แผนจัดการเรียนรู้ด้วยแนวคิด Phenomenal Base Learning ชื่อรายวิชา ประวัติศาสตร์ กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 แผนการเรียนรู้ที่ 1 พระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกับบางคล้า ภาคเรียนที่ 2/2565 เวลา 4 ชั่วโมง โรงเรียน เทศบาล ๑ วัดแจ้ง เทศบาลตำบลบางคล้า อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา 1. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงเป็นผู้นำในการขับไล่พม่าหลังเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 และสถาปนา กรุงธนบุรีเป็นราชธานี 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด สส ส 4.3 ป.5/3 บอกประวัติและผลงานของบุคคลสำคัญสมัยอยุธยาและธนบุรีที่น่าภาคภูมิใจ 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. บอกพระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกับบางคล้าได้( K ) 2. นักเรียนใช้สื่อเทคโนโลยีในการสืบค้นข้อมูลของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้ ( P) 3. นักเรียนตระหนักถึงความเสียสละของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ( A ) 4. นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจในความเสียสละของบรรพบุรุษไทย ( A ) 3. สาระการเรียนรู้ 3.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง - พระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชและการเดินทัพผ่านมาบางคล้า 4. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 4.1 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการรวบรวมข้อมูล 2) ทักษะการวิเคราะห์ 3) ทักษะการตีความ 4) ทักษะการสรุปลงความเห็น 5) ทักษะการหาแบบแผน 4.2 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
5. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. มีความรับผิดชอบ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 4. รักความเป็นไทย 6. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการสร้างความตระหนัก ชั่วโมงที่ 1 ( สอนโดย ครูอรุณี นพโสภณ, ครูเยาวลักษณ์ เกษมสวัสดิ์, ครูภานุพล ตลับเพชร ) ขั้นที่ 1 สังเกต สื่อการเรียนรู้ : เพลงเจ้าตาก ของวงคาราบาว แผนที่กรุงธนบุรี 1. นักเรียนฟังเพลงเจ้าตากของวงคาราบาว แล้วตอบคำถามกระตุ้นความคิด (เพราะเหตุใดกรุงศรีอยุธยา จึงเสียกรุงครั้งที่ 2 จงอธิบายเหตุผล และเนื้อหาของเพลงให้ข้อคิดแก่เราอย่างไรบ้าง) ๒. ครูนำแผนที่แสดงที่ตั้งชุมนุมที่มีอำนาจในต้นสมัยกรุงธนบุรี มาแสดงให้นักเรียนดู แล้วให้นักเรียน สังเกตตำแหน่งที่ตั้งของชุมนุมต่างๆ หลังจากที่เสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2 ๓. ครูให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความยากลำบากในการต่อสู้เพื่อกู้เอกราชของสมเด็จ พระเจ้าตากสินมหาราช จากชุมนุมต่างๆ และกองทัพพม่า ขั้นที่ 2 วิเคราะห์วิจารณ์ สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ : 1. หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ป.5 2. ใบงานที่ 2.1 3. ห้องสมุด 1. นักเรียนแบ่งกลุ่มๆ ละ 5 คนตามความสมัครใจ แล้วให้แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พระราช ประวัติและผลงานของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช จากหนังสือเรียน และห้องสมุด ในประเด็นต่อไปนี้ 1) ด้านการกู้เอกราชและตั้งราชธานีใหม่ 2) ด้านการสร้างความมั่นคงแก่บ้านเมือง 3) ด้านเศรษฐกิจ 4) ด้านการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม 5) ด้านศาสนา . นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด คำถามกระตุ้นความคิด - นักเรียนคิดว่างานสมโภชพระแก้วมรกตสามารถสร้างขวัญกำลังใจให้แก่ประชาชานได้อย่างไร
