังั นัน� การพัฒั นาอาชพี ัจัำาเป็น็ ตอ� งพัจิ ัารณาสภูาพัภูม้ อิ ากาศึดัว� ิยวิา่ เห้มาะสมกบั สงิ� ทัีต� อ� งพัฒั นา
ห้รอ่ ไม่ การพัฒั นาพัันธิ์ข์ุ ึ้องพั่ชให้ม่ ๆ ทัเ�ี กีย� วิขึ้อ� งกับภูม้ ิอากาศึ เช่น ขึ้า� วิห้อมมะลิต�องป็ล้กในสภูาพัภูม้ อิ ากาศึแห้�งแล�ง ซึ่ง้� ไม่
เห้มาะทัจ�ี ัะนาำ มาป็ลก้ ในภูาคกลาง ห้รอ่ การพัฒั นาอาชพี ัการทัอ่ งเทัย�ี วิในชว่ ิงอากาศึเยน็ สบายกส็ ามารถุพัฒั นาไดัเ� ตม็ ทัี� เนอ�่ งจัาก
มีนกั ทัอ่ งเทัย�ี วิห้ลัง� ไห้ลเขึ้า� มา เชน่ พััฒนาทัี�พััก อาห้าร แห้ล่งทั่องเทัีย� วิ ให้ต� รงกบั ควิามตอ� งการขึ้องล้กค�า
3. ศึกั ยภูาพัขึ้องภูม้ ปิ ็ระเทัศึและทัาำ เลทัต�ี ง�ั ขึ้องแตล่ ะพัน�่ ทัส�ี ภูาพัภูม้ ปิ ็ระเทัศึและทัาำ เลทัต�ี งั� ขึ้องแตล่ ะพัน�่ ทัจ�ี ัะแตกตา่ งกนั
เช่น เป็็นภู้เขึ้า เป็็นทั�ีราบส้งทั�ีราบลุ่ม แต่ละพั่�นทั�ีมีผลต่อการพััฒนาอาชีพัต่าง ๆ เช่น ต�องการพััฒนาอาชีพัอุตสาห้กรรม
จัากการใช�แรงคนเป็็นเคร่�องจัักร เพั�่อให้�สินค�ามีคุณภูาพัเดัียวิกัน ผ้�ป็ระกอบการต�องพัิจัารณาวิ่าเคร่�องจัักรนั�นต�องไม่มีผล

รายวิชิ า ชอ่ งทาการพัฒั นาอาชพี ั (อช21001) 29
ระดัับมััธยมัศึกึ ษาตอนตน้

กระทับตอ่ ชมุ ชน และสภูาพัแวิดัล�อมในภู้มิป็ระเทัศึนนั� ๆ
4. ศึกั ยภูาพัขึ้องศึลิ ป็ะ วิฒั นธิ์รรม ป็ระเพัณแี ละวิถิ ุชี วี ิติ ขึ้องแตล่ ะพัน่� ทั�ี แตล่ ะพัน่� ทัที� ัง�ั ในป็ระเทัศึไทัย และตา่ งป็ระเทัศึ

มศี ึลิ ป็ะ วิฒั นธิ์รรม ป็ระเพัณแี ละวิถิ ุชี วี ิติ ทัแี� ตกตา่ งกนั ดังั นนั� แตล่ ะพัน�่ ทัส�ี ามารถุนาำ เอาสง�ิ เห้ลา่ นม�ี าใชพ� ัฒั นาอาชพี ัไดั� เชน่ การ
ทัำาธิ์รุ กจิ ัร�านอาห้าร กต็ �องทัราบวิ่าภูาคใดัมีวิถิ ุชี ีวิิตการรบั ป็ระทัานอาห้ารรสชาตแิ บบใดั ภูาคเห้น่อ นิยมอาห้ารรสจัด่ ั ภูาคใต�
นยิ มอาห้ารรสจัดั ั สว่ ินภูาคกลาง นยิ มรบั ป็ระทัานอาห้ารทัมี� กี ะทัเิ ป็น็ สว่ ินป็ระกอบ ดังั นน�ั การจัะพัฒั นาอาชพี ัตอ� งศึก้ ษาศึลิ ป็ะ
วิัฒนธิ์รรม ป็ระเพัณแี ละวิถิ ุีชีวิิตขึ้องชุมชนดัว� ิย

5. ศึกั ยภูาพัขึ้องทัรัพัยากรมนษุ ย์ในแตล่ ะพั�น่ ทัท�ี ัรัพัยากรมนุษยใ์ นแตล่ ะพั�น่ ทัี� ห้มายถุ้ง ควิามร้� ควิามสามารถุขึ้อง
มนุษย์ทัเ�ี ป็็นภูม้ ิป็ญั ญาทััง� ในอดัตี จันถุ้งป็จั ัจับุ นั ดัา� นการป็ระกอบอาชพี ัตา่ ง ๆ ในพัน�่ ทั�นี น�ั ๆ ป็ัจัจัุบนั มีห้ลายอาชพี ัทั�เี กิดัจัาก
ภู้มปิ ็ัญญา แตส่ ามารถุพััฒนาให้�เห้มาะสมกบั สถุานการณ์ป็ัจัจัุบันไดั� เช่น การใชจ� ัุลนิ ทัรยี ์ในการทัาำ ป็ุยห้มัก แตจ่ ัากการทัาำ ป็ุย
ห้มักคนเราก็มีควิามคิดัทัี�จัะนำาไป็ป็ระยุกต์ใช�อย่างอ�่น ๆ เช่น ทัำานำา� ห้มักนำาไป็ราดัในห้�องนาำ� เพั�่อดัับกลิ�น ห้ร่อนำาไป็ผสมกับ
สว่ ินป็ระกอบอน่� ๆ ให้ส� ามารถุป็นั เป็็นกอ� นไดัน� ำาไป็โยนในน�ำาเพัอ�่ แกป� ็ัญห้านา�ำ เสยี ทัเี� นา่ เห้มน็ เป็น็ การชว่ ิยป็รบั สภูาพันำ�า ดังั นนั�
จัะเห้็นวิา่ ทัรพั ัยากรมนษุ ย์มีควิามคิดัไม่ห้ยุดันง�ิ ช่วิยให้เ� กิดัสนิ ค�าให้ม่ ๆ ไดัอ� ยต้่ ลอดัเวิลา

ห้มายเห้ตุ ศึก้ ษาเพั�มิ เตมิ ไดั�ทั�ี QR Code รายวิิชา ช่องทัางการพััฒนาอาชพี ั อช21001

30 รายวิชิ า ช่องทางการพัฒั นาอาชพี ั (อช21001)
ระดัับมััธยมัศึกึ ษาตอนตน้

แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรียน
จังเล่อกคาำ ตอบทั�ถี ู้กต�องทัส�ี ุดัเพัียงขั้อ� เดัียวิ
1. ขึ้�อใดั ไม่ใช่ วิิธิ์ีการในการพัยากรณ์ควิามตอ� งการขึ้องตลาดั
ก. การสาำ รวิจั
ขึ้. การสังเกต
ค. การทัดัสอบตลาดั
ง. การวิิเคราะห้์ยอดัขึ้ายในอดัีต
2. ลกั ษณะขึ้องแรงงานแยกออกเป็น็ กี�ป็ระเภูทั
ก. 3 ป็ระเภูทั
ขึ้. 4 ป็ระเภูทั
ค. 5 ป็ระเภูทั
ง. 6 ป็ระเภูทั
3. ขึ้�อใดั ไม่เก�ียวิขึ้�องกบั การจััดัการ
ก. ใครจัะผลิต
ขึ้. จัะผลิตอะไร
ค. จัะผลิตทัีไ� ห้น
ง. จัะขึ้ายกบั ใคร
4. ขึ้�อใดั ไม่ใช่ ส่วินป็ระกอบขึ้องตลาดั
ก. มอี ำานาจัซึ่่�อ
ขึ้. อุป็สงค์ อปุ ็ทัาน
ค. ควิามสนใจัในสนิ ค�าและบรกิ าร
ง. ควิามเต็มใจัทัจ�ี ัะแลกเป็ลยี� นสนิ ค�าและบรกิ าร
5. การตดั ัสนิ ใจัเลอ่ กกลยทุ ัธิ์์การตลาดั ไม่ต�องคำานง้ ถุ้งขึ้อ� ใดั
ก. ทัรพั ัยากรขึ้องกิจัการ
ขึ้. กลยุทัธิ์์การตลาดัขึ้องค้่แขึ้่งขึ้ัน
ค. ควิามเห้ม่อนกนั ขึ้องผลติ ภูัณฑ์์
ง. ควิามห้ลากห้ลายขึ้องผลิตภูณั ฑ์์
6. ขึ้�อใดัไม่เกยี� วิขึ้�อง กับการพัยากรณ์ควิามต�องการขึ้องตลาดั
ก. การซึ่่อ�
ขึ้. กลุ่มลก้ ค�า
ค. ผลติ ภูัณฑ์์
ง. แผนการลงทัุน
7. ภูาคใดั มผี ลผลติ ทัางการเกษตรต่อไรส่ ง้ สดุ ัในป็ระเทัศึ
ก. ภูาคใต�
ขึ้. ภูาคกลาง
ค. ภูาคเห้นอ่
ง. ภูาคตะวินั ออกเฉียงเห้นอ่

รายวิชิ า ช่องทาการพัฒั นาอาชีพั (อช21001) 31
ระดัับมััธยมัศึึกษาตอนต้น

8. ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติ ห้มายถุ้ง
ก. แร่ธิ์าตุต่าง ๆ
ขึ้. ดัิน น�าำ อากาศึ ป็่าไม�
ค. สิ�งแวิดัล�อมรอบ ๆ ตวั ิ
ง. สิง� ทั�เี กดิ ัขึ้�้นเองตามธิ์รรมชาติ

9. การตัดัสินใจัพัฒั นาอาชพี ัดัว� ิยการวิิเคราะห้์ศึักยภูาพั มกี ี�ดั�าน
ก. 3 ดั�าน
ขึ้. 4 ดั�าน
ค. 5 ดั�าน
ง. 6 ดั�าน

10. ภูาคใดั มีขึ้นาดัพั�่นทัีท� ัาำ การเกษตรสง้ สดุ ัในป็ระเทัศึ
ก. ภูาคใต�
ขึ้. ภูาคกลาง
ค. ภูาคเห้น่อ
ง. ภูาคตะวินั ออกเฉียงเห้น่อ

แบบทัดัสอบหลงั เรยี น
จังเล่อกคาำ ตอบทัี�ถุก้ ตอ� งทั�สี ุดัเพัียงขึ้อ� เดัยี วิ

1. ขึ้�อใดัคอ่ ป็ระโยชน์ขึ้องเทัคโนโลยี
ก. ป็ระห้ยัดัเวิลา
ขึ้. เพัิม� ผลผลิต
ค. ลดัต�นทันุ
ง. ถุ้กทัุกขึ้อ�
2. ขึ้�อใดัค่อควิามสาำ คญั ขึ้องตลาดั
ก. ทัำาให้เ� ศึรษฐกจิ ัขึ้ยายตัวิ
ขึ้. ทัำาให้เ� กิดัสินค�าเพั�ิมขึ้�้น
ค. ช่วิยลดัตน� ทันุ การผลติ
ง. ถุก้ ทักุ ขึ้�อ
3. ขึ้�อใดัไมใ่ ชอ่ ิทัธิ์ิพัลตอ่ การเป็ลี�ยนแป็ลงขึ้องสภูาวิะการตลาดั
ก. ฤดั้กาล
ขึ้. การเม่อง
ค. สภูาพัแวิดัลอ� ม
ง. สภูาวิะผ�ซ้ ึ่อ�่
4. ขึ้�อใดั ไมใ่ ช่ กระบวินการป็ฏิิบัตงิ าน
ก. การวิางแผนการทัำางาน
ขึ้. การป็ฏิิบตั ิงานตามแผน
ค. การวิเิ คราะห้ง์ าน
ง. การจััดัอตั รากำาลัง

32 รายวิิชา ชอ่ งทางการพััฒนาอาชพี ั (อช21001)
ระดัับมัธั ยมัศึกึ ษาตอนตน้

5. โครงงานอาชีพัมคี วิามจัำาเป็น็ ในขึ้�นั ตอนใดัขึ้องอาชพี ั
ก. เล่อกอาชีพั
ขึ้. การยด้ ัป็ฏิบิ ัติ
ค. การพััฒนาอาชีพั
ง. การศึ้กษาอาชีพั

6. ขึ้อ� ควิรคาำ น้งในการตัดัสินใจัป็ระกอบอาชีพัขึ้องตนเองค่อขึ้อ� ใดั
ก. มคี นนิยมทัำางานนัน� มากมาย
ขึ้. พั่อแม่พัน�ี อ� งแนะนำา
ค. ควิามชอบสว่ ินตัวิ
ง. ควิามรค�้ วิามสามารถุขึ้องตนเอง

7.เกษตรทัฤษฎีใี ห้ม่เป็น็ เกษตรแบบใดั
ก. เกษตรแบบย�งั ย่น
ขึ้. เกษตรสมัยให้ม่
ค. เกษตรธิ์รรมชาติ
ง. เกษตรยง�ั ยน่

8. อาชพี ัใดัทั�มี คี วิามสาำ คัญตอ่ ระบบเศึรษฐกจิ ัไทัยมากทัี�สดุ ั
ก. อุตสาห้กรรมและบริการ
ขึ้. เกษตรกรและอุตสาห้กรรม
ค. ป็ล้กพั่ชและเล�ียงสตั วิ์
ง. เกษตรกรและบริการ

9. การห้าขึ้�อม้ลการตลาดัทัด�ี ัที ั�สี ดุ ัคอ่
ก. การสังเกต
ขึ้. การถุามผ้เ� ชีย� วิชาญ
ค. การอ่านรายงาน
ง. การใช�แบบสอบถุาม

10. การป็ระกอบอาชพี ัแบบผสมผสานให้ป� ็ระโยชนใ์ นดั�านใดัมากทั�สี ดุ ั
ก. ลดัการใช�แรงงาน
ขึ้. ลดัเทัคนคิ การผลิต
ค. ลดัต�นทันุ การผลติ
ง. ลดัการใชพ� ั�่นทั�ีผลิต

11. การป็ระกอบอาชีพัแบบผสมผสานให้ป� ็ระโยชนใ์ น
ก. ลดัการใช�แรงงาน
ขึ้. ลดัเทัคนคิ การผลติ
ค. ลดัต�นทันุ การผลติ
ง. ลดัการใชพ� ั่น� ทั�ผี ลิต

รายวิชิ า ชอ่ งทาการพัฒั นาอาชพี ั (อช21001) 33
ระดัับมััธยมัศึึกษาตอนตน้

12. ขึ้�อใดัคอ่ ควิามสาำ คัญขึ้องตลาดั
ก. ทัาำ ให้�เศึรษฐกจิ ัขึ้ยายตัวิ
ขึ้. ทัำาให้เ� กดิ ัสินค�าเพัิม� ขึ้น�้
ค. ชว่ ิยลดัตน� ทัุนการผลติ
ง. ถุก้ ทักุ ขึ้�อ
13. ขึ้อ� ใดั ไม่ใช่ อิทัธิ์พิ ัลตอ่ การเป็ลีย� นแป็ลงขึ้องสภูาวิะการตลาดั
ก. ฤดั้กาล
ขึ้. การเมอ่ ง
ค. สภูาพัแวิดัลอ� ม
ง. สภูาวิะผ้�ซึ่�่อ
14. ขึ้อ� ใดั ไม่ใช่ กระบวินการป็ฏิิบตั งิ าน
ก. การวิางแผนการทัาำ งาน
ขึ้. การป็ฏิบิ ตั ิงานตามแผน
ค. การวิเิ คราะห้์งาน
ง. การจััดัอัตรากาำ ลงั
15. โครงงานอาชีพัมีควิามจัำาเป็็นในขึ้น�ั ตอนใดัขึ้องอาชีพั
ก. เล่อกอาชพี ั
ขึ้. การยด้ ัป็ฏิิบัติ
ค. การพััฒนาอาชพี ั
ง. การศึก้ ษาอาชีพั
16. ขึ้อ� ควิรคำานง้ ในการตัดัสินใจัป็ระกอบอาชพี ัขึ้องตนเองคอ่ ขึ้�อใดั
ก. มคี นนิยมทัาำ งานนน�ั มากมาย
ขึ้. พั่อแม่พั�นี �องแนะนาำ
ค. ควิามชอบส่วินตัวิ
ง. ควิามรค้� วิามสามารถุขึ้องตนเอง
17. ขึ้�อใดัคอ่ ป็ระโยชน์ขึ้องเทัคโนโลยี
ก. ป็ระห้ยัดัเวิลา ขึ้. เพัิ�มผลผลติ
ค. ลดัต�นทัุน ง. ถุ้กทักุ ขึ้อ�
18. อาชพี ัใดัทัี�มีควิามสาำ คัญต่อระบบเศึรษฐกิจัไทัยมากทัีส� ดุ ั
ก. อุตสาห้กรรมและบรกิ าร ขึ้. เกษตรกรและอตุ สาห้กรรม
ค. ป็ล้กพัช่ และเลย�ี งสตั วิ์ ง. เกษตรกรและบริการ
19. การห้าขึ้�อมล้ การตลาดัทัด�ี ัที ัีส� ุดัค่อ
ก. การสงั เกต ขึ้. การถุามผ้�เช�ยี วิชาญ
ค. การอา่ นรายงาน ง. การใชแ� บบสอบถุาม
20. ขึ้อ� ใดัค่อควิามห้มายขึ้องการลงทันุ ดั�านใดัมากทัี�สุดั
ก. การออมเงิน
ขึ้. การนาำ เงินออมมาลงทัุน
ค. การออมเพั่อ� ให้ไ� ดั�รับผลตอบแทันทั�มี ากขึ้น�้
ง. การนำาเงนิ ออมมาลงทัุนในตลาดัห้ลักทัรพั ัย์

34 รายวิิชา ช่องทางการพัฒั นาอาชพี ั (อช21001)
ระดับั มััธยมัศึึกษาตอนต้น

เฉลยแบบทัดัสอบก่อนเรียน
1. ก 2. ง 3. ก 4. ง 5. ค 6. ง 7. ง 8. ง 9. ง 10. ค
11. ค 12. ขึ้ 13. ก 14. ง 15. ขึ้ 16. ค 17. ก 18. ก 19. ขึ้ 20. ง

1. ง 2. ง เฉลยแบบทัดัสอบบทัทัี� 1 การงานอาชีพั 10. ก
3. ก 4. ง 5. ค 6. ง 7. ง 8. ง 9. ง

1. ก 2. ง เฉลยแบบทัดัสอบบทัทั�ี 2ชอ่ งทัางการพัฒั นาอาชีพั
3. ง 4. ง 5. ง 6. ค 7. ง 8. ขึ้ 9. ก 10. ก

1. ขึ้ 2. ก เฉลยแบบทัดัสอบบทัทั�ี 3การตัดัสินใจัเลอ่ กพัฒั นาอาชพี ั
3. ก 4. ขึ้ 5. ง 6. ง 7. ค 8. ง 9. ค 10. ง

เฉลยแบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรียนรายวิิชาช่องทัางการพัฒั นาอาชพี ั อช21001

1. ง 2. ง 3. ก 4. ง 5. ค 6. ง 7. ก 8. ง 9. ง 10. ค
11.ง 12.ขึ้ 13.ก 14.ง 15.ขึ้ 16.ค 17.ก 18.ก 19.ขึ้ 20. ค

