ขุนเขาพระแทวทอดยาว อุดมทรัพยากรป่าจรดทะเล ไข่มุกแห่งอันดามัน เมืองแห่งอารยธรรมวิถี “เขาพระแทว ตำบลป่าคลอก” เป็นภูเขาที่ทอดยาวทางฝั่งตะวันออกของเกาะภูเก็ต โดยทอดผ่านบ้านผักฉีด บ้านป่าคลอก บ้านบางแป บ้านบางโรง บ้านพารา ต�ำบลป่าคลอก จนถึงบ้านท่ามะพร้าว ต�ำบลเทพกระษัตรี ยอดเขาพระแทวมีความสูง 366 เมตร ยอดเขาควนสูง 448 เมตร ยอดเขาพาราสูง 450 เมตร มีลักษณะเป็นป่าดงดิบชื้น เขตศูนย์สูตร มีสัตว์ป่ากว่า 100 ชนิด มีพันธุ์พืชเฉพาะถิ่นที่หายากและเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ได้แก่ “ปาล์มหลังขาว” หรือ “ปาล์มเจ้าเมืองถลาง” มีน�้ำตกบางแป เป็นน�้ำตกขนาดเล็ก รอบ ๆ เป็นสวนรุกขชาติร่มรื่น ป่าเขาพระแทว ได้ชื่อว่าเป็น “ป่าในเมือง” ป่าเขาพระแทวหล่อเลี้ยงคนต�ำบลป่าคลอกตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ด้วยทรัพยากรป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์ ชายเขาที่ทอดจรดทะเลแหล่งทรัพยากรทางน�้ำ ท�ำให้คนป่าคลอกมีกิน มีใช้ และได้อาศัยทรัพยากรอย่างอุดมสมบูรณ์ มีประเพณี ศาสนา และวัฒนธรรมอันงดงาม ผู้คนหวงแหนและยังคงอนุรักษ์ให้คงอยู่ ป่าคลอกไม่มีหาดทราย ที่ทอดยาว แต่เรามีสถานที่พักผ่อนที่ดีที่สุด ด้วยทัศนียภาพของเกาะภูเก็ตฝั่งตะวันออก พื้นที่สีเขียวป่าในเมืองที่สงบ ป่าคลอกมีโครงสร้างพื้นฐานรองรับการพัฒนา เส้นทางการเดินทางสี่เลนตลอดสาย การเดินทางที่สะดวก เชื่อมต่อสนามบินนานาชาติภูเก็ต ท่าเทียบเรือมาตรฐานเพื่อการท่องเที่ยวและการพาณิชย์สู่อ่าวพังงา รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 51
ผู้ทรงคุณค่า ปราชญ์แห่งแผ่นดินถิ่น ป่าคลอก มุ่งมั่นอุทิศตนเพื่ออนุรักษ์ประเพณี วัฒนธรรมท้องถิ่นต�ำบลป่าคลอก อาจารย์สวัสดิ์ ชุมรักษ์ ประธานสภาวัฒนธรรมต�ำบลป่าคลอก อาจารย์สวัสดิ์ ชุมรักษ์ ประธานสภาวัฒนธรรม ตำบลป่าคลอก ข้าราชการครูวัยเกษียณ ผู้มีความผูกพัน กับท้องถิ่นตำบลป่าคลอกและมีใจรัก อนุรักษ์ ประเพณี วัฒนธรรมท้องถิ่นดั้งเดิมของตำบลป่าคลอก ซึ่งถือเป็นท้องถิ่น แห่งเดียวของจังหวัดภูเก็ต ที่ยังคงหลงเหลือและอนุรักษ์ ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นนี้ไว้อยู่ ซึ่งอาจารย์สวัสดิ์ เล่าว่า “ผมอยู่ตำบลป่าคลอกมากว่า 50 ปี คนป่าคลอก ในอดีตดำรงชีวิตเช่นไร คนป่าคลอกในปัจจุบันนี้ก็คง ดำรงชีวิตคล้ายคลึงกัน ป่าคลอกเป็นเมืองที่น่าท่องเที่ยว เต็มไปด้วยความสวยงามของธรรมชาติและวัฒนธรรม ท้องถิ่น ประเพณีและวัฒนธรรมของป่าคลอกมีอยู่ตลอดปี แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ งานด้านประเพณีวัฒนธรรม ท้องถิ่นของตำบลป่าคลอก เช่น งานลอยเรือสะเดาะเคราะห์ งานสวดกลางบ้าน งานลอยกระทง และงานด้านศาสนา ของวัด เช่น งานวันเข้าพรรษา และวันสำคัญทางศาสนา อื่น ๆ ทั้งหมดเป็นงานประเพณี วัฒนธรรมหล่อรวมจิตใจ ของคนป่าคลอก” ทั้งนี้ด้วยความร่วมมือและสนับสนุน ระหว่างสภาวัฒนธรรมตำบลป่าคลอก โรงเรียนวีรสตรี อนุสรณ์ และเทศบาลตำบลป่าคลอก ได้จัดตั้งพิพิธภัณฑ์ พื้นบ้านตำบลป่าคลอกขึ้น เพื่อเก็บรวบรวมวัสดุโบราณ ต่าง ๆ และแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ท้องถิ่นของตำบลป่าคลอกแก่คนรุ่นหลัง “ผมมีความตั้งใจ ที่จะสืบทอดประเพณี วัฒนธรรมต่าง ๆ ของป่าคลอกให้ได้ มีต่อไป เพื่อเป็นแบบอย่างที่ดีให้คนรุ่นหลังได้สืบทอดต่อไป” - อาจารย์สวัสดิ์ กล่าวทิ้งท้ายถึงความตั้งใจในการมุ่งมั่น อุทิศตนเพื่ออนุรักษ์ประเพณี วัฒนธรรมท้องถิ่นตำ บล ป่าคลอก 52 รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565
ผู้ทรงคุณค่า ปราชญ์แห่งแผ่นดินถิ่น ป่าคลอก บาบอ ครูผู้สร้างสังคมใหม่ ชี้ทางชีวิตให้แก่เด็กป่าคลอก บาบอ ดอรอนิง สาและ ผู้น�ำศาสนาอิสลามต�ำบลป่าคลอก บาบอ ดอรอนิง สาและ ผู้น�ำศาสนาอิสลามและ ครูสอนศาสนาคนส�ำคัญของต�ำบลป่าคลอกและจังหวัด ภูเก็ต แรกเริ่มบาบอ ดอรอนิง ย้ายถิ่นฐานมาท�ำกิจการ ฟาร์มกุ้งที่ต�ำบลป่าคลอก ตั้งแต่ปี 2538 แต่ด้วยใจรักใน ความเป็นครูและความตั้งใจที่อยากเผยแพร่ศาสนา บาบอ จึงได้ท�ำการสอนหนังสือให้แก่เด็กในชุมชนควบคู่ไปกับการ ท�ำกิจการฟาร์มกุ้งของตนเอง จากเริ่มต้นสอนหนังสือเด็ก เพียงไม่กี่คน ผ่านไปจ�ำนวนเด็กในชุมชนที่มาเรียนหนังสือ กับบาบอก็เพิ่มมากขึ้น แต่ด้วยพิษวิกฤตต้มย�ำกุ้งในปี 2540 ท�ำให้กิจการได้รับผลกระทบ และเป็นจุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ ท�ำให้บาบอตัดสินใจย้ายถิ่นฐานกลับบ้านเกิด และด้วยสิ่งดี ที่บาบอได้ท�ำให้แก่ชุมชนนั้น คนในชุมชนจึงเรียกร้องให้ บาบออาศัยร่วมกับชุมชนและท�ำการสอนหนังสือในชุมชน ต่อไป จากค�ำเรียกร้องของชุมชน และได้รับช่วยเหลือและ สนับสนุนจากภาคส่วนต่าง ๆ ท�ำให้บาบอ ดอรอนิง ตัดสินใจ อยู่และสอนหนังสือแก่เด็กในชุมชนป่าคลอกต่อ ทั้งได้ ถูกชักชวนให้สอนในที่ต่าง ๆ ในจังหวัดภูเก็ต สิ่งที่บาบอ ดอรอนิง สอนนั้นไม่เพียงแต่เป็นให้การศึกษาในสายสามัญ และศาสนาแก่เด็กในชุมชนเท่านั้น แต่ได้สอนไปถึงเรื่อง ของวิถีชีวิต ใจที่รักและท�ำเพื่อผู้อื่น สิ่งที่บาบอท�ำ ได้สร้าง การเปลี่ยนแปลงให้กับชุมชนในทิศทางที่ดีขึ้น ได้สร้างเด็ก สร้างเยาวชนให้เติบโตมาเป็นผู้น�ำ ร่วมพัฒนาชุมชน พัฒนาการศึกษา และขับเคลื่อนงานศาสนาแก่คนรุ่นหลัง ต่อไป “อยากขอบคุณอัลเลาะห์ ขอบคุณคนป่าคลอกที่ให้ ความเชื่อใจและสนับสนุน และอยากฝากถึงเด็ก ๆ ในชุมชน ป่าคลอก อยากให้ทุกคนให้ความสำคัญกับการศึกษา “ใครก็ตามที่ต้องการจะอยู่บนโลกนี้อย่างสุขสบายจะต้อง มีความรู้ และใครก็ตามที่จะอยู่ในโลกหน้าอย่างสุขสบาย ก็ต้องมีความรู้ และใครก็ตามที่ต้องการอยู่ในโลกนี้และ โลกหน้าสองโลกรวมกันอย่างสุขสบายก็ต้องมีความรู้” เพราะการศึกษาสามารถช่วยให้ชีวิตมีความสุขและดีขึ้น ได้” - บาบอ ดอรอนิง สาและ กล่าวทิ้งท้ายด้วยใจขอบคุณ และใจรักที่มอบการศึกษาให้แก่ผู้อื่น รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 53
