2 ทศวรรษ FDI ไทย กับยุทธศาสตร์ก้าวต่อไปเพื่อไม่ให้ไทยตกขบวน

1

สารบญั

03 บทสรปุ
ผ้บู ริหาร

06 2 ทศวรรษ
FDI ไทย
15 สรุป

2

บทสรปุ ผบู้ รหิ าร 3

ไทยกบั ยทุ ธศาสตร์กา้ วต่อไป
เพื่อไมใ่ ห้ไทยตกขบวน

เดินหน้ายุทธศาสตร์ต่อไป

ก้าวอย่างไรไม่ให้ไทยตกขบวน

แลหลัง หากประเทศไทยยังคงพึ่งพา FDI ในการ
เป็นเครื่องมือหนึ่งเพื่อช่วยให้ไทยหลุดพ้นจาก
2 ทศวรรษ FDI ไทย กบั ดกั รายไดป้ านกลาง ยทุ ธศาสตรก์ ารดงึ ดดู
FDI ในระยะขา้ งหน้าของไทยจึงมคี วามสำ�คญั
เมื่อมองย้อนกลับไปในช่วง 2 ทศวรรษ อย่างยิ่ง โดยต้องพุ่งเป้าไปที่อุตสาหกรรม
ที่ผ่านมา สามารถสรุปภาพ FDI ของไทยเมอ่ื การผลิตและบริการที่มีมูลค่าเพิ่มสูง ซึ่งแรง
เทียบกับประเทศเพื่อนบ้านได้ว่าเป็นเหมือน จงู ใจดา้ นภาษเี พยี งอยา่ งเดยี วอาจไมเ่ พยี งพอ
เช่นนิทาน “กระต่ายกับเต่า” โดยในช่วง ทา่ มกลางกระแสการกดี กนั ทางการคา้ การยา้ ย
ทศวรรษแรก FDI ของไทยออกตัวแรงแซง ฐานการผลติ หลงั วกิ ฤติ COVID-19 การแขง่ ขนั
หนา้ คแู่ ขง่ แตม่ าถงึ ทศวรรษหลงั กลบั หยดุ นง่ิ ของประเทศต่างๆ ในการดึงดูด FDI ซ่งึ สรา้ ง
ปล่อยให้ประเทศเพื่อนบ้านวิ่งแซงและทิ้งห่าง ความไม่แน่นอนต่อทิศทางการค้าการลงทุน
สะท้อนปัญหาของไทยที่ไม่ดึงดูด FDI ได้เท่าใน ในโซ่อุปทานโลก จึงเป็นเรื่องท้าทายที่ผู้ทำ�
อดตี นโยบายจะต้องวางยุทธศาสตร์ดึงดูด FDI
เพื่อที่จะไม่ทำ�ให้ไทยตกขบวนไปจากห่วงโซ่
สัดส่วนมูลค่า FDI ไหลเข้าสุทธิ อปุ ทานของโลก
ของประเทศต่างๆ ต่อ FDI โลก
โดยยุทธศาสตร์ที่มีความจำ�เป็นเร่งด่วน
ท่ีต้องเรง่ เดนิ หนา้ คอื

“ปดิ จุดออ่ น
เสริมจุดแขง็ ”

4

ไดแ้ ก่ โดยปัจจุบัน EEC มีส่วนสำ�คัญในการเร่ง
ปฏริ ปู ตามยทุ ธศาสตรด์ งั กลา่ ว แตค่ วามส�ำ เรจ็
1) ขยายผล การศึกษาแบบพุ่งเป้า ในการดึงดูด FDI ของประเทศคงไม่สามารถ
(Demand Driven) สำ�เร็จได้หากทุกฝ่ายไม่ร่วมมือกัน ไม่ว่าจะเป็น
ภาครัฐ ภาคเอกชน รวมไปภาคการศึกษา
เพื่อนำ�ปัจจัยด้านคุณภาพแรงงานมาชดเชย ท่ามกลางกระแสการแขง่ ขันในการดงึ ดูด
ข้อเสียเปรยี บเชิงปรมิ าณ FDI ที่รุนแรงการปฏิรูปและเร่งเดินหน้า
มาตรการทม่ี ใิ ชภ่ าษจี งึ มคี วามส�ำ คญั มาก
2) เรง่ เดนิ หนา้ FTA พรอ้ ม ยกระดบั
มาตรฐานของประเทศสู่สากล หรือถึงเวลาแล้วที่ประเทศไทยควรศึกษา
ความเป็นไปได้ในการจัดตั้งกระทรวงการ
เนื่องจาก FTA ส่งผลโดยตรงต่อ FDI แต่ต้อง ลงทุนเพื่อบูรณาการและวางแผนด้าน
มีกลไลรองรับผทู้ ีไ่ ด้รับผลกระทบดว้ ย นโยบายในการดึงดูด FDI แบบรอบด้าน
เหมือนเช่นที่ประเทศเพื่อนบ้านกำ�ลัง
3) รื้อ กฎหมายล้าสมัย ซ้ำ�ซ้อน ลด ดำ�เนินการอยู่ เพื่อให้ไทยเป็นกระต่ายที่ตื่น
ขน้ั ตอนการปฏิบัติ แล้วและออกวิ่งไปถึงเส้นชัยด้วยความไวที่เร่ง
ขึ้นกว่าเดิม
ซง่ึ เปน็ สง่ิ ทป่ี ระเทศเพอ่ื นบา้ นตา่ งใหค้ วามส�ำ คญั
และเรง่ ปฏริ ปู ในขณะทไ่ี ทยยงั มคี วามคบื หนา้ นอ้ ย 5

4) เสรมิ การลงทนุ โครงสรา้ งพน้ื ฐาน
ทไี ทยมคี ะแนนนำ�

เพื่อเสริมจุดแข็งทั้งด้านคมนาคมและ digital
และต้องให้ความสำ�คัญกับการลงทุนใน soft
infrastructure ควบคดู่ ว้ ย โดยเฉพาะการสรา้ ง
digital connection เพื่อลดต้นทุนและเพิ่ม
ประสิทธิภาพให้กับภาครัฐและเอกชน

5) สร้าง จุดยืนที่สมดุลของไทยใน
ภูมิรฐั ศาสตร์โลก

มองเพอ่ื นบา้ นเปน็ พนั ธมติ รแทนการเปน็ คแู่ ขง่
เพือ่ ใหไ้ ทยไมห่ ลุดจากหว่ งโซ่อปุ ทานของโลก