รายวิชิ า ชอ่ งทาการพัฒั นาอาชีพั (อช21001) 35
ระดับั มััธยมัศึกึ ษาตอนต้น

แบบบันทักึ การพัฒั นาทัักษะวิชิ าการเพั่�อยกระดับั ผลสัมฤทัธิ์�ิผ้เ� รียนรายบุคคล
การทัดัสอบก่อนเรยี นและหลังเรยี น
ระดัับมธั ิ์ยมศึึกษาตอนตน�

รายวิิชา ชอ่ งทัางการพัฒั นาอาชีพั อช21001
***********************

ช�อ่ - สกุล.......................................................................... รห้ัสนกั ศึ้กษา..............................................
กศึน.ตำาบล............................................ กศึน.อำาเภูอ........................................... จัังห้วิดั ัขึ้อนแกน่

จัากการทัผ�ี เ�้ รยี นไดัศ� ึก้ ษาเรยี นรจ้� ัากแบบเรยี น และสรปุ ็เนอ่� ห้าจัากบทัเรยี นตามเอกสารเลม่ นแ�ี ลว� ิ ผเ�้ รยี นสามารถุ
ทัราบไดั�วิ่าทัำาแบบทัดัสอบในบทัเรียนต่างๆ ถุ้กต�องจัำานวินก�ีขึ้�อโดัยการบันทั้กในแบบบันทั้กการพััฒนาทัักษะวิิชาการผ�้เรียน
รายบคุ คล ดังั น�ี

ทัี� แบบป็ระเมิน คะแนนเตม็ คะแนนทัไ�ี ดั� ผลการป็ระเมนิ
1 แบบทัดัสอบก่อนเรียน 20
2 แบบทัดัสอบห้ลังเรียน 20

เกณฑ์ก์ ารประเมนิ ผลการพััฒนา
แบบทัดัสอบกอ่ นเรียนและหลังเรียน
เมอ�่ ทัำาแบบทัดัสอบก่อนเรยี น และแบบทัดัสอบห้ลงั เรียน ซึ่�้งมแี บบทัดัสอบ20 ขึ้อ� ผเ้� รยี นสามารถุทัราบไดั�วิ่ามี
ควิามรอ�้ ย่้ในระดับั ใดั ดัังนี�

ท ี่ แบบประเมนิ คะแนนเตม็ คะแนนทไ่ี ด ้ ผลการประเมิน
1 แบบทดสอบกอ่ นเรียน 20
ใ น ร ะ ด ับ เใมดต1111จ่อื ั 0468ำาำา�ทดนก�ำงั---ววแ-น2ิิ111า่นบ้ี2 357ขบ0ึ้1�อทขขข0สึึึดข้้้ึ��อออ�้อส�อขบอึแ้อ�บทบัพดปดคกผี�ัั็บัีมีวาออ่้�เิทรรนานใียชปดกกเ็รน�สรลียบัทอาันปบงาำ ็ถแรหุก้งุลลตะังแอ�เรบงียแบอนบทเย กบด่้ใณนสทรอฑด ะบสก์ ดหัอาับลรบปงั กเรรอ่ ะยีน เน มเ รห นิ ซีย้ มผ2ึง่นมา0ลแยแี กลเบา หะร้บหตพทลุ ฒัดังสเนรอาียบน20 ขอ้ ผเู้ รียนสามารถทราบได้วา่ มีความรู้อยู่

จำ�นวนข้อสอบท่ผี เู้ รยี นทำ�ถูกต้อง อยใู่ นระดับ หมายเหตุ
ห้มายเห้ตุ : ผ ล จ ั1า8ก ก า-ร2ป0็ร ะขเม้อิน ผเ�้ ร ยี นสามา รถุนำาไป็ ป ็ดรับมี ปา็กร ุงตนเองเพั�อ่ ให้เ� กิดัการพัฒั นาตอ่ ไป็

16 - 17 ข้อ ด ี

14 - 15 ข้อ ปานกลาง
10 - 13 ข้อ พอใช้
ต่ำ�ำ �กว่า่ 10 ข้อ้ ควรปรัับปรุงุ

หมายเหตุ : ผลจากการประเมิน ผ้เู รียนสามารถนำ�ไปปรบั ปรุงตนเองเพื่อใหเ้ กิดการพัฒนาตอ่ ไป

36 รายวิิชา ช่องทางการพัฒั นาอาชีพั (อช21001)
ระดับั มัธั ยมัศึกึ ษาตอนต้น

แบบบนั ทัึกการพัฒั นาทักั ษะวิิชาการเพัอ่� ยกระดัับผลสมั ฤทัธิ์ผิ� �้เรยี นรายบคุ คล
การทัดัสอบทั�ายบทัเรยี น
ระดัับมธั ิ์ยมศึึกษาตอนตน�

รายวิชิ า ชอ่ งทัางการพัฒั นาอาชพี ั อช21001

ชอ�่ - สกลุ .......................................................................... รห้ัสนักศึ้กษา..............................................
กศึน.ตาำ บล............................................ กศึน.อำาเภูอ........................................... จัังห้วิดั ัขึ้อนแกน่

จัากการทัีผ� ้เ� รียนไดัศ� ึก้ ษาเรยี นร้จ� ัากแบบเรยี น และสรปุ ็เนอ่� ห้าจัากบทัเรยี นตามเอกสารเลม่ นีแ� ลว� ิ ผเ้� รียนสามารถุ
ทัราบไดั�วิ่าทัาำ แบบทัดัสอบในบทัเรียนต่างๆ ถุ้กต�องจัาำ นวินก�ีขึ้�อโดัยการบันทั้กในแบบบันทั้กการพััฒนาทัักษะวิิชาการผ้�เรียน
รายบคุ คล ดังั นี�

ทัี� แบบทัดัสอบทั�ายบทัเรยี น คะแนนเต็ม คะแนนทัไ�ี ดั� ผลการป็ระเมิน
1 บทัทั�ี 1การงานอาชีพั 10
2 บทัทัี� 2ชอ่ งทัางการพัฒั นาอาชีพั 10
3 บทัทัี� 3การตัดัสินใจัเลอ่ กพััฒนาอาชพี ั 10

เกณฑ์ก์ ารประเมินผลการพััฒนา แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรยี น

เม�่อทัาำ แบบทัดัสอบทั�ายบทัเรียนในแต่ละบทัเรียน ซึ่้�งมีแบบทัดัสอบบทัละ 10 ขึ้�อ ผ�้เรียนสามารถุทัราบไดั�วิ่ามี
ควิามร้อ� ยใ้่ นระดับั ใดั ดังั น�ี

จ978ต6ัาำำา� นก-ขขขึึึ้้้วว��ออ�อ1ิิา่น0ข จ ึ้6�อำข�ึนส้�อขอวึ้อ�บนทขัดดปพค 9ผี�้อัั ็ั ตมีีว าอ เ้�่ิส 876ำรรนาใ-ำ�อ�ียชป กกก็ 1บน�รขขขลว0่บัททอ้้อ้อา่า ั ปงำาี่ผ ข ็ถ6รเูุ้้อรก้งุ ยี ตขน้อ�้อทง ำอ �ถยกู ่ใ้ นตรอ้ ะงด ัับ อค ป ยห ว ้ ่ใูา มร พนดนป าดอีมรกยรัะี ใาลเับชหดกา้ป ้ ตับ งร ุุ ุง หมายเหตุ

ห้มายเห้ตุ : ผลจัากการป็ระเมนิ ผ้�เรียนสามารถุนำาไป็ป็รับป็รุงตนเองเพัอ่� ให้เ� กดิ ัการพััฒนาต่อไป็

รายวิชิ า ช่องทาการพััฒนาอาชีพั (อช21001) 37
ระดัับมััธยมัศึึกษาตอนต้น

บรรณานุกรม

กนก จัันทัรท์ ัอง. สิ�งแวิดัลอ� มศึ้กษา ควิามร้เ� ร่�องสิง� แวิดัล�อม. ป็ตั ตานี : พัมิ พั์ทัีฝ� ึา่ ยเทัคโนโลยีทัาง
การศึก้ ษา สำานกั วิทิ ัยบรกิ าร มห้าวิิทัยาลัยสงขึ้ลานครนิ ทัร์ วิทิ ัยาเขึ้ตป็ัตตานี, พัมิ พั์ครัง� ทั�ี 2. 2539. กรมการศึ้กษา
นอกโรงเรยี น. ชดุ ัวิิชาช่องทัางการป็ระกอบอาชพี ั ระดับั มัธิ์ยมศึก้ ษาตอนต�น.กรงุ เทัพัฯ : โรงพัมิ พั์ป็ระชาชนจัาำ กัดั, 2538.
กองพััฒนาการศึ้กษานอกโรงเรียน กรมการศึ้กษานอกโรงเรียน. ชุดัวิิชาการฝึึกทัักษะและฝึึกป็ระกอบการเฉพัาะ
อาชพี ั. กรุงเทัพัฯ : โรงพัมิ พั์ชมุ นมุ สห้กรณ์การเกษตรแห้่งป็ระเทัศึไทัย, 2541.
นันทั์ ศึรสี วุ ิรรณ. บัญชเี บ่�องตน� . กรงุ เทัพัฯ : สาำ นกั พัมิ พั์วิงั อกั ษร, 2546.
ไพัโรจัน์ ทัพิ ัมาตร. การขึ้ายเบ�อ่ งตน� . กรุงเทัพัฯ : โรงพัิมพั์ป็ระสานมิตรจัาำ กดั ั, 2545. มห้าวิิทัยาลยั
สโุ ขึ้ทััยธิ์รรมาธิ์ิราช. (2536). เอกสารการสอนชดุ ัวิชิ าการจัดั ัการการผลติ ภูัณฑ์์และราคา. นนทับุรี : สาำ นกั พัิมพั
มห้าวิิทัยาลัยสุโขึ้ทัยั ธิ์รรมาธิ์ิราช.
วิิชติ อ้่อน� . (2544). การจััดัการเชิงกลยทุ ัธิ์.์ กรงุ เทัพัฯ : วิี.เจั.พัร�นิ ตงิ� .
สดุ ัาดัวิง เร่องรจุ ัิระ. (2545). นโยบายผลติ ภูัณฑ์แ์ ละราคา. กรุงเทัพัฯ : ป็ระกายพัรก้ .
สุรชาติ ใฝึ่รัชตพัานิช. ห้ลักการจััดัการ. กรงุ เทัพัฯ : บรษิ ทั ัสำานกั พัมิ พั์ป็ระสานมิตร (ป็สม.) จัาำ กดั ั, 2542. สมภูพั เลศิ ึ
ป็ญั ญาโรจัน์. ห้ลกั การตลาดั. กรุงเทัพัฯ : บริษทั ัสาำ นักพัมิ พั์ป็ระสานมติ ร (ป็สม.) จัำากดั ั, 2542. สาำ นักงานสง่ เสริมการศึ้กษา
นอกระบบและการศึ้กษาตามอัธิ์ยาศึัยจัังห้วิัดัป็ราจันี บุร.ี ชุดัวิิชาพัฒั นาอาชพี ั ระดับั มธั ิ์ยมศึก้ ษาตอนตน� . กรงุ เทัพัฯ : บรษิ ทั ั
เอกพัมิ พั์ไทัย จัำากัดั, 2544.
อรุณี ป็นิ ป็ระยงค์ และคณะ. การจััดัการฟาร์ม. กรุงเทัพัฯ : โรงพัมิ พัเ์ พัม�ิ ทัรัพัยก์ ารพัมิ พั.์ 2547.

38 รายวิชิ า ชอ่ งทางการพัฒั นาอาชพี ั (อช21001)
ระดับั มัธั ยมัศึึกษาตอนตน้

ทัี�ป็ร้กษา คณะผ้�จััดัทัาำ
1. นายถุาวิร พัลีดัี
2. พั.อ.อ. กฤชพัล พัรมลี ผ�อ้ าำ นวิยการสำานกั งาน กศึน.จัังห้วิดั ัขึ้อนแก่น
3. ผ�้อาำ นวิยการ กศึน.อาำ เภูอ รองผ้�อำานวิยการสาำ นักงาน กศึน.จังั ห้วิดั ัขึ้อนแกน่
คณะทัาำ งาน สงั กัดัสาำ นักงาน กศึน.จังั ห้วิดั ัขึ้อนแก่น
1. นางพััชรีพัร ชมบุญ ผ�้อำานวิยการ กศึน.อำาเภูอห้นองเร่อ
2. นางวิิไล เจัก็ ชน่� คร้ชาำ นาญการพัเิ ศึษ กศึน.อำาเภูอห้นองเรอ่
3. นางจัุรมี าศึ แนวิเงินดัี คร้ชำานาญการพัเิ ศึษ กศึน.อาำ เภูอบ�านแฮัดั
4. นายศึุภูชยั เสาวิรส คร้ คศึ.1 กศึน.อาำ เภูอพัล
5. นางสาวิกนกวิรรณ นามเกษ ครผ้ ช�้ ว่ ิย กศึน.อาำ เภูอกระนวิน
6. นางสาวิมลิวิัลย์ ภูบ้ ุญป็ล้ก คร้ผช�้ ่วิย กศึน.อำาเภูออุบลรตั น์
7. นางสาวิพันดิ ัา โคตา คร้ผช้� ่วิย กศึน.อำาเภูอแวิงให้ญ่
บรรณาธิ์ิการ รองผ�้อำานวิยการสาำ นักงาน กศึน.จัังห้วิดั ัขึ้อนแกน่
1. พั.อ.อ. กฤชพัล พัรมลี ผอ้� าำ นวิยการ กศึน.อาำ เภูอห้นองเรอ่
2. นางพััชรพี ัร ชมบุญ คร้ชาำ นาญการพัเิ ศึษ กศึน.อาำ เภูอห้นองเรอ่
3. นางวิิไล เจั็กช�่น ครช้ าำ นาญการพัเิ ศึษ กศึน.อาำ เภูอบ�านแฮัดั
4. นางจัุรีมาศึ แนวิเงินดัี นักจัดั ัการงานทัว�ั ิไป็
พัมิ พั์/ร้ป็เล่ม นักวิิชาการศึ้กษา
1. นายธิ์นกฤษ โคตรภูกั ดัี นักวิเิ คราะห้น์ โยบายและแผน
2. นางวิันเพัญ็ ผานาค นักวิชิ าการศึ้กษา
3. นางสาวิยลดัา พัุทัธิ์สอน
4. นายธิ์รี วิฒั น์ ถุมห้นวิดั

รายวิิชา ช่องทาการพััฒนาอาชพี ั (อช21001) 39
ระดัับมััธยมัศึึกษาตอนต้น

40 รายวิิชา ช่องทางการพััฒนาอาชพี ั (อช21001)
ระดัับมัธั ยมัศึึกษาตอนตน้

เอกสารพััฒนาทักั ษะวิชิ าการ
เพั่�อยกระดัับผลสัมฤทัธิ์�ิผ�้เรียนรายบุคคล

ระดับั มธั ิ์ยมศึึกษาตอนตน�
รายวิิชา ทัักษะการพัฒั นาอาชพี ั อช21002
หลกั ส้ตรการศึึกษานอกระบบระดัับการศึึกษาขั้�นั พั่น� ฐาน

พัทุ ัธิ์ศึกั ราช 2551
สำานักงานสง่ เสรมิ การศึกึ ษานอกระบบและการศึกึ ษาตามอัธิ์ยาศึยั จัังหวิดั ัขั้อนแกน่

สาำ นักงานสง่ เสรมิ การศึึกษานอกระบบและการศึึกษาตามอธั ิ์ยาศึัย
สาำ นักงานปลดั ักระทัรวิงศึึกษาธิ์กิ าร
กระทัรวิงศึึกษาธิ์ิการ



คาำ นาำ

เอกสารพัฒั นาทักั ษะวิชิ าการเพัอ�่ ยกระดับั ผลสมั ฤทัธิ์ผิ� เ�้ รยี นรายบคุ คล เลม่ น�ี เป็น็ เอกสารทัจี� ัดั ัทัาำ ขึ้น้� โดัยมวี ิตั ถุปุ ็ระสงค์
เพั่�อให้ผ� เ้� รยี นไดั�ศึก้ ษาเรียนรด�้ ัว� ิยตนเองให้�เกดิ ัการพัฒั นาทักั ษะทัางวิชิ าการ และยกระดัับผลสมั ฤทัธิ์�ิทัางการเรียนในการเรยี น
ร้�ตามห้ลกั ส้ตรการศึ้กษานอกระบบระดัับการศึก้ ษาขึ้ั�นพั�น่ ฐาน พัทุ ัธิ์ศึกั ราช 2551 เป็็นการพััฒนาต่อเนอ่� งจัากเอกสารพััฒนา
ทัักษะวิิชาการรายบคุ คลมีรายละเอยี ดัสรุป็เน�่อห้าตามรายวิชิ า ทักั ษะการพััฒนาอาชีพั อช21002แบบทัดัสอบห้ลงั เรียนและ
แบบบันทั้กการพััฒนาทัักษะวิิชาการผ้�เรียนรายบุคคล เพั่�อให้�ผ้�เรียนไดั�ป็ระเมินและพััฒนาตนเองอย่างต่อเน�่องให้�มีพั่�นฐาน
ควิามรเ�้ พัยี งพัอกบั การศึก้ ษาตามระดับั และมคี วิามรเ�้ พัมิ� เตมิ ในการนำาไป็พัฒั นาทักั ษะทัางวิชิ าการให้ม� ผี ลสมั ฤทัธิ์ท�ิ ัางการเรยี น
ทัี�ส้งขึ้�้น

คณะผ้�จััดัทัำา ห้วิังเป็็นอย่างยิ�งวิ่าเอกสารเล่มน�ีจัะเป็็นป็ระโยชน์ต่อนักศึ้กษา ในการศึ้กษาเรียนร�้ตามห้ลักส้ตร
การศึ้กษานอกระบบระดัับการศึ้กษาขึ้ั�นพั่�นฐาน พัุทัธิ์ศึักราช 2551 และขึ้อขึ้อบคุณทัุกทั่านทัี�มีส่วินร่วิมในการทัำาเอกสาร
เล่มนใี� ห้�สำาเรจ็ ัลุลว่ ิงดั�วิยดัี

สาำ นักงาน กศึน.จังั ห้วิัดัขึ้อนแกน่

สารบญั ห้นา�
1
คำานำา 1
สารบัญ 5
คำาช�แี จังการใช�เอกสารพััฒนาทักั ษะวิิชาการเพั่อ� ยกระดับั ผลสมั ฤทัธิ์�ผิ เ้� รียนรายบคุ คล 6
โครงสรา� งการเรียนร�ด้ ัว� ิยตนเอง 6
ขั้อบขั้า่ ยเนอ�่ หา 13
แบบทัดัสอบก่อนเรียน 14
14
บทัทั�ี 1 ทัักษะในการพััฒนาอาชพี ั 17
สรปุ ็เน่�อห้าสำาคญั 18
แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรยี น 18
20
บทัทั�ี 2 การทัาำ แผนธิ์ุรกจิ ัเพั่อ� การพััฒนาอาชพี ั 21
สรุป็เน�อ่ ห้าสาำ คญั 21
แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรยี น 23
24
บทัทั�ี 3 การจััดัการควิามเสย�ี ง 24
สรปุ ็เนอ�่ ห้าสำาคญั 28
แบบทัดัสอบทั�ายบทัเรียน 29
29
บทัทั�ี 4 การจัดั ัการการผลิตการบริการ 31
สรปุ ็เน�อ่ ห้าสำาคญั 32
แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรยี น 34
35
บทัทั�ี 5 การจัดั ัการการตลาดั 35
สรปุ ็เนอ�่ ห้าสำาคัญ 35
แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรยี น 36
36
บทัทั�ี 6 การขั้ับเคลอ่� นเพั่�อพััฒนาธิ์รุ กจิ ั 36
สรปุ ็เน่อ� ห้าสาำ คญั 37
แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรยี น 38