ผู้ทรงคุณค่า ปราชญ์แห่งแผ่นดินถิ่น ป่าคลอก ม๊ะเกี้ยะ ปราชญ์ด้านสุขภาพ ดูแลสุขภาพกาย ใจ ของชาวป่าคลอก นางจุฑาทิพย์ เพิ่มพูล ประธาน อสม. ต�ำบลป่าคลอก นางจุฑาทิพย์ เพิ่มพูล หรือที่ชาวป่าคลอกรู้จักกัน ในชื่อ “ม๊ะเกี้ยะ” ปราชญ์ด้านสุขภาพ ผู้ชอบช่วยเหลือ ผู้อื่น ตั้งแต่เด็กเล็กจนไปถึงผู้สูงอายุและผู้ด้อยโอกาสใน สังคม มีจุดเริ่มต้นการท�ำงานจิตอาสามาจากการสนใจ ดูแลสุขภาพของคนในครอบครัว ในเรื่องของอาหารการกิน การดูแลสุขภาพ และได้ขยายผลความห่วงใยไปถึงสุขภาพ ของคนรอบข้าง และคนในชุมชน จนกระทั่งปัจจุบันนี้ ม๊ะเกี้ยะ ได้เป็นจิตอาสาดูแลสุขภาพของพี่น้องชาวป่าคลอก และ ช่วยกิจกรรมด้านสังคมในบทบาท อสม. มากว่า 30 ปี และ ท�ำงานบทบาทประธาน อสม. ต�ำบลป่าคลอก มาแล้วกว่า 20 ปี ด�ำเนินงานทั้งการรณรงค์โครงการต่าง ๆ มากมาย เช่น โครงการรณรงค์ให้ชาวบ้านปลูกผักไว้กินเอง การด�ำเนิน การร่วมกันกับ สปสช. ในโครงการเกี่ยวกับสุขภาพต่าง ๆ เช่น โครงการดูแลตรวจโรคจ�ำพวกความดัน เบาหวาน และ โครงการติดตามผู้ป่วยติดเตียง ตลอดจนช่วงสถานการณ์ โรคโควิด-19 ม๊ะเกี๊ยะ ก็ได้มีบทบาทส�ำคัญในการลงพื้นที่ ร่วมกับเจ้าหน้าที่อนามัย ให้ความรู้แก่ชาวบ้านในการ ป้องกันและดูแลตัวเองจากโรคโควิด-19 ซึ่ง ม๊ะเกี้ยะ กล่าวถึง ความตั้งใจของตนเองเสมอว่า “รู้สึกภูมิใจเป็นอย่างมาก ที่ได้มีส่วนช่วยเหลือคนในชุมชน ได้แนะนำหาทางออกใน การแก้ปัญหา ได้เป็นพลังให้คนในชุมชน ได้ส่งต่อความรู้ ที่เป็นประโยชน์ต่อไป และได้ช่วยให้ชาวป่าคลอกมีสุขภาพ ที่ดี อยากให้ชาวป่าคลอกดูแลสุขภาพตนเอง เพราะว่า สุขภาพดีหาซื้อไม่ได้ ต้องดูแลด้วยตัวเอง โดยเริ่มจากตัวเอง รักตัวเองก่อน และขยายไปสู่การรักคนรอบตัวและคนอื่น ๆ ได้” 54 รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565
ผู้ทรงคุณค่า ปราชญ์แห่งแผ่นดินถิ่น ป่าคลอก งาน อปพร. สานต่องานพ่อหลวง ร.9 อาสาดูแลความสงบเรียบร้อยของชุมชน นายประเภท ติระนนท์ ประธาน อปพร. ต�ำบลป่าคลอก “อปพร. ในหลวง ร.9 ทรงประทานเครื่องหมายต่าง ๆ ให้เป็นอาสาสมัคร เป็นจิตอาสาของฝ่ายพลเรือน เริ่มตั้งแต่ ปี 2541 และทรงแต่งตั้งให้ขึ้นตรงกับกรมบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย ดูแลภัยพิบัติต่าง ๆ ช่วยเหลืองาน ของราชการร่วมท�ำกับรัฐในการให้ความช่วยเหลือต่าง ๆ” นายประเภท ติระนนท์ ประธาน อปพร. ต�ำบลป่าคลอก กล่าวถึงบทบาทหน้าที่ อปพร. โดยนายประเภท ได้เริ่มต้น เข้ามาเป็น อปพร. ตั้งแต่ปี 2548 เริ่มต้นจากการเป็น จิตอาสา โดยมีความตั้งใจอยากให้คนพี่น้องชาวป่าคลอก ได้อยู่ดีกินดี และมีความปลอดภัยในภัยพิบัติต่าง ๆ ดูแล ความปลอดภัยการใช้จราจร เช่น การจราจรบริเวณหน้า โรงเรียน จัดเวรยามดูแลการจราจรหน้าโรงเรียน ตลอดจน ดูแลความปลอดภัยไปถึงนักท่องเที่ยว ทั้งการดูแล ท่าเทียบเรือ การตั้งด่านตรวจ 7 วันอันตรายให้ความสะดวก แก่นักท่องเที่ยวในด้านต่าง ๆ โดยนายประเภท ได้กล่าวถึง ความภูมิใจของตนเองในการท�ำงาน อปพร. ว่า “มีความภูมิใจด้วยจิตอาสาไม่หวังผลตอบแทน ทำงาน ร่วมกับตำรวจ ได้ดูแลชาวบ้าน ทำด้วยจิตอาสา ได้ทำงาน ตามคำสอนของพระองค์ท่าน เพราะเราเป็นคนของพระองค์ ท่าน ปิดทองหลังองค์พระปฏิมา และมีความตั้งใจว่า ครึ่งชีวิตอุทิศเพื่อสังคม ถึงแม้จะไม่มีค่าตอบแทนหรือ มีค่าตอบแทนเพียงเล็กน้อย ก็พร้อมที่จะสละเวลา เพื่อมาช่วยเหลือประชาชนที่เดือดร้อน ซึ่งโครงการต่าง ๆ ที่เราได้ทำ ประชาชนให้ความชื่นชม...เราก็ดีใจ” รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 55
คนป่าคลอก คือ คนที่โชคดีที่สุด 9 หมู่บ้าน ต�ำบลป่าคลอก
หมู่ที่ 1 บ้านผักฉีด “หมู่บ้านสุขภาพดี” ชาวชุมชนบ้านผักฉีดนี้ มีความกลมเกลียว สามัคคีกัน ทั้งไทยพุทธและไทยมุสลิม เราเป็น เหมือนพี่น้องกัน เป็นชุมชนแห่งความโชคดี ที่เราอยู่ร่วมกัน ช่วยเหลือดูแลซึ่งกันและกัน อย่างเป็นสุข บ้านผักฉีด มาจากค�ำว่า “ผักกระเฉด” สมัยก่อนมีผักกระเฉดขึ้นอยู่มากตามทุ่งนาและในหาน (ในหานเป็น ขุมเก็บน�้ำขนาดใหญ่ของหมู่บ้าน) โดยก่อนที่ชาวบ้านจะท�ำนาทุกปี จะต้องกวาดผักกะเฉดทั้งทุ่งนาและในหานมา กองกันไว้ เพื่อให้ควายกินเป็นอาหารจนหมด และภายหลังจากการท�ำนา ผักกระเฉดก็จะขึ้นมาจนเต็มทุ่งนาและ ในหานอีก จึงเป็นที่มาของค�ำว่า “บ้านผักฉีด” ซึ่งเพี้ยนมาจาก “ผักกระเฉด” นายอุเส็น งานแข็ง (บังหยา) “ชาวชุมชนบ้าน ผักฉีดนั้น เราอยู่ร่วมกันแบบเป็นพี่เป็นน้องกัน คอยดูแล ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน มีทั้งชาวไทยพุทธและชาวไทยมุสลิม ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพท�ำเกษตรท�ำสวน