ชั่วโมงที่ 2 ( สอนโดยครูจุรีรัตน์ ขุมทรัพย์, ครูสุภาพร มโนสกุลกิจ, ครูพิมพ์ใจ ธงไชย ) 1. ครูสนทนากับนักเรียนเกี่ยวกับความรู้ความเข้าใจที่ได้จากการศึกษาค้นคว้าจากชั่วโมงที่แล้ว จากนั้นให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวิเคราะห์ประเด็นที่กำหนด ดังนี้ - พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชมีคุณค่าต่อคนในสมัยกรุงธนบุรีอย่างไร - พระราชกรณียกิจดังกล่าวของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชให้คุณค่าหรือข้อคิดต่อคนใน ปัจจุบันอย่างไร 2. ตัวแทนนักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการวิเคราะห์ที่หน้าชั้นเรียน โดยมีครูตรวจสอบความถูกต้อง 3. นักเรียนทำใบงานที่ 2.1 เรื่อง พระราชประวัติและผลงาน เป็นรายบุคคล เมื่อทำเสร็จให้ตรวจความ ถูกต้องก่อนนำส่งครู 4. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด - นักเรียนคิดว่างานสมโภชพระแก้วมรกตสามารถสร้างขวัญกำลังใจให้แก่ประชาชานได้อย่างไร ชั่วโมงที่ 3 ( สอนโดย ครูอรวรรณ ต่างโอฐ, ครูจารุณี แก้วแสนสุข, ครูจันทิรา รื่นเจริญ ) 1. ครูนำแผนที่แสดงเส้นทางเดินทัพจากกรุงศรีอยุธยาไปจันทบุรีมาให้นักเรียนดูแล้วสนทนากับ นักเรียนเกี่ยวกับเส้นทางเดินทัพพระยาตากจากกรุงศรีอยุธยาไปจันทบุรี 2. ครูแจ้งนักเรียนว่า ในชั่วโมงนี้เราจะมีศึกษาเรียนรู้และทำความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับเส้นทางการ เดินทัพของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชกับอำเภอบางคล้าโดยสังเขป โดยใช้สื่อการสอน PPT พร้อมทั้ง อธิบายประกอบ ในตอนนั้นพระยาตากเห็นว่า จะต่อสู้ข้าศึกซึ่ง ๆ หน้าอาจเสียเปรียบ เพราะมีกำลังน้อยกว่า ยากที่จะเอาชนะพม่าได้ จึงเลือกชัยภูมิ เอาพงแขมกำบังแทนแนวค่าย แอบตั้งปืนเรียงรายไว้แล้วพระยาตาก ก็นำทหารประมาณ 100 คนเศษ คอยรบพม่าที่ท้องทุ่ง ครั้นรบไปได้ระยะหนึ่ง ก็แกล้งถอยหนีเข้าไปในช่อง พง แขม ที่ตั้งปืนไว้(ปืนเล็กยาวต่าง ๆ ได้แก่ ปืนคาบศิลา ปืนนกสับ ) พม่าหลงกลอุบายรุกไล่ตามเข้าไปใน “วง กับดักเสือ (หนังสือบางคล้า 100 ปี) ” บางตำราเรียกกลศึกการระดมยิงแบบนี้ว่า “การยิงตับ” พม่าจึงถูก ทหารไทยระดมยิง และตีกระหนาบทั้งซ้ายและขวา ล้มตายเป็นจำนวนมาก ส่วนพวกที่ถอยหนีก็ถูกพระยาตาก นำทหารไล่ติดตามกวาดล้าง นับแต่นั้นมา พม่าก็ไม่กล้าติดตามชาวไทยกลุ่มนี้อีก ซึ่งจุดปะทะระหว่างกองทัพ ของพระยาตากกับกองทัพพม่า คือ ปากน้ำเจ้าโล้ หรือปากน้ำโจ้โล้ ตำบลปากน้ำ อำเภอบางคล้า จังหวัด ฉะเชิงเทรา ในปัจจุบัน
3. ครูให้ความรู้เพิ่มเติมว่า ภายหลังจากที่พระเจ้าตากทรงปราบดาภิเษกขึ้นครองราชย์สมบัติแล้ว ได้มีรับสั่งให้ข้าราชบริพาร ไปสร้างถาวรวัตถุเพื่อเป็นที่ระลึกในการเดินทัพ เพื่องานกู้ชาติของพระองค์ที่ ปากน้ำโจ้โล้ โดยให้สร้างวัดและเจดีย์องค์ใหญ่ไว้บริเวณปากคลองท่าลาด คือ วัดปากน้ำ ตำบลปากน้ำใน ปัจจุบัน ในขณะนี้เจดีย์ได้ถูกกระแสน้ำเซาะพังเสียแล้ว และสร้างวัดตรงที่พักทัพรับประทานอาหารใต้ ต้นโพธิ์ใหญ่ พระราชทานนามว่า “วัดโพธิ์” จึงเป็นที่น่าภาคภูมิใจว่าสถานที่สำคัญทั้งสองแห่ง ตั้งอยู่ในอำเภอ บางคล้าจนถึงปัจจุบัน 4. ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาถึงพระปรีชาสามารถด้านการรบเพื่อปกป้องชาติบ้านเมืองของ พระเจ้าตากสินมหาราช ด้วยสำนักในพระมหากรุณาธิคุณ อย่างหาที่สุดมิได้ ในทุกปีอำเภอบางคล้าจะกิจกรรม สดุดีเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ณ อนุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทางเข้าบางคล้า ในวันที่ 28 ธันวาคมของทุกปีและมีพิธีบวงสรวงที่บริเวณอนุสรณ์สถานพระสถูปเจดีย์สมเด็จพระเจ้าตากสิน มหาราชในวันที่ 2 เมษายนของทุกปี 5. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ว่า สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงครองกรุงธนบุรีอยู่ 15 ปี และเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2325 รวมพระชนมพรรษได้ 48 พรรษา 6. ให้นักเรียนดูรูปอนุสรณ์สถานพระสถูปเจดีย์และศาลสมเด็จพระเจ้าตากสิน และ วัดโพธิ์บางคล้า แล้วเล่าถึงความรู้สึกและความประทับใจหลังจากได้ศึกษาเรียนรู้ ให้เพื่อนๆ ฟัง ขั้นที่ 3 สรุป 1. นักเรียนร่วมกันสรุปพระราชประวัติ พระราชกรณียกิจที่สำคัญของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชและ การสถาปนากรุงธนบุรี 2. นักเรียนและครูร่วมกันบอพระราชกรณียกิจที่สำคัญของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชที่มีผล ต่อการดำรงชีวิตของคนไทยในปัจจุบัน 3. ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละคนจัดทำสมุดภาพ เรื่อง สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี โดยให้ครอบคลุมประเด็น ตามที่กำหนด ดังนี้ 1) การแสดงประวัติและผลงานของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช 2) การอธิบายลักษณะการกอบกู้เอกราชและการสถาปนาอาณาจักรธนบุรี ชั่วโมงที่ 4 ( สอนโดยครูสังวาลย์ หงษ์สุวัฒน์, ครูเยาวลักษณ์ เกษมสวัสดิ์, ครูภานุพล ตลับเพชร และครูภูมิปัญญาท้องถิ่น ) ครูนำนักเรียนเดินทางไปศึกษาแหล่งเรียนรู้ที่ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชด้วยการเดินเท้าไป และเชิญ ครูภูมิปัญญาท้องถิ่น นายสมศักดิ์ โพธิ์ทอง มาพูดคุยและให้ความรู้เกี่ยวกับพระเจ้าตากสินมหาราชพร้อมให้นักเรียน วาดภาพที่ตนประทับใจ จากนั้นทุกคนช่วยกันดูแลรักษาความสะอาดรอบบริเวณสวนสาธารณะแห่งนี้ แล้วจึงเดินทาง กลับโรงเรียน
7. การวัดและประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจใบงานที่ 2.1 ใบงานที่ 2.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ประเมินการนำเสนอผลงาน แบบประเมินการนำเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการทำงานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย มีความรับผิดชอบ มุ่งมั่นในการทำงาน และรักความเป็นไทย แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ตรวจสมุดภาพ เรื่อง สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี แบบประเมินสมุดภาพ เรื่อง สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ป.5 2) แผนที่แสดงที่ตั้งชุมนุมที่มีอำนาจในต้นสมัยกรุงธนบุรี 3) พระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโดยสังเขป 4) PPT พระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโดยสังเขป 5) ใบงานที่ 2.1 เรื่อง พระราชประวัติและผลงาน 6) แผนที่เส้นทางเดินทัพของสมเด็จพระเจ้าตากสินจากอยุธยาไปจันทบุรี 7) ภาพพระสถูปเจดีย์และศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชที่บางคล้า 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://allknowledges.tripod.com/thonburi.html - http://learn.wattano.ac.th/TCH/suriyan/Part%20TO.htm - อินเทอร์เน็ต WWW.GOOGLE. COM ได้แก่ ได้รู้จักเกี่ยวกับการศึกษาพระราชประวัติ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และการเดินทัพผ่านมาที่บางคล้าเมื่อครั้งเดินทางไปยังเมืองระยอง -https://th.m.wikipedia พระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชและการเดินทัพไปตั้ง มั่นที่ระยอง -https://www.matichon.co.th.newspaper ออนไลน์ เส้นทางเดินทัพกู้ชาติ พระเจ้าตาก จากกรุงศรี-ไปหัวเมืองตะวันออก อาจไม่ใช่อย่างที่คิด!?! โดยวิภา จิรภาไพศาล [email protected] เผยแพร่วันที่ 5 กันยายน พ.ศ.2560
