บทที่ 2 การบันทึกบัญชีสำนักงานใหญ่และสาขา

บทท่ี 2
การบนั ทึกบญั ชีสานักงานใหญแ่ ละสาขา

อ.อนญั ญานัฏ เพ็งศรีโคตร

สาระสาคญั

01 02

การบัญชีสานักงานใหญ่และสาขา การบันทกึ บัญชกี รณสี านักงานใหญ่
ส่งสินค้าให้สาขาในราคาทุน
03
04
การบันทึกบัญชีกรณีสานักงานใหญ่
สง่ สินคา้ ใหส้ าขาในราคาสูงกวา่ ทนุ งบพิสจู น์ยอดบญั ชเี ดินสะพดั
สานักงานใหญ่และสาขา
และราคาขาย

การบนั ทกึ บญั ชสี านักงานใหญแ่ ละสาขา

ลักษณะการบนั ทกึ บัญชีสานกั งานใหญแ่ ละสาขา จะมีความยุ่งยากหรือไมข่ ้นึ อยกู่ บั ลักษณะของสาขา ดงั นน้ั ลกั ษณะ
ของการบนั ทึกบญั ชสี านักงานใหญแ่ ละสาขา มีวธิ ีการหลายวธิ ีได้แก่
1. สานักงานใหญเ่ ปน็ ผู้บันทกึ รายการคา้ ทีเ่ กิดขน้ึ ที่สาขาเอง อาจรวมหรือแยกจากสานักงานใหญ่ สาหรบั สาขาจะบนั ทกึ
เฉพาะเงินทนุ หมุนเวียนทไี่ ดจ้ ากสานกั งานใหญเ่ ทา่ น้ัน
2. สานกั งานใหญแ่ ละสาขาต่างก็บันทึกรายการค้าที่เกิดขน้ึ ท่สี าขา ในสมุดของแต่ละฝ่ายกล่าวคอื สาขาจะบนั ทกึ รายการค้าท่ี
เกิดขึ้นที่สาขา และแจง้ รายการให้สานกั งานใหญท่ ราบเพื่อทาการบันทึกบัญชี ซึง่ สานกั งานใหญ่สามารถทราบผลการ
ดาเนินงานของสาขาได้
3. สาขาจะบันทึกรายการค้าท่ีเกิดข้นึ ทีส่ าขาเองท้งั หมดตามหลักการบญั ชคี ู่ กลา่ วคอื สาขาจะบันทึกรายการค้าจะกระท้ังปดิ
บญั ชี และแจง้ ผลการดาเนนิ งานใหส้ านกั งานใหญ่ทราบ

การบนั ทกึ บญั ชีสานกั งานใหญ่และสาขา

การบนั ทึกบัญชีสานักงานใหญ่และสาขาดงั กลา่ วข้างตน้ วธิ ีที่นยิ มใชก้ นั มากคือ วิธีที่ 3(สาขาจะบนั ทกึ รายการ
ค้าที่เกิดขน้ึ ที่สาขาเองทั้งหมดตามหลกั การบญั ชคี ู่) ในทน่ี ้ีจะใชว้ ิธีน้ี

ทางดา้ นสานกั งานใหญ่ สานักงานใหญ่จะเปดิ บัญชีเดินสะพดั สาขา (Branch Current Account) ซึ่งบญั ชี

เดนิ สะพัดสาขา ถือเปน็ สินทรัพยป์ ระเภทเงินลงทนุ ระยะยาวนัน่ เอง โดยยอดคงเหลอื ของบญั ชีเดนิ สะพดั สาขาจะปรากฏอยู่
ในงบดลุ เป็นสินทรัพยข์ องสานักงานใหญ่

ทางดา้ นสาขา สาขาจะเปดิ บญั ชเี ดนิ สะพดั สานักงานใหญ่(Home office Current) ซึง่ บญั ชีเดนิ สะพดั

สานักงานใหญ่ ถอื เปน็ บัญชที ุนของสานกั งานใหญ่ทส่ี าขาน่ันเอง โดยยอดคงเหลือของบัญชเี ดินสะพัดสานกั งานใหญ่ จะ
ปรากฏอยใู่ นงบดลุ เป็นสว่ นของผ้ถู อื ห้นุ ของสาขา