ท�ำสวนยาง ท�ำไร่สับปะรด ท�ำสวนผักผลไม้ ปัจจุบันนี้เริ่มมีความเจริญ มีหมู่บ้านจัดสรรเข้ามา มีคนภายนอกเข้ามาอยู่ในพื้นที่ เพิ่มมากขึ้น มีงานรับจ้างทั่วไปที่หลากหลายมากขึ้น ท�ำให้ บริบทชุมชนเริ่มเปลี่ยนไปจากในสมัยก่อน คนส่วนใหญ่ เริ่มย้ายไปท�ำรับจ้าง ท�ำงานโรงแรมกันมากขึ้น แม้สิ่งต่าง ๆ จะเริ่มเปลี่ยน บรรยากาศความสัมพันธ์ของคนในชุมชน ก็ยังคอยดูแลช่วยเหลือกันและกัน เช่นดังเดิม ความพิเศษของชุมชนบ้านผักฉีดเรา คือ ชาวชุมชน เราใส่ใจเรื่องสุขภาพ อาหารการกิน เพราะนอกจากที่ ชาวบ้านส่วนใหญ่จะท�ำเกษตรแบบเลี้ยงชีพแล้ว เรายัง มีการปลูกพืชผักกินเอง ซึ่งเป็นพืชผักแบบปลอดสารพิษ รวมถึงมีสวนสาธารณะหนองน�้ำในหาน พื้นที่ส่วนรวม ที่เด็ก ๆ และชาวบ้านในพื้นที่มาใช้ออกก�ำลังกายและ พักผ่อนหย่อนใจ เรื่องการดูแลสุขภาพ มี อสม. ที่มาให้ ความรู้และเข้ามาช่วยดูแลสุขภาพของคนในชุมชนอยู่เสมอ ท�ำให้คนในชุมชนบ้านผักฉีดเรา เป็นชุมชนที่มีสุขภาพที่ดี ปลอดโรค และอยู่ร่วมกันอย่างเป็นสุข” ประวัติหมู่บ้าน รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 57
หมู่ที่ 2 บ้านป่าคลอก “แหล่งอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล” นายคะนึง เลขอาวุธ “หมู่ 2 บ้านป่าคลอกของเรา แห่งนี้ เป็นชุมชนที่มีพื้นที่ป่าในเขตชุมชน ประมาณ 700 ไร่ แบ่งเป็นพื้นที่ป่าสน 400 ไร่ และป่าโกงกาง 300 ไร่ มี ความอุดมสมบูรณ์ มีสัตว์น�้ำเข้ามาวางไข่จ�ำนวนมาก เป็นแหล่งทรัพยากรทางทะเลที่อุดมสมบูรณ์เป็นอย่างมาก ชาวบ้านส่วนใหญ่นอกจากประกอบอาชีพเกษตรกร เป็นอาชีพหลักแล้ว มักจะท�ำการประมงหาปลาเป็นอาชีพเสริม ซึ่งชาวบ้านในพื้นที่มีวิถีชีวิต การประกอบอาชีพที่พึ่งพิง ความอุดมสมบูรณ์ของพื้นป่าในชุมชนแห่งนี้ จึงได้มีการ รวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มอนุรักษ์บ้านป่าคลอกขึ้นในปี 2535 เพื่อป้องกันการบุกรุกพื้นที่ป่า ซึ่งในอดีตเคยเกิดเหตุการณ์ กลุ่มทุนบุกรุกพื้นป่าและมีคนดูแลพิทักษ์ป่าถูกยิงเสียชีวิต จากเหตุดังกล่าวทางกลุ่มและชาวบ้านจึงร้องเรียนไปยัง ผู้ว่าราชการจังหวัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อแจ้ง รายละเอียดต่าง ๆ และให้ด�ำเนินการท�ำป้ายเป็นเขตอนุรักษ์ และป้องกันการบุกรุกอย่างชัดเจน ปัจจุบันนี้แม้จะไม่เกิด เหตุการณ์ดังในอดีต ชาวบ้านก็ยังคงร่วมกันอนุรักษ์ เป็นหู เป็นตา คอยสอดส่อง ป้องกันไม่ให้เกิดการบุกรุกพื้นที่ ป่าแห่งนี้ ให้คงความอุดมสมบูรณ์คู่พื้นที่ เพื่อลูกหลาน ชาวป่าคลอกต่อไป” เรามีความภูมิใจ มีจิตใจที่รักตรงนี้ เพราะทุกสิ่งทุกอย่างที่เราท�ำนี้ ถ้าเราไม่ รักษาไว้ แล้วต่อไปลูกหลานของเราจะใช้ ชีวิตอยู่อย่างไร เพราะทรัพยากรเหล่านี้ ท�ำให้ ชาวบ้านได้ท�ำมาหากินกันต่อไป ชาวชุมชน บ้านป่าคลอก เราภูมิใจที่ได้รักษาพื้นที่ใน ชุมชนตรงนี้ไว้ได้ ข้อมูลจากจดหมายเหตุ พบว่าเป็นชุมชนหลักของเมืองถลางตั้งแต่สมัยต้นรัตนโกสินทร์ มีสภาพเป็น ป่าทึบ ต้นไม้สูง สัตว์ป่านานาชนิดชุกชุม เมื่อครั้งเกิดสงคราม 9 ทัพ พม่าได้ยกพลมาแถบเมืองชายทะเล และเข้าตีเมือง ถลาง พม่าได้ท�ำการเผาบ้านเมืองจนพังย่อยยับจับผู้คนเผาไฟ ต่อมาคุณหญิงจันคุณหญิงมุก (ท้าวเทพกระษัตรี- ท้าวศรีสุนทร) ได้รวบรวมผู้คนมาต่อสู้จนพม่าขาดเสบียงยกทัพกลับไป จึงพอระบุว่าเป็นที่มาของชื่อ “บ้านป่าคลอก” ประวัติหมู่บ้าน 58 รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565
หมู่ที่ 3 บ้านบางโรง “เชื่อมสัมพันธ์บางโรง - เกาะยาว” แม่ผมเป็นคนที่นี่ พ่อผมเป็นคนพังงา ตอนเด็ก ๆ เกิดที่พังงา มีโอกาสได้มาที่ บางโรงเพื่อเยี่ยมตายาย ก็รู้สึกว่าที่นี่น่าอยู่ อยากอยู่บางโรง หลังจากนั้นได้แต่งงานกับ คนที่ต�ำบลป่าคลอก เมื่อได้มาอยู่บางโรง ก็ได้มีบทบาทท�ำหน้าที่ต่าง ๆ ด้วย ความภาคภูมิใจ ค�ำว่า “บางโรง” เพี้ยนมาจาก “บางหลอง” โดยค�ำว่า “บาง” แปลว่า คลอง ส่วนค�ำว่า “หลอง” แปลว่า ความอุดมสมบูรณ์ในวัฒนธรรม อันสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ในวัฒนธรรมบางหลองซึ่งเป็นเมืองท่าที่มี 3 คลองหลัก คือ คลองท่าโด คลองตลาด และคลองหลังตึก เมื่อเกือบ 200 กว่าปีก่อน บางโรงเคยเป็นศูนย์กลางการปกครอง ในชื่อ “เมืองถลางบางโรง” มีผู้คนหลากหลายสัญชาติเข้ามาติดต่อค้าขายผ่านทางเรือส�ำเภา จวบจนสมัยสงคราม เก้าทัพ พม่ายกทัพมาตีเมืองถลาง ผู้คนหลบหนีหายไปจ�ำนวนมาก เหลือเพียงชาวมุสลิมที่หลบเข้าป่าบริเวณ เขาพระแทว รอจนสงครามสงบจึงกลับมาตั้งถิ่นฐานที่เดิม นายสวัสดิ์ มัจฉาเวช “ชุมชนบ้านบางโรงตั้งอยู่ ระหว่างภูเขาและทะเลท�ำให้บ้านบางโรงมีความอุดมสมบูรณ์ ของทรัพยากรธรรมชาติที่หลากหลาย ทั้งทะเล ภูเขา ป่าชายเลน และป่าโกงกาง ชาวบ้านส่วนใหญ่จึงท�ำอาชีพ ทั้งเกษตรและประมง ผมเองเมื่อได้มาอาศัยอยู่ที่บ้านบางโรง ได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาและอนุรักษ์สิ่งต่าง ๆ ให้กับ ชุมชน ทั้งการเป็นสารวัตรก�ำนัน เป็นผู้ใหญ่บ้านเป็น สมาชิกสภา อบจ. และปลดเกษียณตัวเองตามอายุ แต่ยังคงมีส่วนร่วมในการเข้ามาดูแลชุมชนอยู่เสมอ ชุมชนบ้านบางโรงแต่เดิมนั้น ชาวบ้านที่ออกทะเล ท�ำประมงพื้นบ้าน ประมงชายฝั่ง จะใช้คลองอยู่ 2 คลองเป็น ท่าเทียบเรือ พอถึงเวลาน�้ำลด ชาวบ้านจะต้องจอดเรือไกล ท�ำให้เดินทางขนของล�ำบาก ผู้น�ำในยุคนั้นมีความคิด ที่ก้าวไกล จึงหาวิธีสร้างท่าเทียบเรือบางโรงขึ้น ซึ่งเป็น การสร้างพื้นที่ให้ชาวบ้านได้ใช้ประโยชน์ และเกิดประโยชน์ อื่น ๆ ตามมา ทั้งเป็นจุดเชื่อมโยงไปสู่สถานที่แห่งอื่น เช่น เกาะยาว จ.พังงา เป็นท่าเทียบเรือส�ำหรับการท่องเที่ยว ส�ำหรับการขนส่งสินค้าต่าง ๆ ท�ำให้ชาวบ้านได้ใช้ท่าเทียบเรือ แห่งนี้เพื่อที่จะประกอบอาชีพอื่น ๆ ตามด้วย ซึ่งในทุก การพัฒนาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ผมอยากให้เน้นความส�ำคัญ และให้ประโยชน์การใช้อยู่กับชาวบ้านในชุมชนก่อน” ประวัติหมู่บ้าน รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 59