-https://lek-prapai.org.>home>view การสำรวจเส้นทางเดินทัพและรวบรวมไพร่พลเพื่อกู้ ชาติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช โดย วลัยลักษณ์ ทรงศิริ เรียบเรียงเมื่อ วันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ.2559 -you tube ช่องทอดน่องท่องเที่ยว โดยสุจิต วงษ์เทศ และขรรค์ชัย บุญปาน ตอน หลวงพ่อโส ธร ฉะเชิงเทรา พระพิฆเนศจากสุวรรณภูมิ ผี-พุทธ พราหมณ์ ลุ่มน้ำบางปะกง - you tube ช่องคุยคุ้ยคนเรื่องเขาว่าผมบ้าเรื่องเจ้าตาก/หลักฐานใหม่เจ้าตาก part 6 โดยหนุ่ม คงกระพัน official และสุชาติ กนกรัตน์มณี - you tube ช่องSILPA-MAG.COM ศิลปวัฒนธรรม เสวนาเรื่อง สู่หัวเมืองตะวันออก บน เส้นทางนอกพระราชพงศาวดาร ดำเนินการเสวนาโดย ศ.ศรีศักร วัลลิโภดม และวลัยลักษณ์ ทรงศิริ เผยแพร่ เมื่อ 14 ตุลาคม พ.ศ.2564 พระราชประวัติสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโดยสังเขป สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เสด็จพระราชสมภพเมื่อเวลา 05.00 น. ณ วันอาทิตย์ เดือน 5 ขึ้น 15 ค่ำ ปีขาล ฉศก (ฉอ-สก) จุลศักราช 1096 ตรงกับวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2277 ในแผ่นดินสมเด็จพระ เจ้าอยู่หัวบรมโกศ แห่งกรุงศรีอยุธยา มีพระนามเดิมว่า “สิน” บิดาเป็นชาวจีนจากมณฑลกวางตุ้ง ชื่อ นาย หยง แซ่แต้ มารดาชื่อ นางนกเอี้ยง เมื่อแรกเกิด มีเหตุมหัศจรรย์นานาประการ จนบิดามารดาไม่กล้าเลี้ยงดู ด้วยตนเอง พระยาจักรีจึงได้ขอไปเลี้ยงเป็นุบุตรบุญธรรม เมื่อพระยาจักรีได้กุมารนั้นมา ก็ได้ลาภและทรัพย์ สมบัติเป็นอันมาก ต่อมา นายสินได้ศึกษาวิชาการต่าง ๆ และได้รับราชการต่างพระเนตรพระกรรณ ด้วยความเฉลียว ฉลาด จนเลื่อนขั้นเป็นหลวงยกกระบัตรปกครองเมืองตาก ซึ่งเป็นเมืองขึ้นของกำแพงเพชร ต่อมาได้รับพระ มหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนยศเป็นพระยาวชิรปราการ สำเร็จราชการเมืองกำแพงเพชร แต่ยังไม่ได้ ครองเมืองก็เกิดศึกพม่าครั้งสำคัญ จึงถูกเรียกให้ช่วยราชการอยู่เมืองหลวง ในการทำศึกกับพม่า พระยาวชิรปราการ ได้ทำการรบกับพม่าอย่างสุดความสามารถ แต่ก็ประสบ เหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดความท้อแท้ใจหลายครั้ง และเห็นว่ากรุงศรีอยุธยา ไม่สามารถจะต้านทานกำลังของศัตรู ได้แล้ว จึงตัดสินใจรวบรวมไพร่พลประมาณ 500 คน ตีฝ่าวงล้อมพม่าออกจากค่ายพิชัย มุ่งไปทางทิศ ตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อวันเสาร์ที่ 3 มกราคม 2309 พม่าได้ติดตามมาทัน พระยาตากได้สู้รบชนะพม่าหลายครั้ง เก็บได้ เครื่องศาสตราวุธเป็นจำนวนมาก ช่วยสร้างขวัญและกำลังใจให้ทหารไทยอย่างใหญ่หลวง และทำให้ราษฎร ไทยที่หลบหนีซ่อนพม่าอยู่ มีกำลังใจพากันมาสวามิภักดิ์เป็นไพร่พล เพื่อร่วมกู้ชาติจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ ระหว่างทางได้เดินทัพผ่านเมืองนครนายก ข้ามลำน้ำเมืองปราจีนบุรี ไปตั้งพักที่ชายดงศรีมหาโพธิ์ ต่อจากนั้นได้เดินทัพผ่านพื้นที่ท่าทองหลาง และพื้นที่บางคล้าเพื่อมุ่งหน้าสู่หัวเมืองชายทะเลต่อไป