ราคาสนิ คา้ ท่สี านักงานใหญ่สง่ ให้สาขา

สินคา้ ที่สานกั งานใหญ่สง่ ไปให้
สาขาอาจใช้วธิ ีใดวิธหี นึ่งใน 3 กรณี
ดังตอ่ ไปน้ี
● ราคาทุน
● ราคาสงู กวา่ ทนุ
● ราคาขาย

01 การบนั ทกึ บญั ชกี รณสี านกั งานใหญส่ ง่
สนิ ค้าไปใหส้ าขาในราคาทนุ

สนิ คา้ ท่ีสานกั งานใหญ่ส่งไปใหส้ าขาในราคาทนุ จะไม่มกี าไรหรอื ขาดทนุ ในสนิ คา้ การบนั ทกึ
บญั ชีจะไมม่ ีความยุ่งยากนกั โดยมีหลกั การบันทึกบัญชี ดังนี้

รายการคา้ สมุดบญั ชขี องสานกั งานใหญ่ สมุดบญั ชขี องสาขา

1. สานกั งานใหญ่ Dr. เดินสะพัดสาขา XX Dr. สนิ ค้ารบั จากสานักงานใหญ่ XX

ส่งสนิ ค้าไปใหส้ าขา Cr.สนิ คา้ สง่ ไปสาขา XX Cr.เดินสะพัดสานักงานใหญ่ XX
XX
ในราคาทนุ

2. สานกั งานใหญ่ Dr. เดินสะพัดสาขา XX Dr. เงินสด XX

ส่งเงนิ สดไปใหส้ าขา Cr.เงินสด XX Cr.เดินสะพดั สานกั งานใหญ่

รายการคา้ สมดุ บญั ชขี องสานกั งานใหญ่ สมดุ บญั ชขี องสาขา
3. สาขาซอ้ื สนิ ค้าเปน็
เงนิ สด Dr. ซ้อื สินค้า XX
4. สาขาขายสนิ คา้
เปน็ เงนิ เชอื่ Cr.เงนิ สด XX
5. สาขาเกบ็ เงนิ จาก XX
ลกู หนกี้ ารค้า Dr. ลูกหนก้ี ารคา้ XX XX

Cr.ขายสนิ คา้

Dr. เงินสด XX

Cr.ลูกหนกี้ ารคา้

รายการค้า สมดุ บญั ชขี องสานกั งานใหญ่ สมุดบญั ชขี องสาขา

6. สาขาจา่ ยคา่ ใชจ้ ่าย Dr. ค่าใชจ้ ่ายในการดาเนนิ งาน XX

Cr.เงินสด XX

7. สาขาสนิ ค้าคนื ให้ วธิ ที ่ี 1 ยกเลกิ บญั ชีเดินสะพัดสาขาและสนิ ค้า วิธที ่ี 1 ยกเลกิ บญั ชสี ินค้ารับจากสานกั งานใหญ่และ

สานกั งานใหญ่ สง่ ไปสาขาเท่ากับจานวนทรี่ ับคืน บัญชีเดินสะพัดสานกั งานใหญ่เทา่ กบั จานวนทส่ี ง่ คนื

Dr. สินค้าส่งไปสาขา XX Dr. เดินสะพัดสานักงานใหญ่ XX

Cr.เดนิ สะพัดสาขา XX Cr.สนิ ค้ารบั จากสานกั งานใหญ่ XX

วิธีท่ี 2 เปดิ บญั ชีสินค้ารบั คืนจากสาขา วิธีที่ 2 เปดิ บญั ชสี นิ คา้ ส่งคืนใหส้ านกั งานใหญ่

Dr. สนิ คา้ รบั คนื จากสาขา XX Dr. เดนิ สะพัดสานกั งานใหญ่ XX

Cr.เดนิ สะพดั สาขา XX Cr.สนิ คา้ ส่งคืนสานักงานใหญ่ XX

รายการคา้ สมุดบญั ชขี องสานกั งานใหญ่ สมดุ บญั ชขี องสาขา
8. ปิดบญั ชรี ายได้
ค่าใชจ้ า่ ยของสาขาเขา้ ก. เม่อื ผลต่างเป็นกาไร
บัญชกี าไรขาดทนุ
Dr. สินค้าปลายปี XX

