อุเปนทรวิเชียร
ฉันท์ ๑๑
หน้า ๑๒๖
เสนอ
คุณครู สิริภา แสงสมัคร
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖/๒
อุเปนทรวิเชียร ฉันท์ ๑๑
อุเปนทรวิเชียรฉันท์ (อุ-เปน-ทฺระ-
วิ-เชียน-ฉัน) เป็นชื่อฉันท์อย่างหนึ่งมี
ความหมายว่า“ฉันท์ที่มีลีลาคล้ายหรือรอง
จากอินทรวิเชียรฉันท์” ซึ่งฉันท์ประเภทนี้
ใช้สำหรับดำเนินเรื่องอย่างธรรมดา
ทิชงค์เจาะจงเจตน์ กลห์เหตุยุยงเสริม คุณค่าด้านวรรณศิลป์
กระหน่ำและซ้ำเติม นฤพัทธก่อการณ์
โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
ละครั้งระหว่างครา ทินวารนานนาน มีการซ้ำคำ : นานนาน
เหมาะท่าทิชาจารย์ ธ ก็เชิญเสด็จไป สัมผัสพยัญชนะ : เจาะ-จง-เจตน์ /
ยุ-ยง / ก่อ-การณ์ / ท่า-ทิ
ถอดคำประพันธ์ สัมผัสสระ : วาร-นาน
พราหมณ์เจตนาหาเหตุยุแหย่ซ้ำเติมอยู่ คำศัพท์
เสมอๆ แต่ละครั้ง แต่ละวัน นานนานครั้ง
เห็นโอกาสเหมาะก็จะเชิญพระกุมารเสด็จ กลห์เหตุ แปลว่า เหตุแห่งการทะเลาะ
ไป นฤพัทธ แปลว่า สิริมงคลแก่คน
บห่อนจะมีสา รฤหาประโยชน์ไร คุณค่าด้านวรรณศิลป์
กระนั้นเสมอนัย เสาะแสดงธแสร้งถาม
โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
และบ้างก็พูดว่า น่ะแน่ะข้าสดับตาม สัมผัสพยัญชนะ : เสาะ-แสดง /
ยุบลระบิลความ พจแจ้งกระจายมา น่ะ-แน่ะ
ถอดคำประพันธ์ คำศัพท์
ไม่มีสารประโยชน์อันใด แล้วก็แกล้งทูล ยุบล แปลว่า ข้อความ, เรื่องราว
ถาม บางครั้งก็พูดว่า นี่แน่ะข้าพระองค์ได้ยิน ระบิล แปลว่า เรื่อง, ความ, ฉบับ, อย่าง
ข่าวเล่าลือกันทั่วไป
ละเมิดติเตียนท่าน ก็เพราะท่านสิแสนสา คุณค่าด้านวรรณศิลป์
รพัดทลิทภา วและสุดจะขัดสน โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
สัมผัสพยัญชนะ : ติ-เตียน /
จะแน่มิแน่เหลือ พิเคราะห์เชื่อเพราะยากยล สิ-แสน-สา / ยาก-ยล
ณที่บมีคน ธก็ควรขยายความ คำศัพท์
ถอดคำประพันธ์ ทลิทภา แปลว่า ยากจน
เขานินทาพระกุมารว่าพระองค์แสนจะ
ยากจนและขัดสน จะเป็นเช่นนั้นแน่หรือ
พิเคราะห์แล้วไม่น่าเชื่อ ณ ที่นี้ไม่มีผู้ใด ขอ
ให้ทรงเล่ามาเถิด
และบ้างก็กล่าวว่า น่ะแน่ะข้าจะขอถาม คุณค่าด้านวรรณศิลป์
เพราะทราบคดีตาม วจลือระบือมา โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
สัมผัสพยัญชนะ : ก็-กล่าว / น่ะ-แน่ะ
ติฉินเยาะหมิ่นท่าน ก็เพราะท่านสิแสนสา / สิ-แสน-สา/ พัน-พิ
รพันพิกลกา ยพิลึกประหลาดเป็น
ถอดคำประพันธ์
บางครั้งก็พูดว่าข้าพระองค์ขอทูลถามพระกุมาร เพราะได้ยินเขาเล่าลือกันทั่วไป
เยาะเย้ยดูหมิ่นท่าน ว่าท่านนี้มีร่างกายผิดประหลาดต่าง ๆ นานาจะเป็นจริงหรือไม่
จะจริงมิจริงเหลือ มนเชื่อเพราะไป่เห็น คุณค่าด้านวรรณศิลป์
