แบบแปลน
แบบแปลนเป็นรูปวาดท่ีแสดงวัตถุจากมุมมองด้านบน ในแบบแปลนจึงไม่มีข้อมูลความสูงในแนวดิ่ง
แตจ่ ะแสดงเพียงขนาดต่างๆในแนวราบ โดยวาดตามสเกลทร่ี ะบุ
รปู ท่ี 2.1 แบบแปลนคือ “รปู ตดั ของอาคาร” ในแนวราบ
แผนที่โครงการ (Map)
คอื แผนทแ่ี สดงตาแหนง่ โครงการ ข้อมูลของเส้นทางการเดินทางเข้าออกโครงการ และชุมชนในพ้ืนท่ี
เพอื่ ช่วยในการวางแผนการกอ่ สร้าง และการขนสง่ วสั ดอุ ุปกรณ์ระหวา่ งการก่อสร้าง
CE Drawing 02 : Introduction By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 18
รูปท่ี 2.2 แผนทโ่ี ครงการ
ผังบรเิ วณ (Site Plan)
คือแผนท่แี สดงรายละเอยี ดเกย่ี วกับตาแหน่งทต่ี ั้งและทศิ ทางของอาคารจะทาการก่อสร้างในเขตพื้นท่ี
โครงการ โดยจะแสดงขอบเขตพื้นท่ีของโครงการและบรเิ วณข้างเคียงซ่งึ ปกตจิ ะเป็นเส้นหนาซึ่งมีหนึ่ง
จดุ หรือสองจุดระหว่างเส้นที่ยาวกว่า เพื่อให้ทาการก่อสร้างได้ตรงกับตาแหน่งและทิศทาง มีหลักมุด
อ้างอิงเพอ่ื ความแมน่ ยาในการกาหนดตาแหน่ง และบางครั้งมีเส้นชั้นความสูงพื้นที่เพื่อจะช่วยในการ
ประมาณราคาและวางแผนการกอ่ สร้าง
CE Drawing 02 : Introduction รปู ที่ 2.2 ผงั บรเิ วณท่มี ีการอ้างองิ หมุดหลักเขตท่ีดนิ 19
By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET
รปู ท่ี 2.3 ผังบรเิ วณท่มี ีการแสดงเส้นชนั้ ความสูง
แปลนพ้นื (Floor Plan)
แปลนพ้นื คอื ภาพตัดในแนวราบของอาคาร โดยจะแสดงรายระเอียดเกี่ยวกับรูปร่าง, ขนาด, พ้ืนที่ใช้
สอย, โครงสร้าง, การก่อสร้าง และวัสดุก่อสร้าง โดยแสดงออกมาในลักษณะของสัญลักษณ์, เส้น,
ตัวเลข, ตัวอกั ษรประกอบกนั เพ่ือสอ่ื ความหมาย
แปลนพื้นจะมีท้ังแบบสถาปัตยกรรม และแบบโครงสร้าง โดยก่อนท่ีจะเร่ิมการเขียนแบบผัง
พ้ืนงานโครงสร้างจะต้องอ่านแบบสถาปัตยกรรม เพ่ือทาความเข้าใจในขนาดรูปร่าง ความสัมพันธ์
ระหวา่ งองค์ประกอบต่างๆ และจนิ ตนาการตามลักษณะของแบบ
1 2 12
C
C1 B1 C1
C
B1 S1 B1
B C1 B1 C1
B
B1 S1 B1
A A C1 B1 C1
รปู ท่ี 2.3 แบบแปลนสถาปัตยกรรมและแบบแปลนโครงสร้าง
CE Drawing 02 : Introduction By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 20
รูปท่ี 2.4 ตัวอยา่ งแบบแปลนสถาปัตยกรรม
รูปที่ 2.5 ตัวอย่างแบบแปลนโครงสร้าง
CE Drawing 02 : Introduction By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 21
การอา่ นแบบแปลนสถาปัตยกรรม
การอ่านแบบควรเร่ิมอ่านตามลาดับข้ันตอน โดยเร่ิมจากแบบผังแสดงตาแหน่งท่ีตั้งและทิศทาง
ตลอดจนระดบั ความสูงของอาคาร (site plan) ถ้าตอ้ งการรู้เกี่ยวกบั ทีด่ ินปลูกสร้างก็อ่านจากแบบผัง
บริเวณ (lay out) ถ้าต้องการรู้เกี่ยวกับลักษณะภายในห้องต่างๆเช่น การใช้งาน ชนิดของพ้ืน และ
ผนัง ระดับความสูงต่าของพ้ืน ก็จะอา่ นได้จากแปลนพนื้ อาคาร