ขายสนิ คา้ XX

Cr.สินคา้ รบั จากสานกั งานใหญ่ XX
XX
ซือ้ สนิ คา้ XX
XX
คา่ ใช้จ่ายตา่ ง ๆ

กาไรขาดทนุ

รายการคา้ สมดุ บญั ชขี องสานกั งานใหญ่ สมุดบญั ชขี องสาขา
8. ปิดบญั ชรี ายได้
ค่าใชจ้ ่ายของสาขาเขา้ ข. เมอื่ ผลต่างเปน็ ขาดทุน
บญั ชกี าไรขาดทนุ
Dr. สนิ ค้าปลายปี XX

ขายสินคา้ XX

กาไรขาดทนุ XX

Cr.สินคา้ รบั จากสานักงานใหญ่ XX
XX
ซื้อสนิ คา้ XX

คา่ ใชจ้ า่ ยตา่ ง ๆ

รายการค้า สมุดบญั ชขี องสานกั งานใหญ่ สมดุ บญั ชขี องสาขา
9. สาขาแจง้ ผลการ ก. กรณีกาไร
ดาเนนิ งานให้ Dr. เดินสะพดั สาขา XX ก. กรณกี าไร
สานกั งานใหญท่ ราบ
พรอ้ มทง้ั โอนกาไร Cr. กาไรขาดทนุ ที่สาขา Dr. กาไรขาดทุน XX
ขาดทนุ ของสาขาให้ ข. กรณีขาดทุน
สานกั งานใหญ่ Dr. กาไรขาดทุนที่สาขา XX XX Cr. เดนิ สะพัดสานกั งานใหญ่ XX
XX
Cr. เดินสะพดั สาขา ข. กรณีขาดทุน

Dr. เดินสะพัดสานกั งานใหญ่ XX

XX Cr. กาไรขาดทนุ

รายการค้า สมุดบญั ชขี องสานกั งานใหญ่ สมดุ บญั ชขี องสาขา
10.ปดิ บญั ชที ่ี
สานกั งานใหญ่ ก. กรณกี าไร

Dr. ขายสนิ ค้า XX

สินค้าปลายปี XX

สินคา้ ส่งไปสาขา XX

กาไรขาดทุนทส่ี าขา XX

Cr. ซือ้ สินคา้ XX

สนิ ค้าต้นปี XX

คา่ ใชจ้ า่ ยตา่ ง ๆ XX

กาไรขาดทนุ XX

รายการค้า สมุดบญั ชขี องสานกั งานใหญ่ สมุดบญั ชขี องสาขา
10.ปดิ บญั ชที ี่
สานกั งานใหญ่ ข. กรณขี าดทนุ

Dr. ขายสินค้า XX

สินคา้ ปลายปี XX

สนิ คา้ สง่ ไปสาขา XX

กาไรขาดทนุ ท่สี าขา XX

กาไรขาดทนุ XX

Cr. ซ้อื สนิ ค้า XX

สนิ ค้าตน้ ปี XX

ค่าใช้จา่ ยตา่ ง ๆ XX

การจดั ทางบการเงนิ รวมเม่ือสานกั งานใหญส่ ่งสนิ คา้ ใหส้ าขาในราคาทุน

สานักงานใหญแ่ ละสาขาเปน็ หน่วยงานเดียวกัน การจดั ทางบการเงนิ จงึ ต้องจดั ทางบการเงินรวมโดย
สนิ ทรพั ย์ หนี้สิน ทนุ รายได้ คา่ ใชจ้ ่าย ของสานกั งานใหญ่และสาขาเขา้ ด้วยกนั แตร่ ายการใดท่ีไม่มผี ลต่อการตัดสินใจ
เชน่ รายการตรงกันขา้ มกนั จะถกู ตดั ออก เป็นตน้ เมื่อจดั ทางบการเงนิ รวมสานักงานใหญ่ และสาขาจงึ ตอ้ งอาศยั กระดาษ
ทาการในการตดั บัญชเี พ่อื จดั ทางบการเงนิ รวมให้ถกู ต้องกระดาษทาการงบการเงนิ รวม (Combined working Paper)
กระดาษทาการเพ่อื จัดทางบการเงนิ รวมจะประกอบดว้ ย ชอ่ งตา่ ง ๆ ดังนี้
• ช่องสานกั งานใหญ่
• ช่องสาขา
• ชอ่ งรายการปรบั ปรงุ และตดั บญั ชี
• ชอ่ งงบการเงนิ รวม