2 ทศวรรษ FDI ไทย

กบั ยุทธศาสตร์ก้าวต่อไปเพอ่ื ไม่ให้
ไทยตกขบวน ขบวน

6

ปัญหาการลงทุนของไทยที่อยู่ในระดับต่ำ�เป็น แลหลัง
ที่รับรู้กันมาสักระยะ สอดคล้องกับกระแสเงิน
ลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศหรือ FDI ที่เข้า 2 ทศวรรษ FDI ไทย
ไทยลดลง รวมถึงข่าวการย้ายฐานการผลิต
สินค้าโดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้าออกจากไทย หากมองย้อนกลับไปในช่วง 2 ทศวรรษ
ไปยังประเทศเพื่อนบ้านโดยเฉพาะเวียดนาม ทผ่ี า่ นมา พบวา่ ในชว่ งทศวรรษปี 2543-2553
สะท้อนปัญหาของไทยที่ไม่ดึงดูดการลงทุน เมด็ เงนิ การลงทนุ โดยตรงจากตา่ งประเทศสทุ ธิ
จากตา่ งประเทศไดเ้ ทา่ ในอดตี (Net FDI) ของไทยไหลเข้าไทยสูงสุดเมื่อเทียบ
กบั ประเทศเพอ่ื นบา้ น และมที ศิ ทางเพม่ิ ขน้ึ ตอ่ เนอ่ื ง
ค�ำ ถามส�ำ คญั คอื ยทุ ธศาสตรใ์ นการดงึ ดดู อย่างชัดเจน (ไม่รวมช่วง Subprime Crisis)
FDI ของไทยในระยะขา้ งหนา้ ควรเปน็ เชน่ ไร แตใ่ นชว่ งทศวรรษหลงั คอื ปี 2554-2563 เมด็ เงนิ
ท่ามกลางกระแสการกีดกันทางการค้าที่ ดงั กลา่ วคอ่ นขา้ งผนั ผวนแลว้ มแี นวโนม้ ลดลง
สร้างความไม่แน่นอนต่อทิศทางการค้า ในระยะหลัง (รูปที่ 1) โดยจุดเปลี่ยนของ FDI
การลงทุนในห่วงโซ่อุปทานโลก รวมถึง ไทยเกิดขึ้นในปี 2554 หลังไทยเกิดอุทกภัย
ความท้าทายในการดึงดูดการลงทุน ครั้งใหญ่ ซึ่งส่งผลกระทบต่อภาคการผลิต
ทั้งอุตสาหกรรมและบริการที่มุ่งไปสู่ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์
เทคโนโลยีสมัยใหม่ที่แรงจูงใจด้านภาษี และยานยนตซ์ ง่ึ เปน็ สนิ คา้ สง่ ออกหลกั ของไทย
แบบในอดีตอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ท�ำ ใหน้ กั ลงทนุ เรม่ิ ทบทวนและปรบั เปลย่ี นกลยทุ ธ์
การลงทุนไปยังประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้นเพื่อ
กระจายความเสี่ยง ตามมาด้วยการเพิ่มขึ้น
ของคา่ จา้ งขน้ั ต�ำ่ แบบกา้ วกระโดดในปี 2555-2556
และปญั หาความไมส่ งบทางการเมอื งของไทยทม่ี ี
มาอย่างต่อเนื่อง โดยข้อมูลในปี 2562-2563
สะทอ้ นวา่ เมด็ เงนิ ลงทนุ โดยตรงจากตา่ งประเทศ
สุทธิไหลเข้าไทยต่ำ�ที่สุดเมื่อเทียบกับประเทศ
เพอ่ื นบา้ น แมส้ ว่ นหนง่ึ เกดิ จากดลี การซอ้ื กจิ การ
ธุรกิจค้าปลีกของต่างชาติโดยบริษัทคนไทย
แตเ่ มอ่ื ดเู มด็ เงนิ เฉพาะการลงทนุ ใหมจ่ ากขอ้ มลู
greenfield FDI ของ UNCTAD (รปู ท่ี 2) กพ็ บวา่
มีความสอดคล้องกัน สะท้อนความน่าสนใจ
ในการดึงดูดนักลงทุนของไทยที่ลดลงอย่าง
ชดั เจน