บทัทั�ี 7 โครงการพััฒนาอาชพี ั
สรุป็เน่�อห้าสำาคญั
แบบทัดัสอบทั�ายบทัเรยี น

แบบทัดัสอบหลงั เรียน
เฉลยแบบทัดัสอบรายวิิชาทัักษะการพััฒนาอาชพี ั
แบบบนั ทักึ การพััฒนาทักั ษะวิิชาการเพั่อ� ยกระดับั ผลสัมฤทัธิ์ิ�ผ้เ� รียนรายบคุ คล
การทัดัสอบก่อนเรยี นและหลังเรียน
เกณฑ์ก์ ารประเมินผลการพััฒนาการทัดัสอบก่อนเรียนและหลังเรยี น
แบบบนั ทัึกการพัฒั นาทักั ษะวิิชาการเพั่�อยกระดับั ผลสัมฤทัธิ์ผ�ิ ้เ� รียนรายบคุ คล
การทัดัสอบทัา� ยบทัเรียน
เกณฑ์ก์ ารประเมนิ ผลการพััฒนาการทัดัสอบทัา� ยบทัเรยี น
บรรณานุกรม
คณะผ�้จััดัทัาำ

คำาช�ีแจังการใชเ� อกสารพััฒนาทักั ษะวิิชาการเพั�่อยกระดับั ผลสัมฤทัธิ์�ิผ้�เรียนรายบุคคล
ระดับั มธั ิ์ยมศึึกษาตอนตน� รายวิิชา ทัักษะการพััฒนาอาชพี ั อช21002

เอกสารพััฒนาทัักษะวิิชาการเพั�อ่ ยกระดับั ผลสมั ฤทัธิ์ผ�ิ �้เรยี นรายบุคคล ระดัับมธั ิ์ยมศึก้ ษาตอนตน� รายวิิชา ทักั ษะ
การพััฒนาอาชพี ั อช21002เล่มนี� จัดั ัทัาำ ขึ้้�นเพั่อ� พัฒั นาผ�้เรียน ให้ม� ีควิามร้�ควิามสามารถุทัางดัา� นวิิชาการในรายวิชิ าบังคับตาม
ห้ลกั ส้ตรการศึ้กษานอกระบบระดัับการศึก้ ษาขึ้ัน� พัน�่ ฐาน พัุทัธิ์ศึกั ราช 2551

ในการศึ้กษาเอกสารเลม่ นี�ผ้�เรยี นควิรป็ฏิบิ ตั ิ ดัังน�ี
1. ผเ�้ รยี นสำารวิจัวิชิ าทัีต� นเองลงทัะเบียนเรยี นในป็ีการศึ้กษา 2563
2. ผ�เ้ รียนศึก้ ษาเน่�อห้ารายวิชิ าทัี�ตนเองลงทัะเบยี นเรียน ห้รอ่ รายวิิชาอน่� ๆ ทั�ตี อ� งการเรียนร�้
3. ห้ลงั จัากศึ้กษาในรายวิชิ านน�ั ๆ แล�วิผ้�เรียนตอ� งทัำาแบบทัดัสอบ แล�วินำามาเฉลยแบบทัดัสอบ
4. ผ้�เรยี นบนั ทั้กคะแนนผลการทัดัสอบรายวิิชาในแบบบนั ทั้กการพััฒนาทัักษะวิชิ าการผ�้เรียนรายบุคคล
อยท่้ ั�ายเลม่ )เพั�่อเป็น็ แนวิทัางในการพััฒนาตนเองอยา่ งต่อเนอ่� ง
5. ให้�ผ้�เรียนศึ้กษาเพั�ิมเติมในรายวิิชาต่าง ๆ ไดั�จัากแบบเรียนตามห้ลักส้ตรการศึ้กษานอกระบบระดัับการศึ้กษา
ขึ้ั�นพั่น� ฐาน พัุทัธิ์ศึักราช 2551 ระดัับมธั ิ์ยมศึ้กษาตอนต�น แห้ล่งเรียนร�้ และส่�อออนไลน์อ�่น ๆ
6. ให้�ผเ�้ รียนบันทัก้ คะแนนผลการทัดัสอบรายวิิชา ทัักษะการพััฒนาอาชีพั อช21002 ในแบบบนั ทั้กการพัฒั นา
ทักั ษะวิิชาการผเ�้ รียนรายบุคคล (อยท่้ ั�ายเล่ม)เพัอ่� เป็็นแนวิทัางในการพัฒั นาตนเองอย่างตอ่ เนอ�่ ง
7. ให้ผ� �เ้ รยี นศึก้ ษาเพัิ�มเตมิ ไดัจ� ัากแบบเรยี นรายวิิชา ทัักษะการพัฒั นาอาชีพั อช21002 ระดัับมธั ิ์ยมศึก้ ษาตอนตน�
ตามห้ลักสต้ รการศึ้กษานอกระบบระดัับการศึก้ ษาขึ้ั�นพั�น่ ฐาน พัุทัธิ์ศึกั ราช 2551 และส่อ� ออนไลนอ์ ่น� ๆ

โครงสร�างการเรียนรด�้ ั�วิยตนเอง
รายวิชิ าทัักษะการพัฒั นาอาชพี ั อช21002
สาระสาำ คญั
ทัักษะในการพััฒนาอาชีพั การทัำาแผนธิ์ุรกิจัเพั่�อการพััฒนาอาชีพั การกำาห้นดัวิิสัยทััศึน์ พัันธิ์กิจั เป็้าห้มาย และ
กลยุทัธิ์์ในการวิางแผน พััฒนาธิ์ุรกิจัขึ้องชุมชน การจัดั ัการควิามเส�ยี ง การจัดั ัการการผลิต การบริการ การจัดั ัการการตลาดั
ผลการเรียนร้�ทั�คี าดัหวิงั
1. มีควิามร�้และเขึ้�าใจั ทัักษะในการพััฒนาอาชีพั การทัำาแผนธิ์ุรกิจัเพั่�อการพััฒนาอาชีพั การกำาห้นดัวิิสัยทััศึน์
พันั ธิ์กิจั เป็า้ ห้มาย และกลยุทัธิ์์ในการวิางแผน พัฒั นาธิ์ุรกจิ ัขึ้องชุมชน การจัดั ัการควิามเสย�ี ง การจัดั ัการการผลติ การบรกิ าร
การจััดัการการตลาดั
2. มีควิามคิดัดัา� น ทักั ษะในการพััฒนาอาชีพั การทัำาแผนธิ์ุรกจิ ัเพั่�อการพััฒนาอาชีพั การกาำ ห้นดัวิสิ ัยทัศั ึน์ พัันธิ์กิจั
เป็า้ ห้มาย และกลยทุ ัธิ์ใ์ นการวิางแผน พัฒั นาธิ์รุ กจิ ัขึ้องชมุ ชน การจัดั ัการควิามเสย�ี ง การจัดั ัการการผลติ การบรกิ าร การจัดั ัการ
การตลาดั
ขั้อบเขั้ตเน�อ่ หา
ศึก้ ษาและฝึึกทักั ษะเก�ยี วิกับเร�อ่ งตอ่ ไป็น�ี
ทักั ษะในการพัฒั นาอาชพี ัการทัาำ แผนธิ์รุ กจิ ัเพัอ่� การพัฒั นาอาชพี ั การกาำ ห้นดัวิสิ ยั ทัศั ึน์ พันั ธิ์กจิ ั เป็า้ ห้มาย และกลยทุ ัธิ์์
ในการวิางแผน พััฒนาธิ์รุ กิจัขึ้องชมุ ชน การจัดั ัการควิามเสย�ี ง การจัดั ัการการผลิต การบริการ การจัดั ัการการตลาดั
บทัทัี� 1 ทักั ษะในการพััฒนาอาชพี ั
การป็ระกอบอาชีพัจัาำ เป็็นตอ� งมกี ารพััฒนาทัง�ั ดั�านกระบวินการผลิต และกระบวินการตลาดั อย่างตอ่ เน่อ� ง เพัอ�่ ให้
สนิ คา� อยใ่้ นตลาดัไดัน� าน โดัยนาำ นวิตั กรรมเทัคโนโลยมี าป็ระยกุ ตใ์ ชก� บั ภูม้ ปิ ็ญั ญาให้เ� ห้มาะสมนอกจัากจัะมคี วิามร�้ ควิามสามารถุ
ในทัักษะกระบวินการผลิตและกระบวินการตลาดัแล�วิผ้�ป็ระกอบธิ์ุรกิจัจัำาเป็็นต�องมีควิามสามารถุดั�านอ่�น ๆ ป็ระกอบดั�วิย
ไดัแ� ก่ การห้าแห้ลง่ ทัเี� ออ่� ตอ่ การพัฒั นาอาชพี ัควิามเขึ้า� ใจัในป็รชั ญาขึ้องเศึรษฐกจิ ัพัอเพัยี ง และการพัฒั นาตนเองอยา่ งสมำ�าเสมอ
จัง้ จัะทัาำ ให้อ� าชีพั
มีควิามเขึ้�มแขึ้็ง ก่อนทัี�จัะฝึึกทัักษะเพั่�อพััฒนาอาชีพัจัะต�องทัราบวิ่า จัะฝึึกทัักษะอะไรบ�าง แล�วิวิางแผนการฝึึกวิ่า
จัะฝึึกอยา่ งไร ทัไ�ี ห้น เม่อ� ไร ระห้วิา่ งการฝึึกควิรมกี ารจัดับันทั้กเพั�่อสรปุ ็เป็็นองค์ควิามร้
บทัทั�ี 2 การทัำาแผนธิ์รุ กิจัเพัอ�่ การพััฒนาอาชพี ั
การทัำาแผนธิ์ุรกิจัเป็็นการกำาห้นดัแนวิทัางในการป็ระกอบอาชีพัไวิ�ล่วิงห้น�าให้�สมาชิกทัุกคนในสถุานป็ระกอบการ
ครอบครัวิ ห้ร่อ องค์กรการผลิตนั�น ๆ ไดั�เขึ้�าใจัร่วิมกัน โดัยผ่านกระบวินการระดัมควิามคิดัจัากการวิิเคราะห้์ชุมชน
สถุานการณ์ต่างๆ แล�วินำามากำาห้นดัวิิสัยทััศึน์ พัันธิ์กิจั กลยุทัธิ์์ ในการดัำาเนินงาน ตามห้ลักป็รัชญาขึ้องเศึรษฐกิจัพัอเพัียง
เพั�่อนำาไป็ส้ค่ วิามสาำ เร็จัตามเป็้าห้มายขึ้องแผนธิ์ุรกิจัน�นั ๆ
บทัทัี� 3 การจััดัการควิามเส�ยี ง
เป็็นการวิิเคราะห้์ศึักยภูาพั และการจััดัการเก�ียวิกับผลการดัำาเนินงานทัี�ผ่านมาจันถุ้งป็ัจัจัุบัน โดัยมุ่งเน�นถุ้งยอดั
การขึ้ายสนิ คา� และบรหิ ้ารผลกำาไร สภูาพัแวิดัล�อมภูายใน ภูายนอก จัุดัอ่อน จัดุ ัแขึ้ง็ โอกาส และอปุ ็สรรค มสี ง�ิ ใดับา� งทัี�ทัาำ ให้
เกิดัควิามเสย�ี งในการป็ระกอบอาชพี ั จัะไดัแ� นวิทัางในการจัดั ัการแก�ไขึ้ควิามเสย�ี งเห้ล่านั�น เพัอ่� พัฒั นาอาชีพัให้ม� ั�นคง
บทัทั�ี 4 การจััดัการการผลติ การบริการ
ในสภูาวิะการแขึ้ง่ ขึ้นั ทัางการคา� และการตลาดัยคุ โลกาภูวิ ิตั น์ ธิ์รุ กจิ ัตอ� งมกี ารป็รบั ตวั ิทัรี� วิดัเรว็ ิ เพัอ�่ ตอบสนองควิาม
ต�องการขึ้องผ้�บริโภูค ในขึ้ณะทัี�ผ้�บริโภูคมีควิามต�องการสินค�าทัี�ห้ลากห้ลายและเป็ลี�ยนแป็ลงตลอดัเวิลา ป็ัจัจััยสำาคัญห้น้�งทัี�

ผบ�้ รโิ ภูคใชใ� นการตดั ัสนิ ใจัเลอ่ กสนิ คา� และบรกิ าร คอ่ คณุ ภูาพัขึ้องสนิ คา� จัง้ เป็น็ สงิ� สาำ คญั ทัผ�ี ป�้ ็ระกอบอาชพี ัตอ� งให้ค� วิามสาำ คญั
และควิามจัาำ เป็น็ ในการจััดัการการผลติ และการบริการ
บทัทัี� 5 การจััดัการการตลาดั

การจััดัการการตลาดัมีบทับาทัสำาคัญในการดัำาเนินธิ์ุรกิจั จั้งจัำาเป็็นต�องมีควิามร้�ควิามเขึ้�าใจัในกิจักรรมการตลาดั
สามารถุศึก้ ษาวิเิ คราะห้ต์ ลาดัเพัอ่� ให้ท� ัราบโอกาสทัางการตลาดักอ่ นตดั ัสนิ ใจัลงทันุ เพัอ�่ ธิ์รุ กจิ ัจัะไดัด� ัาำ เนนิ ไป็ในทัศิ ึทัางทัถ�ี ุก้ ตอ� ง
และมคี วิามเสี�ยงนอ� ย ดัังน�นั ตลาดัจัง้ เป็็นควิามอยร่้ อดัขึ้องธิ์รุ กิจั
บทัทัี� 6 การขั้ับเคล�่อนเพั่�อพััฒนาธิ์รุ กจิ ั

การขึ้บั เคล่�อนเพั่�อพัฒั นาธิ์ุรกิจั เป็็นกระบวินการเรยี นรท้� ัม�ี ุ่งเน�นการส่งเสรมิ การแก�ป็ญั ห้า การแสวิงห้าควิามร้� การ
บรหิ ้ารจัดั ัการทัรัพัยากรพััฒนาชุมชน การจััดัทัำาแผนและการขึ้บั เคล่�อน

แผนโดัยตนเอง ดัว� ิยกระบวินการคดิ ั วิเิ คราะห้์ ให้เ� กดิ ัเป็น็ รป้ ็ธิ์รรม จัากการพัออยพ่้ ัอกนิ ไป็สค่้ วิามพัอเพัยี งจันบรรลุ
ควิามเขึ้�มแขึ้ง็ ยง�ั ย่น ทัีส� ามารถุบอกตนเองไดัว� ิ่า สังคม ครอบครัวิมีควิามอบอุ่น เศึรษฐกจิ ัมคี วิามพัอเพัยี งและมีการดัาำ รงชีวิติ
ในสิ�งแวิดัลอ� มทัดี� ัี
บทัทัี� 7 โครงการพัฒั นาอาชีพั

โครงการพััฒนาอาชีพัเป็็นการจััดักิจักรรมเพั่�อนำาไป็ส้่การป็ฏิิบัติ โดัยมีการกำาห้นดัรายละเอียดัอย่างมีระบบและมี
ควิามสมั พัันธิ์์วิา่ ใครทัำาอะไร ทัี�ไห้น อยา่ งไร เม�่อไร เทั่าไร ทัาำ ไม และห้วิังผลอะไรเพัอ่� ให้�บรรลเุ ป็า้ ห้มายตามทั�กี าำ ห้นดัไวิ

แบบทัดัสอบก่อนเรียน
จังเลอ่ กคำาตอบทั�ถี ุก้ ตอ� งทัีส� ดุ ัเพัยี งคำาตอบเดัยี วิ
1. การป็ระกอบอาชีพัเกษตรทัใ�ี ช�ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาตคิ วิรคาำ นง้ ถุ้งเรอ่� งใดัมากทัส�ี ุดั

ก. ใช�เทัคโนโลยีสมยั ให้ม่
ขึ้. การต่อยอดัภูม้ ปิ ็ญั ญา
ค. ควิามยั�งยน่ ขึ้องอาชีพั
ง. ส�ิงแวิดัลอ� ม
2. เกษตรทัฤษฎีใี ห้ม่เป็็นเกษตรแบบใดั
ก. เกษตรแบบย�งั ยน่
ขึ้. เกษตรสมยั ให้ม่
ค. เกษตรธิ์รรมชาติ
ง. เกษตรยงั� ยน่
3. บรษิ ทั ัเงินทันุ ตา่ ง ๆ จััดัเป็น็ ธิ์ุรกจิ ัป็ระเภูทัใดั
ก. ธิ์ุรกิจับรกิ าร
ขึ้. ธิ์ุรกจิ ัพัาณชิ ย์
ค. ธิ์รุ กิจัการเงิน
ง. ธิ์ุรกิจัอิสระANSWER
4. ขึ้�อใดัคอ่ ควิามสาำ คญั ขึ้องตลาดั
ก. ทัำาให้�เศึรษฐกิจัขึ้ยายตัวิ
ขึ้. ชว่ ิยให้ล� ดัตน� ทัุนการผลิต
ค. ทัาำ ให้�เกิดัสินค�าให้ม่ ๆ เพัิ�มขึ้น้�
ง. ถุก้ ทัุกขึ้อ� SH SHOW ANSWER
5. ขึ้�อใดัเป็น็ ป็ระโยชน์ขึ้องบัญชที ัีม� ีต่อองคก์ รธิ์ุรกิจั
ก. ผ�้บริห้ารมขี ึ้อ� ม้ลป็ระกอบการตดั ัสินใจั
ขึ้. เจั�าขึ้องกิจัการทัราบฐานะขึ้องบริษัทั
ค. รฐั จัดั ัเก็บภูาษีไดัถ� ุก้ ตอ� ง
ง. ถุ้กทัุกขึ้�อ
6. ขึ้�อใดั ไม่ใช่ กระบวินการป็ฏิิบตั ิงาน
ก. การวิิเคราะห้ง์ าน
ขึ้. การวิางแผนการทัาำ งาน
ค. การป็ฏิิบตั ิงานตามแผน
ง. การจััดัอตั รากำาลงั SHOW ANSWER
7. แผนการทัำางานควิรมีสว่ ินป็ระกอบพั่น� ฐานตามขึ้อ� ใดั
ก. แผนงาน แผนเงนิ แผนคน
ขึ้. แผนงาน แผนคน แผนเวิลา แผนค่าใชจ� ัา่ ย
ค. แผนงาน แผนเงนิ แผนเวิลา

ง. ไม่มขี ึ้�อถุก้
8. โครงงานอาชพี ัมีควิามจัาำ เป็น็ ในขึ้�นั ตอนใดัขึ้องงานอาชีพั