การจัดทางบการเงนิ รวมเมือ่ สานักงานใหญส่ ่งสนิ ค้าใหส้ าขาในราคาทุน

ในกระดาษทาการรวมเพื่อจดั ทางบการเงนิ รวมนอกจากปะกอบดว้ ยช่องตา่ ง ๆ แล้วยังได้แยกเปน็
3 สว่ นประกอบ
1.งบกาไรขาดทนุ – จะมีรายการตดั ระหวา่ งกนั คอื
• รายการรับ – สง่ สนิ คา้ ระหว่างกัน
• กาไรในสนิ คา้ ระหวา่ งกนั ไดแ้ ก่

- กาไรในสนิ ค้าต้นปี
- กาไรในสนิ คา้ ปลายปี

01 02 03 04 05

การจดั ทางบการเงนิ รวมเมอ่ื สานักงานใหญ่สง่ สนิ ค้าใหส้ าขาในราคาทุน

2. งบกาไรสะสม - จะประกอบไปด้วย
• ยอดกาไรสะสมยกมาตน้ งวด
• กาไรสทุ ธริ วม
• เงินปันผลจา่ ย
• ยอดกาไรสะสมยกไปปลายงวด

01 02 03 04 05

การจดั ทางบการเงนิ รวมเม่อื สานักงานใหญส่ ง่ สนิ ค้าใหส้ าขาในราคาทุน

3. งบดลุ – จะประกอบไปดว้ ย สนิ ทรัพย์ หน้ีสินและส่วนของเจา้ ของ ซง่ึ จะมรี ายการที่ไม่มีผลต่อการตดั สินใจถูกตดั
ออกไป อนั ไดแ้ ก่ บัญชเี ดนิ สะพดั สาขา – บญั ชเี ดนิ สะพัดสานักงานใหญ่ บญั ชีสินค้าส่งไปสาขา – บญั ชสี นิ คา้ รับจาก
สานักงานใหญ่ – บัญชสี ินคา้ สง่ ไปสาขากาไร – กาไรในสินค้าคงเหลือที่สาขา หรือสารองกาไรในสนิ คาคงเหลอื ทสี่ าขา

01 02 03 04 05

กระดาษทาการเพ่ือจดั ทางบการเงนิ รวม

กรณีสานกั งานใหญส่ ง่ สนิ คา้ ไปให้
สาขาในราคาทนุ

การตดั บญั ชเี พ่อื จัดทางบการเงนิ รวม เมอ่ื สานักงานใหญ่สง่ สนิ ค้าไปให้สาขาในราคาทนุ มหี ลกั การตัดบญั ชี ดังนี้

1.ตัดบญั ชเี ดินสะพัดสานกั งานใหญ่กบั เดนิ สะพดั สาขา

Dr.เดนิ สะพดั สานกั งานใหญ่ XX

Cr.เดนิ สะพัดสาขา XX

2.ตดั บญั ชสี นิ คา้ ส่งคนื – รับคนื (ถ้าม)ี

Dr.สนิ ค้าสง่ คนื ใหส้ านักงานใหญ่ XX

Cr.สนิ คา้ รับคนื จากสาขา XX

3.ตัดบญั ชีสนิ ค้าสง่ – รบั ระหวา่ งกนั

Dr.สินคา้ ส่งไปสาขา XX

Cr.สินคา้ รบั จากสานักงานใหญ่ XX

การบนั ทึกบญั ชีกรณีสานกั งานใหญ่สง่ 02
สนิ คา้ ไปใหส้ าขาในราคาสงู กวา่ ทุน

กรณสี านกั งานใหญ่สง่ สนิ คา้ ไปให้สาขาในราคาสงู กว่าทนุ

ในกรณีท่ีสานักงานใหญ่ส่งสินคา้ ไปให้สาขาในราคาที่สงู กว่าทนุ สินคา้ คงเหลอื
จะมีกาไรในสนิ ค้ารวมอยู่ ซึง่ หลกั การในการบันทกึ บญั ชเี กีย่ วกบั กาไรในสินคา้ จะมีวธิ ีการ
บันทึกได้ 2 วธิ ี คอื

1.เปดิ บญั ชีสินค้าสง่ ไปสาขา – กาไร
2.เปดิ บญั ชสี ารองกาไรในสนิ คา้ คงเหลือที่สาขา