7

นอกจากปจั จยั ดา้ นการเตบิ โตทางเศรษฐกจิ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ถ่านโค้ก ผลิตภัณฑ์ที่ได้จาก
ซึ่งสะท้อนโอกาสการเติบโตของตลาด การกลั่นน้ำ�มันปิโตรเลียม และการผลิตโลหะ
จ�ำ นวนประชากรวยั แรงงาน ทกั ษะและตน้ ทนุ ขน้ั มลู ฐาน สว่ นการผลติ สนิ คา้ High-technology
แรงงานซึ่งส่งผลต่อ FDI แล้ว อีกปัจจัย ส่วนใหญ่เป็นการผลิตสินค้าขั้นสุดท้าย อาทิ
หนง่ึ ทส่ี ง่ ผลตอ่ การตดั สนิ ใจของนกั ลงทนุ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และเครื่องใช้ไฟฟ้า
ก็คือ การเข้าร่วมข้อตกลงการค้าเสรี โดย ขณะที่การเติบโตของการผลิตสินค้าที่เป็น
ผลส�ำ รวจขององคก์ ารสง่ เสรมิ การคา้ ตา่ งประเทศ Labor-intensive ส่วนใหญ่ได้แก่ เสื้อผ้าและ
ของญี่ปุ่น (JETRO) ชี้ว่า นักลงทุนญี่ปุ่นจะ เครอ่ื งแตง่ กาย ทง้ั น้ี ประเทศผลู้ งทนุ รายใหญ่
เลือกประเทศที่ได้สิทธิประโยชน์จากข้อตกลง ทส่ี ดุ ในเวยี ดนาม ไดแ้ ก่ สงิ คโปร์ (ซง่ึ เปน็ ศนู ยก์ ลาง
การค้าเสรีเป็นปัจจัยแรก เนื่องจากช่วยสร้าง ทางการเงินในการทำ�หน้าที่กระจายเม็ดเงิน
แตม้ ตอ่ ใหก้ บั สนิ คา้ สง่ ออกจากการเสยี ภาษนี �ำ เขา้ ของบริษัทต่างชาติเพื่อนำ�เงินไปลงทุนต่อใน
ในอตั ราต�ำ่ กวา่ ประเทศทไ่ี มไ่ ดเ้ ขา้ รว่ ม ซง่ึ แมไ้ ทย ภูมิภาค) และมีญี่ปุ่นและเกาหลีใต้เป็นผู้ลงทุน
จำ�มีจำ�นวน FTA ไม่ต่างจากเวียดนาม และ รายใหญ่ในอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่ง
อินโดนีเซียมากนัก แต่เมื่อเทียบจำ�นวประเทศ มีส่วนสำ�คัญที่ช่วยให้โครงสร้างการผลิตของ
ที่ไทยมี FTA ดว้ ย และสัดสว่ นการค้ากับคู่ FTA เวียดนามมีสัดส่วนสินค้า ICT เพิ่มขึ้น ทดแทน
เมอ่ื เทยี บกบั การสง่ ออกรวมแลว้ พบวา่ ตวั เลข ที่สินค้าเดิมในอดีตที่เป็นสินค้าที่ใช้แรงงาน
ดังกล่าวของไทยต่ำ�ที่สุดและห่างจากประเทศ เขม้ ข้น ไดแ้ ก่ เสื้อผ้าและเครอ่ื งแตง่ กาย
เพอื่ นบ้านอย่มู าก (รปู ท่ี 3)
ขณะที่ FDI ที่เข้ามาในไทย ส่วนใหญ่อยู่ใน
มองข้าง ภาคการผลิตเช่นเดียวกัน คิดเป็นสัดส่วนอยู่
ที่ประมาณ 45% ของมูลค่า FDI ทั้งหมด ซึ่ง
สอ่ ง FDI เวยี ดนาม ลงทนุ อะไร มูลค่าการลงทุนสูงสุดอยู่ในอุตสาหกรรม
ตา่ งจากไทยตรงไหน การผลิตยานยนต์ คอมพิวเตอร์ อุปกรณ์
อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ และเครอ่ื งใชไ้ ฟฟา้ ซง่ึ เปน็ สนิ คา้
เมื่อเหลียวมองดู FDI ที่ไหลเข้าเวียดนาม ส่งออก 4 อันดับแรกของไทย อย่างไรก็ตาม
ผา่ นขอ้ มลู FDI รายสาขา ระหวา่ ง ปี 2018 – เดอื น มูลคา่ FDI ทีอ่ ยใู่ นภาคการผลิตสินค้าโดยรวม
ตุลาคม 2021 จาก Ministry of Investment ของไทยนน้ั ยงั ต�ำ่ กวา่ เวยี ดนามถงึ เกอื บครง่ึ หนง่ึ
and Planning ของเวียดนาม(รูปที่ 4)ทำ�ให้
ทราบว่าเม็ดเงินลงทุนจากต่างชาติที่เข้าสู่ โครงสรา้ ง FDI สง่ ผลโดยตรงตอ่ โครงสรา้ ง
เวยี ดนามนน้ั สว่ นใหญเ่ ขา้ ไปในภาคอตุ สาหกรรม การส่งออกของประเทศ โดยในอดีตสัดส่วน
การผลิตเปน็ หลกั คือประมาณ 59% โดยสนิ ค้า สินค้า high technology (รูปที่ 5) และสินค้า
ในกลุ่มอุตสาหกรรมหนักที่การผลิตมีแนวโน้ม ICT (รูปที่ 6) ต่อสินค้าออกของไทยสูงกว่า
เติบโตมากทสี่ ุด เวียดนาม อย่างไรก็ตาม สัดส่วนดังกล่าว
ของเวียดนามเริ่มสูงกว่าไทยตั้งแต่ปี 2555
เปน็ ต้นมา

8

และเรม่ิ เหน็ สว่ นตา่ งทม่ี ากขน้ึ ตามล�ำ ดบั เนอ่ื งจาก ก้าวข้างหนา้
สดั สว่ นดงั กลา่ วของไทยมแี นวโนม้ ลดลง ขณะท่ี
เวยี ดนามมแี นวโนม้ เพม่ิ ขน้ึ เปน็ ผลจากเงนิ ลงทนุ ยุทธศาสตร์การดึงดูด FDI
โดยตรงทไ่ี หลเขา้ ประเทศเพอ่ื นบา้ นอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง ภาษีอยา่ งเดียวไมเ่ พยี งพอ
สง่ ผลใหม้ ลู คา่ การสง่ ออกสนิ คา้ ของเวยี ดนาม
เริ่มแซงไทยตั้งแต่ปี 2562 เป็นต้นมา (รูปที่ 7) การจดั ตง้ั เขตเศรษฐกจิ พเิ ศษภาคตะวนั ออก
หรือ EEC ถือเป็นยุทธศาสตร์สำ�คัญและ
หรืออาจกลา่ วได้วา่ FDI ท่ไี หลเข้าไทยลดลง ถูกคาดหวังเป็นเป็นจุดเปลี่ยนในการดึงดูด
สง่ ผลโดยตรงตอ่ โครงสรา้ งการสง่ ออกสนิ คา้ FDI และปฏริ ปู โครงสรา้ งการผลติ และการสง่ ออก
ของไทยทม่ี สี ดั สว่ นสนิ คา้ high technology ของไทยไปสอู่ ุตสาหกรรมและบรกิ ารทม่ี มี ลู คา่
ลดลง และหากมองในมุมของ Economic เพม่ิ สงู ดว้ ยการสนบั สนนุ อตุ สหกรรมเปา้ หมาย
Complexity Index (รูปที่ 8) ซึ่งสะท้อน ซึ่งเป็น high technology ผ่านสิทธิพิเศษ
ความซบั ซอ้ นของสนิ คา้ ทป่ี ระเทศตา่ งๆ ผลติ ได้ ทางภาษเี พม่ิ เตมิ นอกเหนอื จากการลงทนุ ทว่ั ไป
และสะทอ้ นถงึ องคค์ วามรู้ทกั ษะความช�ำ นาญ อยา่ งไรกด็ ี การใหส้ ทิ ธพิ เิ ศษทางภาษแี มจ้ ะเปน็
และระดับศักยภาพในการผลิตที่แตกต่าง เงือ่ นไขทีจ่ ำ�เป็น แต่ก็ไมเ่ พียงพอส�ำ หรบั ดึงดดู
กันของแต่ละประเทศซึ่งมีความสัมพันธ์ นักลงทุน ภายใต้การแข่งขันที่หลายประเทศ
ไปในทศิ ทางเดยี วกนั กบั รายไดต้ ่อหวั ของ มงุ่ น�ำ เสนอสทิ ธปิ ระโยชนท์ างภาษเี ชน่ เดยี วกนั
ประเทศจะพบว่า ในปัจจุบันประเทศไทย การดงึ ดดู FDI ในระยะขา้ งหนา้ จงึ ตอ้ งมยี ทุ ธศาสตร์
ความซบั ซอ้ นทางเศรษฐกจิ สงู สดุ เมอ่ื เทยี บ พร้อมปฏิรูปด้านอื่นๆ ยกแผงพร้อมกันจึงจะ
กับประเทศเพื่อนบ้าน อย่างไรก็ตาม หาก ไดผ้ ลชัดเจน ได้แก่
มองย้อนกลับไปกล่าวได้ว่าอันดับดัชนี
ดังกล่าวของไทยค่อนข้างทรงตัวในช่วง 1. ยทุ ธศาสตรก์ ารลงทนุ ในทรพั ยากร
ทศวรรษหลัง ต่างจากเพื่อนบ้านที่มีการ มนุษย์ ตอ้ งเรง่ ขยายผล
เปลี่ยนแปลงในทิศทางที่ดีขึ้นมาก โดย
เฉพาะเวียดนาม และฟิลิปปินส์สะท้อน หากเปรียบเทียบความสามารถในการแข่งขัน
ความสามารถในการแขง่ ขนั ของไทยทล่ี ดลง ด้านต่างๆ แล้ว ปัจจัยด้านทรัพยากรมนุษย์
และไทยจำ�เป็นต้องเร่งดึงดูดการลงทุน ของไทยถือว่าเป็นปัญหาเรื้อรังที่ยังไม่ได้รับ
ในอุตสาหกรรมใหม่ที่ใช้เทคโนโลยีสูงเพื่อ การแกไ้ ขอย่างจริงจัง
แก้ไขปญั หาดังกลา่ ว

