หน่วยที่1 ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

ประวตั ิศาสตรท์ ้องถน่ิ ประวตั ศิ าสตร์

ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ 5

ครผู ู้สอน
นางสาวบษุ กร แฝงจนั ดา

โรงเรยี นวัดศรมี หาโพธ์ิ

บทท่ี 1 การศึกษาคน้ ควา้ ประวตั ศิ าสตร์ท้องถ่ิน

การสบื ค้นความเป็นมาของท้องถิน่

• สามารถคน้ คว้าได้จากหลักฐานทางประวัตศิ าสตร์ที่มอี ยูใ่ นทอ้ งถ่นิ นน้ั
• หลักฐานทางประวัตศิ าสตรท์ ีห่ ลากหลายและเกิดขน้ึ ในหลายชว่ งเวลา
ทาให้เรารู้เรื่องราวของทอ้ งถ่นิ

ทาใหร้ ูว้ า่ มคี วามเป็นมาอยา่ งรร

มีเหตุการณใ์ ดเกิดขึน้ บ้าง

เกิดข้ึนในช่วงเวลาใด

หลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ทีเ่ ก่ียวข้องกบั เรอ่ื งราวต่างๆ ของทอ้ งถ่นิ
…มีหลายประเภท

หลักฐานประเภท โบราณวตั ถุ โบราณสถาน

• บางท้องถน่ิ ที่เปน็ ชุมชนเกา่ แก่ มีผู้คนอาศยั อยูม่ าเป็นเวลานาน
จะปรากฏหลักฐานท่ีเป็น

โบราณวตั ถุ เชน่ เครื่องปน้ั ดินเผา ลกู ปัดและเคร่อื งประดบั ตา่ งๆ
โบราณสถาน เชน่ วัดเก่า เจดยี ท์ ่ีเก่าแก่

หลักฐานประเภท เครือ่ งมอื เคร่ืองใช้ในชวี ิตประจาวัน

• เปน็ หลกั ฐานที่ทาให้เราเหน็ ถงึ รปู แบบการดารงชีวติ ของผ้คู นในทอ้ งถน่ิ
ในชว่ งเวลาตา่ งๆ

เคร่ืองมือจับสัตวน์ า้
กระต่ายขูดมะพร้าว
พดั ลม
เครอื่ งโม่
เครื่องบดยา
เครือ่ งเล่นแผ่นเสยี ง

หลกั ฐานที่เปน็ รปู ถา่ ย

รปู ถา่ ยบ้านเรือนในอดีต

รปู ถา่ ยบคุ คลสาคัญในช่วงเวลาต่างๆ
ทแี่ สดงใหเ้ หน็ ลักษณะการแตง่ กาย
ทเี่ ปลีย่ นแปลงไป

รปู ถ่ายเหตกุ ารณ์สาคญั ใน
ท้องถ่ิน

หลักฐานท่ีเปน็ สถานที่

• วดั สาคัญในทอ้ งถนิ่ • สถานทที่ ่เี คยเกิดเหตุการณ์สาคญั ในท้องถ่ิน
• อนสุ าวรยี ์บุคคลสาคัญ • อาคารทอ่ี ย่อู าศัยทท่ี าใหเ้ หน็ ถงึ เร่ืองราวสาคัญในท้องถน่ิ

จังหวดั แพร่

วดั รผล่ ้อม เป็นสถานท่ีสาคญั ในตาบลหวั ทุ่งอาเภอลอง จังหวัดแพร่

หลกั ฐานท่ีเปน็ ตัวอักษร

: หลกั ฐานทเ่ี ป็นเอกสารสาคญั ของท้องถน่ิ

บนั ทกึ จานวนประชากรในช่วงปตี ่างๆ
หนงั สอื พมิ พป์ ระจาท้องถ่ิน

: หนังสอื ท่มี ผี เู้ รยี บเรยี งข้ึนภายหลัง

หนังสอื ประวตั คิ วามเป็นมาของท้องถ่นิ

หลักฐานทเ่ี ปน็ เรอ่ื งเล่าหรือตานาน
• ในหลายท้องถน่ิ มีเรอ่ื งเล่าหรอื ตานานที่คนในทอ้ งถิน่ มีการเลา่ ต่อๆ กันมา
ทง้ั ทเ่ี ป็นเร่อื งราวของชื่อสถานท่ี เร่ืองราวของบคุ คลในท้องถ่ิน