ผิข้อบลำเค็ญ ธก็ควรขยายความ โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
สัมผัสพยัญชนะ : จะ-จริง /
กุมารองค์เสา วนเค้าคดีตาม เค้า-คดี / สง-สัย
กระทู้พระครูถาม นยสุดจะสงสัย
ถอดคำประพันธ์
ใจไม่อยากเชื่อเลยเพราะไม่เห็น ถ้าหากมีสิ่งใดที่ลำบากยากแค้นก็ตรัสมาเถิด
พระกุมารได้ทรงฟังเรื่องที่พระอาจารย์ถามก็ตรัสถามกลับว่า สงสัยเหลือเกิน
ก็คำมิควรการณ์ คุรุท่านจะถามไย คุณค่าด้านวรรณศิลป์
ธซักเสาะสืบใคร ระบุแจ้งกะอาจารย์ โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
สัมผัสพยัญชนะ : เสาะ-สืบ / กะ-กัน
ทวิชแถลงว่า พระกุมารโน้นขาน สัมผัสสระ : คุ-รุ
ยุบลกะตูกาล เฉพาะอยู่กะกันสอ
ถอดคำประพันธ์
เรื่องไม่สมควรเช่นนี้ท่านอาจารย์จะถามทำไม แล้วก็ซักไซ้ว่าใครเป็นผู้มาบอกกับ
อาจารย์ พราหมณ์ก็ตอบว่าพระกุมารพระองค์โน้นตรัสบอกเมื่ออยู่กันเพียงสองต่อสอง
กุมารพระองค์นั้น ธมิทันจะไตร่ตรอง คุณค่าด้านวรรณศิลป์
ก็เชื่อณคำของ พฤฒิครูและวู่วาม โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
สัมผัสพยัญชนะ : ไตร่-ตรอง /
พิโรธกุมารองค์ เหมาะเจาะจงพยายาม วู่-วาม / เจาะ-จง
สัมผัสสระ : เหมาะ-เจาะ
ยุครูเพราะเอาความ บมิดีประเดตน
คำศัพท์
ถอดคำประพันธ์
ประเด แปลว่า มอบให้หมด
กุมารพระองค์นั้นไม่ทันได้ไตร่ตรอง ก็ทรง
เชื่อในคำพูดของอาจารย์ ด้วยความวู่วามก็
กริ้วพระกุมารที่ยุพระอาจารย์ใส่ความตน
ก็พ้อและต่อพิษ ทุรทิฐิมานจน คุณค่าด้านวรรณศิลป์
ลุโทสะสืบสน ธิพิพาทเสมอมา
ทิชครูมิเรียกหา โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
และฝ่ายกุมารผู้ ชกุมารทิชงค์เชิญ สัมผัสพยัญชนะ : ทุร-ทิ / สะ-สืบ-สน
ก็แหนงประดารา / พิ-พาท / ชงค์-เชิญ
สัมผัสสระ : ทิ-ฐิ / ธิ-พิ/ ดา-รา
ถอดคำประพันธ์
คำศัพท์
พราหมณ์เจตนาหาเหตุยุแหย่ซ้ำเติมอยู่
เสมอๆ แต่ละครั้ง แต่ละวัน นานนานครั้ง ทิฐิ แปลว่า ความเห็น
เห็นโอกาสเหมาะก็จะเชิญพระกุมารเสด็จ
ไป
พระราชบุตรลิจ ฉวิมิตรจิตเมิน คุณค่าด้านวรรณศิลป์
ณกันและกันเหิน คณะห่างก็ต่างถือ
โวหารภาพพจน์ : บรรยายโวหาร
ทะนงชนกตน พลล้นเถลิงลือ สัมผัสสระ : มิตร-จิต / พล-ล้น
ก็หาญกระเหิมฮือ มนฮึกบนึกขาม
คำศัพท์
ถอดคำประพันธ์
ทะนง แปลว่า ถือตัว
พระกุมารลิจฉวีหมางใจและเหินห่างกัน มน แปลว่า ใจ
ต่างองค์ทะนงว่าพระบิดาของตนมีอำนาจ
ล้นเหลือ จึงมีใจกำเริบไม่เกรงกลัวกัน
สมาชิกกลุ่ม
นายปรัชญ์ วาหะรักษ์ นางสาวฤทัยทิพย์ ไชยสมาน
เลขที่ ๓ เลขที่ ๑๔
นายพุฒิพงศ์ ศรีสุวิทย์วงศ์ นางสาวโสรยา สุขบางนพ
เลขที่ ๕ เลขที่ ๑๕