9

การมุ่งปิดจุดอ่อนได้แก่ทรัพยากรมนุษย์จึง 2. ยุทธศาสตร์ FTA ต้องเร่งเครื่อง
เปน็ สง่ิ ส�ำ คญั อยา่ งยง่ิ โดยเฉพาะการผลติ แรงงาน
ที่มีทักษะสูง เนื่องจากกำ�ลังแรงงานของไทย เดินหน้า พร้อมยกระดับไปสู่มาตรฐาน
มจี �ำ นวนนอ้ ยและเปน็ ขอ้ เสยี เปรยี บ ไทยจงึ ตอ้ ง
เนน้ การพฒั นาแรงงานผา่ นการยกระดบั คณุ ภาพ สากล มีกลไกรองรบั ผไู้ ดร้ ับผลกระทบ
เพอ่ื ชดเชยขอ้ เสยี เปรยี บดา้ นปรมิ าณ การปฏริ ปู
การศึกษาในพื้นที่ EEC ถือเป็นแนวทางใหม่ ในระยะขา้ งหนา้ ไทยจ�ำ เปน็ ตอ้ งท�ำ FTA เพม่ิ เตมิ
เนื่องจากเป็นการวางหลักสูตรการศึกษา เพื่อเพิ่มความสามารถในการแข่งขันให้กับ
แบบพุ่งเป้าไปสู่ “Demand Driven” เน้นผลิต สินค้าส่งออก และช่วยดึงดูด FDI ให้ไหล
กำ�ลังแรงงานให้สอดรับกับอุตสาหกรรม เขา้ ไทยเพม่ิ ขน้ึ เนอ่ื งจากสทิ ธปิ ระโยชนด์ า้ นภาษี
เป้าหมายใหม่ที่มีความต้องการกำ�ลังคนที่มี เพียงอย่างเดียวคงไม่เพียงพอเช่นที่กล่าวมา
ทักษะใหม่เป็นจำ�นวนมาก โดยอุตสาหกรรม ข้างต้น ซึ่งหากไทยไม่เข้าร่วม FTA เพม่ิ เตมิ
เป้าหมายใหม่ไม่ได้จำ�กัดอยู่เพียอุตสาหกรรม ในอนาคตมีความเป็นไปได้สูงที่ประเทศไทย
การผลิตมูลค่าสูงเหมือนนโยบายส่งเสริมการ จะหลุดออกจากห่วงโซ่อุปทานของโลก โดย
ลงทุนที่ผ่านมา แต่ยังรวมไปถึงอุตสาหกรรม ในปี 2565-2570 กระทรวงพาณิชย์มีแผน
บรกิ ารมลู คา่ สงู ดว้ ย อาทิ อตุ สาหกรรมการแพทย์ ขยายการทำ� FTA กับประเทศคู่ค้าให้เพิ่มขึ้น
ครบวงจร อตุ สาหกรรมดจิ ติ อล อุตสาหกรรม เปน็ ประมาณรอ้ ยละ 80 ของมลู คา่ การคา้ ของ
การบนิ และโลจสิ ตกิ ส์ อตุ สาหกรรมการทอ่ งเทย่ี ว ไทยกับโลก จากปัจจุบันที่ร้อยละ 64 โดยการ
กลุ่มรายได้ดีและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ เข้าร่วม FTA ในระยะข้างหน้าจะมีความท้าทาย
และอุตสาหกรรมการศึกษา ซึ่งผลตอบแทน ในเรื่องข้อผูกพันเกี่ยวกับมาตรฐานโลกใหม่ที่
แรงงานจะเพิ่มขึ้นสอดรับกับทักษะแรงงาน ไทยจำ�เป็นต้องให้ความสำ�คัญและเร่งพัฒนา
ทส่ี งู ขน้ึ และเปน็ สง่ิ ทน่ี กั ลงทนุ ยอมรบั ไดม้ ากกวา่ จงึ จะสามารถเขา้ รว่ ม FTA ใหมๆ่ ได้ อาทิ ผลกระทบ
การเพิ่มค่าจ้างแรงงานแบบก้าวกระโดดโดย ต่อความปลอดภัยของสุขภาพ คุณภาพชีวิต
ไม่ค�ำ นึงถึงปจั จัยดา้ นคุณภาพควบค่ดู ้วย สิ่งแวดล้อม สิทธิของพลเมือง การลดปัญหา
ความเหลื่อมล้ำ�ทางเศรษฐกิจและสังคม และ
ซึ่งความสำ�เร็จของการยกระดับทักษะ ความโปรง่ ใสของภาครฐั บาล พรอ้ มกบั การสรา้ ง
แรงงานในพ้นื ที่ EEC จะเป็น Policy Sand กลไกการรองรบั ผไู้ ดร้ บั ผลกระทบ เชน่ ภาคเกษตร
Box ทส่ี �ำ คญั ในการน�ำ ไปขยายผลตอ่ ยอด อาทิ กองทุนดแู ลผู้ไดร้ บั ผลกระทบ
กบั สถาบนั การศกึ ษาทั่วประเทศ