หมู่ที่ 4 บ้านพารา “วิถีที่อบอุ่น” เรามีความสุข มีความสบายใจ ใจมันโล่ง การบริจาคที่ให้กับสาธารณะ เราก็ได้บุญ ได้ความสบายใจ ในสมัยก่อนได้เกิดโรคระบาด หรือที่คนสมัยก่อนเรียกกันว่า “โรคทรพิษ” หรือ “โรคห่า” เล่ากันว่าในอดีตเป็น เรื่องที่น่ากลัวมาก คือ เป็นเหตุการณ์อัปมงคล เพราะการเกิดโรคห่าแต่ละครั้งจะมีความรุนแรงมาก เนื่องด้วยมีผู้เจ็บป่วย ล้มตายจ�ำนวนมากในเวลาอันรวดเร็ว บางครั้งเป็นจ�ำนวนนับหมื่นคน จนกระทั่งมีค�ำที่เรียกเหตุการณ์โรคระบาดที่เกิดขึ้น นี้ว่า “ห่าลง” หากบ้านไหนชุมชนใดเป็นโรคนี้จะทยอยตายกันหมด รวมถึงถ้าใครไปจับต้องข้าวของของคนในบ้านก็จะ ล้มตายไปด้วย ซึ่งการควบคุมโรคในสมัยนั้นคือจะปล่อยทิ้งคนป่วยไว้และคนที่เหลือจะพากันหนีไปเรื่อย ๆ จนมาถึงที่บ้านพารา เขาเลยเรียกว่า “พาให้มันราออกมาจากโรค” หรือหนีออกจากโรค เลยเรียกกันต่อ ๆ มาว่า “พารา” ประวัติหมู่บ้าน นายห้าหรีม เพิ่มพูล “บ้านพารา เราเป็นหมู่บ้าน ที่คงความอุดมสมบูรณ์ในทรัพยากรบนชายฝั่งและบนเชิงเขา มีเนินเขาอยู่ทางด้านตะวันตก มีทะเลอยู่ทางด้านตะวันออก เป็นประตูสู่อ่าวพังงา ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพ ท�ำประมงพื้นบ้านและประมงชายฝั่ง ท�ำโป๊ะ วางอวน ตกปลา และมีการท�ำสวนยาง ปลูกข้าวกันบริเวณเนินเขา ซึ่งส่วนมากเป็นที่ดินของตนเอง ซึ่งครอบครัวของผมตั้งแต่ สมัยคุณพ่อได้มีการร่วมช่วยเหลือพัฒนาชุมชน เช่น ที่ดิน บริเวณโรงเรียนบ้านพารา คุณพ่อผมก็ได้บริจาคให้ชุมชน เพื่อให้เด็กในชุมชนได้มีสถานที่เรียนหนังสือ บริจาคที่ดิน ให้เขาท�ำถนน ใช้เป็นเส้นทางจราจรเพื่อความสะดวกแก่ คนในชุมชน บริจาคบ่อน�้ำ ขนาด 3 เมตร ให้ชุมชนเพื่อให้ ชาวบ้านได้มีน�้ำกินน�้ำใช้ รวมถึงตัวผมเองเคยท�ำหน้าที่เป็น ส.อบต. มาก่อน 2 สมัย และยังคงเป็นตัวแทนคอยติดต่อ ประสานงานในพื้นที่ชุมชนกับเทศบาล ซึ่งความตั้งใจ และใจรักในการท�ำเพื่อชุมชนนี้ เพราะผมคิดเสมอว่า บ้านพาราคือบ้านของเรา เราอยากเห็นบ้านของเรายังคง ความอุดมสมบูรณ์ เรายินดี เต็มใจ และมีความสุข ที่ได้เห็น ผู้คนอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในบ้านพาราแห่งนี้ 60 รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565
หมู่ที่ 5 บ้านเกาะนาคา “วิถีชาวบ้านเกาะนาคา ไข่มุกเม็ดงามแห่งป่าคลอก” นายเหม สาลิกา “คนชุมชนบ้านเกาะนาคา เวลาติดต่อภายนอกในแต่ละครั้ง จะต้องเดินทางขึ้นฝั่ง โดยเรือ สมัยก่อนบนเกาะถือว่าท�ำมาหากินล�ำบาก ส่วนใหญ่ เป็นชาวประมงกัน จนกระทั่งคนอ่าวปอได้น�ำควายมาเลี้ยง คนบนเกาะจึงได้เริ่มประกอบอาชีพท�ำสวน ท�ำนา กรีดยางกัน จนในปัจจุบันที่มีความเจริญด้านการท่องเที่ยวเข้ามา บนเกาะ ท�ำให้คนนอกพื้นที่ย้ายเข้ามาอยู่บนเกาะนาคา มากขึ้น ชุมชนชาวบ้านดั้งเดิมนั่นก็เริ่มมีจ�ำนวนน้อยลง แต่ถึงอย่างไร ชุมชนบ้านเกาะนาคายังคงในวิถีชีวิตเช่นเดิม ใช้ชีวิตเรียบง่ายตามวิถีชาวเล ชาวสวน มีความเป็นธรรมชาติ ที่อุดมสมบูรณ์และยังคงความบริสุทธิ์อยู่มาก จึงท�ำให้ วิถีชุมชนดั้งเดิมยังคงอยู่ แม้ชาวบ้านจะยังขาดประสบการณ์ ในการปรับตัวให้เข้ากับสิ่งใหม่ ๆ แต่ผมเชื่อว่าเราต้องช่วยกัน เรียนรู้ ปรับตัวเท่าทันและอยู่ร่วมกันกับความเจริญที่เข้ามา บนเกาะอย่างไม่ทิ้งเสน่ห์และความสวยงามในวิถีชุมชน ของเราต่อไปได้” มีความภูมิใจที่ได้เติบโตที่นี้ มี ความอุ่นใจ อยากเห็นชุมชนมีการพัฒนา ให้ดีขึ้น และอยากเห็นอนาคตที่ดีของ คนในพื้นที่ชุมชน คนในเกาะนาคา เป็นบรรพบุรุษของคนในหลาย ๆ หมู่บ้านของต�ำบลป่าคลอก กล่าวกันว่าบุคคลดั้งเดิม มีที่มาจาก 2 แห่ง ได้แก่ มาจากทางฝั่งเกาะปีนังและจากจังหวัดสตูล (ละงู) ใช้นามสกุล “สาลิกา” และ “ท่อทิพย์” โดยนามสกุลสาลิกา มีการอพยพหนีโดยใช้เรือพาย สันนิษฐานว่าเกิดเรื่องการแตกแยกภายในเมืองแล้วมีคนตาม เพื่อฆ่าล้างแค้น แต่ก็ไม่หมดและหนีมาอยู่ที่ “เกาะนาคา” ประวัติหมู่บ้าน รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 61