ทหารพม่าที่แตกพ่ายไปจากการสู้รบกับพระเจ้าตาก ได้พากันกลับไปรายงานนายทัพที่ตั้งค่าย ณ ปากน้ำเจ้าโล้ หรือปากน้ำโจ้โล้ ตำบลปากน้ำ อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา ในปัจจุบันอันเป็นที่ตั้งกองทัพ พม่ากองสุดท้าย ที่รวบรวมกำลังกันทั้งทัพบก ทัพเรือ เพื่อรอดักพระยาตากอยู่ ณ ที่นั้น พระยาตากเห็นว่า จะต่อสู้ข้าศึกซึ่ง ๆ หน้าอาจเสียเปรียบ เพราะมีกำลังน้อยกว่า ยากที่จะเอาชนะ พม่าได้ จึงเลือกชัยภูมิ เอาพงแขมกำบังแทนแนวค่าย แอบตั้งปืนใหญ่เรียงรายไว้ หมายเฉพาะทางที่จะล่อพม่า เดินเข้ามา แล้วพระยาตากก็นำทหารประมาณ 100 คนเศษ คอยรบพม่าที่ท้องทุ่ง ครั้นรบไปได้ระยะหนึ่ง ก็แกล้งถอยหนีเข้าไปในช่องพงแขม ที่ตั้งปืนใหญ่ ไว้ พม่าหลงกลอุบายรุกไล่ ตามเข้าไปใน “วงกับดักเสือ” จึงถูกทหารไทยระดมยิง และตีกระหนาบทั้งซ้ายและขวา พม่าล้มตายเป็น จำนวนมาก ส่วนพวกที่ถอยหนีก็ถูกพระยาตากนำทหารไล่ติดตามกวาดล้าง นับแต่นั้นมา พม่าก็ไม่กล้าติดตาม ชาวไทยกลุ่มนี้อีก หลังจากพระยาวชิรปราการหรือพระยาตาก ได้ชัยชนะพม่าครั้งนั้นแล้ว ได้ยกทัพผ่านบ้านทองหลาง หรือ ตำบลท่าทองหลาง อำเภอบางคล้าในปัจจุบัน ผ่านพานทอง บางปลาสร้อย บ้านนาเกลือ เขตเมืองชลบุรี ผ่านถึงที่ใดผู้คนก็เขามาสวามิภักดิ์จนมีรี้พลเป็นกองทัพ จากนั้นพระยาตากก็ยกทัพไปเมืองระยอง ตีได้เมือง จันทบุรี และตั้งตัวจนอยู่นั่นเป็นเวลาประมาณ 3 เดือน เพื่อสร้างสมกำลังรบสะสมเสบียงอาหาร ศาสตราวุธ ตลอดจนสร้างกองเรือรบ และนำกองทหารเดินทางโดยทางเรือเข้ามาทางปากน้ำเจ้าพระยา ตีเมือง ธนบุรี และตีค่ายโพธิ์สามต้นของพม่า ที่มีสุกี้พระนายกอง เป็นแม่ทัพตายในที่รบ เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2310 อันเป็นการกู้เอกราชของชาติไทยได้สำเร็จ และตั้งกรุงธนบุรีขึ้นเป็นราชธานีของไทย แล้วปราบดาภิเษก ขึ้นเป็นกษัตริย์ เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2310 ทรงพระนามว่า “สมเด็จพระบรมราชาที่ 4” ภายหลังจากที่พระเจ้าตากทรงปราบดาภิเษกขึ้นครองราชย์สมบัติแล้ว ได้มีรับสั่งให้ข้าราชบริพาร ไป สร้างถาวรวัตถุเพื่อเป็นที่ระลึกในการเดินทัพ เพื่องานกู้ชาติของพระองค์ที่ปากน้ำโจ้โล้ โดยให้สร้างวัดและ เจดีย์องค์ใหญ่ไว้บริเวณปากคลองท่าลาด คือ วัดปากน้ำ ตำบลปากน้ำในปัจจุบัน ในขณะนี้เจดีย์ได้ถูก กระแสน้ำเซาะพังเสียแล้ว และสร้างวัดตรงที่พักทัพรับประทานอาหารใต้ต้นโพธิ์ใหญ่ พระราชทานนามว่า “วัดโพธิ์” จึงเป็นที่น่าภาคภูมิใจว่าสถานที่สำคัญทั้งสองแห่ง ตั้งอยู่ในอำเภอบางคล้าจนถึงปัจจุบัน สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ทรงครองกรุงธนบุรีอยู่ 15 ปี และเสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 6 เมษายน 2325 รวมพระชนมพรรษได้ 48 พรรษา
ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) คำชี้แจง ให้นักเรียนจัดทำสมุดภาพ เรื่อง สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ตามรายละเอียด ดังนี้ (ติดภาพวัฒนธรรมไทย) ประวัติและผลงานของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช การกอบกู้เอกราชและการสถาปนาอาณาจักรธนบุรี พัฒนาการของอาณาจักรธนบุรี
การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมินสมุดภาพ เรื่อง สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การแสดงประวัติและผลงานของสมเด็จพระเจ้าตาก สินมหาราช 2 การอธิบายลักษณะการกอบกู้เอกราชและการ สถาปนาอาณาจักรธนบุรี รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ดี = 3 พอใช้ = 2 ปรับปรุง = 1 เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 8 - 9 ดี 5 - 7 พอใช้ ต่ำกว่า 5 ปรับปรุง
เอกสารประกอบการสอน แผนที่แสดงที่ตั้งชุมนุมที่มีอำนาจในต้นสมัยกรุงธนบุรี
พระสถูปเจดีย์ สมเดจ ็ พระเจ้าตากสิน มหาราช
ศาลสมเดจ ็ พระเจ้าตากสิน มหาราช พระสถปูเจดีย ์ สมเดจ ็ พระเจ้าตากสิน มหาราช