10

ดังนั้น การเข้าเริ่ม FTA เพิ่มเติม ไม่เพียง
จะช่วยดึงดูด FDI และเพิ่มโอกาสใน
การส่งออกสินค้า แต่ยังจะช่วยยกระดับ
มาตรฐานของประเทศไปสู่ระดับสากล
อีกด้วย

โดยเฉพาะกฎหมายและกฎระเบียบต่างๆ ซึ่ง

ไมส่ อดคลอ้ งกบั บรบิ ทโลกใหม่ อาทิ กฎระเบยี บ

การขนสง่ สนิ คา้ ผา่ นแดน ซง่ึ บางสนิ คา้ เกย่ี วขอ้ ง

และอยู่ในอำ�นาจของหน่วยงานต่างๆ เป็น

3. ยุทธศาสตร์มาตรการที่มิใช่ภาษี จำ�นวนมาก ทำ�ให้เป็นอุปสรรคในการผลักดัน
เรง่ ปฏริ ปู กฎหมายเกา่ สรา้ งสภาพแวดลอ้ ม
ให้สอดรับกับโลกใหม่ ใหไ้ ทยกลายเปน็ ศนู ยก์ ลางดา้ นการคา้ การลงทนุ
ปจั จบุ นั นอกจากประเทศตา่ งๆ จะใชม้ าตรการ
ดา้ นภาษใี นการดงึ ดดู นกั ลงทนุ แลว้ การก�ำ จดั และโลจสิ ตกิ สข์ องภมู ภิ าค ขณะทป่ี ระเทศเพอ่ื นบา้ น
อุปสรรคด้านอื่นๆ ให้เอื้อต่อการค้าการลงทุน
ก็เป็นสิ่งสำ�คัญไม่แพ้กัน สำ�หรับประเทศไทย เองตา่ งก�ำ ลงั เดนิ หนา้ ก�ำ จดั อปุ สรรคโดยเฉพาะ
การจัดตั้ง EEC โดยการมี พ.ร.บ. ของตนเอง
ได้ให้อำ�นาจการพิจารณาให้การส่งเสริม ด้านกฎหมาย สร้างสภาพแวดล้อมที่ดึงดูด
อตุ สากรรมเปา้ หมายในพน้ื ท่ี ท�ำ ใหช้ ว่ ยลดขน้ั ตอน
ส�ำ หรบั นกั ลงทนุ ไปไดม้ าก รวมถงึ การใช้ Model การลงทุน อาทิ อินโดนิเซียที่เสนอกฎหมาย
PPP รูปแบบใหม่ทำ�ให้ช่วยลดขั้นตอนสำ�หรับ
นกั ลงทนุ ไปไดม้ าก นอกจากน้ี ไทยยงั มกี ารทบทวน Omnibus Law ซง่ึ เปน็ กฎหมายแมบ่ ททค่ี รอบคลมุ
กฎหมายทบ่ี งั คบั ใชใ้ นปจั จบุ นั เพอ่ื ยกเลกิ กฎหมาย
ทล่ี า้ สมยั และเปน็ ภาระตอ่ การปฏบิ ตั ิ (Regulatory การปฏิรูปกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง
Guillotine) เพื่อเพิ่มขีดความสามารถด้าน
การแข่งขันของไทย อย่างไรก็ตาม ในทาง กบั การด�ำ เนนิ ธรุ กจิ อยา่ งรอบดา้ น และมผี ลบงั คบั
ปฏิบตั พิ บว่ายงั คืบหน้าไม่มากนกั โดยปัจจบุ ัน
ไทยยงั มขี ้อจำ�กัดอกี หลายประการ ใชใ้ นชว่ งปลายปี 2563 ซง่ึ เปน็ ตวั เรง่ เสรมิ สรา้ ง

สภาพแวดลอ้ มเพอ่ื ดงึ ดดู การลงทนุ ลดความยงุ่ ยาก

ซบั ซอ้ นในการประกอบธรุ กจิ อ�ำ นวยความสะดวก

ให้กับนักลงทุนต่างชาติ และในเดือนเมษายน

2564 รัฐบาลอินโดนีเซียได้จัดตั้ง กระทรวง

การลงทนุ ขน้ึ มาใหมเ่ พอ่ื ตอกย�ำ้ ความสะดวกใน

การท�ำ ธรุ กจิ (ease of doing business) ในประเทศ

โดยการยกระดบั สถานะหนว่ ยงานราชการของ

คณะกรรมการประสานงานการลงทนุ (Badan

Koordinasi Penanaman Modal – BKPM)