บญั ชสี ินคา้ ส่งไปสาขา – กาไร หรือ บัญชีสารองกาไร
ในสินค้าคงเหลอื ที่สาขา จะปรากฏในสมดุ บัญชีของสานกั งานใหม่
ทางดา้ นเครดติ ซงึ่ บัญชีดงั กลา่ วจะเป็นบัญชที ี่แสดงการลดยอด
บัญชเี ดินสะพัดสาขา

กรณที ่สี านักงานใหญเ่ ปดิ บัญชีสินคา้ สง่ ไปสาขา – กาไร การบันทกึ บัญชีเม่ือสานกั งานใหญส่ ่งสนิ คา้

ไปใหส้ าขาในราคาสูงกวา่ ทนุ จะบันทึกดงั น้ี

Dr.เดนิ สะพัดสาขา XX

Cr.สินค้าส่งไปสาขา – ทุน XX

สินคา้ ส่งไปสาขา – กาไร XX

กรณที ่สี านกั งานใหญ่เปิดบญั ชีสารองกาไรในสนิ ค้าคงเหลือที่สาขา การบนั ทกึ บญั ชเี ม่อื สานักงานใหญ่

สง่ สินคา้ ไปสาขาในราคาสูงกว่าทนุ จะบันทึกดงั นี้

Dr.เดินสะพัดสาขา XX

Cr.สินค้าสง่ ไปสาขา – ทนุ XX

สารองกาไรในสนิ ค้าคงเหลือที่สาขา XX

สาหรบั กรณที ส่ี าขาส่งสินคา้ คนื ให้สานกั งานใหญ่ การบนั ทกึ บัญชี จะเปน็ ดงั น้ี

• สานกั งานใหญเ่ ปิดบัญชีสินคา้ ส่งไปสาขา – กาไร

Dr.สนิ ค้าสง่ ไปสาขา – ทุน XX

สินค้าสง่ ไปสาขา – กาไร XX

Cr.เดินสะพดั สาขา XX
XX
• สานักงานใหญ่เปดิ บญั ชสี ารองกาไรในสินคา้ คงเหลอื ที่สาขา

Dr.สนิ ค้าสง่ ไปสาขา – ทุน XX

สารองกาไรในสนิ คา้ คงเหลือท่สี าขา XX

Cr.เดนิ สะพดั สาขา

ในส่วนของรายการค้าที่เกิดขน้ึ ระหว่างงวดจะมีวธิ ีการบันทึกเหมอื นกบั กรณีทส่ี านกั งานใหญส่ ่งสินค้าไปสาขาในราคาทนุ

แต่ต่างกนั คือ กอ่ นทจ่ี ะมกี ารปดิ บญั ชสี านกั งานใหญ่ สานกั งานใหญ่จะตอ้ งทาการปรับปรุงกาไรในสนิ คา้ คงเหลือที่สาขาให้

ถูกตอ้ งเสยี กอ่ น กลา่ วคือ

เมือ่ สานกั งานใหญ่เปิดบญั ชีสินค้าสง่ ไปสขา – กาไร การปรบั ปรงุ รายการจะปิดบัญชสี นิ ค้าส่งไปสาขา – กาไร

ทั้งหมด โดยสว่ นทเี่ ปน็ กาไรในสินคา้ ในส่วนที่ขายได้ ให้เปดิ บัญชกี าไรขาดทนุ ท่สี าขา แต่ถ้าเปน็ สว่ นของกาไรในสนิ คา้ ท่ียงั

ขายไม่ได้ ให้เปดิ บัญชีกาไรในสินคา้ คงเหลอื ที่สาขา ดังนี้

Dr.สนิ ค้าส่งไปสาขา – กาไร XX

Cr.กาไรในสนิ ค้าคงเหลอื ท่ีสาขา XX

กาไรขาดทุนท่ีสาขา XX

ส่วนกรณีที่สานกั งานใหญ่เปิดบญั ชีสารองกาไรในสินค้าคงเหลือทสี่ าขา การปรับปรุงให้ปิดบญั ชสี ารองกาไร

ในสนิ ค้าคงเหลอื ทสี่ าขา เฉพาะกาไรในสินค้าในส่วนทขี่ ายได้เทา่ นั้น

Dr.สารองกาไรในสินค้าคงเหลือทีส่ าขา XX

Cr.กาไรขาดทนุ ท่ีสาขา XX

สาหรบั การคานวณกาไรขาดทุนท่ีสาขาในส่วนที่ขายสนิ ค้าได้ ใหค้ านวณจากต้นทนุ ขายทีส่ าขาทีเ่ ก่ียวขอ้ ง ระหวา่ งสานกั งานใหญ่