ก. การศึก้ ษาอาชพี ั
ขึ้. การเลอ่ กอาชีพั
ค. การยด้ ัป็ฏิิบัติ
ง. การพััฒนาอาชีพั
9. ขึ้�อใดัตอ่ ไป็นีเ� ป็น็ เทัคโนโลยีพัน�่ ฐาน
ก. กังห้ันน�าำ
ขึ้. เตาอบแสงอาทัติ ย์
ค. การใช�ถุา่ นแทันฟืืน
ง. เทัคโนโลยีอตุ สาห้กรรม SHOW ANSWER
10. ขึ้ัน� ตอนการขึ้ับเคล�่อนแผนพััฒนาอาชพี ัแบ่งเป็็นกร�ี ะยะ
ก. 2 ระยะ
ขึ้. 3 ระยะ
ค. 4 ระยะ
ง. 5 ระยะ
11. ขึ้�อใดั ไมใ่ ช่ ทัักษะพั่น� ฐานทั�จี ัาำ เป็น็ ต่อการเรียนรเ�้ พั่�อพัฒั นาอาชพี ั
ก. ทัักษะการแสวิงห้าควิามร้�
ขึ้. ทัักษะกระบวินการทัำางาน
ค. ทัักษะการมีมนษุ ยสมั พันั ธิ์์
ง. ทักั ษะกระบวินการแก�ป็ัญห้า
12. แห้ล่งเรียนรม้� ีกป�ี ็ระเภูทั
ก. 2 ป็ระเภูทั
ขึ้. 3 ป็ระเภูทั
ค. 4 ป็ระเภูทั
ง. 5 ป็ระเภูทั
13. ขึ้�อใดั ไม่ใช่ ขึ้ัน� ตอนการพััฒนาอาชีพั
ก. ขึ้ั�นเขึ้า� ส้อ่ งคก์ ร
ขึ้. ขึ้ัน� สาำ รวิจัอาชพี ั
ค. ขึ้ัน� เริ�มต�นอาชพี ั
ง. ขึ้ั�นการเตรยี มเขึ้า� ทัาำ งานANSWER
14. แผนป็ฏิบิ ตั ทิ ั�ดี ัคี วิรป็ระกอบดั�วิยสว่ ินต่าง ๆ ยกเวิ�น ขั้อ� ใดั
ก. กิจักรรม
ขึ้. ผ�้รับผิดัชอบ
ค. ชอ�่ แผนป็ฏิิบัติ
ง. การวิดั ัผล ป็ระเมินผล SH SHOW ANSWER

15. การแก�ป็ญั ห้าควิามเสีย� งขึ้อ� ใดัเป็็นการจััดัการควิามเสย�ี งทัี�อย่้ในระดัับสง้ มาก และห้นว่ ิยงานไม่อาจั
ยอมรับไดั� จัง้ ตัดัสินใจัยกเลิกโครงการ/กจิ ักรรมนน�ั ไป็
ก. การลดัควิามเสยี� ง
ขึ้. การยอมรบั ควิามเสย�ี ง
ค. การถุ่ายโอนควิามเสีย� ง
ง. การห้ลีกเล�ยี งควิามเสีย� ง

16. ขึ้�อใดั ไม่ใช่ ป็ัจัจัยั การผลติ
ก. ทัุน
ขึ้. ทัี�ดันิ
ค. แรงงาน
ง. การบริการ SHOW ANSWER

17. ขึ้�อใดั ไม่ใช่ กระบวินการ PDCA
ก. Do
ขึ้. Plan
ค. Action
ง. Control

18. ขึ้�อใดั ไมใ่ ช่ ขึ้อ� ดัีขึ้องการส่งเสริมการขึ้าย
ก. ยอดัขึ้ายเพัมิ� ขึ้น้�
ขึ้. ตอบสนองลก้ ค�า
ค. รกั ษาสว่ ินแบ่งขึ้องตลาดั
ง. ขึ้ยายสนิ ค�าไดัก� วิ�างขึ้วิาง

19. ขึ้ั�นตอนแรกขึ้องกระบวินการตดั ัสนิ ใจัซื้�อ่ ขึ้องผ้บ� รโิ ภูคคอ่ ขึ้น�ั ตอนใดั
ก. การรับรป้� ็ญั ห้า
ขึ้. การค�นห้าขึ้�อมล้
ค. การตัดัสนิ ใจัซื้�่อ
ง. การป็ระเมินทัางเลอ่ ก SHOW ANSWER

20. การจััดัทัาำ แผนธิ์ุรกิจัทัี�เห้มาะสมในงานพัฒั นาอาชีพัผ�ป้ ็ระกอบการควิรพัจิ ัารณาถุง้ สิ�งตอ่ ไป็นี�
ยกเวิน� ขึ้�อใดั

ก. แผนการเงนิ
ขึ้. แผนการผลิต
ค. แผนการตลาดั
ง. แผนป็ฏิบิ ัตกิ าร

บทัทั�ี 1
ทัักษะในการพััฒนาอาชีพั

สรุปเน�่อหาสาำ คัญ
เร่�องทัี� 1 ควิามจัาำ เปน ในการฝกทักั ษะ กระบวินการผลติ กระบวินการตลาดัทัีใ� ชน� วิัตกรรมเทัคโนโลยเี พัอ่� พััฒนาอาชพี ั

1.1 ควิามจัาำ เป็็นในการฝึกึ ทักั ษะเพัอ่� พััฒนาอาชพี ั
การพัฒั นาทักั ษะอาชีพัดัา� นต่าง ๆ ให้ท� ัันตอ่ การเป็ล�ยี นแป็ลงขึ้องตลาดั ไดัแ� ก่ ควิามร้� ควิามสามารถุในกระบวินการ
ผลิต และกระบวินการการตลาดั การพััฒนาอาชีพัมคี วิามสาำ คัญและจัาำ เป็น็ ดัังน�ี

1. ดัา� นเศึรษฐกิจั จัากการแขึ้่งขึ้นั ทัางธิ์รุ กิจัทั�ีมกี ารแขึ้่งขึ้ันทัางการตลาดัสง้ จัง้ เกดิ ัการรวิมกลุม่ การคา� ตา่ ง ๆ
เช่น เขึ้ตการค�าเสรอี าเซื้ียน เขึ้ตเศึรษฐกิจัยโุ รป็ ดังั นัน� การพัฒั นาอาชพี ัจั้งจัาำ เป็น็ ต�องมกี ารพััฒนาสนิ ค�าให้�สามารถุเขึ้�าส่ต้ ลาดั
การแขึ้่งขึ้ัน และเป็็นทั�ียอมรับขึ้องตา่ งป็ระเทัศึ

2. ดัา� นสงั คม ป็ระเทัศึทัมี� เี ศึรษฐกิจัดัีจัะสง่ ผลให้�สภูาพัขึ้องสงั คมดัีขึ้้น� เช่น ป็ราศึจัากโจัรผ้�ร�าย
3. ดัา� นการศึก้ ษาครอบครวั ิทัมี� เี ศึรษฐกจิ ัดัจี ัะสามารถุสง่ บตุ รห้ลานเขึ้า� รบั การศึก้ ษาไดัต� ามควิามตอ� งการ และ
ในอนาคตเยาวิชนเห้ล่านี�ก็จัะเป็็นป็ระชากรทั�ีมีคุณภูาพั มีควิามสามารถุในการป็ระกอบอาชีพัส่งผลต่อเศึรษฐกิจั สังคมให้�มี
ควิามเจัรญิ ก�าวิห้น�าต่อไป็
1.2 ควิามจัาำ เป็็นในการพััฒนากระบวินการผลติ
จัากสภูาพัสงั คมทัมี� กี ารเป็ลยี� นแป็ลงอยต่้ ลอดัเวิลา สง่ ผลให้ค� วิามตอ� งการสนิ คา� ขึ้องผบ�้ รโิ ภูคมคี วิามแตกตา่ งกนั
ทัง�ั ทัางดัา� นป็รมิ าณและดัา� นคณุ ภูาพั ดังั นน�ั การพัฒั นาอาชพี ัจัง้ มคี วิามจัาำ เป็น็ เพัอ�่ รองรบั การเป็ลย�ี นแป็ลงดังั กลา่ วิ เทัคนคิ และ
วิิธิ์ีการในการพััฒนากระบวินการผลิต และกระบวินการตลาดั โดัยการนำาภู้มิป็ัญญา นวิัตกรรม เทัคโนโลยี มาปป็ระยกุ ต์ใช้
ในการพัฒั นาการป็ระกอบอาชพี ักระบวินการผลติ เป็น็ การบรหิ ้ารจัดั ัการดัา� นทันุ แรงงาน ทัดี� ันิ ห้รอ่ สถุานทัใี� ห้เ� กดิ ัผลผลติ ห้รอ่
สนิ คา� ทั�มี ีการพัฒั นาอย่างต่อเน่อ� ง เพั่อ� ให้ต� รงกบั ควิามต�องการขึ้องตลาดั
กระบวินการผลิต
1. ทัุน ห้มายถุ้ง ป็ัจัจััยทัี�เป็็นเงินทัุน วิัสดัุ อุป็กรณ์ วิัตถุุดัิบ เคร�่องม่อ เคร่�องจัักร ซื้�้งต�องศึ้กษาวิ่ามีทัุนใดัเขึ้�ามา
เกยี� วิขึ้�อง และถุ�าจัะป็รบั ป็รุงแกไ� ขึ้ต�องพัิจัารณาวิ่าตอ� งใช�ทัุนป็ระเภูทัใดัมากนอ� ยเพัยี งใดั
2. แรงงาน ห้มายถุ้ง แรงงานคน สัตวิ์ เคร�่องจัักรต่าง ๆ ทัี�ใช�ในการผลิต ผ้�เรียนจัะต�องศึ้กษาวิิเคราะห้์ การใช้
แรงงานวิา่ ใช�แรงงานคุ�มค่ากับเงินทัุนและเวิลาห้ร่อไม่ ใช�แรงงานเห้มาะสมกับงานห้รอ่ ขึ้นาดัขึ้องพั่�นทัห�ี ้ร่อไม่ เช่น พั่�นทั�ีน�อย
กค็ วิรใช�แรงงานคนไม่ควิรใชเ� คร�่องจักั รขึ้นาดัให้ญ่ แรงงานทัใ�ี ช�มีคุณภูาพัห้รอ่ ไม่ มกี ารให้�ขึ้วิญั กาำ ลงั ใจัแกแ่ รงงานทั�ใี ช�หห้ร่อื ไม่
3. สถุานทัี� ห้มายถุง้ ทัี�ดันิ ทัำากนิ ห้รอ่ สถุานทัี�ตา่ ง ๆ เชน่ ห้�างสรรพัสินค�า ร�านค�า ซื้้�งเป็น็ สถุานทั�ปี ็ระกอบการ ถุา�
เป็น็ ทัด�ี ันิ ทัำากนิ อาชพี ัเกษตรก็อาจัจัะพัจิ ัารณาวิ่าไดั�ใชท� ัี�ดันิ คุม� คา่ กับการลงทัุนห้รอ่ ไมใ่ ช�ทั�งั ห้มดั ห้ร่อใช�อยา่ งเห้มาะสมกับการ
ป็ล้กพั่ชห้ร่อเลี�ยงสัตวิ์ห้ร่อไม่ มีการทัำานุบำารุงทั�ีดัินทัำากินบ�างห้ร่อไม่ เช่น บำารุงดัินโดัยป็ล้กพั่ชตระก้ลถุั�วิ แล�วิไถุกลบเพั่�อ
บาำ รุงดันิ สาำ ห้รบั อาชีพับริการ เชน่ ขึ้ายอาห้าร เป็ด ัร�านเสรมิ สวิย ซื้่อมรองเทัา� นวิดัแผนโบราณ ซื้�้งตอ� งอาศึัยทัำาเลทัต�ี �ัง เชน่
อยใ้่ นย่านชมุ ชน การเดันิ ทัางสะดัวิกสบาย มที ั�ีจัอดัรถุให้�ล้กค�า สง�ิ ตา่ ง ๆ เห้ลา่ นตี� อ� งนาำ มาพัจิ ัารณาเพั่อ� พััฒนาให้ด� ัีขึ้น้�
4. การจััดัการ เป็็นการนำาทัุน แรงงาน และทั�ีดัินห้ร่อสถุานทัี�ไป็บริห้ารจััดัการให้�เกิดัผลผลิตอย่างคุ�มค่าและไดดั้
ป็ระโยชน์ส้งสุดั ดัังนั�น การจััดัการจั้งเป็็นส�ิงสำาคัญและจัำาเป็็นต่อการป็ระกอบธิ์ุรกิจั ถุ�ามีกระบวินการจััดัการทัี�ผ่านการคิดั
วิิเคราะห้์ วิางแผนอย่างเป็็นขึ้�ันตอน รอบคอบบนฐานขึ้�อม้ลทั�ีเป็็นจัริงและตามสถุานการณ์ในขึ้ณะนั�นก็นับวิ่าไดั�เป็รียบกวิ่า
บุคคลอ่�น ๆ ทั�ีไม่ไดั�ให้�ควิามสำาคัญ แต่ทัำาดั�วิยควิามเคยชิน ทัำาให้�ขึ้าดัการพััฒนาอย่างต่อเน่�อง จั้งทัำาให้�ธิ์ุรกิจัมีแต่คงทัี�ห้ร่อ
ถุอยห้ลัง เพั่�อให้�อาชีพัดัำาเนินต่อไป็ไดั�มีรายไดั�ให้�ครอบครัวิมีกินมีใช�ในครัวิเร่อน ควิรต�องคำาน้งถุ้งการออมเงินเพั�่อเป็็นห้ลัก
ป็ระกันขึ้องครอบครัวิต่อการดัำารงชีวิิตขึ้องล้กห้ลานและการศึ้กษาต่อ การป็ระกอบอาชีพัจัำาเป็็นต�องมีการจััดัการในการนำา

รายวิชิ า ทัักษะการพัฒั นาอาชพี ั (อช21002) 1
ระดัับมัธั ยมัศึกึ ษาตอนต้น

นวิตั กรรมห้ร่อเทัคโนโลยีมาใช�ในการผลิต เพั่�อให้ผ� ลผลติ มีคุณภูาพั และมีป็ริมาณเพัยี งพัอต่อควิามต�องการขึ้องตลาดั
1.3 ควิามจัำาเป็็นในการพััฒนากระบวินการตลาดั เป็็นการบริห้ารจััดัการดั�านการตลาดั เริ�มต�ังแต่การศึ้กษาควิาม

ต�องการขึ้องล้กค�า การกำาห้นดัเป็้าห้มาย การทัำาแผนการตลาดั การส่งเสริมการขึ้าย การกำาห้นดัราคาขึ้ายการขึ้าย การ
สง่ มอบสนิ คา� ให้ก� บั ลก้ คา� ผผ�้ ลติ กต็ อ� งศึก้ ษาวิเิ คราะห้จ์ ัดุ ัออ่ น จัดุ ัแขึ้ง็ ขึ้องกระบวินการตลาดัทักุ ขึ้น�ั ตอนเพัอ่� นาำ ขึ้อ� มล้ มาใชพ� ัฒั นา
อาชีพั การตลาดัเป็็นเร�่องยากขึ้องผ้�ป็ระกอบอาชีพัให้ม่ รวิมถุ้งผ้�ทัี�ป็ระกอบอาชีพัอย้่แล�วิ การศึ้กษาขึ้�อม้ลและการทัำาควิาม
เขึ้า� ใจัในวิิธิ์กี ารตลาดัจัะสามารถุนำามาป็รับใช�เพั่�อการพััฒนากระบวินการตลาดั
เรอ�่ งทัี� 2 ควิามหมาย ควิามสำาคญั ขั้องการจัดั ัการอาชพี ั

การจัดั ัการอาชพี ั ห้มายถุ้ง กระบวินการจััดักจิ ักรรมงานอาชพี ั นับตัง� แตก่ ารวิางแผนการจััดัการ องคก์ าร การตดั ัสนิ ใจั
การสั�งการ การควิบคุม การติดัตามผล เพั�่อให้�ไดั�ผลผลิตห้ร่อบริการทัี�เป็็นทัี�ต�องการขึ้องล้กค�า และไดั�รับการยอมรับจัาก
สังคม

ควิามสำาคัญขึ้องการจััดัการอาชีพั จัากคำาจัำากัดัควิามขึ้องการจััดัการอาชีพั ทัำาให้�ทัราบถุ้งควิามสำาคัญขึ้องการจััดัการ
อาชพี ั เพัราะทัาำ ให้ผ� บ�้ รหิ ้ารสามารถุพัฒั นากจิ ัการให้ม� ่งุ ไป็สค่้ วิามมปี ็ระสทิ ัธิ์ภิ ูาพัและสามารถุดัาำ เนนิ การให้บ� รรลวุ ิตั ถุปุ ็ระสงค์
ขึ้องกจิ ัการไดั� กล่าวิค่อ กจิ ัการสามารถุผลติ สนิ ค�าห้ร่อบรกิ ารทัม�ี คี ณุ ภูาพัทัันเวิลาตรงตามควิามต�องการขึ้องลก้ ค�าและกิจัการ
ไดัร� บั ผลตอบแทันคอ่ กาำ ไรสง้ สดุ ั สามารถุขึ้ยายกจิ ัการไดัห� ้รอ่ เพัม�ิ พัน้ ในการดัาำ เนนิ การไดัจ� ัากการศึก้ ษาวิจิ ัยั พับวิา่ การจัดั ัการ
อาชีพัให้ป� ็ระสบควิามสาำ เรจ็ ัป็ระกอบดั�วิย

1. การจััดัการอย่างมีคุณภูาพั ห้มายถุ้ง ผ้�บริห้ารมีควิามร้�ป็ระสบการณ์ สามารถุทัำางานให้�บรรลุผลสำาเร็จัอย่างมี
ป็ระสทิ ัธิ์ิภูาพั

2. ผลติ ภูัณฑ์ทัม�ี คี ุณภูาพั ห้มายถุง้ การผลิตสนิ คา� ทั�ีมีคุณภูาพั อาจักระทัาำ ไดัโ� ดัยการใช�เทัคนคิ ต่าง ๆเร�มิ ตัง� แตก่ าร
ใชว� ิัตถุุดับิ กระบวินการผลติ การตรวิจัคุณภูาพัสนิ คา� กอ่ นสง่ มอบให้�ลก้ ค�า

3. ผลิตภภูณั ฑ์ททั�ทีท่ ัันสมัยดดัว�้วิยนววิัตกรรมใหห้ม
4. การลงทัุนระยะยาวิอย่างมคี ณุ คา่
5. สถุานภูาพัการเงนิ มน�ั คง
6. มีควิามสามารถุในการดัง้ ดัด้ ัใจัลก้ คา� ให้�สนใจัผลิตภูณั ฑ์ สินค�า
7. คำาน้งถุ้งควิามรบั ผดิ ัชอบต่อสังคมและส�งิ แวิดัลอ� ม
8. การใชท� ัรพั ัย์สนิ อยา่ งคมุ� คา่
เร�อ่ งทั�ี 3 แหล่งเรยี นรแ�้ ละสถานทั�ฝี กอาชพี ั
จัากการทั�ีผ้�เรียนไดั�ศึ้กษาเก�ียวิกับการพััฒนากระบวินการผลิต กระบวินการตลาดั การป็ระยุกต์ใช�ภู้มิป็ัญญาและ
นวิตั กรรม เทัคโนโลยแี ลว� ิ ทัาำ ให้ร� ว�้ ิา่ ตอ� งพัฒั นาอาชพี ัดัา� นใดับา� ง ในการพัฒั นาควิามร�้ เพัอ่� การพัฒั นาอาชพี ั จัาำ เป็น็ ทัผี� ป�้ ็ระกอบ
การอาชีพัต�องศึ้กษาขึ้�อม้ลจัากแห้ล่งเรียนร้�เฉพัาะ เช่น ต�องการเงินทัุนเพั่�อนำาไป็ซื้�่อเคร�่องจัักรก็ต�องศึ้กษาจัากแห้ล่งเงินทัุน
ห้รอ่ ขึ้าดัแรงงานกต็ อ� งจัดั ัเตรยี มห้าแรงงานในชว่ ิงทัีต� อ� งการเป็็นการเตรยี มควิามพัรอ� มเพัอ�่ รองรบั การพัฒั นาอาชพี ั ผท�้ ัม�ี คี วิาม
สามารถุในการบรหิ ้ารจััดัการธิ์ุรกิจัไดัอ� ยา่ งมีป็ระสทิ ัธิ์ิภูาพั จัำาเป็น็ จัะต�องรจ้� ักั เลอ่ กใช� ไดั�แก
1. แห้ลง่ เรียนรแ้� ละสถุานทัฝ�ี ึึกอาชพี ั
แห้ลง่ เรยี นรแ�้ ละสถุานทัฝี� ึกึ อาชพี ั ห้มายถุง้ แห้ลง่ ทัม�ี ขี ึ้อ� มล้ ขึ้า่ วิสาร ควิามร�้ ป็ระสบการณ์ สารสนเทัศึและเทัคโนโลยี
สาำ ห้รบั ผเ�้ รยี นใชใ� นการแสวิงห้าควิามรแ�้ ละห้รอ่ ฝึกึ ทักั ษะในการป็ระกอบอาชพี ั ซื้ง�้ มอี ยต่้ ามธิ์รรมชาติ และมนษุ ยส์ รา� งขึ้น้� แแหห้ล่ง
ง่ ในทัี�นีอ� าจัจัะเป็็นเอกสาร สถุานทั�ี ตวั ิบุคคล ผ้�ร�้ แห้ล่งเรียนรธ�้ ิ์รรมชาตเิ ชน่ ทัะเล ป็า ภูเ้ ขึ้า แห้ล่งเรยี นร�ท้ ัม�ี นุษยส์ รา� งขึ้้�น เชน่
ห้อ� งสมุดั พัพิ ัิธิ์ภูณั ฑ์ อินเทัอร์เน็ต เวิ็บไซื้ต์ต่าง ๆ แห้ล่งเรียนรแ�้ ละสถุานทัีฝ� ึกึ อาชพี ัมีควิามสาำ คญั ตอ่ การจัดั ักจิ ักรรมการเรียน
รส�้ าำ ห้รบั ผเ�้ รยี นโดัยเฉพัาะผเ�้ รยี นทัอี� ยน่้ อกระบบโรงเรยี นทัตี� อ� งศึก้ ษาห้าควิามรด�้ ัว� ิยตนเองเป็น็ สว่ ินให้ญ่ จัง้ ตอ� งอาศึยั แห้ลง่ เรยี น