ซึ่งเปน็ หนว่ ยงานของรฐั ท่รี บั ผิดชอบดา้ นการ

สง่ เสรมิ การลงทนุ โดยตรงในประเทศและตา่ งประเทศ

(FDI) คลา้ ยกับ BOI ในประเทศไทย 11

ซึ่งคาดว่าจะช่วยดึงดูด FDI ในระยะถัดไปได้ หากมองย้อนกลับไป กล่าวได้ว่าไทยขาดการ
เปน็ จ�ำ นวนมาก สว่ นเวยี ดนามเองกม็ กี ระทรวง ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่มา
วางแผนและการลงทนุ เพอ่ื ใชเ้ ปน็ เครอ่ื งมอื ขบั เคลอ่ื น เปน็ เวลานานโดยเฉพาะโครงการใหมๆ่ การลงทนุ
ในการดึงดูด FDI มาเป็นเวลานานแล้ว ทำ�ให้ โครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ 4 โครงการ
สามารถส่งเสริม FDI พร้อมวางแผนด้าน ใน EEC ซง่ึ มมี ลู คา่ รวมกนั ถงึ เกอื บ 7 แสนลา้ น
การผลิตกำ�ลังแรงงานให้สอดรับกัน สะท้อน ได้แก่ โครงการรถไฟฟ้าความเร็วสูงเชื่อม
ให้เห็นถึงการให้ความสำ�คัญในการดึงดูดการ 3 สนามบนิ โครงการทา่ เรอื แหลมฉบงั ระยะท่ี 3
ลงทุนจากตา่ งประเทศของเวยี ดนาม โครงการพฒั นาทา่ เรอื อตุ สาหกรรมมาบตาพตุ
ระยะท่ี 3 และโครงการพฒั นาสนามบนิ อตู่ ะเภา
4. ยุทธศาสตร์การลงทุนโครงสร้าง และเมอื งการบนิ ภาคตะวนั ออก รวมไปถงึ โครงการ
พื้นฐาน มุ่งยกระดับความสามารถใน ลงทุนรถไฟรางคู่ และรถไฟความเร็วสูง
การแข่งขันและสอดรับกับโลกใหม่ ของภาครฐั จะชว่ ยบรู ณาการเชื่อมต่อระบบ
หากเปรียบเทียบความสามารถในการแข่งขัน โลจิสติกส์ของไทยทั้งด้านการขนส่งคน
ของไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน ถือว่าปัจจัย และสินค้า ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดต้นทุน
ด้านโครงสร้างพื้นฐานของไทยมีคะแนนนำ� ด้านโลจิสติกส์ของประเทศลงจากปัจจุบันที่
และเป็นจุดขายสำ�คัญของไทยสำ�หรับใช้ กวา่ รอ้ ยละ 70 ยงั เปน็ การขนสง่ ผา่ นระบบถนน
ดึงดูดนักลงทุนมาเป็นเวลานาน อย่างไรก็ดี และหากในอนาคตไทยสามารถผลกั ดนั โครงการ
ประเทศเพื่อนบ้านเองก็ไม่ได้หยุดนิ่งใน ลงทนุ ในโครงการ Land Bridge ในภาคใตไ้ ดส้ �ำ เรจ็
การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของตน ดังนั้น จะท�ำ ใหไ้ ทยกลายเปน็ ศนู ยก์ ลางดา้ นโลจสิ ตกิ ส์
หากไทยยังยึดติดอยู่กับความสำ�เร็จที่ผ่านมา ของภมู ภิ าคไดอ้ ยา่ งสมบรู ณ์ กอ่ ใหเ้ กดิ การลงทนุ
คาดวา่ คงใชเ้ วลาอกี ไมน่ านทป่ี ระเทศเพอ่ื นบา้ น ภาคเอกชนตามมา และเป็นอีกแรงดึงดูด FDI
จะตามไทยทัน อีกทางหนึ่ง

12

นอกจากโครงการลงทุนพน้ื ฐานดา้ นคมนาคม 5. ยุทธศาสตร์การกำ�หนดบทบาท
แล้ว ไทยยังมีการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน ของประเทศไทยในภูมิรัฐศาสตร์โลก
ดา้ น Digital ทก่ี า้ วน�ำ ประเทศเพอ่ื นบา้ นอกี ดว้ ย ทา่ มกลางสงครามการคา้ ทย่ี งั คงมอี ยู่ โดยเฉพาะ
โดยเฉพาะการลงทนุ ดา้ น 5G ของไทย ทป่ี จั จบุ นั ปัญหาความขัดแย้งระหว่างสหรัฐอเมริกาและ
ครอบคลุมพื้นที่ใน EEC ทั้งหมดแล้วและจะ จีน คาดว่าจะเป็นปัจจัยสำ�คัญที่ส่งผลกระทบ
ครอบคลมุ พน้ื ทท่ี ัว่ ประเทศในอกี ไมก่ ีป่ ีขา้ งหนา้ โดยตรงต่อการเปลี่ยนแปลงในห่วงโซ่อุปทาน
ซ่ึงจะเหนย่ี วนำ�ให้เกดิ การลงทนุ ในรปู แบบใหมๆ่ (supply chain) และกระแส FDI ของโลก ใน
โดยการตอ่ ยอดใชป้ ระโยชนจ์ าก 5G ท้งั ในภาค อนาคตเราอาจไดเ้ หน็ รปู แบบของการคา้ การลงทนุ
อตุ สาหกรรม บรกิ าร และภาคการเกษตร ทส่ี อดรบั
กับโลกใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยระบบ digital ที่เปลย่ี นไปจากเดิม กลา่ วคอื
และเปน็ ปจั จยั ทช่ี ว่ ยดงึ ดดู FDI ในอตุ สาหกรรม
เปา้ หมายอกี ทางหนง่ึ ซง่ึ นอกจากระบบโครงสรา้ ง เป็นการมองหาพนั ธมติ รท่มี ีสมั พนั ธ์อนั ดี
พื้นฐานด้าน digitalจะส่งผลดีต่อการเติบโต ในเชิง Geopolitics หรือเป็นการย้ายฐาน
ทางเศรษฐกิจแล้ว ยังจะมีบทบาทสำ�คัญใน การผลิตไปตามเหตุผลเชิงยุทธ์ศาสตร์
การช่วยสรา้ งความเทา่ เทียมทงั้ ด้านระบบการ โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมในห่วงโซ่ที่
ศกึ ษาการเขา้ ถงึ บรกิ ารทางการเงนิ และการเพม่ิ เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีสมัยใหม่
โอกาสในการหารายได้อีกด้วย นอกจากนี้ แม้
การลงทนุ ใน digital infrastructure ของไทย ซึ่งจะเป็นโจทย์และความท้าทายอีกก้าวหนึ่ง
จะทำ�ได้ดี แต่สิ่งที่สำ�คัญไม่แพ้กันคือการสร้าง ของไทยในการดงึ ดดู ความสนใจจากนกั ลงทนุ
digital connection ที่จะทำ�ให้การลงทุนด้าน ตา่ งชาตนิ อกจากปจั จยั ดา้ นสงครามทางการคา้
digital ทง้ั หนว่ ยงานภาครฐั และเอกชนสามารถ แลว้ การแพรร่ ะบาดของโรคตดิ เชอ้ื ไวรสั โคโรนา
เชื่อมต่อกันได้ ซึ่งจะช่วยลดต้นทุน และเพิ่ม 2019 ยังเป็นปัจจัยเพิ่มเติมที่ส่งผลกระทบ
ประสทิ ธภิ าพใหก้ บั นกั ลงทนุ ทง้ั ไทยและตา่ งประเทศ ตอ่ กระแสการยา้ ยฐานการผลติ เนอ่ื งจากประเทศ
เศรษฐกิจหลักต่างหันมาสร้างหลักประกัน
การลงทนุ ในโครงสรา้ งพน้ื ฐานดา้ น Digital ป้องกันความเสี่ยงจาก supply disruption
และสง่ ผลใหเ้ กดิ การปรบั หว่ งโซอ่ ปุ ทานครง้ั ใหญ่
จงึ จ�ำ เปน็ ตอ้ งลงทนุ ทง้ั hard infrastructure ทัว่ โลกจากการยา้ ยฐานการผลิตไปสปู่ ระเทศท่ี
เปน็ มติ รหรอื อยใู่ กลต้ ลาดและการขนสง่ คลอ่ งตวั
และ soft infrastructure ควบคกู่ นั การลงทนุ โดยปัจจุบันญี่ปุ่นและไต้หวันประกาศร่วมมือ
กนั เพอ่ื จดั ตง้ั ฐานการผลติ ภายในประเทศญป่ี นุ่
ในโครงการก่อสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ ของชปิ เซมคิ อนดกั เตอร์ ในขณะทส่ี หรฐั อเมรกิ า
กำ�ลังพิจารณากรอบข้อตกลงทางเศรษฐกิจ
ของไทยปจั จบุ นั เดนิ หนา้ ไปในหลายโครงการ และเครือพันธมิตรสำ�หรับกลุ่มประเทศอินโด
แปซฟิ กิ โดยเนน้ กลมุ่ พนั ธมติ รทางดา้ นการคา้
ถอื วา่ เปน็ ชว่ งของการหวา่ นเมลด็ ซง่ึ อาจ และการสนบั สนนุ supply chain ของอตุ สาหกรรม