และสาขา ซึง่ ประกอบดว้ ย

สนิ ค้าต้นงวด XX

บวก สินค้ารับจากสานกั งานใหญ่ XX

รวม XX

หัก สินค้าปลายงวด XX

ตน้ ทนุ ขายที่สาขา XX

การจัดทางบการเงินรวมเมอ่ื สานกั งานใหญ่ส่งสนิ คา้ ใหส้ าขาในราคาสงู กว่าทนุ

การจดั ทางบการเงินรวม สานกั งานใหญ่จะต้องตัดบญั ชที ไ่ี มม่ ีผลตอ่ การตดั สินใจ ดงั นี้

1.ตดั บัญชีเดินสะพัดระหวา่ งกนั

Dr.เดินสะพัดสานกั งานใหญ่ XX

Cr.เดินสะพัดสาขา XX

2.ตัดบญั ชสี ินค้าสง่ คนื – รับคืนระหวา่ งกนั

2.1. เมอื่ สานักงานใหญ่เปดิ บญั ชสี ินคา้ ส่งไปสาขา – กาไร

Dr.สินค้าส่งไปสาขา – ทนุ XX

สินค้าสง่ คนื ให้สานกั งานใหญ่ XX

Cr.สนิ คา้ รับคืนจากสาขา XX

การจัดทางบการเงินรวมเม่ือสานกั งานใหญ่สง่ สนิ คา้ ใหส้ าขาในราคาสูงกวา่ ทนุ

2.2.เม่ือสานกั งานใหญเ่ ปดิ บญั ชีสารองกาไรในสินค้าคงเหลือท่สี าขา

Dr.สารองกาไรในสินค้าคงเหลอื ท่สี าขา XX

สนิ ค้าส่งคนื ให้สานักงานใหญ่ XX

Cr.สนิ ค้ารบั คืนจากสาขา XX

การจดั ทางบการเงินรวมเมือ่ สานกั งานใหญ่สง่ สนิ คา้ ให้สาขาในราคาสงู กวา่ ทนุ

3.ตดั บัญชีสนิ คา้ สง่ – รับระหว่างกัน XX XX
3.1.เมื่อสานักงานใหญ่เปดิ บัญชีสินคา้ สง่ ไปสาขา – กาไร XX XX

Dr.สนิ คา้ ส่งไปสาขา – กาไร XX
สนิ คา้ สง่ ไปสาขา – ทุน XX
Cr.สนิ คา้ รบั จากสานักงานใหญ่

3.2.เมือ่ สานักงานใหญ่เปดิ บญั ชสี นิ คา้ สง่ ไปสาขา – ทนุ
Dr.สินคา้ ส่งไปสาขา – ทนุ
สารองกาไรในสนิ ค้าคงเหลอื ท่สี าขา
Cr.สินคา้ รับจากสานกั งานใหญ่

งบพสิ จู นย์ อดบญั ชเี ดนิ สะพัด

สานกั งานใหญแ่ ละสาขา 03

งบพิสจู นย์ อดบญั ชเี ดนิ สะพัดสานกั งานใหญแ่ ละสาขา
บัญชเี ดนิ สะพดั สานกั งานใหญ่ และบญั ชีเดินสะพดั สาขา เปน็ บัญชตี รงกนั ข้ามกนั ซ่ึงยอดคงเหลือ ณ วันสน้ งวด

บัญชขี องทั้งสองบัญชจี ะมจี านวนเท่ากัน และบญั ชเี ดนิ สะพัดทัง้ สองไมม่ ผี ลต่อการตัดสินใจในการวางแผน ในการวเิ คราะหผ์ ล
การดาเนินงานของสานกั งานใหญ่และสาขา ในทางปฏบิ ตั ิจึงต้องตดั บญั ชีเดนิ สะพัดสานักงานใหญแ่ ละบัญชีเดนิ สะพัดสาขาใน
ช่องรายการปรบั ปรุงของกระดาษทาการเพ่อื จัดทางบการเงนิ ดังน้ัน ถ้ายอดคงเหลอื ของบัญชีเดินสะพดั สานกั งานใหญแ่ ละสาขา
ไมเ่ ท่ากนั ก่อนทจ่ี ะตดั บญั ชเี ดนิ สะพัดระหว่างกนั จะตอ้ งค้นหาสาเหตุวา่ เป็นสาเหตใุ ดแล้วนาสาเหตุดงั กลา่ วมาทาการปรับปรงุ
และจดั ทางบพิสจู น์ยอดบัญชีเดินสะพัดสานักงานใหญ่และบัญชีเดินสะพัดสาขา สาหรบั รายการท่ีทาให้บัญชเี ดินสะพดั
สานักงานใหญ่และบัญชีเดนิ สะพัดสาขามยี อดคงเหลือไมเ่ ทา่ กนั เชน่ สนิ คา้ ท่สี านกั งานใหญ่สง่ ใหส้ าขาอยรู่ ะหว่างทาง เป็นตน้