หมู่ที่ 6 บ้านอ่าวปอ “ประตูสู่อันดามัน” นายมุตตาเหลบ จิตต์ซื่อ “ที่เรียกที่นี่ว่าอ่าวปอ เพราะสมัยก่อนแถวนี้มีต้นปออยู่เยอะ ชาวบ้านจึงนิยมน�ำ ต้นปอมาท�ำเป็นเชือก เอาไว้ผูกวัว ผูกควาย ผูกเรือ ชาวบ้าน อ่าวปอแต่เดิมประกอบอาชีพท�ำสวนยาง ท�ำประมง เหมือนกับชุมชนแห่งอื่น แต่ในปัจจุบันตั้งแต่ปี 2532 ที่การท่องเที่ยวเข้ามาในพื้นที่ ทั้งกิจการโรงแรม กิจการ เรือทัวร์น�ำเที่ยว ชาวบ้านจึงหันมาประกอบอาชีพด้าน การท่องเที่ยวเพิ่มเป็นอีก 1 อาชีพหลักของชุมชน ซึ่ง ชุมชนบ้านอ่าวปอ เราถือเป็นชุมชนที่มีการเติบโตอย่าง ก้าวกระโดด การท่องเที่ยวที่เข้ามาได้น�ำมาซึ่งการพัฒนา เพื่ออ�ำนวยความสะดวกภายในพื้นที่มากยิ่งขึ้น ทั้งถนน หนทาง ไฟฟ้า และสะพานท่าเทียบเรือที่มีความมั่นคง ถาวร ซึ่งเป็นสิ่งที่ชาวบ้านในชุมชนร่วมได้ประโยชน์โดยตรง ทั้งในด้านเศรษฐกิจ มีอาชีพ มีรายได้ ด้านคุณภาพชีวิต มีความเป็นอยู่ที่มั่นคงปลอดภัย และได้มีส่วนร่วมใน การพัฒนาชุมชนตนเอง ผมมีความตั้งใจที่จะขับเคลื่อน เรื่องการเรียนการสอนของเด็ก ๆ ที่มัสยิด อยากให้เด็ก ๆ ได้เรียนหนังสือควบคู่กับการเรียนศาสนา เพื่อให้ลูกหลาน ในชุมชนมีอนาคต มีคุณภาพชีวิตที่ดี ลูกหลานดี สังคม ก็ได้ดีตามไปด้วย” มีความภูมิใจ เพราะสิ่งที่เราท�ำมัน เป็นสิ่งที่ถูกต้อง ไม่ใช่หนทางที่ผิด อะไรที่ สามารถช่วยเหลือ ช่วยพัฒนาสังคมได้ เราก็ท�ำ เพราะอยากให้ความส�ำคัญกับคน และชุมชนได้รับผลประโยชน์ร่วมกัน จากค�ำเล่าขานต่อ ๆ กันมา บ้านอ่าวปอมีมานานกว่า 200 ปี เชื่อว่าบรรพบุรุษเป็นชาวมลายูโดยอพยพมาจาก แหลมมลายู ได้มาตั้งรกรากถิ่นฐานที่บ้านอ่าวปอ ในอดีตสถานที่แห่งนี้เป็นป่าทึบ มีปากอ่าวและหาดที่ทอดยาวกับทะเล มีต้นปอ ออกดอกเหลืองสะพรั่งชูช่อดอกเบ่งบานตลอดแนวชายหาด บรรพบุรุษจึงเรียกขานถิ่นฐานก�ำเนิดแห่งนี้ว่า “บ้านอ่าวปอ” อ่าวปอมีความรุ่งเรืองตามล�ำดับ มีบ้านเรือนและผู้คนมากมาย การค้าขาย ความเจริญรุ่งเรืองด้านศาสนา เศรษฐกิจ สังคม ศิลปวัฒนธรรม จนได้มาถึงยุคที่เกิดโรคระบาด ชาวบ้านเรียกว่าโรคห่า ก่อให้เกิดการล้มตายของชาวบ้าน มากมาย เกิดการอพยพจนบ้านอ่าวปอได้ถูกเปลี่ยนชื่อเรียกขานในสมัยนั้นเป็น “บ้านร้าง” และหลังจากที่โรคระบาด หายไป ก็ได้มีการกลับมาสร้างบ้านเรือนกันอีกครั้ง จนเป็นบ้านอ่าวปอในทุกวันนี้ ประวัติหมู่บ้าน 62 รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565
หมู่ที่ 7 บ้านยามู “แหลมรับตะวันยามู ความอุดมสมบูรณ์ของท้องทะเล” ผมนั้นโชคดีมาก ที่พ่อแม่ พี่น้อง และครอบครัวอาศัยอยู่ที่บ้านยามูแห่งนี้ เรามีทรัพยากรพร้อม แค่ขยันลงไปหา ทุกอย่างมีพร้อมหมดแล้วอยู่ที่ว่าเขา จะรับเอาสิ่งเหล่านั้นไว้หรือไม่ จากค�ำเล่าขาน บ้านยามู มีมานานกว่า 200 ปี เชื่อกันว่าบรรพบุรุษเป็นชาวมลายู อพยพมาจากแหลมมลายู ที่ชุมชนนี้มีชื่อว่ายามู เพราะว่าในสมัยก่อนในชุมชนแห่งนี้มีต้นชมพู่อยู่เยอะมาก ซึ่งค�ำว่า “ยามู” ในภาษามลายู แปลว่า “ชมพู่” จึงเป็นที่มาของชื่อ “บ้านยามู” ในปัจจุบัน ประวัติหมู่บ้าน นายกาก ตุ้งกู (บังกาก) “บ้านยามู เป็นชุมชน ประมง ชาวบ้านส่วนใหญ่ ประกอบอาชีพท�ำการประมง มีการวางอวนปลา อวนกุ้ง อวนปู ถือเป็นชุมชนที่การ ท่องเที่ยวเข้ามาช้ากว่าชุมชนอื่นเพราะชาวบ้านยังไม่ได้ มีความต้องการอะไรมากขนาดนั้น เนื่องจากการเดินทาง ยังไม่สะดวก แต่หลังจากมีการขยายถนนเข้ามา ท�ำให้ การท่องเที่ยวในพื้นที่เริ่มดีขึ้น ชาวบ้านส่วนหนึ่งก็เริ่ม หันไปประกอบอาชีพด้านท่องเที่ยว และบางส่วนก็ยัง คงประกอบอาชีพท�ำประมงอยู่ ประกอบอาชีพตาม ความต้องการ ตามความสะดวก ตามความถนัดควบคู่ กันไป ซึ่งผมเองก็ท�ำประมงนี้มาตั้งแต่เด็ก จึงมีความผูกพัน กับทะเล ซึ่งท้องทะเลบ้านยามูเรามีความอุดมสมบูรณ์มาก มีได้รับการสนับสนุนจากกรมประมง เข้ามาช่วยเหลือให้ อุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น อวนและการท�ำกระชังส�ำหรับเพาะพันธ์ุ สัตว์น�้ำ รวมถึงผมเองได้เป็นประธานกลุ่มประมงพื้นบ้าน บ้านยามู ซึ่งทางกลุ่มมีกิจกรรมหลัก คือ การอนุรักษ์ สนับสนุนชาวบ้านในชุมชนในการประกอบอาชีพประมง การท�ำกระชังปลาเพื่อเพิ่มปริมาณปลา เพาะพันธุ์ปลา เพาะพันธุ์กุ้ง ให้ขยายพันธุ์และเพิ่มปริมาณให้มีมาก เพียงพอต่อการประกอบอาชีพ และคอยช่วยประสานงาน ระหว่างเทศบาลกับชุมชนในการท�ำกิจกรรมหรือโครงการ ต่าง ๆ เพื่อพัฒนาพื้นที่ พัฒนาความเป็นอยู่ สร้างประโยชน์ สร้างรายได้ สร้างอาชีพให้กับชาวบ้านได้มากขึ้น” รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 63
นายสุธน สมุทบาล (บังเดช) “ชุมชนบ้านบางลา เป็นชุมชนชาวประมงขนาดเล็ก หาเลี้ยงชีพด้วยการ เพาะเลี้ยงสัตว์น�้ำ การประมงชายฝั่ง และการท�ำสวนยางพารา ขนาดเล็ก สมัยก่อนอยู่กันแบบบ้าน ๆ ปัจจุบันนี้เริ่มมี หลากหลายอาชีพมากขึ้น ป่าชายเลนแห่งนี้เป็นเสมือน หัวใจของชาวชุมชนบ้านบางลา เป็นพื้นที่ที่ชาวบ้านได้ ท�ำมาหากิน เป็นแหล่งที่อาศัยของสัตว์ต่าง ๆ ทั้งนากทะเล กุ้ง หอย ปู ปลาต่าง ๆ ชาวชุมชนบ้านบางลาจึงได้จัดตั้ง “กลุ่มอนุรักษ์ป่าชายเลนชุมชนบ้านบางลา” ขึ้นมา เพื่อร่วมกันปกป้องผืนป่าชายเลนผืนสุดท้ายอันเป็นถิ่นเกิด แห่งนี้ ด้วยการฟื้นฟู สังเกตการณ์ และจัดการการใช้ที่ดิน เพื่อผลประโยชน์ที่เท่าเทียมและยั่งยืนส�ำหรับทุกคน จัดตั้ง ศูนย์แลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับการจัดการป่าชายเลน โดยชุมชน จัดตั้งกองทุนชุมชน สนับสนุนกลุ่มเด็กและสตรี ให้มีบทบาทส�ำคัญในการจัดการป่าชายเลนของชุมชน และ ได้จัดตั้งกลุ่มเยาวชนขึ้น คือ กลุ่มเด็กชายเลรักษ์ป่าชายเลน เพื่อส่งต่อความพยายามปกป้องป่าชายเลนไปสู่เยาวชน รุ่นต่อ ๆ ไป” หมู่ที่ 8 บ้านบางลา “ประตูสู่ป่าคลอก” (การอนุรักษ์ป่าชายเลนบ้านบางลา - นากทะเล) ผมคิดถึงลูกหลานของผม เพราะ เราก็ไม่รู้ว่าจะอยู่ได้อีกนานแค่ไหน อยากให้ป่าชายเลนอยู่กับลูกหลานของ เราต่อไป ไม่อยากให้มันหายไป เราก็ ปลูกก็ท�ำต่อไปเรื่อย ๆ ดูแลรักษาไป เรื่อย ๆ ชุมชนบ้านบางลาแต่เดิมอยู่ในเขตปกครองของบ้านผักฉีด หมู่ที่ 1 ต�ำบลป่าคลอก และยังไม่มีชื่อหมู่บ้าน มีเรื่องเล่าถึงที่มาของบ้านบางลาว่า เมื่อครั้งสงครามเก้าทัพหลัก เสร็จศึกสงครามแล้ว เหล่าทหารที่มาท�ำสงคราม ได้มาลาทัพกันที่สถานที่แห่งนี้ จึงเรียกชื่อหมู่บ้านนี้ว่า “บ้านบางลา” ซึ่งได้แยกหมู่บ้านจากหมู่ที่ 1 มาเป็นหมู่ที่ 8 บ้านบางลาเมื่อปี พ.ศ. 2522 ประวัติหมู่บ้าน 64 รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565