ต้องอาศัยระยะเวลาจึงจะผลิดอกออกผล

จึงเป็นก้าวสำ�คัญอีกก้าวหนึ่งที่จะช่วยให้

ไทยยงั คงรกั ษาระยะหา่ งจากประเทศเพอ่ื นบา้ น

ไวไ้ ด้ และยงั คงเปน็ จดุ แขง็ ส�ำ คญั ของไทย

ในการดึงดูด FDI ในระยะข้างหนา้

13

การที่ประเทศไทยมีที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ที่อยู่ใน
วถิ ขี องความขดั แยง้ ระหวา่ งจนี และสหรฐั ฯ รวมทง้ั
ยังต้องติดต่อใกล้ชิดกับทั้งสองฝ่าย ทั้งใน
ดา้ นตลาดการคา้ การลงทนุ แหลง่ เงนิ ทนุ นวตั กรรม
และเทคโนโลยใี นขณะเดยี วกนั ประเทศในภมู ภิ าค
อาเซียนก็กำ�ลังก้าวไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว
เป็นทั้งคู่ค้าและคู่แข่งของประเทศไทย จึงเป็น
เรอ่ื งทา้ ทายทป่ี ระเทศไทยตอ้ งก�ำ หนดแนวทางเพอ่ื

“สรา้ งโอกาส ลดจดุ อ่อน
และรกั ษาดลุ ยภาพ”

ของความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและการค้า
กับประเทศสำ�คัญๆ ให้ประเทศไทยยังสามารถ
ยึดโยงเข้ากับพลวัตรของโลก จึงจะสามารถ
ดึงดูด FDI ในระยะข้างหน้าได้โดยไม่หลุดไป
จากห่วงโซ่อุปทานของโลก ท่ามกลางกระแส
การย้ายฐานการผลิตที่เพิ่มขึ้นนี้ ประเทศไทย
ควรใช้โอกาสน้ใี นการสรา้ ง Regional Cluster
โดยเชื่อมโยงการขยายตลาดห่วงโซ่คุณค่า
(Value Chain) จากประเทศหรอื กลมุ่ ความรว่ มมอื
อาทิ จนี ไตห้ วนั อนิ เดยี ญป่ี นุ่ เกาหลใี ต้ รวมไป
ถึงกลุ่มประเทศ CLMV ที่ควรเปลี่ยนมุมมอง
จากประเทศคู่แข่งมาเป็นพันธมิตรโดยเน้นผล
ประโยชน์ร่วมกัน เพื่อสร้างความเติบโตทาง
เศรษฐกจิ ขยายตลาดการคา้ และการลงทนุ และ
ยกระดับเทคโนโลยีให้แก่ประเทศไทยทั้งในแง่
การเป็นผู้รับเทคโนโลยี และการปรับใช้ต่อยอด
ใหเ้ ขา้ กบั บรบิ ทของประเทศ

14

สรปุ

15

สรุป

เมื่อมองย้อนกลับไปในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา สามารถสรุปภาพ
FDI ของไทยเมื่อเทียบกับประเทศเพื่อนบ้านได้ว่าเป็นเหมือนเช่นนิทาน

“กระต่ายกับเต่า”

โดยในช่วงทศวรรษแรก FDI ของไทยออกตัวแรงแซงหน้าคู่แข่ง แต่มาถึงทศวรรษหลังกลับ
หยดุ น่งิ ปลอ่ ยใหป้ ระเทศเพอื่ นบ้านว่ิงแซงและท้งิ ห่าง การทไี่ ทยมีเม็ดเงินลงทุนใหมน่ อ้ ยลง ส่งผล
โดยตรงใหก้ ารสง่ ออกของไทยเตบิ โตนอ้ ย และมโี ครงสรา้ งการสง่ ออกทม่ี สี นิ คา้ high technology
ลดลง อยา่ งไรกด็ ี เมอ่ื เรารบั รถู้ งึ ปญั หากเ็ ปรยี บเสมอื นกระตา่ ยทต่ี น่ื ขน้ึ มาแลว้ แตค่ วามเรว็ ในการวง่ิ ไปใน
ระยะขา้ งหนา้ คงใชร้ ะดบั ความเรว็ เดมิ ไมไ่ ด้ เนอ่ื งจากประเทศเพอ่ื นบา้ นตา่ งก�ำ ลงั เรง่ ความเรว็ ขน้ึ ไปอกี
โดยทง้ั เวยี ดนามและอนิ โดนเี ซยี ตา่ งกม็ กี ารจดั ตง้ั กระทรวงการลงทนุ เพอ่ื วางแผนดงึ ดดู FDI อยา่ งจรงิ จงั

16

หากเสน้ ชยั ของเราคอื การหลดุ พน้ จากกบั ดกั รายไดป้ านกลาง การดงึ ดดู FDI ทเ่ี ปน็ อตุ สาหกรรม
ใหมท่ ใ่ี ชเ้ ทคโนโลยสี งู จงึ เปน็ เครอ่ื งมอื ส�ำ คญั ในการไปถงึ เสน้ ชยั ดงั กลา่ ว ซง่ึ อตุ สาหกรรมใหมใ่ นทน่ี ้ี
มไิ ดห้ มายถงึ เฉพาะอตุ สาหกรรมการผลติ แตย่ งั รวมไปถงึ อตุ สาหกรรมบรกิ ารทม่ี มี ลู คา่ เพม่ิ สงู ดว้ ย
อย่างไรก็ดีตาม ยุทธศาสตร์การดึงดูด FDI ในระยะข้างหน้าด้วยการใช้เครื่องมือด้านภาษีเพียง
อย่างเดียวนั้นไม่เพียงพอ เพราะถือว่าเป็นการออกวิ่งด้วยระดับความเร็วเดิม ไทยจึงต้องเร่ง