2 รายวิชิ า ทัักษะการพััฒนาอาชพี ั (อช21002)
ระดับั มัธั ยมัศึึกษาตอนตน้

ร้ต� า่ ง ๆ ใกล�ตัวิ เช่น ห้อ� งสมุดัอาำ เภูอ ศึน้ ยก์ ารเรยี นชมุ ชน ภู้มปิ ็ัญญา แห้ลง่ ธิ์รรมชาตติ า่ ง ๆ ผเู้� รียนสามารถถุศศึึก้ ษาหห้าคววิามรู้
ไดัด� ัว� ิยตนเอง แห้ลง่ เห้ลา่ นเี� ป็น็ ขึ้มุ ทัรพั ัยท์ ัางป็ญั ญาทัส�ี ามารถุคน� ห้าควิามรไ�้ ดัไ� มร่ จ�้ ับ ป็จั ัจับุ นั สถุานทัฝี� ึกึ อาชพี ัมหี ้ลากห้ลายทัง�ั
ภูาครัฐและเอกชนทัี�จัดั ัให้�กับป็ระชาชนทัว�ั ิไป็ เช่น สำานักงาน กศึน. กระทัรวิงแรงงาน สำานักงานคณะกรรมการอาชีวิศึ้กษา
กระทัรวิงเกษตรและสห้กรณ์โรงเรยี นขึ้องเอกชนต่าง ๆ ทัี�เป็ดัสอนห้ลักส้ตรวิิชาชพี ัระยะส�นั

2. แห้ล่งเงนิ ทันุ
แห้ล่งเงินทัุน ห้มายถุ้ง แห้ล่งทั�ีสามารถุให้�ก้�ยม่ เงินเพั�่อการป็ระกอบอาชีพัไดั� ซื้้�งมีทั�ังแห้ล่งเงินทัุนขึ้องภูาครัฐและ
เอกชน เชน่ ธิ์นาคารพัาณิชย์ต่าง ๆ สห้กรณ์ กองทันุ ก้ย� ม่ ตา่ ง ๆ การทัี�จัะก้�ยม่ ไดั�ต�องมีโครงการรองรับ เพั่�อให้แ� ห้ล่งเงนิ ทันุ
พัจิ ัารณาควิามเป็น็ ไป็ไดัใ� นการสง่ ใช�เงนิ ค่น
3. แห้ล่งวิัสดัุ อุป็กรณ์ เคร่�องจัักร
แห้ล่งวิสั ดัุ อปุ ็กรณ์ เคร่อ� งจัักร ห้มายถุ้ง แห้ลง่ ขึ้ายห้ร่อแห้ลง่ ทัี�จัะไดัม� าขึ้องวิัสดัุ อปุ ็กรณ์ เคร�่องจักั รทัี�เกีย� วิขึ้อ� งกับ
การป็ระกอบอาชพี ั เช่น ป็ระกอบอาชพี ัการเกษตรจัะตอ� งมวี ิัสดัอุ ปุ ็กรณ์ เคร่�องจัักรทัีเ� กีย� วิขึ้อ� งเช่น พันั ธิ์พุ์ ั่ช ป็ุย รถุแทัรกเตอร์
4. แห้ล่งแรงงาน
แห้ล่งแรงงาน ห้มายถุ้ง แห้ล่งทั�ีจัะไดั�แรงงานมาใช� ไดัแ� ก่ แรงงานจัาก คน สตั วิ์ และเครอ่ื� งจจักั รททัี่ใ� ช้

- แรงงานคน ห้มายถุง้ แรงงานเจัา� ขึ้องกบั แรงงานนอกทัจ�ี ั�างมาทัาำ งาน
- แรงงานสัตวิ์ ห้มายถุง้ แรงงานสัตวิ์ทัใ�ี ชใ� นการป็ระกอบอาชพี ั เช่น แรงงานจัากวิวั ิ ควิาย ช�าง ม�าทัีน� าำ มา
ใชใ� นการป็ระกอบอาชพี ั
- เคร่อ� งจัักร บางอาชพี ัมกี ารใชเ� ครอ�่ งจัักรในการป็ระกอบอาชีพั เช่น อาชีพัทัาำ นาอาจัจัะตอ� งใช�รถุไถุอาชีพั
ทัำาเห้ลก็ ดััดัป็ระต้ ห้นา� ตา่ ง อาจัจัะใชเ� คร่�องเช่อ� ม ต�องพัจิ ัารณาวิา่ อาชีพัขึ้องตนเองใชเ� คร่�องจัักรอะไรบ�าง ทัม�ี ีอย้ล่ า� สมยั ห้ร่อ
ไม่อย่างไร ขึ้นาดัห้รอ่ จัำานวินพัอเพัยี งกับการผลิตหห้ร่อื ไม่
5. ตลาดั
ค่อ แห้ลง่ ทัี�มีทั�ังผซ้� ื้�อ่ และผ�ข้ ึ้ายสินค�าต่าง ๆ จัากผผ้� ลิตไป็ส่ผ้ �้บริโภูคห้ร่อผ�้ใชบ� รกิ ารนน�ั ๆ ไดั�รบั ควิามพัอใจั ร่วิมถุ้ง
การพััฒนาอาชีพัมีวิตั ถุปุ ็ระสงค์ในการขึ้ยายตลาดัขึ้ายสนิ คา� ให้ม� ากขึ้้�น โดัยพัจิ ัารณาตลาดัเดัมิ วิา่ สามารถุรับสนิ ค�าทัพี� ัฒั นาขึ้้�น
ให้มไ่ ดั�ห้ร่อไม่ ถุ�าไม่ไดั�จัะต�องห้าตลาดัให้ม่รองรบั
เร�่องทั�ี 4 การวิางแผนฝกทัักษะอาชีพั
การวิางแผน ห้มายถุง้ วิธิ ิ์กี ารตดั ัสนิ ใจัลว่ ิงห้น�า เพัอ่� อนาคตองคก์ าร ซื้ง้� เป็น็ ห้นา� ทัี�ขึ้องการจัดั ัการในทัางเลอ่ กวิา่ ควิร
จัะให้�ใครทัาำ อะไร ทั�ไี ห้น อย่างไร เป็็นขึ้น�ั ตอนดัาำ เนินงาน การใชท� ัรพั ัยากรการบริห้ารเพั่อ� ให้�บรรลวุ ิตั ถุุป็ระสงค์ และเป็า้ ห้มาย
ทัี�ต�องการ
ทัักษะ (Skill)ห้มายถุ้ง ควิามชัดัเจัน และควิามชาำ นชิ าำ นาญในเร�่องใดัเรอ�่ งห้น้�ง ซื้้ง� บุคคลสามารถุสร�างขึ้�น้ ไดัจ� ัากการ
เรียนร�จ้ ัากสงิ� ต่าง ๆ ทัี�อย้ร่ อบตวั ิ
การฝึกึ ทักั ษะอาชพี ั ห้มายถุง้ ฝึกึ ทักั ษะอาชพี ัใดัอาชพี ัห้นง�้ จันเกดิ ัควิามชดั ัเจันและชาำ นาญจันสามารถุถุา่ ยทัอดัควิาม
รแ�้ ละป็ระสบการณ์น�นั ๆ ให้�กับผอ้� น่� ไดัป� ็ระโยชนข์ ึ้องการวิางแผนฝึกึ ทักั ษะอาชีพั มีดัังน�ี
1. มีโอกาสวิิเคราะห้ท์ ัักษะทัี�จัำาเป็น็ และตอ� งฝึึกอยา่ งถุถี� ุ�วิน
2. ทัำาให้ค� รอบคลุมทักั ษะทัต�ี อ� งการฝึกึ และมองเห้น็ ภูาพัรวิม ขึ้องการพััฒนาอาชีพัทัั�งระบบ
3. สามารถุวิางแผนในการเลอ่ กสถุานทัฝ�ี ึึก และวิธิ ิ์ีการฝึกึ ทัักษะกับห้น่วิยงานทัรี� ับผิดัชอบโดัยตรงห้รอ่ บาง
ทัักษะอาจัฝึกึ ดั�วิยตนเองไดดั้
ขึ้ัน� ตอนการวิางแผนการฝึึกทัักษะอาชพี ั มีดัังนี�
1. สรปุ ็ทัักษะทัีต� �องการฝึึกเพัิม� เตมิ

รายวิชิ า ทักั ษะการพััฒนาอาชพี ั (อช21002) 3
ระดับั มัธั ยมัศึึกษาตอนตน้

2. ศึก้ ษาห้าขึ้อ� ม้ลเก�ยี วิกบั แห้ล่งฝึกึ ทักั ษะอาชพี ั และป็ระสานงานกับแห้ล่งฝึกึ วิ่าต�องการฝึกึ เร่�องใดับา� งเม่�อใดั
3. กำาห้นดัวิัน เวิลา สถุานทัีใ� นการฝึกึ ทักั ษะทั�งั ห้มดัลงในการฝึึก
4. ผ้�ต�องการฝึึกควิรศึ้กษาเร่�องทัี�ต�องการฝึึกทัักษะดั�วิยตนเองล่วิงห้น�าไป็ก่อน เพั�่อให้�มีควิามเขึ้�าใจัใน
ระดับั ห้นง้� แลว� ิจัดัเป็น็ คาำ ถุามทัี�ยังไม่เขึ้า� ใจัเพั�่อนาำ ไป็ซื้ักถุามในวิัน เวิลาทัมี� ีการฝึกึ จัรงิ
เร่อ� งทั�ี 5 การฝกทัักษะอาชีพั
เม�่อไดั�มีการวิางแผนการฝึกึ ทัักษะเพั�่อพััฒนาอาชีพัแล�วิ ต�องดัำาเนินการฝึึกทัักษะอาชีพัตามแผนทั�ีกำาห้นดัไวิ� โดัย
ในระห้วิา่ งการฝึกึ ควิรมกี ารบนั ทัก้ ห้รอ่ ถุอดัองคค์ วิามรเ�้ กบ็ ไวิศ� ึก้ ษาป็อ้ งกนั การลม่ สง�ิ ทัคี� วิรจัดับนั ทัก้ ไดัแ� กอ่ งคค์ วิามร�้ ขึ้น�ั ตอน
ในการฝึกึ ป็ัญห้าและแนวิทัางแกป� ็ัญห้า และอาจัจัะสรปุ ็แสดังควิามคิดัเห้น็ ขึ้องตนเองไวิด� ั�วิย ระห้วิ่างการฝึกึ ให้�ถุอ่ วิา่ “เมอ�่ ใดั
ทัล�ี งมอ่ ป็ฏิิบัติ เม�อ่ น�นั ตอ� งไดั�ควิามร�้ และเมอ่� ป็ฏิบิ ัติเสรจ็ ัแล�วิตอ� งไดัค� วิามรเ้� พัม�ิ ขึ้้น� ” ควิามร้� ทักั ษะทัี�ไดั�อาจัไดัจ� ัากห้ลายวิธิ ิ์ี เช่น
1. จัากการอ่านห้นงั สอ่ ตำารา ห้นงั สอ่ พัิมพัต์ ่าง ๆ แลว� ิจัดับนั ทั้กเป็น็ ควิามรโ�้ ดัยสรปุ ็ ห้ร่อจัดัเป็น็ ผงั ควิามคิดัเพั�่อสรุป็
เปป็น็ คววิามเขขึ้า�้ ใจจัขขึ้องตนเองก็ไดดั้
2. จัากการฝึกึ ป็ฏิบิ ตั ิ ตอ� งจัดับันทัก้ เป็็นขึ้�นั ตอน เช่น เร�มิ จัากการเตรยี มวิัสดัุ อปุ ็กรณ์ เครอ่� งม่อขึ้นั� ตอนการป็ฏิิบัติ
เริ�มดั�วิยขึ้�นั ตอนใดั และจับดัว� ิยขึ้�นั ตอนใดั ตามลำาดับั ขึ้ั�นตอนการฝึกึ
3. จัากการสัมภูาษณผ์ ้ร� �้ ผเ�้ รียนจัะต�องเตรียมคาำ ถุามไป็ลว่ ิงห้น�ากอ่ นโดัยลำาดับั คาำ ถุามตามขึ้�นั ตอนการเรียนร้
4. จัากการฟืังทั�ีมีผ้�บรรยาย ห้ร่อจัากการอภูิป็รายแลกเป็ลี�ยนควิามคิดัเห้็นซื้�้งกันและกัน ผ้�เรียนจัะต�องตั�งใจัฟืัง
แล�วิพัยายามทัาำ ควิามเขึ้า� ใจัสรปุ ็เป็น็ ป็ระเดั็นให้ไ� ดั� ห้รอ่ จัะสรปุ ็เป็็นผงั ควิามคดิ ัเพั�่อให้�ตนเองเขึ้า� ใจัก็ไดดั้
5. การจัดับันทัก้ ทั�มี าขึ้องขึ้�อมล้ เชน่ อ่านจัากห้นังส่อฉบับใดั เมอ�่ ใดั ไดัร� ับการฝึกึ ป็ฏิิบัติจัากทัี�ใดัเม่อ� ไร ผร้� เ้� ป็น็ ใคร
ผบ้� รรยายเป็็นใครในระห้วิ่างการฝึึกเพัอ�่ พััฒนาอาชพี ั ผฝ�้ ึึกจัะตอ� งห้าควิามร�แ้ ละเทัคนิคในอาชพี ัให้�มากทั�สี ุดั ซื้้ง� จัะช่วิยในการ
ฝึกึ มปี ็ระสทิ ัธิ์ิภูาพัย�ิงขึ้น้� ดังั นี�
1. ฝึกึ การสังเกต เช่น สังเกตภูาพั สังเกตการเคล่�อนยา� ย สงั เกตส�งิ ป็ระดัษิ ฐ์ การสังเกตจัะเป็น็ พั่�นฐานขึ้อง
การคดิ ัสรา� งสรรค์ การคิดัอย่างมเี ห้ตผุ ล
2. การฝึึกจัินตนาการ เป็น็ ควิามสามารถุในการคิดัสร�างภูาพัขึ้�้นมาให้เ� ป็็นส�ิงทั�ีเห้็นไดั�อาจัเป็็นสถุานทั�ี เห้ตุ
การณ์เป็็นอะไรกไ็ ดัซ� ื้้ง� ไม่เคยเห้็นมากอ่ น ห้รอ่ เป็็นสิ�งทัเ�ี ป็น็ ไป็ไดั� ห้ร่อเป็น็ ไป็ไมไ่ ดั� การจันิ ตนาการจัะชว่ ิยให้ม� นษุ ย์คิดัคน� อะไร ๆ
ขึ้น�้ มาไดั� ชว่ ิยให้เ� กิดัควิามสงสยั คดิ ัทัจ�ี ัะอยากทัดัลองห้าคาำ ตอบจันเกดิ ัเป็็นสงิ� ปป็ระดดัษิ ฐ์
3. ฝึึกการคดิ ัผสมผสานส�งิ ตา่ ง ๆ เขึ้า� ดัว� ิยกนั ทัำาให้เ� กิดัควิามคดิ ัสร�างสรรค์ เช่น การออกแบบเคร�่องป็ระดับั
ทัีม� ีการผสมผสานขึ้องเพัชร และทัองคาำ
4. ฝึกึ ควิามจัาำ อยา่ งเป็็นระบบ เป็น็ การจัดั ักลุม่ สงิ� ขึ้องต่าง ๆ ห้รอ่ ห้าวิธิ ิ์ีการจัาำ เช่น จัาำ คำาศึพั ัทั์ภูาษาอังกฤษ
ห้รอ่ อาจัใช�ผังควิามคดิ ัโดัยการเชอ่� มโยงขึ้อ� มล้ ให้ญ่กับขึ้�อม้ลย่อย
5. ฝึึกการใช�เห้ตผุ ลทัส�ี มั พัันธิ์์กัน เชน่ ส�งิ ใดัสมั พันั ธิ์์กับอะไร ห้รอ่ อะไรเป็น็ เห้ตุเป็็นผล
ห้มายเห้ตุ ศึ้กษาเพั�มิ เตมิ ไดั�ทั�ี QR Code รายวิิชา ทัักษะการพัฒั นาอาชพี ั อช21002

4 รายวิชิ า ทัักษะการพัฒั นาอาชีพั (อช21002)
ระดัับมัธั ยมัศึกึ ษาตอนต้น

แบบทัดัสอบทั�ายบทัเรียน
จังเลอ่ กคาำ ตอบทัีถ� ก้ ตอ� งทั�ีสุดัเพัยี งคำาตอบเดัยี วิ

1. ควิามจัาำ เป็็นในการฝึึกทักั ษะเพั่อ� พัฒั นาอาชีพั ไมเ่ กย�ี วิขั้�อง กับดั�านใดัตอ่ ไป็นี�
ก. ดั�านสงั คม ขึ้. ดั�านการเมอ่ ง
ค. ดัา� นการศึก้ ษา ง. ดัา� นเศึรษฐกจิ ั

2. ขึ้�อใดั ไม่เกีย� วิขั้�อง กบั องค์ป็ระกอบขึ้องกระบวินการผลิต
ก. ทัุน ขึ้. แรงงาน
ค. ระยะเวิลา ง. การจััดัการ

3. ขึ้�อใดั ไมเ่ กีย� วิขั้อ� ง กบั การบรหิ ้ารจััดัการธิ์ุรกจิ ั
ก. แห้ล่งวิสั ดัุ ขึ้. แห้ลง่ ผลติ
ค. แห้ล่งเงินทัุน ง. แห้ล่งแรงงานNSWER

4. ขึ้�อใดั ไม่เกีย� วิขั้�อง กบั องคป์ ็ระกอบกระบวินการตลาดั
ก. ทันุ ขึ้. ราคา
ค. สนิ ค�า ง. ส่งเสรมิ การขึ้าย SH SHOW ANSWER