ตวั อยา่ ง...

ในวันที่ 31 ธนั วาคม 2550 ยอดดลุ ของบญั ชเี ดินสะพดั สานักงานใหญ่ ในสมุดบญั ชีของสาขาก่อนการปิด
บญั ชี ปรากฏยอดดลุ เครดติ 5,100 บาท และบญั ชีเดินสะพดั สาขาในสมุดบญั ชีของสานักงานใหญ่ (บริษัท ทโี อบี จากัด)
มยี อดดุลเดบิต 45,000 บาท จากการตรวจสอบพบว่า
1.สานกั งานใหญ่ส่งสินคา้ ราคาทุน 20,000 บาท ไปใหส้ าขาในราคาสูงกว่าทนุ 10% เมอ่ื วนั ที่ 30 ธนั วาคม 2550 แต่
สาขายงั ไม่ได้รับ
2.สาขาส่งสินค้าในราคา 1,100 บาท คืนสานักงานใหญ่ในวนั สนิ้ งวดบัญชี แต่สานกั งานใหญ่ยังไม่ได้รับ
3.เงนิ สดทสี่ าขาสง่ ใหส้ านักงานใหญ่อย่รู ะหวา่ งทาง 25,000 บาท
4.สาขาจ่ายเงนิ เดือนแทนสานกั งานใหญ่ 6,000 บาท สาขาบนั ทกึ บญั ชถี ูกต้องแล้ว แต่สานกั งานใหญ่ยงั ไมไ่ ด้บนั ทึกบญั ชี
5.สานักงานใหญ่เก็บเงนิ จากลกู หนแี้ ทนสาขาจานวน 14,200 บาท ไดล้ งบัญชถี ูกต้องแลว้ แตส่ าขายังไม่ได้ลงบันทึกบัญชี

การบนั ทกึ บญั ชี

ดา้ นสานกั งานใหญ่ ดา้ นสาขา

2.Dr.สนิ คา้ สง่ ไปสาขา-กาไร 100 1.Dr.สินคา้ รับจากสานกั งานใหญ่ 22,000
สินค้าส่งไปสาขา-ทุน 1,000 Cr.เดนิ สะพัดสานกั งานใหญ่ 22,000
Cr.เดินสะพดั สาขา
1,100

3.Dr.เงนิ สด 25,000 5.Dr.เดนิ สะพัดสานกั งานใหญ่ 14,200

Cr.เดินสะพัดสาขา 25,000 Cr.ลูกหนี้ 14,200

4.Dr.เงนิ เดอื น 6,000

Cr.เดินสะพัดสาขา 6,000

งบพิสจู นย์ อด บริษทั ทีโอบี จากดั 45,000
งบพิสจู น์ยอดบญั ชีเดินสะพัดสานักงานใหญแ่ ละสาขา
เดินสะพัดสาขา 32,100
หัก สินค้าส่งไปสาขา สาหรับวันที่ 31 ธันวาคม 2550 12,900

เงนิ สดระหว่างทาง 1,100
เงนิ เดือน 25,000
ยอดที่ถูกต้อง 6,000

งบพสิ ูจนย์ อด บริษทั ทโี อบี จากัด

งบพสิ ูจน์ยอดบญั ชีเดนิ สะพดั สานกั งานใหญ่และสาขา

สาหรบั วันที่ 31 ธันวาคม 2550

เดนิ สะพัดสานักงานใหญ่ 5,100
22,000
บวก สินคา้ รบั จากสานกั งานใหญ่ 27,100
14,200
รวม 12,900

หกั ลกู หนี้

ยอดทีถ่ กู ต้อง