ตานานพระยากงพระยาพาน ทีม่ คี วามเกย่ี วขอ้ งกบั การสรา้ งพระปฐมเจดียใ์ น
จังหวัดนครปฐม
ตานานเกี่ยวกับการสร้างวดั พนัญเชงิ ในจังหวดั พระนครศรีอยุธยา
ตานานเร่อื งก่องข้าวน้อยฆ่าแม่ในจังหวัดยโสธร

*พระปฐมเจดยี ์ เปน็ พระมหาเจดยี ท์ ี่ใหญท่ สี่ ุดในประเทศไทย
สรา้ งขึน้ ในสมัยทวารวดี

บทท่ี 2 ความจริงและขอ้ เทจ็ จรงิ

ความแตกตา่ งระหว่างความจริงกบั ข้อเทจ็ จรงิ เก่ียวกับเรอ่ื งราวในทอ้ งถ่นิ

ความจรงิ
• เรอ่ื งราวหรือเหตุการณท์ ่ีมีการพสิ จู นต์ รวจสอบว่าถกู ต้องเป็นจริง เช่น ไทยเสีย

กรงุ ศรอี ยธุ ยาครั้งที่ ๒ เม่อื พ.ศ. 2310 วิกฤตเศรษฐกจิ ทางดา้ นการเงินของไทย
เกิดขึ้นเมอ่ื พ.ศ. ๒๕๔๐

ขอ้ เทจ็ จริง
• ข้อมูลท่ีเกี่ยวขอ้ งกับเร่ืองราวหรือเหตุการณ์ตา่ งๆ ท่ยี ังไม่ได้ผ่านการตรวจสอบ

ซ่งึ สามารถเปน็ ไดท้ ั้งข้อเท็จ หรือ ความเท็จ และ ขอ้ จริง หรือ ความจริง
เม่อื นาข้อมูลน้ันมาวเิ คราะห์ก็จะได้ความถกู ต้องชัดเจนของข้อมูล

ตวั อยา่ งหลกั ฐานประวัตศิ าสตร์ทแ่ี สดงความจรงิ กบั ข้อเทจ็ จรงิ

ตวั อย่างท่ี 1

• ศิลาจารึกสโุ ขทยั มกี ารกลา่ วถึงผ้คู นทรี่ ดเ้ ผาเทียนเลน่ รฟ
ปจั จุบนั ตีความวา่ เปน็ ประเพณลี อยกระทงเผาเทียนเล่นไฟ

• แต่ในศลิ าจารกึ สมยั สุโขทยั รม่รดม้ กี ารกลา่ วถึงประเพณี
ลอยกระทง ไมไ่ ดก้ ลา่ วถึงนางนพมาศ กลา่ วเพยี งคาวา่
“เผาเทียนเลน่ รฟ” ซ่งึ มผี ู้ตีความในภายหลงั วา่ เป็นพธิ ี
ลอยกระทงเผาเทยี นเล่นไฟ

ตัวอยา่ งท่ี 2

• ในหนงั สือเรียนประวัติศาสตรส์ มยั สโุ ขทยั รด้กล่าวรว้วา่
สุโขทัยมีการปกครองแบบพ่อปกครองลกู ซึง่ ผปู้ กครองมี
ความใกล้ชดิ กับประชาชน ดูแลชว่ ยเหลือ แกไ้ ขปัญหาให้
เหมอื นพ่อดแู ลลกู

• แตใ่ นศิลาจารึกสมัยสโุ ขทยั รมม่ ีการจารึกว่าสุโขทยั
มกี ารปกครองแบบพอ่ ปกครองลกู ดงั นนั้ รปู แบบการ
ปกครองแบบน้ีจงึ เปน็ การตคี วามจากขอ้ มูลในจารกึ
และเผยแพร่ จนเป็นท่ียอมรบั กนั ในทส่ี ุด