5. การพัิจัารณาป็ระสิทัธิ์ภิ ูาพัขึ้องนวิตั กรรม เทัคโนโลยีใชอ� งค์ป็ระกอบกด�ี ั�าน
ก. 2 ดั�าน ขึ้. 3 ดั�าน
ค. 4 ดั�าน ง. 5 ดั�าน

6. ขึ้�อใดั ไมเ่ กีย� วิขั้�อง กบั องคป์ ็ระกอบการป็ระเมนิ การทัำางานขึ้องนวิตั กรรม เทัคโนโลยี
ก. ทัันสมัย ขึ้. ทัาำ งานไดัร� วิดัเร็วิ
ค. ป็ระห้ยัดัค่าใช�จั่าย ง. ไมท่ ัำาลายสิง� แวิดัลอ� ม SHOW ANSWER

7. ขึ้�อใดั ไมใ่ ช่ ป็ระโยชนข์ ึ้องการวิางแผนฝึึกทัักษะอาชีพั
ก. มีโอกาสวิเิ คราะห้์ทักั ษะทัี�จัาำ เป็็น ขึ้. ทัาำ ให้�ครอบคลุมทักั ษะทั�ตี �องการฝึึก
ค. สามารถุวิางแผนในการเล่อกสถุานทัีฝ� ึกึ ง. สามารถุกาำ ห้นดัระยะเวิลาในการวิางแผนฝึกึ ทัักษะ

8. ขึ้�อใดั ไมใ่ ช่ ขึ้ั�นตอนในการวิางแผนการฝึึกทัักษะอาชีพั
ก. ศึ้กษาห้าขึ้�อม้ล ขึ้. สรปุ ็ทักั ษะทั�ตี อ� งการฝึึก
ค. กำาห้นดัวิัน เวิลา สถุานทัี� ง. วิเิ คราะห้์ป็ัญห้า อุป็สรรค

9. ขึ้�อใดัคอ่ สง�ิ ทั�คี วิรเพัมิ� เตมิ เม่อ� จัดับันทั้ก
ก. องค์ควิามร้� ขึ้. ป็ัญห้า อปุ ็สรรค
ค. ขึ้นั� ตอนในการฝึกึ ง. สรปุ ็ควิามคิดัเห้็นขึ้องตนเอง SHOW ANSWER

10. ขึ้�อใดั ไมเ่ กีย� วิขั้�อง กับแห้ล่งทัเี� อ่�อต่อการพััฒนาอาชีพั
ก. แห้ล่งผลติ ขึ้. แห้ลง่ เรียนร�้
ค. แห้ลง่ เงินทัุน ง. แห้ลง่ แรงงาน

รายวิิชา ทักั ษะการพัฒั นาอาชีพั (อช21002) 5
ระดัับมัธั ยมัศึกึ ษาตอนต้น

บทัทัี� 2
การทัำาแผนธิ์ุรกิจัเพั่�อการพััฒนาอาชพี ั

สรุปเนอ่� หาสาำ คัญ
เรอ่� งทั�ี 1 ควิามหมายและควิามสาำ คญั ขั้องการจัดั ัการพััฒนาอาชีพั

การพััฒนาอาชีพั ห้มายถุ้ง การดัำาเนินการ เพั�่อให้�การป็ระกอบอาชีพัมีการพััฒนาก�าวิห้น�า ทัั�งดั�านป็ริมาณ และ
คุณภูาพัให้�ดัขี ึ้้�นสอดัคล�องกับควิามตอ� งการขึ้องตลาดัอย่างมีระบบ การพัฒั นาอาชพี ัมีควิามสาำ คญั สรุป็ไดั� ดังั นี�

1. เป็็นการใชท� ัรพั ัยากรในชมุ ชนให้�เกดิ ัป็ระโยชนก์ บั ทั�องถุิน� โดัยการนำามาป็ระกอบอาชพี ัให้ม� รี ายไดั�มากขึ้น้�
2. เป็น็ การขึ้ยายตลาดัให้ก� วิา� งขึ้วิางออกไป็ไดั�มากขึ้น้�
3. ชว่ ิยเป็ลย�ี นรป้ ็แบบขึ้องผลติ ภูัณฑ์ห้รอ่ พัฒั นาผลิตภูัณฑ์ออกสต่้ ลาดัไดัม� ากยง�ิ ขึ้น้�
4. ผ้�บรโิ ภูคสามารถุเล่อกซื้อ�่ ผลติ ภูัณฑ์ตามทัต�ี นเองต�องการไดัม� ากยิง� ขึ้�น้
5. การพัฒั นาผลติ ภูณั ฑช์ ว่ ิยเพัมิ� ป็รมิ าณขึ้องผลติ ภูณั ฑ์ และทัาำ ให้ก� ารใชแ� ห้ลง่ ทันุ และการดัาำ เนนิ การดัา� นการ
ตลาดัสามารถุดัาำ เนนิ การไดัม� ากขึ้้�นดั�วิย
6. ช่วิยทัาำ ให้�เศึรษฐกจิ ัขึ้องชุมชนดัีขึ้น�้
7. เป็น็ การชว่ ิยพัฒั นาคณุ ภูาพัชวี ิติ ขึ้องคนในชมุ ชนให้ด� ัขี ึ้น�้ และทัาำ ให้ค� นในชมุ ชนสามารถุพัง�้ ตนเองไดัใ� นทัส�ี ดุ ั
การพัฒั นาอาชพี ัจัะป็ระสบควิามสาำ เรจ็ ัมากนอ� ยเพัยี งใดัขึ้น�้ อยก่้ บั การพัฒั นาตนเอง เนอ�่ งจัากป็จั ัจับุ นั เทัคโนโลยขี ึ้า่ วิสารมคี วิาม
กา� วิห้นา� ดัังนน�ั ผป�้ ็ระกอบการจัำาเป็็นตอ� งพััฒนาตนเองให้�ทันั กบั การเป็ล�ยี นแป็ลงอย่้เสมอ โดัยฝึึกให้�เป็น็ คนชา่ งสงั เกต ชา่ งคิดั
มีป็ฏิภิ ูาณไห้วิพัรบิ ดัี มคี วิามคิดัริเริ�มสรา� งสรรค์ เป็็นคนละเอียดัถุ�ถี ุ�วิน รอบคอบ มหี ้ลกั การ เห้ตุผล มคี วิามขึ้ยนั ห้มัน� เพัยี รใน
การทัาำ งาน มคี วิามอดัทัน ใฝึห้าป็ระสบการณ์ อุทัศิ ึตนเพัอ่� งานอาชีพัอย่างจัริงจััง จั้งจัะไดัช� �่อวิ่าเป็น็ ผ�ท้ ัีร� จ้� ักั พัฒั นาตนเองเพัอ่�
ควิามสำาเร็จัในงานอาชีพั
การพัฒั นาตนเองห้มายถุง้ การทับ�ี คุ คลกาำ ห้นดัวิตั ถุปุ ็ระสงคห์ ้รอ่ เป็า้ ห้มายในชวี ิติ ขึ้องตนไวิ� ลว่ ิงห้นา� และห้าวิธิ ิ์พี ัฒั นา
ให้บ� รรลุเป็า้ ห้มายทัว�ี ิางไวิ� เช่น กำาห้นดัเป็้าห้มายวิ่าตอ� งการป็ลก้ ขึ้�าวิให้ไ� ดั้ไร่ละ100 ถุัง ดัังน�นั จัะตอ� งห้าวิิธิ์ีการดัาำ เนนิ งานให้้
ไดั�ตามเป็้าห้มาย เชน่ ใช�พัันธิ์์ุขึ้า� วิทัีใ� ห้ผ� ลผลิตสง้ ควิบคก้่ บั การดัแ้ ลรกั ษาอยา่ งเอาใจัใส่ ซื้้�งมีป็ระโยชน์ขึ้องการพัฒั นาตนเองใน
การพัฒั นาอาชพี ั ดัังน�ี
1. ชว่ ิยเพัิ�มพั้นควิามร้� ควิามสามารถุ
2. ช่วิยให้เ� กดิ ัควิามเช�่อม�นั ในตนเอง
3. ชว่ ิยให้เ� กิดัป็ระสิทัธิ์ิภูาพัในการทัาำ งาน
4. ช่วิยให้ม� คี วิามสขุ ึ้ในการทัำางาน
5. ช่วิยให้เ� กดิ ัควิามคดิ ัสรา� งสรรคใ์ นการสร�างผลงาน
เรอ่� งทัี� 2 การวิเิ คราะห์ชมุ ชนเพั่อ� การพัฒั นาอาชพี ั
การพััฒนาอาชีพั เป็็นการดัำาเนินงานอาชีพัให้�มีการพััฒนาและก�าวิห้น�าย�ิงขึ้้�น ทัั�งดั�านป็ริมาณและคุณภูาพั โดัยมี
ควิามสอดัคล�องกบั ควิามต�องการขึ้องตลาดัอยา่ งมีระบบ การพััฒนาอาชพี ั จัะป็ระสบควิามสาำ เรจ็ ัมากน�อยเพัียงใดั ขึ้�้นอยก่้ ับ
การวิิเคราะห้ข์ ึ้อ� ม้ลสถุานการณ์ขึ้องชุมชนทัั�งภูายในและภูายนอกให้ต� รงกบั สภูาพัควิามเป็น็ จัรงิ ตามทั�มี กี ารเป็ลย�ี นแป็ลง เพั�่อ
การสรา� ง ควิามเชอ่� มนั� และกาำ ห้นดัเป็า้ ห้มายการพัฒั นางานอาชพี ัทัช�ี ดั ัเจันดังั นน�ั การดัาำ เนนิ การพัฒั นาอาชพี ัให้ป� ็ระสบควิาม
สาำ เรจ็ ั แมว� ิา่ ผด�้ ัาำ เนินการอาชพี ั จัะไดัม� กี ารดัาำ เนินงานอาชีพัมาแลว� ิ พัร�อมทััง� ไดั�ผ่านการวิิเคราะห้ค์ วิามเป็น็ ไป็ไดั� รวิมทัง�ั ไดั�มี
การศึ้กษาขึ้�อม้ลองค์ป็ระกอบทัี�เกี�ยวิขึ้�องมาแล�วิก็ตามในการพััฒนาอาชีพั จั้งมีควิามจัำาเป็็นทั�ีต�องวิิเคราะห้์ขึ้อ� ม้ลสถุานการณ์
ขึ้องชุมชน ให้�เห้มาะสมสอดัคลอ� งกบั สภูาพับรบิ ทัขึ้องพั่�นทั�ี ไดัแ� ก่ ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติ ลักษณะภู้มิอากาศึ ภูม้ ิป็ระเทัศึ ศึิลป็ะ

6 รายวิชิ า ทักั ษะการพัฒั นาอาชีพั (อช21002)
ระดัับมัธั ยมัศึกึ ษาตอนต้น

วิัฒนธิ์รรม ป็ระเพัณี วิิถุีชีวิิต และทัรัพัยากรมนุษย์ ดัังน�ัน เพั�่อเป็็นการสร�างควิามเช�่อม�ัน และสามารถุกำาห้นดัเป็้าห้มายใน
การดัำาเนินงานพััฒนาอาชีพัไดั�อย่างเห้มาะสม จั้งควิรไดั�มีการวิิเคราะห้์ชุมชนเก�ียวิกับสภูาพับริบทัขึ้องพั�่นทั�ีกับงานอาชีพั
ทัี�ตัดัสินใจัจัะดัำาเนินการพััฒนาการดัำาเนินการวิิเคราะห้์ชุมชน โดัยทั�ัวิไป็นิยมใช�เทัคนิค SWOT ในการป็ระเมินเพัราะเป็็น
เทัคนิคสำาห้รับการวิิเคราะห้์สภูาพัแวิดัลอ� มทัม�ี ผี ลกระทับวิ่า มผี ลดัหี ้รอ่ ผลเสียอย่างไรตอ่ สง�ิ ทัี�จัะกระทัาำ มรี ายละเอียดั ดังั น�ี

S (Strength) จัุดัแขึ้็ง ห้มายถุ้ง ควิามสามารถุ ห้ร่อสถุานการณ์ภูายในชุมชนทัี�เป็็นเชิงบวิกซื้้�งสามารถุนำามาใช้
ป็ระโยชน์ในการทัำางาน เพั�่อให้�งานบรรลุวิัตถุุป็ระสงค์ ห้ร่อก่อให้�เกิดัป็ระโยชน์ต่อการทัำางาน ส่งผลให้�งานทัี�ทัำาเกิดัควิาม
เขึ้�มแขึ้็ง

W (Weakness) จัดุ ัออ่ น ห้มายถุง้ สถุานการณภ์ ูายในชมุ ชนทัเ�ี ป็น็ เชงิ ลบ ซื้ง�้ ไมส่ ามารถุนาำ มาใชเ� ป็น็ ป็ระโยชนใ์ นการ
ทัาำ งาน เพัอ�่ ให้�งานบรรลวุ ิตั ถุปุ ็ระสงค์ ห้รอ่ ไม่กอ่ ให้�เกดิ ัป็ระโยชน์ตอ่ งานอาจัส่งผลให้�งานทัีท� ัำาเกิดัควิามล�มเห้ลวิไดั้

O (Opportunity) โอกาส ห้มายถุ้ง ป็จั ัจััยและสถุานการณภ์ ูายนอกชุมชน ทัเ�ี อ�่อป็ระโยชน์ในการทัาำ งานให้�บรรลุ
วิตั ถุุป็ระสงค์ ห้รอ่ ห้มายถุง้ สภูาพัแวิดัล�อมภูายนอกทั�เี ป็น็ ป็ระโยชน์ต่อการดัาำ เนินงาน

T (Treat) อปุ ็สรรค ห้มายถุง้ ป็ัจัจััยและสถุานการณ์ภูายนอกชุมชน ทัีข� ึ้ัดัขึ้วิางห้ร่อไม่สนับสนุนต่อการทัำางานให้้
บรรลวุ ิตั ถุปุ ็ระสงค์ ห้รอ่ ห้มายถุง้ สภูาพัแวิดัล�อมภูายนอกทั�ีเป็็นป็ัญห้าต่อการดัาำ เนินงาน ในการดัำาเนินการวิิเคราะห้ช์ ุมชน
ตามสภูาพับริบทัขึ้องพัน่� ทัี� ไดั�แก่ ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ ลกั ษณะภูม้ อิ ากาศึ ภู้มปิ ็ระเทัศึ ศึลิ ป็ะ วิฒั นธิ์รรม ป็ระเพัณี และวิิถุีชีวิติ
และทัรัพัยากรมนุษย์ กับงานอาชีพัทัี�ตัดัสินใจัจัะดัำาเนินการพััฒนา ดั�วิยเทัคนิค SWOT เพั่�อการเขึ้�าส้่อาชีพั มีขึ้�ันตอนการ
ดัำาเนนิ งานดัังนี�

1. กาำ ห้นดัป็ระเดัน็ สภูาพับรบิ ทัขึ้องพัน�่ ทัท�ี ัม�ี คี วิามสมั พันั ธิ์ต์ อ่ งานอาชพี ัทัต�ี ดั ัสนิ ใจัทัจ�ี ัะดัาำ เนนิ การพัฒั นา เพัอ�่ การนาำ
มาวิเิ คราะห้์ เชน่

1.1 กลุม่ อาชีพัเกษตรกรรม ป็ระเดั็นสภูาพับรบิ ทัทั�ีควิรนาำ มาวิเิ คราะห้์ ไดั�แก่ ทัรัพัยากรธิ์รรมชาตลิ ักษณะ
ภูม้ ิอากาศึ ลักษณะภูม้ ปิ ็ระเทัศึ และทัรพั ัยากรมนุษย์

1.2 กลุ่มอาชีพัอุตสาห้กรรม ป็ระเดั็นสภูาพับริบทัทัี�ควิรนำามาวิิเคราะห้์ ไดั�แก่ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติลักษณะ
ภู้มิป็ระเทัศึ สภูาพัภู้มิอากาศึ ศึิลป็ะ วิฒั นธิ์รรม ป็ระเพัณี และวิถิ ุีชีวิติ

1.3 กลมุ่ อาชพี ัพัาณชิ ยกรรม ป็ระเดัน็ สภูาพับรบิ ทัทัคี� วิรนาำ มาวิเิ คราะห้์ ไดัแ� กท่ ัรพั ัยากรธิ์รรมชาตภิ ูม้ อิ ากาศึ
ภูม้ ิป็ระเทัศึ และทัำาเลทัีต� �งั

1.4 กลุ่มอาชีพัควิามคิดัสร�างสรรค์ ป็ระเดั็นสภูาพับริบทัทั�ีควิรนำามาวิิเคราะห้์ ไดั�แก่ ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ
ทัรพั ัยากรมนุษย์

1.5 กลุ่มอาชีพัอำานวิยการและอาชีพัเฉพัาะทัาง ป็ระเดั็นสภูาพับริบทัทัี�ควิรนำามาวิิเคราะห้์ ไดั�แก่
ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติ ลักษณะภูม้ ิอากาศึ ภู้มิป็ระเทัศึ ศึลิ ป็ะ วิฒั นธิ์รรม ป็ระเพัณีและวิถิ ุีชีวิติ และทัรพั ัยากรมนุษย์

2. กาำ ห้นดัรายละเอยี ดัยอ่ ยทัจ�ี ัะทัาำ การวิเิ คราะห้ใ์ นแตล่ ะป็ระเดัน็ ขึ้องสภูาพับรบิ ทัแตล่ ะดัา� นกบั งานอาชพี ัทัก�ี าำ ห้นดั
จัะดัำาเนนิ การพัฒั นา เชน่ ป็ระเดั็นขึ้องสภูาพับรบิ ทั รายละเอยี ดัขึ้องป็ระเดัน็

1. ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติ
1.1 ควิามเห้มาะสมและคุณภูาพัขึ้องทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ
1.2 ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติในชมุ ชน และห้รอ่ ชุมชนขึ้า� งเคียงทัี�เออ�่ ตอ่ งานอาชพี ั
1.3 ป็ริมาณและค่าใช�จัา่ ยในการซื้่อ� ทัรพั ัยากร
1.4 ป็ริมาณน�ำา แห้ลง่ น�าำ ทัี�ต�องใชใ� นงานอาชีพั
1.5 รายละเอียดัขึ้องป็ระเดัน็ อ�่น ๆ ทัี�เกย�ี วิขึ้�อง