หมู่ที่ 9 บ้านอ่าวกุ้ง / ชุมเพาะ “ความสุขที่ส่งต่อ” สมัยก่อนล�ำบากมากแต่ก็มีความสุข คนละแบบกัน กับปัจจุบันนี้ คนแต่แรก ท�ำให้ได้มีจนถึงวันนี้ ชุมชนบ้านอ่าวกุ้ง เป็นชุมชนที่มีอายุประมาณ 200 ปี เดิมบรรพบุรุษอพยพเดินทางล่องเรือมาจากมลายู ต้นตระกูลที่ตั้งรกรากในครั้งแรกประกอบด้วย 4 ตระกูล คือ ตระกูลรอบรู้ ตระกูลพันธ์ทิพย์ ตระกูลอิทธิฤทธิ์ และ ตระกูลชินไพร เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2522 ได้มีการแยกพื้นที่ออกจากหมู่ที่ 6 บ้านอ่าวปอ เพื่อมาจัดตั้งพื้นที่เป็น หมู่ที่ 9 บ้านอ่าวกุ้ง และด้วยสภาพพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ด้วยทรัพยากรป่าชายเลนที่เป็นแหล่งชุกชุมของกุ้ง มีปากอ่าวอุดมสมบูรณ์จึงเป็นที่มาของ “บ้านอ่าวกุ้ง” ประวัติหมู่บ้าน นายร้าหาบ ท่อทิพย์ (บังหาบ) อดีตบ้านชุมเพาะ อ่าวกุ้งมีสภาพเป็นป่า มีบ้านเรือนไม่กี่หลังคาเรือนอาศัย อยู่ร่วมกัน โต๊ะชายผมเป็นคนเมืองละงู จังหวัดสตูล อพยพ มาสร้างหลักปักเมืองที่นี้ จากที่จ�ำความได้ผมเกิดมาป๊ะผม เป็นผู้ใหญ่บ้านของคนแถวนี้ คนในอดีตล�ำบากมาก ท�ำนาปลูกข้าวโดยซอกัน ผลัดกันมาช่วยท�ำไม่มีค่าจ้าง ค่าตอบแทน มีการเลี้ยงควายชุมเป็นฝูง ๆ ไว้ท�ำนา ควายแต่ละตัว จะมีลูกรางคล้องคอเวลามันไปไหนมาไหนก็จะมีเสียงดัง กังวานฟังแล้วเพาะหรือไพเราะ จึงมีการตั้งชื่อบ้านแห่งนี้ว่า “บ้านชุมเพาะ” มีการปลูกผัก เก็บของในป่า ดักจับสัตว์ป่า ไว้กิน การทอดแหริมทะเล หาเช้ากินค�่ำ สมัยก่อนไม่มีตังค์ สักบาทก็อยู่ได้ ปัจจุบันอยู่ไม่ได้ สมัยก่อนล�ำบากมากแต่ก็มีความสุข คนละแบบกัน กับปัจจุบันนี้ คนแต่แรกท�ำให้ได้มีจนถึงวันนี้ ได้สร้างสมบัติ ไว้ให้ลูกหลานสบาย ได้ให้มันได้ใช้ท�ำมาหากินต่อไป คาดหวังอนาคตให้ลูกหลานได้รักกัน รักพี่รักน้อง ช่วยเหลือกัน เป็นห่วงเป็นใยกันเหมือนรุ่นของเราที่ผ่านมา รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 65
66 รายงานผลการด�ำเนินงาน เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ.2565
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 เทศบาลต�ำบลป่าคลอก ด�ำเนินการส�ำรวจประเมินความพึงพอใจในการให้บริการ สาธารณะแก่พี่น้องประชาชน ก�ำหนดรายการประเมินใน 4 ด้าน คือ 1. ด้านกระบวนการและขั้นตอนการให้บริการ 2. ด้านเจ้าหน้าที่ผู้ให้บริการ 3. ด้านช่องทางการให้บริการ 4. ด้านสถานที่และสิ่งอ�ำนวยความสะดวก โดยมีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจรวมในแต่ละด้านจ�ำแนกเป็นแต่ละเดือน ดังต่อไปนี้ 0 ต.ค.64 4.78 พ.ย.64 ธ.ค.64 ม.ค.65 ก.พ.65 มี.ค.65 เม.ย.65 พ.ค.65 มิ.ย.65 ก.ค.65 ส.ค.65 ก.ย.65 เดือน คาเฉลี่ยรวม 4.68 4.79 4.66 4.79 4.77 4.78 4.78 4.78 4.67 4.77 4.67 1 2 3 4 5 สรุปผลการประเมินความพึงพอใจ
จัดทำโดย งานประชาสัมพันธ และงานสงเสร�มการทองเที่ยว ฝายอำนวยการ สำนักปลัดเทศบาล เทศบาลตำบลปาคลอก 98/3 ม.2 ต.ปาคลอก อ.ถลาง จ.ภูเก็ต 83110 คนปาคลอก คือ คนที่โชคดีที่สุด Annual Report Paklok Subdistrict Municipality for 2022 รายงานผลการดำเนินงาน ประจำปงบประมาณ พ.ศ. 2565 เทศบาลตำบลปาคลอก ปาคลอกกาวหนา พัฒนาอยางตอเนื่อง ประชาชนมีความสุข ไปกับความกาวหนา 076-529500 076-529723 [email protected] เทศบาลตำบลปาคลอก จังหวัดภูเก็ต cover-3.pdf 1 8/3/2566 17:25:14
PAKLOK 1. เกาะนาคาน้อย 2. เกาะนาคาใหญ่ 3. เกาะแพ 4. หาดท่าหลา 5. น้ำ ตกบางแป 6. วิถีชุมชนบ้านบางโรง 7. ชุมชนบ้านพาราท่าสัก 8. ชุมชนบ้านอ่าวกุ้ง 9. บ้านอ่าวปอ 10. แหลมยามู 11. ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพ การผลิตสินค้าเกษตร ตำ บลป่าคลอก 12. โครงการคืนชะนีสู่ป่าสถานีพัฒนาและส่งเสริม การอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาพระแทว 13. พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านตำ บลป่าคลอก 14. มณีรัตน์ฟาร์มแพะ & โฮมสเตย์ 15. ป่าชายเลนคลองบางลา 16. หาดบางทราย 17. จุดชมวิวหัวแหลมบางโรง-อ่าวปอ 18. จุดชมวิวหาดกวิณ 19. หาดกวิณ แหล่งท่องเที่ยว ป่าคลอก 1 3 5 2 11 8 12 หมู่ 5 13 7 8 9 6 14 12 5 13 11 16 17 15 10 7 10 2 11 5 6 8 3 7 7 10 8 4 9 4 2 1 3 4 1 2 2 2 1 1 3 6 5 2 1 6 3 9 14 13 หมู่ 6 หมู่ 9 หมู่ 4 หมู่ 3 หมู่ 2 หมู่ 1 หมู่ 7 หมู่ 8 19 18 1 4 12 เทศบาลต�ำบลป่าคลอก สัญลักษณ์ บนแผนที่ แหล่งท่องเที่ยว โรงแรมที่พัก โรงเรียน โรงพยาบาล ท่าเทียบเรือ มัสยิด วัด สำ นักงานเทศบาล ตำ บลป่าคลอก ศูนย์กีฬา ตำ บลป่าคลอก 4