แบบแปลนสถาปัตยกรรมเปน็ ภาพของอาคารในจนิ ตนาการท่ีออกแบบโดยสถาปนิกตามความ
ต้องการของเจ้าของอาคาร ส่วนแบบแปลนโครงสร้างคือภาพของอาคารที่ออกแบบโดยวิศวกร
โครงสร้างเพื่อใช้ในการก่อสร้างเป็นอาคารจริงข้ึนมา ดังน้ันแบบทั้งสองชนิดจึงมีความสัมพันธ์กัน
อย่างมาก และจะต้องไม่มีความขัดแย้งกันเพ่ือหลีกเล่ียงความสับสนในการก่อสร้าง ปัญหาความ
ขดั แย้งหลงั การก่อสรา้ งเสร็จ
โดยทั่วไปแล้วแบบสถาปัตย์ควรจะ “น่ิง” นั่นคือแล้วเสร็จสมบูรณ์โดยไม่มีการแก้ไข
เปล่ียนแปลงเสียก่อน จะค่อยมาทาแบบโครงสร้าง แต่ก็อาจมีบางโครงการเป็นแบบ Design &
Build น่ันคือออกแบบไปสรา้ งไป และมีการแก้ไขแบบอยู่ตลอดแมว้ ่าการก่อสร้างจะเร่ิมต้นแล้วก็ตาม
ซึ่งเป็นเรื่องท่ีต้องระมัดระวังมาก เพราะอาจเกิดความผิดพลาดได้ง่ายอันจะส่งผลให้เกิดความ
เสยี หายต่อโครงสร้างได้
การระบชุ ้นั ในอาคาร
แตล่ ะชนั้ (Floor) ในอาคารจะประกอบด้วยพื้น คาน เสา ผนัง และเพดาน การกาหนดหมายเลขช้ัน
จะเรียงจากล่างข้ึนบน โดยให้ชั้นล่างสุดเป็นช้ันที่ 1 หรือชั้น G (Ground Floor) ในอาคารสูง บาง
อาคารอาจไม่มชี น้ั ที่ 4 หรอื 13 ตามความเช่อื โชคลางก็จะนับข้ามไป
3
2
1G
B1
B2
รปู ที่ 2.6 วธิ กี าหนดชน้ั และระดับทนี่ ิยมใชใ้ นประเทศไทย
CE Drawing 02 : Introduction By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 22
5
3 4
2 3
1G
B1 2
B2 1G
รปู ท่ี 2.7 วิธกี าหนดช้นั พืน้ และชั้นลอย รปู ท่ี 2.8 วิธกี าหนดช้นั และพืน้ แบบเหล่ือมระดับ
สัญลักษณใ์ นงานเขยี นแบบสถาปัตย์
การบอกรปู ดา้ น :
4 ด้านที่ 1 คอื ดา้ นหนา้
23 ดา้ นท่ี 2 คือ ดา้ นข้างซา้ ย
ด้านที่ 3 คือ ด้านหลงั
1 ด้านท่ี 4 คือ ดา้ นข้างขวา
CE Drawing 02 : Introduction By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 23
การบอกแนวรปู ตัด : ตัวอกั ษรบอกชื่อของรูปตดั
A A เส้นแนวตัดเขยี นใหต้ ดั ผ่านเข้าตัวอาคารเลก็ น้อย
การบอกระยะ : การบอกระยะในแปลนบอกระยะห่าง
จดุ ศูนย์กลางจากจดุ หนง่ึ ไปยัง
1.50 จดุ ศนู ย์กลางอกี จุดหน่ึง
1.50
1.50 By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 24
1.50
1.50
CE Drawing 02 : Introduction
การบอกชนดิ ของพื้นและระดับ : พน้ื หอ้ งนอน หมายเลข 1
การบอกชนดิ ของผนัง : ระดบั ความสงู +0.40 เมตร
การบอกชนดิ ประตูและหน้าต่าง
ผนังหมายเลข 1
ประตูหมายเลข 3
หนา้ ต่างหมายเลข 4
บันได
บันไดสองช่วง มชี านพัก
แสดงการขน้ึ จากชนั้ ล่าง
บันไดสองช่วง มชี านพัก
แสดงการลงจากชัน้ บน
CE Drawing 02 : Introduction By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 25
CE Drawing 02 : Introduction By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 26
CE Drawing 02 : Introduction By Dr.Mongkol JIRAWACHARADET 27