2. ลกั ษณะภูม้ อิ ากาศึ

รายวิชิ า ทักั ษะการพััฒนาอาชีพั (อช21002) 7
ระดัับมัธั ยมัศึึกษาตอนตน้

2.1 ลกั ษณะภูม้ ิอากาศึ
2.2 สภูาพัภู้มอิ ากาศึกบั การสนับสนุนงานอาชพี ั
2.3 ควิามสัมพันั ธิ์ข์ ึ้องภู้มอิ ากาศึกับสภูาพัพัน�่ ทั�ี
2.4 ควิามสมั พันั ธิ์ข์ ึ้องภูม้ อิ ากาศึกับทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ
2.5 รายละเอยี ดัขึ้องป็ระเดัน็ อ่�น ๆ ทัี�เก�ยี วิขึ้อ� ง ป็ระเดัน็ ขึ้องสภูาพับริบทั
3. ภู้มปิ ็ระเทัศึ
3.1 ลักษณะภูม้ ปิ ็ระเทัศึ
3.2 สภูาพัภูม้ ิป็ระเทัศึกับการเก�อ่ ห้นุนงานอาชพี ั
3.3 ควิามสัมพันั ธิ์ข์ ึ้องภูม้ ปิ ็ระเทัศึกับงานอาชพี ั
3.4 ควิามสัมพันั ธิ์ข์ ึ้องภูม้ ปิ ็ระเทัศึกับทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ
3.5 รายละเอียดัขึ้องป็ระเดั็นอน�่ ๆ ทัีเ� ก�ียวิขึ้อ� ง
4. ศึิลป็ะ วิฒั นธิ์รรม ป็ระเพัณีและวิถิ ุชี วี ิติ
4.1 งานอาชีพัสอดัคล�องกับศึลิ ป็ะขึ้องชมุ ชน
4.2 งานอาชพี ัมีควิามสัมพันั ธิ์ก์ ับวิฒั นธิ์รรมขึ้องชมุ ชน
4.3 งานอาชพี ัมีควิามสัมพัันธิ์ก์ ับป็ระเพัณีขึ้องชุมชน
4.4 งานอาชีพัมีควิามสัมพัันธิ์์กบั วิถิ ุชี ีวิติ ขึ้องคนในชุมชน
4.5 รายละเอยี ดัขึ้องป็ระเดัน็ อ่�น ๆ ทัี�เกี�ยวิขึ้อ� ง
5. ทัรัพัยากรมนษุ ย์
5.1 ควิามร้� ในการป็ระกอบอาชพี ัขึ้องตนเอง
5.2 ผ้ร� �้ในชมุ ชน ทั�มี คี วิามร�เ้ ก�ยี วิกับงานอาชีพั
5.3 แรงงานในชุมชนทัจ�ี ัาำ เป็น็ ตอ� งใช�ในงานอาชพี ั
5.4 การบรหิ ้ารงานบุคคล แรงงาน
5.5 ควิามสัมพันั ธิ์์ขึ้องคนในชมุ ชนกบั ผ�ป้ ็ระกอบการ
5.6 รายละเอยี ดัขึ้องป็ระเดั็นอน่� ๆ ทั�ีเกย�ี วิขึ้อ� ง
3. เม่�อสามารถุกำาห้นดัรายละเอียดัย่อยไดั�ในแต่ละป็ระเดั็นขึ้องสภูาพับริบทัแล�วิ ในการวิิเคราะห้์ ให้�ดัำาเนินการ
วิิเคราะห้์ในแต่ละดัา� นขึ้องการวิเิ คราะห้ด์ ั�วิยเทัคนคิ SWOT ตามตารางวิเิ คราะห้์ ดังั น�ี
อาชีพัทัี�ตัดัสินใจัเลอ่ ก .................................................
สถุานการณ์ภูายในชมุ ชน
จัดุ ัแขึ้ง็ จัุดัออ่ น
1. ทัรัพัยากรธิ์รรมชาติ
2. ลกั ษณะภู้มิอากาศึ
3. ภูม้ ิป็ระเทัศึ
4. ศึิลป็ะ วิัฒนธิ์รรม ป็ระเพัณี และวิถิ ุีชวี ิิต
5.ทัรัพัยากรมนษุ ย
สถุานการณภ์ ูายนอกชมุ ชน
โอกาส อุป็สรรค
4. ดัาำ เนนิ การวิเิ คราะห้ร์ ะบขุ ึ้อ� มล้ ตามควิามเป็น็ จัรงิ ตามห้วั ิขึ้อ� ขึ้องรายละเอยี ดัยอ่ ยในแตล่ ะป็ระเดัน็ ขึ้องสภูาพับรบิ ทั
ชุมชนวิ่า มีควิามสัมพัันธิ์์กับงานอาชีพัทั�ีจัะดัำาเนินการพััฒนาอย่างไร ทัั�งนี�ในการวิิเคราะห้์ระบุขึ้�อม้ล ผ้�ดัำาเนินการไดั�แก่ผ้�ทัี�

8 รายวิิชา ทัักษะการพััฒนาอาชีพั (อช21002)
ระดับั มัธั ยมัศึึกษาตอนตน้

ตัดัสินใจัพััฒนาอาชีพั เป็็นผ้�ดัำาเนินการเอง โดัยต�องวิิเคราะห้์ระบุขึ้�อม้ลดั�วิยควิามเป็็นจัริง ในการวิิเคราะห้์ระบุขึ้�อม้ล
สถุานการณ์ภูายในชุมชน เป็็นการวิิเคราะห้์ระบุขึ้�อม้ลเกี�ยวิกับรายละเอียดัย่อยในแต่ละป็ระเดั็น แยกขึ้�อม้ลภูายในชุมชน
ทั�ีเป็็นเชิงบวิกห้ร่อเป็็นส่วินสนับสนุน เก่�อห้นุนให้�งานอาชีพัป็ระสบควิามสำาเร็จัในดั�านจัุดัแขึ้็ง และระบุขึ้�อม้ลในชุมชนทัี�เป็็น
เชิงลบ ห้ร่อเป็็นขึ้�อม้ลทัี�อาจัจัะเป็็นป็ัญห้าไดั�กับงานอาชีพัในดั�านจัุดัอ่อนในการวิิเคราะห้์ระบุขึ้�อม้ลสถุานการณ์ภูายนอก
ชุมชน เป็็นการวิิเคราะห้์ระบุขึ้�อม้ลเก�ียวิกับรายละเอียดัย่อยในแต่ละป็ระเดั็น แยกขึ้�อม้ลภูายนอกชุมชนทั�ีเป็็นเชิงบวิก
ห้ร่อเป็็นส่วินสนับสนุนเอ่�อป็ระโยชน์ในการทัำางานอาชีพัให้�บรรลุวิัตถุุป็ระสงค์ ห้ร่อเป็็นป็ระโยชน์ต่อการดัำาเนินงาน ในดั�าน
โอกาสและระบุขึ้�อม้ลภูายนอกชุมชนทั�ีเป็็นเชิงลบ ห้ร่ออาจัจัะเป็็นสิ�งทั�ีขึ้ัดัขึ้วิางห้รอ่ ไม่สนับสนุนต่อการทัำางานอาชีพัให้�บรรลุ
วิตั ถุปุ ็ระสงค์ ห้ร่อเป็็นป็ญั ห้าต่อการดัำาเนนิ งานอาชพี ัในดัา� นอุป็สรรคตวั ิอย่างการวิเิ คราะห้ร์ ะบุขึ้�อม้ลอาชีพั การพััฒนาบรรจัุ
ภภัูัณัณฑฑน้นำ�ำ�ำา�มัาันมมันะมพะรพ้ัา้ รว�ากวิลัก่�นลเน�ั ย็เน็ ยสน็ ถสาถนุากนากราณร์ณ์ภาภ์ ูยาใยนใชนุุมชชมุ นชจนุุดจัแดุ ัขแ็ง็ ขึ้็งจุดุ จัอดุ่ั่ออนอ่ น

1. ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติ ไมม่ ีขึ้�อมล้ เป็็นจัดุ ัแขึ้ง็
2. ลกั ษณะภูม้ อิ ากาศึ ตาำ บลเกาะกด้ ั มลี กั ษณะภูม้ อิ ากาศึ ทัเี� ห้มาะสมตอ่ การทัอ่ งเทัย�ี วิ มนี กั ทัอ่ งเทัย�ี วิทังั� ชาวิ
ไทัยและชาวิตา่ งป็ระเทัศึนิยมเดันิ ทัางมาเทัี�ยวิเป็็นจัำานวินมากจัง้ เก�อ่ ห้นุนในการดัาำ เนนิ งานอาชีพั
3. ภู้มิป็ระเทัศึ ตำาบลเกาะก้ดั มีภู้มิป็ระเทัศึเป็น็ เกาะทั�ีมีธิ์รรมชาติสวิยงาม มีนักทั่องเทั�ียวิทัั�งชาวิไทัยและ
ชาวิตา่ งป็ระเทัศึเดันิ ทัางมาเทั�ียวิเป็็นจัาำ นวินมาก จัง้ เก่อ� ห้นนุ ในการดัาำ เนินงานอาชพี ั
4. ศึิลป็ะ วิัฒนธิ์รรม ป็ระเพัณี และวิิถุีชีวิิตน�ำามันมะพัร�าวิเป็็นผลิตภูัณฑ์ทัี�มีควิามนิยมใช�การพััฒนาบรรจัุ
ภูณั ฑจ์ ัะสามารถุทัาำ ให้�นำ�ามันมะพัรา� วิใชไ� ดั�นาน ไมม่ กี ลิน� ห้่น และสะดัวิกในการใช้
5. ทัรัพัยากรมนุษย์ ไม่ต�องใช�แรงงานเพัราะสามารถุดัำาเนินการไดั�ดั�วิยสมาชิกภูายในครอบครัวิตัวิอย่าง
การวิิเคราะห้์สรุป็ขึ้อ� มล้ จัากผลการวิิเคราะห้์ระบุขึ้�อม้ล สามารถุสรุป็ขึ้�อม้ลไดั�ดังั น�ี

1. จัากขึ้�อมล้ สภูาพัการณ์ภูายใน สรปุ ็ไดั�วิา่ การพััฒนาบรรจัภุ ูณั ฑนำา� ามันมะพัรา� วิกลั�นเย็น เพัราะนำา� มนั
มะพัรา� วิกลั�นเยน็ เป็็นผลิตภูัณฑ์ทั�มี ีควิามนิยมใช� การพัฒั นาบรรจัภุ ูัณฑจ์ ัะสามารถุทัาำ ให้�นาำ� มนั มะพัรา� วิใชไ� ดั�นาน ไมม่ กี ลน�ิ ห้น่
และสะดัวิกในการใช� ทัง�ั น�ี ตาำ บลเกาะก้ดั เป็็นแห้ล่งทั่องเทัีย� วิทัม�ี ภี ูม้ ปิ ็ระเทัศึ อุดัมไป็ดัว� ิยมะพัร�าวิ และธิ์รรมชาติสวิยงาม มี
ลักษณะภูม้ อิ ากาศึ ทัเ�ี ห้มาะสมตอ่ การทัอ่ งเทัีย� วิ ทัำาให้�มนี ักทั่องเทัย�ี วิทัั�งชาวิไทัย และชาวิต่างป็ระเทัศึ นิยมเดัินทัางมาเทัยี� วิ
เป็็นจัำานวินมาก จั้งเก�่อห้นุนในการดัำาเนินงานอาชีพัโดัยการพััฒนาบรรจัุภูัณฑน�ำาามันมะพัร�าวิกล�ันเย็น สามารถุดัำาเนินการ
ไดัด� ั�วิยสมาชกิ ภูายในครอบครัวิ ทัง�ั นี� ห้ากมีการดัำาเนนิ งานการพัฒั นาบรรจัภุ ูัณฑน�ำาามนั มะพัรา� วิกลน�ั เย็น ต�องคาำ น้งถุ้งวิัสดัทุ ัี�
จัะนำามาใช�ในการบรรจัภุ ูัณฑ์ เพัราะ ไมม่ ที ัรัพัยากรธิ์รรมชาติ ในพั�น่ ทัี�ทัี�สามารถุนาำ มาใช�เป็น็ บรรจัุภูัณฑท์ ัเ�ี ห้มาะสมไดั� รวิมทั�งั
ระยะทัางขึ้องตำาบลเกาะกด้ ัห้า่ งจัากฝึงั ร่วิม 80 กิโลเมตรทัางทัะเล และสภูาพัภูม้ ิอากาศึในช่วิงฤดัม้ รสุม เพัราะเรอ่ โดัยสารทัี�
จัะฝึากผลผลิตไป็จัำาห้น่ายอาจัจัะไมอ่ อกเร่อ

2. จัากขึ้�อม้ลสภูาพัการณภ์ ูายนอก สรปุ ็ไดัว� ิา่ การใช�นา�ำ มนั มะพัร�าวิกล�นั เย็น มีผท�้ ัีน� ยิ มจัาำ นวินมากแต่ส่วิน
ให้ญ่ให้�ควิามสำาคัญตอ่ บรรจัุภูณั ฑ์ทัีใ� ช�สะดัวิก ทัง�ั นี� จัากการมาทัอ่ งเทัีย� วิทั�ตี ำาบลเกาะก้ดั เพัอ่� ช�น่ ชมธิ์รรมชาตทิ ัีส� วิยงาม ขึ้อง
นกั ทั่องเทัีย� วิทั�ังชาวิไทัยและชาวิตา่ งป็ระเทัศึสามารถุเกอ�่ ห้นุนในการดัาำ เนนิ งานอาชีพัไดัเ� ป็็นอย่างดัี

3. ภูาพัรวิมการวิิเคราะห้์สภูาพัการณส์ รุป็ไดัว� ิ่า
1. มีควิามเห้มาะสมและเป็น็ ไป็ไดั� ในการพััฒนาบรรจัุภูัณฑนำ�าามันมะพัรา� วิกลัน� เยน็ เพัราะผใ้� ช�น�ำามัน

มะพัรา� วิ ให้�ควิามสาำ คัญต่อบรรจัภุ ูณั ฑ์ทัี�ใชส� ะดัวิก
2. ดัาำ เนนิ การพััฒนาอาชพี ั ใช�การบรหิ ้ารจัดั ัการอาชีพัในลักษณะครอบครวั ิ
3. เม�่อสามารถุวิิเคราะห้์กำาห้นดัเป็้าห้มายและทัิศึทัางทัี�จัะดัำาเนินการพััฒนาอาชีพัไดั�แล�วิ เพั่�อให้้

เกดิ ัเป็า้ ห้มายสง้ สดุ ัและเสน� ทัางการดัาำ เนนิ การพัฒั นาอาชพี ั ผป�้ ็ระกอบการควิรจัดั ัทัาำ แผนพัฒั นาธิ์รุ กจิ ัชมุ ชนเพัอ�่ ให้ก� ารบรหิ ้าร
จััดัการงานอาชีพัเป็น็ ไป็อย่างมีระบบและเป็้าห้มายทัี�ชัดัเจัน

รายวิชิ า ทัักษะการพััฒนาอาชีพั (อช21002) 9
ระดับั มััธยมัศึึกษาตอนตน้

เรอ่� งทัี� 3 การกำาหนดัวิสิ ยั ทััศึน์ พันั ธิ์กิจั เปา หมาย และกลยทุ ัธิ์์ในการวิางแผนพัฒั นาธิ์ุรกิจัขั้องชมุ ชน
วิิสัยทััศึน์ เป็็นการกำาห้นดัภูาพัในการป็ระกอบอาชีพัในอนาคต มุ่งห้วิังให้�เกิดัผลอย่างไร ห้ร่อกล่าวิอีกนัยห้น�้งค่อ

การมองเป็้าห้มายขึ้องธิ์ุรกิจัวิ่าต�องการให้�เกิดัอะไรขึ้้�นขึ้�างห้น�า โดัยมีขึ้อบเขึ้ตและระยะเวิลากำาห้นดัทัี�แน่นอน เช่น ร�าน
ขึ้นมป็งั แห้ง่ ห้นง�้ ในจังั ห้วิดั ัชลบรุ กี าำ ห้นดัวิสิ ยั ทัศั ึนไ์ วิว� ิา่ “จัะพัฒั นาผลติ ภูณั ฑข์ ึ้นมป็ังให้ม� ยี อดัการจัาำ ห้นา่ ยสง้ สดุ ัขึ้องภูาคตะวินั
ออกภูายใน 3 ป็ี” ในการกาำ ห้นดัวิิสัยทัศั ึนเ์ ป็็นการนาำ เอาผลการวิิเคราะห้ข์ ึ้อ� มล้ ชุมชนและขึ้อ� ม้ลอาชีพัขึ้องผป้� ็ระกอบการมา
ป็ระกอบการพัิจัารณาอยา่ งรอบคอบเพั่�อการตดั ัสินใจัทั�ีดัี มคี วิามเป็น็ ไป็ไดัเ� พั�อ่ นำาไป็ส่ค้ วิามสำาเร็จัขึ้องธิ์รุ กิจัในทัส�ี ุดั

พันั ธิ์กจิ ั คอ่ ภูาระงานทัีผ� ้ป� ็ระกอบการจัะต�องดัาำ เนินการให้เ� กดิ ัผลสำาเรจ็ ัตามวิสิ ัยทัศั ึน์ทัก�ี าำ ห้นดัไวิ�ให้�ไดั� ผ�้ป็ระกอบ
การจัะต�องสร�างทัีมงานและกำาห้นดัภูารกิจัขึ้องสถุานป็ระกอบการให้�ชัดัเจัน ครอบคลุมทั�ังดั�านการผลิตและการตลาดัการ
วิเิ คราะห้พ์ ันั ธิ์กจิ ั ขึ้องสถุานป็ระกอบการ สามารถุตรวิจัสอบวิา่ พันั ธิ์กจิ ัใดัควิรทัาำ กอ่ นห้รอ่ ห้ลงั ห้รอ่ พันั ธิ์กจิ ัใดัควิรดัาำ รงอยห่้ ้รอ่
ควิรเป็ลย�ี นแป็ลง ผป�้ ็ระกอบการและทัมี งานจัะตอ� งรว่ ิมกนั วิเิ คราะห้์ เพัอ่� กาำ ห้นดัพันั ธิ์กจิ ัห้ลกั ขึ้องสถุานป็ระกอบการ ผป�้ ็ระกอบ
การและทัีมงานจัะตอ� งจััดัลาำ ดัับควิามสาำ คญั ขึ้องพัันธิ์กจิ ัและดัาำ เนินการให้บ� รรลเุ ป็้าห้มายให้ไ� ดั้

เป็้าห้มายห้ร่อเป็้าป็ระสงค์ เป็้าห้มายในการพัฒั นาอาชพี ั ค่อ การบอกให้�ทัราบวิ่าสถุานป็ระกอบการนน�ั สามารถุทัาำ
อะไรไดัภ� ูายในระยะเวิลาเทั่าใดั ซื้้�งอาจัจัะกำาห้นดัไวิเ� ป็็นระยะสน�ั ห้ร่อระยะยาวิ 3 ป็ี ห้รอ่ 5 ป็ีกไ็ ดัก� ารกาำ ห้นดัเป็า้ ห้มายขึ้อง
การพัฒั นาอาชพี ัตอ� งมคี วิามชดั ัเจันสามารถุวิดั ัและป็ระเมนิ ผลไดั� การกาำ ห้นดัเป็้าห้มายห้ากสามารถุกำาห้นดัเป็็นจัาำ นวินตวั ิเลขึ้
ไดั�ก็จัะยงิ� ดัี เพัราะทัำาให้ม� คี วิามชัดัเจันจัะชว่ ิยให้�การวิางแผนมีคณุ ภูาพัย�งิ ขึ้น�้ และจัะสง่ ผลในทัางป็ฏิบิ ตั ไิ ดั�ดัียงิ� ขึ้้�น

กลยุทัธิ์์ในการวิางแผนพััฒนาอาชีพั เป็็นการวิางแผนกลยุทัธิ์์ในการพััฒนาอาชีพัห้ร่อธิ์ุรกิจัน�ัน ๆ ให้�สำาเร็จัตาม
เป็า้ ห้มายทัว�ี ิางไวิ� การวิางแผนจัะตอ� งกาำ ห้นดัวิสิ ยั ทัศั ึน์ เป็า้ ห้มาย ระยะเวิลาให้ช� ดั ัเจัน มกี ารวิเิ คราะห้ส์ งิ� ทัจี� ัะเกดิ ัขึ้น้� ในอนาคต
และมีการทัำางาน วิางระบบไวิ�ค่อนขึ้�างส้งเพั�่อให้�มีควิามคล่องตัวิในการป็รับเป็ลี�ยนไดั�ตามสถุานการณ์ทัี�เป็ลี�ยนแป็ลงอย่าง
รวิดัเร็วิ ทังั� น�ี เพั�อ่ ให้ผ� ป้� ็ระกอบการและทัีมงานสามารถุพััฒนาอาชพี ัให้ม� ีป็ระสทิ ัธิ์ิภูาพั และมคี วิามกา� วิห้นา� ไดั�ในอนาคต