1. เกาะนาคาน้อย เกาะนาคาน้อย เป็นเกาะเล็ก ๆ ตั้งอยู่ในเขต ต.ป่าคลอก อ.ถลาง จ.ภูเก็ต (อยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะภูเก็ต) มีเนื้อที่ทั้งหมด ประมาณ 150 ไร่ ตัวเกาะนาคาน้อย มีลักษณะเกาะเป็นรูปยาวรีมีหาดทรายขาวสะอาดและเงียบสงบ น�้ำทะเลใสเหมือนคริสตัลตามเสน่ห์ แบบทะเลฝั่งอันดามัน มีป่ามะพร้าวขึ้นหนาแน่น มีป่าเขาที่อุดมสมบูรณ์และรอบ ๆ เกาะยังมีแนวปะการังที่สวยงามอีกด้วย 2. เกาะนาคาใหญ่ ชุมชนเล็กๆ บนเกาะด้านฝั่งตะวันออกของจังหวัดภูเก็ตเป็นเกาะที่มีชื่อเสียงด้านการเลี้ยงมุก ตลอดจนมีร้านขายมุกโรงแรม ที่พักโฮมสเตย์ และร้านอาหารทะเลไว้บริการ มีกิจกรรมทางทะเล มีชายหาดสามารถพักผ่อนว่ายน�้ำได้การเดินทางสามารถไปได้ตลอดทั้งปีโดยเช่าเรือ จากท่าเทียบเรืออ่าวปอหรือท่าเทียบเรือบางโรง สัมผัสชีวิตติดเกาะได้ทุกวัน เหมาะส�ำหรับพักผ่อนแบบครอบครัวในวันดีๆ 3. เกาะแพ เกาะแพเป็นเกาะเล็ก ๆ ตั้งอยู่ใกล้เกาะนาคาน้อย เวลาน�้ำลดจะมองเห็นแนวสันทรายเป็นทะเลแหวกที่สวยงาม มีน�้ำที่ใสมาก สามารถ มองเห็นพื้นทรายและเปลือกหอย เป็นเกาะที่เงียบสงบและยังสวยบริสุทธิ์เนื่องจากไม่มีผู้คนอยู่อาศัย 4. หาดท่าหลา หาดท่าหลา เป็นหาดที่มีความอุดมสมบูรณ์ ในเรื่องของป่าโกงกาง มีสัตว์ทะเลต่าง ๆ มากมาย เช่น หอย ปูปลา เป็นต้น ซึ่งสัตว์เหล่านี้ จะอยู่ตามแนวรากของป่าโกงกาง บริเวณรอบ ๆ หาดท่าหลามีพื้นที่สวนสาธารณะ ซึ่งเหมาะเป็นอย่างมากต่อการเดิน-วิ่งออกก�ำลังกาย มีเครื่องออกก�ำลังกายต ่าง ๆ มากมาย หรือจะมานั่งเล ่นชิล ๆ ปิกนิก น�ำอาหารมารับประทานริมหาดก็ได้เป็นหาดที่มีบรรยากาศดี เหมาะเป็นอย่างยิ่งส�ำหรับใครที่อยากพาครอบครัวหาที่เที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ 5. น�้ำตกบางแป น�้ำตกบางแป เป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของต�ำบล มีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติเข้ามาเที่ยวยังน�้ำตกแห่งนี้ทั้งนั้น เหล่านักท่องเที่ยวไม่ว่าจะมาเป็นคู่หรือว่ามาเป็นครอบครัว ต่างก็ติดใจกับบรรยากาศน�้ำตกแห่งนี้กิจกรรมที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มาท�ำกัน คือเล่นน�้ำตก นั่งเล่นพักผ่อนพร้อมกับน�ำอาหารอร่อยๆ มารับประทานกัน ถ้าใครชอบบรรยากาศแบบธรรมชาติอากาศร่มเย็นสบายชอบที่จะ แช่น�้ำเย็น ๆ ขอแนะน�ำห้ามพลาดน�้ำตกบางแปแห่งนี้ 6. วิถีชุมชนบ้านบางโรง ชุมชนบ้านบางโรงอดีตเป็นชุมชนหัวเมืองถลาง-บางโรง ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตรยางพาราไร่สับปะรดการเลี้ยงสัตว์ และการประมง เปิดให้นักท่องเที่ยวได้แวะเวียนเที่ยวชมกับการสัมผัสวิถีชีวิตคนในชุมชน การล่องเรือแคนูลัดเลาะเที่ยวชมแนวป่าชายเลน ชมฟาร์มแพะ เที่ยวและชิมไร่สับปะรด ลิ้มลองอาหารทะเลสด ๆ กับครัวชุมชนบ้านบางโรง พร้อมมีที่พักแบบโฮมสเตย์ราคาถูก คอยให้บริการ แก่นักท่องเที่ยวอีกด้วย 7. ชุมชนบ้านพาราท่าสัก ชุมชนวิถีประมง กับการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล บ้านปลา และทัศนียภาพทางธรรมชาติที่งดงามชวนสัมผัสแสงแห่งตะวันคล้อย ณ บ้านท่าสัก ชวนล่องเรือหัวโทง ออกทะเลหาปู ปลา สัมผัสทัศนียภาพความอุดมสมบูรณ์ของอ่าวพารา ลิ้มลองหอยกะพง ปลากระบอก ปูทะเล ของชุมชนบ้านท่าสัก 8. ชุมชนบ้านอ่าวกุ้ง ชุมชนบ้านอ่าวกุ้ง เป็นชุมชนเล็ก ๆ ด้วยวิถีประมงพื้นบ้านควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติรักษาป่าชายเลน และรักษาปะการัง เขากวางผืนใหญ ่ เปิดให้ท ่านได้สัมผัสวิถีชีวิตการประมงและการอนุรักษ์โดยชุมชน มีกิจกรรมการปลูกป ่าชายเลน การออกเรือหาปลา “ท่องธรรมชาติเที่ยวป่าชายเลน สัมผัสมนต์เสน่ห์ต�ำบลป่าคลอก” 9. บ้านอ่าวปอ อ่าวปอ มีสภาพพื้นที่เป็นอ่าวทอดยาวกับทะเล มีเกาะนาคาน้อย นาคาใหญ่อยู่เบื้องหน้าสัมผัสแสงแรกแห่งวัน อันงดงามบริเวณท่าเทียบเรือ อ่าวปอชมวิถีชีวิตยามเช้าของชาวประมงกับกุ้ง หอย ปูปลา จากการลากอวน บริเวณริมชายฝั่งทะเล มีท่าเทียบเรือพาณิชย์เพื่อการท่องเที่ยว ขนาดใหญ่ มีโรงแรมที่พัก บริการเรือหางยาว สปีดโบ๊ท ท่องเที่ยวเกาะแก่งบริเวณอ่าวพังงาหรือเกาะนาคา ร้านอาหารทะเล มีบริการ ทัวร์ท่องเที่ยวต่าง ๆ ตามความต้องการของนักท่องเที่ยว 10. แหลมยามู แหลมยามูชุมชนมุสลิมริมชายฝั่งทะเลอันดามัน มีลักษณะเป็นแหลมยื่นออกไปในทะเล เป็นสถานที่อีกหนึ่งเส้นทางของเหล่าบรรดา นักปั่นจักรยานและนักเดินทางที่ชื่นชอบทัศนียภาพความสวยงามของท้องทะเลและธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์อีกทั้งยังมีการพัฒนาในส่วนของ ท่าเทียบเรือ เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวที่จะไปเที่ยวยังเกาะต่าง ๆ อีกด้วย 11. ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร ต�ำบลป่าคลอก เป็นศูนย์ผลิตพันธุ์กิ่งล�ำไยและมีสวนล�ำไยเป็นที่แรกในต�ำบลป่าคลอก ให้ผลผลิตไม่แตกต่างจากภาคเหนือและมีการผลิตเชื้อจุลินทรีย์ ควบคุมศัตรูพืชแทนการใช้สารเคมีพืชหลัก : ล�ำไย ลิ้นจี่ มะพร้าว ทุเรียน และพืชผสมผสาน 12. โครงการคืนชะนีสู่ป่า สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าเขาพระแทว เป็นองค์กรพัฒนาเอกชนเพื่อสาธารณประโยชน์ที่มีการด�ำเนินงานเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ในด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม เพื่อช่วยเหลือชะนีรวมถึงสัตว์ป่าชนิดอื่น ๆ ที่ถูกทารุณกรรมหรือพิการ โดยการน�ำสัตว์เหล่านั้นมาฝึกให้รู้จักวิธีการด�ำรงชีวิต ในธรรมชาติก่อนปล่อยคืนกลับสู่ป่า 13. พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านต�ำบลป่าคลอก แหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรม สถานที่เก็บรวบรวมเครื่องมือเครื่องใช้อุปกรณ์ท�ำมาหากิน ตลอดจนเป็นแหล่งศึกษา ค้นคว้า ข้อมูล ด้านวัฒนธรรมพื้นบ้านต�ำบลป่าคลอก ณ โรงเรียนวีรสตรีอนุสรณ์(บริเวณหาดท่าหลา) 14. มณีรัตน์ฟาร์มแพะ & โฮมสเตย์ มณีรัตน์ฟาร์มแพะและโฮมสเตย์บ้านพักตากอากาศบรรยากาศฟาร์ม มีการเลี้ยงแพะการจ�ำหน่ายผลิตภัณฑ์จากฟาร์ม รวมถึงมีกิจกรรม การท่องเที่ยวโดยชุมชน แนะน�ำโดยไกด์มืออาชีพในราคาย่อมเยา เช่น การให้อาหารแพะ พายเรือแคนูตกปลา การกรีดยาง เป็นต้น 15. ป่าชายเลนคลองบางลา ป่าชายเลนคลองบางลาแห่งนี้มีกลุ่มอนุรักษ์ป่าชายเลนชุมชนบ้านบางลา ที่สนับสนุนโดย UNDP Thailand ซึ่งได้รับรางวัล Equator Prize2017จากการปกป้องป่าชายเลนชุมชนจากกระแสพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ซึ่งผลส�ำเร็จของการอนุรักษ์ที่เป็นรูปธรรม คือการที่นากทะเล เคยเป็นสัตว์ประจ�ำถิ่น แต่หายไปในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ได้กลับมาสู่บริเวณนี้และเพิ่มจ�ำนวนขึ้นเรื่อย ๆ เพราะถิ่นอาศัยและแหล่งอาหาร ได้รับการฟื้นฟูและปกป้องคุ้มครอง 16. หาดบางทราย เป็นหาดทรายเล็ก ๆ ผสมกับป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะส�ำหรับเป็นสถานที่เล่นน�้ำพักผ่อนหย่อนใจ เนื่องจากเป็นพื้นที่เงียบสงบ ผู้คนไม่พลุกพล่าน และจะมีชาวประมงพื้นบ้านบริเวณนั้นออกเรือไปหากุ้ง หอย ปู ปลา เพื่อเป็นอาหารและสามารถน�ำไปขายเป็นรายได้ เลี้ยงชีพตนเองได้ 17. จุดชมวิวหัวแหลมบางโรง-อ่าวปอ จุดชมวิวแหลมบางโรง-อ่าวปอ หลาย ๆ คนอาจจะไม่เคยได้ยินจุดชมวิวแห่งนี้ซึ่งชาวบ้านละแวกนั้นเรียกว่าจุดชมวิวหัวแหลมบางโรง -อ่าวปอเป็นจุดชมวิวลานดินโล่งๆสวยงามมากโดยด้านซ้ายจะมองเห็นเกาะนาคาด้านขวาจะเห็นท่าเรือบางโรงช่วงไฮไลท์คือช่วงเช้าตรู่ของวัน เพราะจะเห็นพระอาทิตย์ขึ้นสวยงามมาก ๆ ช่วงเย็นจะเห็นพระอาทิตย์ตกหลังภูเขา ส่วนในเวลากลางคืนถ้าท้องฟ้าปลอดโปร่งจะเห็นดวงดาว เต็มท้องฟ้า 18. จุดชมวิวหาดกวิณ เป็นลานจุดชมวิวพื้นที่เล็ก ๆ สร้างโดยกรมทางหลวงชนบท ปีพ.ศ.2551 มองออกไปจะเป็นวิวทะเล เบื้องหน้าจะเห็นเกาะยาวใหญ่ และเกาะยาวน้อย จังหวัดพังงา โดยเฉพาะในช่วงเช้าจะเห็นพระอาทิตย์ขึ้นเป็นบรรยากาศที่ดีมาก ๆ 19. หาดกวิณ เป็นหาดเล็ก ๆ โดยพื้นที่ส ่วนใหญ ่จะเป็นหินก้อนกรวด อาจจะไม ่ค ่อยเหมาะกับการเล ่นน�้ำทะเลมากนัก แต ่เมื่อเวลาน�้ำทะเลขึ้น จะเป็นที่นิยมของชาวบ้านหรือนักท่องเที่ยวเดินออกไปหาปลา เนื่องจากบริเวณหาดเป็นพื้นที่หินก้อนกรวด น�้ำไม่ค่อยลึก จึงท�ำให้สะดวก ในการเดินลงไปหาปลา และหาดแห่งนี้เมื่อมองออกไปข้างหน้าจะเห็นวิวทะเล เกาะนาคาใหญ่ เหมาะส�ำหรับเป็นที่นั่งพักผ่อนหย่อนใจ ในเวลาช่วงเช้าหรือช่วงเย็น สถานที่ท่องเที่ยว ตามหมายเลขบนแผนที่ สถานที่ต่าง ๆ ตามหมายเลขบนแผนที่ หมายเลขโทรศัพท์ที่ส�าคัญ • สายด่วน ททท. โทร. 1672 • รถบริการแพทย์ฉุกเฉิน โทร. 1669 • ตำ รวจท่องเที่ยว โทร. 1155 • เหตุด่วน เหตุร้าย โทร. 191 • สำ นักงานตรวจคนเข้าเมือง จ.ภูเก็ต โทร. 1178 , 076-221905 • สำ นักงาน ททท. ภูเก็ต โทร. 076-211036 • ตำ รวจน้ำ โทร. 076-211883 • สนามบินนานาชาติภูเก็ต โทร. 076-351122 • สถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดภูเก็ตแห่งที่ 2 โทร. 076-373193 โรงแรม/ที่พัก แนะนำในตำบลป่าคลอก 1. โรงแรมศุภาลัย ซีนิคเบย์ รีสอร์ท แอนด์ สปา 076-302302 2. โรงแรมโคโม่ พ้อยท์ ยามู ภูเก็ต 076-360100 3. โรงแรมจันทร์ดารา รีสอร์ท แอนด์ สปา 076-317800 4. Boutique Resort (โรงแรมบูติค รีสอร์ท) 076-602282 5. เดอะ นาคา ไอแลนด์, อะ ลัคชัวรี่ คอลเลคชั่น รีสอร์ท แอนด์ สปา ภูเก็ต 076-371400 6. 8IK88 Resort 076-600200 7. Moonlight Cottage (กระท่อมเดือนแจ้ง) 089-8665060 8. โอโซน วิลล่า 076-529826,065-6539362 9. โรงแรมมิชชั่นฮิลล์ ภูเก็ต กอล์ฟ รีสอร์ท 076-310801 10. มณีรัตน์ฟาร์มแพะ แอนด์ โฮมสเตย์ 083-3918602 11. นาคา วิชชั่น โฮมสเตย์ 081-6073335 12. คาสซาดา สวีท พูลวิลล่า 082-4198794, 082-4314314 13. Dee Homestay 089-8665409, 096-4416162 มัสยิด 1. มัสยิดเราว์ฎอตุสซอลีฮีน บ้านบางลา 2. มัสยิดมิฟตาฮุลมุมีนีน บ้านผักฉีด 3. มัสยิดดารุ้ลมุตตากีน บ้านยามู 4. มัสยิดมิฟตะฮุนญันนะฮ์ บ้านยามู 5. มัสยิดดาริสลาม บ้านบางแป 6. มัสยิดนูรุ้ลญันนะห์ บ้านบางโรง 7. มัสยิดอัลฟัตห์ บ้านบางโรง 8. มัสยิดเราว์ฎอตุลมุตตากีน บ้านอ่าวปอ 9. มัสยิดนูรุสสลาม แหลมหลง 10. มัสยิดดารุลอิสติกอมะฮ์ บ้านพารา 11. มัสยิดดารุลฮิกมะห์ บ้านพารา 12. มัสยิดดารุตตักวา บ้านเกาะนาคา 13. มัสยิดญามีอุลอีบาดะห์ บ้านอ่าวกุ้ง 14. มัสยิดนูรุตตักวา บ้านชุมเพาะ วัด 1. วัดท่าศักดิ์ (พารา) 2. วัดโสภณวนาราม (วัดป่าคลอก) โรงเรียน 1. โรงเรียนสิทธิ์สุนทรบำ รุง 2. โรงเรียนวีรสตรีอนุสรณ์ 3. โรงเรียนภูเก็ตปัญญานุกูล 4. โรงเรียนบ้านป่าคลอก 5. โรงเรียนบ้านบางโรง 6. โรงเรียนบ้านอ่าวปอ 7. โรงเรียนบ้านพารา 8. โรงเรียนบ้านเกาะนาคา