ศาลสมเดจ ็ พระเจ้าตากสิน มหาราช
ใบงานที่ 2.1 เรื่อง พระราชประวัติและผลงาน ตอนที่ 1 คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนสรุปพระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโดยสังเขป ตอนที่ 2 คำชี้แจง ยกตัวอย่างพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระราชกรณียกิจละ 2 ข้อ 1. ด้านการกู้เอกราชและสถาปนาอาณาจักรใหม่ 2. ด้านการสร้างความมั่นคงแก่บ้านเมือง 3. ด้านเศรษฐกิจ 4. ด้านการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม 5. ด้านศาสนา
ใบงานที่ 2.1 เรื่อง พระราชประวัติและผลงาน เฉลย ตอนที่ 1 คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนสรุปพระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชโดยสังเขป สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช มีนามเดิมว่า สิน บิดาเป็นคนจีน มารดาเป็นคนไทย ต่อมาพ่อแม่จึงได้ยกสิน ให้เป็นบุตรบุญธรรมของพระยาจักรี หลังจากบวชเรียนแล้วได้เข้ารับราชการ และต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นพระยาตาก เจ้าเมืองตาก หลังจากนั้นได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองวชิรปราการ แต่เกิดสงครามกับพม่าก่อนจึงไม่ได้ไปปกครอง ต่อมาท่านได้รวบรวมกำลังขับไล่กองทัพพม่าจนสำเร็จ และทรงสถาปนากรุงธนบุรีเป็นราชธานี ตอนที่ 2 คำชี้แจง ยกตัวอย่างพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระราชกรณียกิจละ 2 ข้อ 1. ด้านการกู้เอกราชและสถาปนาอาณาจักรใหม่ 1. ทรงนำกำลังขับไล่กองทัพพม่าที่ประจำอยู่ที่กรุงศรีอยุธยาออกไปได้ 2. ทรงตั้งราชธานีใหม่ที่กรุงธนบุรี 2. ด้านการสร้างความมั่นคงแก่บ้านเมือง 1. ทรงปราบปรามชุมนุมต่างๆ ที่ตั้งตัวเป็นใหญ่ตามหัวเมือง 2. ทรงทำสงครามกับอาณาจักรเพื่อนบ้าน 3. ด้านเศรษฐกิจ 1. ทรงแจกจ่ายอาหาร เสื้อผ้าให้แก่ราษฎร 2. ทรงส่งเสริมให้ทำนาปีละ 2 ครั้ง 4. ด้านการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม 1. ทรงส่งเสริมงานประพันธ์และวรรณกรรม 2. ทรงให้จัดงานสมโภชพระแก้วมรกต และจัดให้มีการละเล่นต่างๆ 5. ด้านศาสนา 1. ทรงปรับปรุงด้านระเบียบวินัยสงฆ์ที่หย่อนยานไปหลังเสียกรุงศรีอยุธยา 2. ทรงอาราธนาพระสงฆ์ที่กรุงธนบุรีไปจำวัดที่หัวเมืองเพื่อฟื้นฟูพระพุทธศาสนา
แบบประเมิน การนำเสนอผลงาน คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงใน ช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 นำเสนอเนื้อหาในผลงานได้ถูกต้อง 2 การลำดับขั้นตอนของเนื้อเรื่อง 3 การนำเสนอมีความน่าสนใจ 4 การมีส่วนร่วมของสมาชิกในกลุ่ม 5 การตรงต่อเวลา รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชัดเจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินเป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 12 - 15 ดี 8 - 11 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
แบบสังเกตพฤติกรรม การทำงานกลุ่ม ชื่อกลุ่ม ชั้น คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงใน ช่องที่ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1 การแบ่งหน้าที่กันอย่างเหมาะสม 2 ความร่วมมือกันทำงาน 3 การแสดงความคิดเห็น 4 การรับฟังความคิดเห็น 5 ความมีน้ำใจช่วยเหลือกัน รวม ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน ............../.................../................ เกณฑ์การให้คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน ปฏิบัติหรือแสดงพฤติกรรมบางครั้ง ให้ 1 คะแนน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน ระดับคุณภาพ 12 - 15 ดี 8 - 11 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรุง
แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้ว ขีด ✓ ลงในช่องที่ตรงกับระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ 1.1 ยืนตรงเมื่อได้ยินเพลงชาติ ร้องเพลงชาติ และบอกความหมาย ของเพลงชาติได้ 1.2 ปฏิบัติตนตามสิทธิหน้าที่ของนักเรียน ให้ความร่วมมือร่วมใจใน การทำงานกับสมาชิกในห้องเรียน 1.3 เข้าร่วมกิจกรรมที่สร้างความสามัคคี ปรองดอง และเป็น ประโยชน์ ต่อโรงเรียนและชุมชน 1.4 เข้าร่วมกิจกรรมทางศาสนาที่ตนนับถือ ปฏิบัติตนตามหลักของ ศาสนา 1.5 เข้าร่วมกิจกรรมและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวกับ สถาบันพระมหากษัตริย์ตามที่โรงเรียนและชุมชนจัดขึ้น 2. ซื่อสัตย์ สุจริต 2.1 ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง และเป็นจริง 2.2 ปฏิบัติในสิ่งที่ถูกต้อง ละอาย และเกรงกลัวที่จะทำความผิด ทำตามสัญญาที่ตนให้ไว้กับพ่อแม่ หรือผู้ปกครอง และครู 2.3 ปฏิบัติตนต่อผู้อื่นด้วยความซื่อตรง 3. มีวินัย รับผิดชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ข้อบังคับของ ครอบครัว และโรงเรียน มีความตรงต่อเวลาในการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ ใน ชีวิตประจำวัน 4. ใฝ่เรียนรู้ 4.1 ตั้งใจเรียนรู้ 4.2 เอาใจใส่ในการเรียน และมีความเพียรพยายามในการเรียน 4.3 สนใจเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ต่างๆ 4.4 ศึกษาค้นคว้า หาความรู้จากหนังสือ เอกสาร สิ่งพิมพ์ สื่อ เทคโนโลยี ต่างๆ แหล่งเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน และ เลือกใช้สื่อได้ อย่างเหมาะสม
4.5 บันทึกความรู้ วิเคราะห์ ตรวจสอบบางสิ่งที่เรียนรู้ สรุปเป็น องค์ความรู้ 4.6 แลกเปลี่ยนความรู้ด้วยวิธีการต่างๆ และนำไปใช้ใน ชีวิตประจำวัน แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (ต่อ) คำชี้แจง : ให้ ผู้สอน สังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ ลงใน ช่องที่ตรงกับ ระดับคะแนน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ด้าน รายการประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 5. อยู่อย่างพอเพียง 5.1 ใช้ทรัพย์สินและสิ่งของของโรงเรียนอย่างประหยัด 5.2 ใช้อุปกรณ์การเรียนอย่างประหยัดและรู้คุณค่า 5.3 ใช้จ่ายอย่างประหยัดและมีการเก็บออมเงิน 6. มุ่งมั่นในการ ทำงาน 6.1 มีความตั้งใจและพยายามในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย 6.2 มีความอดทนและไม่ท้อแท้ต่ออุปสรรคเพื่อให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย 7.2 เห็นคุณค่าและปฏิบัติตนตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รู้จักช่วยพ่อแม่ ผู้ปกครอง และครูทำงาน 8.2 อาสาทำงานให้ผู้อื่น และแบ่งปันสิ่งของให้ผู้อื่น 8.3 รู้จักการดูแล รักษาทรัพย์สมบัติ และสิ่งแวดล้อมของห้องเรียน โรงเรียน ชุมชน 8.4 เข้าร่วมกิจกรรมเพื่อสังคมและสาธารณประโยชน์ของโรงเรียน ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและสม่ำเสมอ ให้ 3 คะแนน พฤติกรรมที่ปฏิบัติชัดเจนและบ่อยครั้ง ให้ 2 คะแนน