“ปิดจดุ อ่อน เสริมจดุ แข็ง”

โดยยทุ ธศาสตรท์ ม่ี คี วามจ�ำ เปน็ เรง่ ดว่ นทต่ี อ้ งเรง่ เดนิ หนา้ คอื

1) ขยายผลการปฏริ ูปการศึกษาแบบพ่งุ เปา้

(Demand Driven) เน้นผลิตแรงงานทักษะสูงที่สอดรับกับ
ความตอ้ งการของอตุ สาหกรรมใหมท่ ง้ั ภาคการผลติ และบรกิ าร

2) เร่งเดนิ หน้าเจรจาและเข้าร่วม FTA

3) สรา้ งสภาพแวดล้อมในการดึงดูดนักลงทนุ

ด้วยการเร่งปฏริ ูปกฎหมายทลี่ ้าสมัย ซ้�ำ ซ้อน ลดข้นั ตอน
การปฏิบัติ

4) เรง่ เดินหนา้ ลงทนุ ในโครงสร้างพ้นื ฐานขนาดใหญ่

ทจ่ี ะยกระดบั ความสามารถในการแขง่ ขนั โดยเฉพาะดา้ น Digital
ทน่ี อกจากจะลงทนุ ดา้ น Hard Infrastructure แลว้ ควรลงทนุ
ด้าน Soft Infrastructure ควบคู่ด้วยโดยเฉพาะการสร้าง
Digital Connection

5) สรา้ งจดุ ยนื ที่สมดุลของไทยในภูมริ ฐั ศาสตรโ์ ลก

มองประเทศเพ่อื นบ้านเป็นพนั ธมิตรแทนคแู่ ขง่ เพอ่ื ให้ไทยไม่
หลดุ จากหว่ งโซอ่ ปุ ทานของโลก
ซง่ึ ปจั จบุ นั EEC มสี ว่ นส�ำ คญั ในการเรง่ ปฏริ ปู ตามยทุ ธศาสตร์
ดังกล่าว แต่ความสำ�เร็จในการดึงดูด FDI ของประเทศ
คงไมส่ ามารถสำ�เร็จไดห้ ากทกุ ฝ่ายไม่ร่วมมือกนั ไมว่ ่าจะเปน็
ภาครฐั ภาคเอกชน รวมไปถงึ ภาคการศึกษา

17

หรอื ถงึ เวลาแล้ว

ทป่ี ระเทศไทยควรศกึ ษาความเปน็ ไปไดใ้ นการจดั ตง้ั กระทรวงการลงทนุ เพอ่ื บรู ณาการ
และวางแผนดา้ นนโยบายในการดงึ ดดู FDI แบบบรู ณาการรอบดา้ นทง้ั มาตรการดา้ น
ภาษแี ละมใิ ชภ่ าษรี วมถงึ การสรา้ งก�ำ ลงั คน เนน้ อตุ สาหกรรมทม่ี มี ลู คา่ เพม่ิ สงู ทง้ั ภาค
การผลติ และบรกิ าร ซง่ึ จะชว่ ยสรา้ งความซบั ซอ้ นกบั การผลติ การสง่ ออกสนิ คา้ และบรกิ าร
ของประเทศในอนาคต ช่วยยกระดบั รายได้ต่อหวั ของประเทศ เพอื่ ให้ไทยเป็นกระตา่ ย
ที่ตื่นแล้วและออกวงิ่ ไปถงึ เส้นชยั ดว้ ยความไวท่ีเร่งขึน้ กว่าเดิม

18

รปู ที่ 1 สดั ส่วนมูลคา่ FDI รปู ท่ี 2 สดั สว่ น FDI ทเ่ี ปน็ การลงทนุ ใหม่
ไหลเขา้ ของประเทศต่างๆ ของประเทศตา่ งๆตอ่ โลก

Percentage of Inward FDI Inflow to total world Percentage of announced greenfield FDI projects
values

รปู ท่ี 3 FTA ของไทยเทยี บกบั ประเทศเพอ่ื นบ้าน

ทม่ี า : กรมเจรจาการค้าระหวา่ งประเทศ
- ข้อมูล FTA ปี 2563 จาก https://www.wto.org และขอ้ มลู สถติ กิ ารคา้ ปี 2563 จาก https://data.aseanstats.org/
- RCEP มผี ลบังคบั ใช้ 1 ม.ค. 2565

รูปที่ 4 เปรยี บเทยี บมลู คา่ FDI สะสมรายสาขา ไทย - เวียดนาม

19

รปู ท่ี 5 สดั สว่ นการส่งออกสนิ คา้ รูปที่ 6 สดั ส่วนการสง่ ออกสินคา้
เ ท ค โ น โ ล ยี สู ง ต่ อ มู ล ค่ า ก า ร ส่ ง อ อ ก เทคโนโลยีสารสนเทศและส่ือสารต่อ
สินคา้ อุตสาหกรรม มลู คา่ การส่งออกรวม

High-technology exports (% of manufactured exports) Percentage of announced greenfield FDI
projects values

รูปท่ี 7 ส่วนแบง่ ตลาดสนิ คา้ สง่ ออก รปู ท่ี 8 อนั ดบั ดชั นคี วามซบั ซอ้ น
ของประเทศต่างๆ ในตลาดโลก ทางเศรษฐกิจ

Percentage of WorldExport Market Share Ranking of Economic Complexity Index

20

คณะผู้เขียนบทความ

วัสยา ล้มิ ธรรมมหศิ ร วรรณโกมล สภุ าชาติ

รองผอู้ �ำ นวยการ นักวจิ ยั สถาบนั วิจัยนโยบาย

สำ�นักยุทธศาสตรอ์ งคก์ ร เศรษฐกิจการคลัง (สวค.)

(สกพอ.)

ข้อคดิ เห็นท่ีปรากฎในบทความน้ีเป็นความเห็นของผูเ้ ขยี นซึ่งไมจ่ �ำ เปน็ ตอ้ งสอดคลอ้ งกบั ความเห็นของ
ส�ำ นักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพเิ ศษภาคตะวันออก (สกพอ.)

21

22