ควิามสำาคัญขึ้องการวิางแผน
การวิางแผนพัฒั นาธิ์รุ กจิ ัขึ้องชุมชน มีควิามสำาคัญ ดัังน�ี

1. ชว่ ิยลดัควิามเสี�ยงทัจ�ี ัะเกิดัขึ้�น้ จัากควิามไมแ่ นน่ อนในการทัาำ งานไดั� เพัราะไดัม� ีการเตรียมการห้รอ่ เตรียม
ควิามพัร�อมไวิ�ในแผนล่วิงห้น�าแลว� ิ

2. ทัำาให้�การดัำาเนินการขึ้องสถุานป็ระกอบการเป็็นไป็ตามเป็้าห้มายทัี�วิางไวิ� ตั�งแต่เร�ิมต�นจันถุ้งการ
ดัำาเนินการสิ�นสดุ ั

3. เป็็นการยอมรับควิามคดิ ั วิธิ ิ์ีการให้ม่ ๆ ในการดัาำ เนินการเน�่องจัากมีการเป็ลย�ี นแป็ลงอย้ต่ ลอดัเวิลา
4. ชว่ ิยป็ระห้ยดั ัเวิลาในการดัำาเนนิ การ เนอ่� งจัากการวิางแผนทัำาให้ม� องเห้น็ ภูาพัรวิมขึ้องการทัำางานไดัต� ลอดั
ทัั�งกระบวินการ
5. ทัำาให้�สมาชิกขึ้องสถุานป็ระกอบการมีควิามเขึ้�าใจั สามารถุมองเห้็นภูาพัการทัำางานร่วิมกันไดั�โดัยมี
แผนงานเป็็นเคร�อ่ งมอ่ การดัำาเนนิ งานทัชี� ัดัเจันขึ้้�น
6. ทัำาให้เ� กดิ ัการป็ระสานงานทัี�ดัใี นสถุานป็ระกอบการ เน่อ� งจัากสมาชกิ ทัุกคนรแ�้ นวิทัางการทัาำ งานลว่ ิงห้น�า
7. เป็็นแรงจั้งใจัทัี�ดัีในการทัาำ งานขึ้องสมาชิกในสถุานป็ระกอบการขึ้�นั ตอนกระบวินการวิางแผน
การวิางแผนกลยุทัธิ์์จัะช่วิยสร�างควิามเป็็นผ้�นำาห้ร่อภูาพัลักษณ์ทัี�ดัีให้�แก่องค์กร ห้ร่อธิ์ุรกิจัไดั�โดัยแสดังให้�เห้็น
จัุดัเดั่นขึ้องธิ์ุรกจิ ัวิา่ จัะให้�เกิดัอะไรขึ้้�นในอนาคต ดัังน�นั แผนกลยทุ ัธิ์์จัง้ มคี วิามสาำ คญั ดังั น�ี

1. ชว่ ิยให้ธ� ิ์รุ กจิ ัห้รอ่ สถุานป็ระกอบการสามารถุพัฒั นาตนเองไดัท� ันั กบั การเป็ลย�ี นแป็ลงขึ้องสภูาวิะเศึรษฐกจิ ั
และสังคม เพัราะไดั�วิิเคราะห้์ให้เ� ห้็นถุง้ สภูาพัต่าง ๆ ขึ้องธิ์ุรกจิ ัห้ร่อสถุานป็ระกอบการและสภูาพัแวิดัล�อมมาแลว� ิ

2. ชว่ ิยให้�ธิ์รุ กจิ ัห้ร่อสถุานป็ระกอบการ สามารถุดัาำ เนินการไดั�อสิ ระมากขึ้้�น มีควิามรบั ผิดัชอบต่อควิาม

10 รายวิชิ า ทัักษะการพััฒนาอาชพี ั (อช21002)
ระดัับมััธยมัศึึกษาตอนตน้

สำาเร็จัห้ร่อล�มเห้ลวิดั�วิยตนเอง เพัราะการดัำาเนินงานสามารถุทัำาไดั�ตามแผนทัี�กำาห้นดัไวิ� ไม่ใช่ตามควิามต�องการขึ้อง
ผม้� อี าำ นาจั

3. การวิางแผนต�องสอดัรับกับการกระจัายอำานาจั จัะช่วิยให้�การกำาห้นดัระเบียบ วิิธิ์ีป็ฏิิบัติต่าง ๆ
ให้�ผ้�ป็ฏิบิ ัตใิ ชเ� ป็็นบรรทััดัฐานในการทัาำ งานไดั�เป็น็ อย่างดัี ซื้้�งถุ่อวิา่ เป็น็ เคร�อ่ งมอ่ ขึ้องการป็ฏิบิ ัตติ ามแผน

4. แผนกลยทุ ัธิ์เ์ ป็็นเง�่อนไขึ้ ขึ้องการกาำ ห้นดังบป็ระมาณในการทัาำ งาน โดัยม่งุ เน�นผลงานไดั�เป็็นอย่างดัี
5. แผนกลยทุ ัธิ์เ์ ป็น็ แผนทัท�ี ัา� ทัายควิามสามารถุขึ้องผป�้ ็ฏิบิ ตั แิ ละชว่ ิยให้ผ� ป�้ ็ฏิบิ ตั มิ คี วิามคดิ ัรเิ รมิ� สรา� งสรรค์
และสามารถุเล่อกทัางให้ม่ในการทัำาธิ์ุรกิจัห้ร่อการป็ระกอบการไดั�ดั�วิยตนเอง ดัังน�นั แผนกลยุทัธิ์์จั้งเป็็นแผนพััฒนาไดั�อีกทัาง
ห้นง�้ ดัว� ิย
เรอ�่ งทั�ี 4 ปรชั ญาขั้องเศึรษฐกิจัพัอเพัยี ง
ป็รัชญาขึ้องเศึรษฐกิจัพัอเพัียงเป็็นป็รัชญาทัี�ช�ีถุ้งแนวิทัางการดัำารงอย้่ และการป็ฏิิบัติตนขึ้องป็ระชาชนทัุกระดัับ
ตงั� แตร่ ะดับั ครอบครวั ิ ระดับั ชมุ ชน จันถุง้ ระดับั รฐั ทังั� ในการพัฒั นาและบรหิ ้ารป็ระเทัศึให้ด� ัาำ เนนิ ไป็ในทัางสายกลางโดัยเฉพัาะ
การพััฒนาเศึรษฐกจิ ัเพัอ่� ให้�กา� วิทัันต่อโลกยคุ โลกาภูิวิัตน์
ควิามพัอเพัียง ห้มายถุ้ง ควิามพัอป็ระมาณ ควิามมีเห้ตผุ ล รวิมถุ้งควิามจัาำ เป็น็ ทั�ีจัะตอ� งมีระบบภู้มิค�มุ กนั ในตวั ิทั�ดี ัี
พัอสมควิรต่อการมีผลกระทับใดั ๆ อันเกิดัจัากการเป็ล�ียนแป็ลงทั�ังภูายนอกและภูายในทั�ังน�ีจัะต�องอาศึัยควิามรอบร้�
ควิามรอบคอบ และควิามระมดั ัระวิงั อยา่ งยง�ิ ในการนาำ วิชิ าการตา่ ง ๆ มาใชใ� นการวิางแผน และการดัาำ เนนิ การทักุ ขึ้น�ั ตอน และ
ขึ้ณะเดัียวิกันจัะต�องเสริมสร�างพั�่นฐานจัิตใจัขึ้องคนในชาติ โดัยเฉพัาะเจั�าห้น�าทัี�ขึ้องรัฐ นักทัฤษฎีี และนักธิ์ุรกิจัในทัุกระดัับ
ให้ม� สี าำ นก้ ในคณุ ธิ์รรมควิามซื้อ่� สตั ยส์ จุ ัรติ และให้ม� คี วิามรอบรท�้ ัเ�ี ห้มาะสม ดัาำ เนนิ ชวี ิติ ดัว� ิยควิามอดัทัน ควิามเพัยี รมสี ตปิ ็ญั ญา
และควิามรอบคอบ เพั�่อให้�สมดัุลและพัร�อมต่อการรองรับการเป็ล�ียนแป็ลงอย่างรวิดัเร็วิ และกวิ�างขึ้วิางทัั�งดั�านวิัตถุุ สังคม
ส�ิงแวิดัล�อม และวิัฒนธิ์รรมจัากโลกภูายนอกไดั�เป็็นอย่างดัี (ป็ระมวิลและกล�ันกรองจัากพัระราชดัำารัสขึ้องพัระบาทัสมเดั็จั
พัระป็รมนิ ทัรมห้าภูม้ ิพัลอดัุลยเดัช เรอ่� ง เศึรษฐกิจัพัอเพัยี ง ตามห้นงั ส่อทัี� รล.0003/18888 ลงวินั ทั�ี 29 พัฤศึจักิ ายน 2542
สาำ นักราชเลขึ้าธิ์กิ าร พัระบรมมห้าราชวิงั กทัม.)
เศึรษฐกิจัพัอเพัยี ง คอ่ การย้ดัห้ลัก 5 ป็ระการทัส�ี ำาคญั ในการดัาำ เนินการ ไดัแ� ก่
1. ทัางสายกลางในการดัำาเนนิ ชีวิิต ตง�ั แต่ระดัับครอบครัวิ ชมุ ชน และระดัับรัฐรวิมถุง้ ระบบเศึรษฐกจิ ัในทักุ
ระดัับพัอป็ระมาณมีเห้ตุผล ภู้มิคุ�มกันเง่�อนไขึ้ควิามร้�(รอบร้� รอบคอบ ระมัดัระวิัง)เง�่อนไขึ้คุณธิ์รรม(ซื้่�อสัตย์ สุจัริต อดัทัน
แบง่ ป็ัน)
2. มีควิามสมดัุล มีควิามสมดัุลระห้วิ่างคน สังคม สิ�งแวิดัล�อม และเศึรษฐกิจั มีควิามสมดัุลในการผลิตทั�ี
ห้ลากห้ลาย ใชท� ัรัพัยากรทัี�มีอย่้อยา่ งมปี ็ระสิทัธิ์ภิ ูาพั
3. มีควิามพัอป็ระมาณ ควิามพัอเพัียงในการผลิตและการบริโภูคบนพั่�นฐานขึ้องควิามพัอป็ระมาณอย่างมี
เห้ตุผล ไมข่ ึ้ดั ัสน ไม่ฟืมุ เฟืือย ในการใชท� ัรพั ัยากรธิ์รรมชาตแิ ละเทัคโนโลยีทัีม� ีควิามพัอเพัียง
4. มรี ะบบภู้มคิ ุม� กนั มภี ูม้ ิคม�ุ กนั ในการดัาำ รงชีวิิต มีสุขึ้ภูาพัดัี มีศึักยภูาพั มที ัักษะในการแกไ� ขึ้ป็ัญห้าและมี
ควิามรอบร้�อย่างเห้มาะสม พัรอ� มรับผลกระทับขึ้องการเป็ล�ยี นแป็ลงทััง� จัากภูายนอกและภูายในป็ระเทัศึ
5. ร้�เทัา่ ทันั โลก มีควิามร�้ มสี ตปิ ็ัญญา ควิามรอบคอบ มคี วิามอดัทัน มีควิามเพัยี ร มีจัิตสำาน้กในคณุ ธิ์รรม
และควิามซื้�อ่ สตั ย์
เร�อ่ งทัี� 5 การวิางแผนปฏิบิ ตั กิ าร
การวิางแผนป็ฏิิบัติการเป็็นขึ้�ันตอนสุดัทั�ายขึ้องการทัำาแผนธิ์ุรกิจัเพั่�อการพััฒนาอาชีพัทัี�มีรายละเอียดัมาจัากแผน
กลยทุ ัธิ์์ มากำาห้นดัเป็็นโครงการกิจักรรมทัีจ� ัะต�องดัำาเนินการ โดัยจัะตอ� งกาำ ห้นดัวิตั ถุปุ ็ระสงค์เป็า้ ห้มาย ระยะเวิลา และผร�้ ับ
ผดิ ัชอบ โดัยผเ้� รยี น และผ�้นาำ ชมุ ชน ต�องช่วิยกันกำาห้นดัการวิางแผนป็ฏิิบตั ิการ (Operational Planning)ห้มายถุ้ง เป็น็ การจััดั

รายวิชิ า ทัักษะการพััฒนาอาชพี ั (อช21002) 11
ระดับั มัธั ยมัศึกึ ษาตอนตน้

ทัำาแผนระยะสัน� 1 - 2 ป็ี โดัยมกี ารวิิเคราะห้์สถุานการณ์ การกำาห้นดัวิัตถุปุ ็ระสงค์ และเป็า้ ห้มายขึ้องงาน ห้ร่อโครงการทั�ี
จัะตอ� งทัำารวิมทังั� จััดัทัาำ รายละเอยี ดัขึ้องการดัำาเนนิ งานไวิด� ัว� ิย โดัยตอ� งสอดัคลอ� งกบั แผนกลยทุ ัธิ์ว์ ิตั ถุุป็ระสงคข์ ึ้องการวิางแผน
ป็ฏิบิ ตั กิ าร

1. เพั�่อกำาห้นดัวิัตถุุป็ระสงค์ และกลยุทัธิ์์ในการพััฒนาขึ้องแต่ละชุมชนทั�ีมีพั�่นทั�ีทั�ีต�องการพััฒนาทัักษะ
การพััฒนาอาชีพัให้ก� บั ป็ระชาชน

2. เพั่�อกำาห้นดัลำาดัับควิามสำาคัญขึ้องการพััฒนาแผนงาน โครงการ และมาตรการทั�ีสอดัคล�องกับวิัตถุุ
ป็ระสงค์ และกลยทุ ัธิ์์ขึ้องแต่ละชุมชนทัม�ี ีพั�่นทัต�ี อ� งการพัฒั นาทักั ษะ การพััฒนาอาชีพัให้ก� บั ป็ระชาชน

3. เพัอ�่ กำาห้นดัแผนงาน โครงการ และมาตรการทัี�สนบั สนุนและสอดัคลอ� งกับแผนพััฒนาป็ระเทัศึทัง�ั นเ�ี พั่�อ
เช่อ� มโยงไป็ส้่การป็ฏิิบตั ิ ห้ร่อการดัำาเนินงานพััฒนาทักั ษะอาชพี ัให้�กบั ป็ระชาชนวิธิ ิ์ีจัดั ัทัำาแผนป็ฏิิบตั กิ าร การจััดัทัาำ แผนป็ฏิบิ ตั ิ
การโดัยทััว� ิไป็ทัุกชุมชนจัะต�องให้�อย่้ภูายใตก� รอบขึ้องการพััฒนาป็ระเทัศึ น�นั กค็ อ่ การวิางแผนจัะตอ� งเริ�มตน� ดัว� ิยการกำาห้นดัก
รกอรบอบแผแนผนพัพัฒฒั นนาโาดโัดยสย่สวิน่วนรวริมวมขึ้ขอองปง็ประระเทเัทศึศขึ้ข�้นน้ึมมากาก่อ่อนนเเพพั�่ออ่ื ใใชช�เ้เปป็็นน็ แแนนวิวททัาางงจจััดัดัททัำา�ำ แแผผนนปป็ฏฏิิบบิ ัตัติกกิ าารร แต่บางครัง้� เราอาจจัพพับววิ่าบาง
ชุมชนไดั�จััดัทัาำ แผนและโครงการตา่ ง ๆขึ้้�นมา โดัยไมต่ อ� งองิ กับกรอบแผนพัฒั นาป็ระเทัศึแตอ่ ยา่ งใดั

หมายเหตุ ศึก้ ษาเพัิ�มเตมิ ไดั�ทั�ี QR Code รายวิชิ า ทัักษะการพััฒนาอาชพี ั อช21002

12 รายวิิชา ทักั ษะการพััฒนาอาชีพั (อช21002)
ระดับั มััธยมัศึึกษาตอนต้น

แบบทัดัสอบทัา� ยบทัเรยี น

จังเล่อกคำาตอบทัถ�ี ้กต�องทัี�สดุ ัเพัียงคำาตอบเดัยี วิ
1. ขึ้�อใดั ไม่ใช่ ควิามสาำ คญั ขึ้องการจััดัการพัฒั นาอาชพี ั
ก. ช่วิยเพัมิ� ยอดัจัำาห้นา่ ยสินค�า ขึ้. ช่วิยเป็ลีย� นป้ ็แบบขึ้องผลติ ภูณั ฑ์
ค. ชว่ ิยทัำาให้�เศึรษฐกจิ ัขึ้องชมุ ชนดัีขึ้้น� ง. เป็็นการขึ้ยายตลาดัให้�กวิา� งขึ้วิางมากขึ้�น้
2. ขึ้�อใดั ไมใ่ ช่ ป็ระโยชนข์ ึ้องการพัฒั นาตนเองในการพัฒั นาอาชีพั
ก. ช่วิยให้�มีควิามสขุ ึ้ในการทัำางาน ขึ้. ช่วิยเพัิ�มพั้นควิามร้� ควิามสามารถุ
ค. ชว่ ิยให้เ� กดิ ัควิามเช่�อมน�ั ในตนเอง ง. ชว่ ิยให้ม� คี วิามรับผิดัชอบในการทัาำ งาน
3. ขึ้�อใดั ไม่เกี�ยวิขั้อ� ง กับการวิิเคราะห้์ขึ้�อมล้ สถุานการณ์ขึ้องชุมชนให้เ� ห้มาะสม สอดัคลอ� งกบั สภูาพับริบทั
ขึ้องพั่�นทัี�
ก. วิิถุชี ีวิิต ขึ้. ป็ระเพัณี
ค. เทัคโนโลยี ง. ทัรพั ัยากรธิ์รรมชาติ
4. จัุดัแขึ้ง็ ตรงกบั ขึ้อ� ใดั
ก. Treat ขึ้. Strenght
ค. Weakness ง. Oppotunity
5. จัดุ ัอ่อน ตรงกับ ขึ้อ� ใดั
ก. Treat ขึ้. Strenght
ค. Weakness ง. Oppotunity
6. โอกาส ตรงกบั ขึ้อ� ใดั
ก. Treat ขึ้. Strenght
ค. Weakness ง. Oppotunity
7. อปุ ็สรรค ตรงกับ ขึ้อ� ใดั
ก. Treat ขึ้. Strenght
ค. Weakness ง. Oppotunity
8. ขึ้�อใดั ไม่ใช่ ควิามสำาคญั ขึ้องการวิางแผน
ก. ช่วิยลดัควิามเสย�ี ง ขึ้. ช่วิยป็ระห้ยดั ัเวิลา
ค. ช่วิยลดัควิามซื้ำา� ซื้�อนขึ้องงาน ง. ทัำาให้ก� ารดัำาเนนิ การเป็น็ ไป็ตามเป็า้ ห้มายทัี�วิางไวิ�
9. ขึ้�อใดั ไมเ่ กีย� วิขั้�อง กับควิามพัอเพัียง
ก. ควิามมเี ห้ตุมีผล ขึ้. ควิามมภี ู้มิคมุ� กนั
ค. ควิามพัอป็ระมาณ ง. ควิามป็ระห้ยดั ั มัธิ์ยัสต์
10. ห้ลักในการดัำาเนินการเศึรษฐกิจัพัอเพัยี ง ยด้ ัห้ลกั กี�ป็ระการ
ก. 3 ป็ระการ ขึ้. 4 ป็ระการ
ค. 5 ป็ระการ ง. 6 ป็ระการ

รายวิชิ า ทัักษะการพััฒนาอาชพี ั (อช21002) 13
ระดับั มััธยมัศึึกษาตอนต้น