พฤติกรรมที่ปฏิบัติบางครั้ง ให้ 1 คะแนน แบบทดสอบก่อนเรียน คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ข้อใดเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เลือกกรุงธนบุรีเป็นราชธานีใหม่ ก. ศาสนา ข. เศรษฐกิจ ค. ความมั่นคง ง. วัฒนธรรม 2. หลังจากกรุงศรีอยุธยาแตก พระยาตากได้นำไพร่พลไปตั้งมั่นที่เมืองใด ก. เมืองชลบุรี ข. เมืองจันทบุรี ค. เมืองเพชรบุรี ง. เมืองระยอง 3. เมื่อสมัยเด็กบิดา-มารดาของพระเจ้าตากสินยกพระองค์ให้เป็นบุตรบุญธรรมของใคร ก. พระยาจักรี ข. พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ค. เจ้าเมืองพิษณุโลก ง. พระยาวชิรปราการ 4. สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงเลือกที่ใดเป็นที่ตั้งราชธานี ก. เมืองพิษณุโลก ข. กรุงรัตนโกสินทร์ ค. เมืองจันทบุรี ง. กรุงธนบุรี 5. หลังการปราบดาภิเษก พระเจ้าตากให้ข้าราชบริพารไปสร้างถาวรวัตถุเพื่อเป็นที่ระลึก ในการเดินทัพ เพื่อการกู้ชาติของพระองค์ไว้ที่ใด ก. ปากน้ำสมุทรปราการ ข. ปากน้ำโจ้โล้ ค. ปากน้ำโพธิ์ ง. ปากแม่น้ำเจ้าพระยา 6. สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงโปรดให้สร้างสิ่งใดไว้ที่ปากคลองท่าลาด ก. วัดโพธิ์บางคล้า ข. วัดแจ้งบางคล้า ค. วัดปากน้ำโจ้โล้และพระเจดีย์องค์ใหญ่ ง. วัดปากน้ำภาษีเจริญ 7. พระองค์ทรงสร้างวัดบริเวณที่พักรับประทานอาหารใต้ต้นโพธิ์ใหญ่วัดนั้นมีชื่อว่าอะไร ก. วัดโพธิ์ใหญ่ ข. วัดต้นโพธิ์ ค. วัดบางโพธิ์ ง. วัดโพธิ์ 8. พระเจ้าตากสินขึ้นเป็นพระมหากษตริย์ด้วยวิธีการใด ก. ปราบดาภิเษก ข. บรมราชาภิเษก
ค. ราชาภิเษก ง. เถลิงถวัลยราชสมบัติ 9. หลังจากขึ้นครองราชย์ พระยาตากมีพระนามตรงกับข้อใด ก. พระยาตากสินมหาราช ข. สมเด็จพระยาวชิรปราการ ค. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 ง. สมเด็จพระบรมราชาที่ 4 10. กรุงธนบุรี เป็นราชธานีของไทยกี่ปี ก. 10 ปี ข. 12 ปี ค. 15 ปี ง. 17 ปี เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 1. ค 2. ข 3. ก 4. ง 5. ข 6. ค 7. ง 8. ก 9. ง 10. ค
แบบทดสอบหลังเรียน คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. เมื่อสมัยเด็กบิดา-มารดาของพระเจ้าตากสินยกพระองค์ให้เป็นบุตรบุญธรรมของใคร ก. พระยาจักรี ข. พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ค. เจ้าเมืองพิษณุโลก ง. พระยาวชิรปราการ 2. หลังจากกรุงศรีอยุธยาแตก พระยาตากได้นำไพร่พลไปตั้งมั่นที่เมืองใด ก. เมืองชลบุรี ข. เมืองจันทบุรี ค. เมืองเพชรบุรี ง. เมืองระยอง 3. พระองค์ทรงสร้างวัดบริเวณที่พักรับประทานอาหารใต้ต้นโพธิ์ใหญ่วัดนั้นมีชื่อว่าอะไร ก. วัดโพธิ์ใหญ่ ข.วัดต้นโพธิ์ ค. วัดบางโพธิ์ ง. วัดโพธิ์ 4. สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงโปรดให้สร้างสิ่งใดไว้ที่ปากคลองท่าลาด ก. วัดโพธิ์บางคล้า ข. วัดแจ้งบางคล้า ค. วัดปากน้ำโจ้โล้และพระเจดีย์องค์ใหญ่ ง. วัดปากน้ำภาษีเจริญ 5. หลังการปราบดาภิเษก พระเจ้าตากให้ข้าราชบริพารไปสร้างถาวรวัตถุเพื่อเป็นที่ระลึก ในการเดินทัพ เพื่อการกู้ชาติของพระองค์ไว้ที่ใด ก. ปากน้ำสมุทรปราการ ข. ปากน้ำโจ้โล้ ค. ปากน้ำโพธิ์ ง. ปากแม่น้ำเจ้าพระยา 6. พระเจ้าตากสินขึ้นเป็นพระมหากษตริย์ด้วยวิธีการใด ก. ปราบดาภิเษก ข. บรมราชาภิเษก ค. ราชาภิเษก ง. เถลิงถวัลยราชสมบัติ 7. หลังจากขึ้นครองราชย์ พระยาตากมีพระนามตรงกับข้อใด ก. พระยาตากสินมหาราช ข. สมเด็จพระยาวชิรปราการ ค. สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 3 ง. สมเด็จพระบรมราชาที่ 4 8. สมเด็จพระเจ้าตากสินทรงเลือกที่ใดเป็นที่ตั้งราชธานี ก. เมืองพิษณุโลก ข. กรุงรัตนโกสินทร์ ค. เมืองจันทบุรี ง. กรุงธนบุรี
9. ข้อใดเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เลือกกรุงธนบุรีเป็นราชธานีใหม่ ก. ศาสนา ข. เศรษฐกิจ ค. ความมั่นคง ง. วัฒนธรรม 10. กรุงธนบุรี เป็นราชธานีของไทยกี่ปี ก. 10 ปี ข. 12 ปี ค. 15 ปี ง. 17 ปี เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 1. ก 2. ข 3. ง 4. ค 5. ข 6. ก 7. ง 8. ง 9. ค 10. ค