Modern Art - ศิลปะสมัยใหม่

MODERN

MODERN

A R TART

ศิ ลปะสมั ยใหม่

ศิลปะสมัยใหม่

จัดทำโดย

1. น.ส.บูชิตา ฉัตรสิรยากร เลขที่ 6
2. น.ส.วิภาวนี ณรงค์รัตน์ เลขที่ 7
3. น.ส.อรจิรา มณีสว่าง เลขที่ 25
4. น.ส.อริสา หนูสังข์ เลขที่ 26
5. น.ส.ศุภิกร อินทร์ม่วง เลขที่ 27
6. น.ส.ธัญจิรา คำควร เลขที่ 28
7. น.ส.ศศิธร จันทร์ชุม เลขที่ 29
8. น.ส.กันย์สินี ทองชูช่วย เลขที่ 30
9. น.ส.กุลนิษฐ์ พฤกษ์ทรานนท์ เลขที่ 41
10. น.ส.ภาขวัญ ไชยประสิทธิ์ เลขที่ 42

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/7
เสนอ

คุณครูธนกฤต สุวรรณชาตรี
หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา

ศิลปะพื้นฐาน 6 (ศ33102)
ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2564
โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัยสมบูรณ์กุลกันยา
อำเภอ หาดใหญ่ จังหวัด สงขลา

PREFACE

หนังสือเรื่อง “ศิลปะสมัยใหม่” เล่มนี้ เป็นส่วนหนึ่งของวิชาศิลปะพื้นฐาน 6
รหัสวิชา 33102 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยมีจุดประสงค์เพื่อศึกษาหาความรู้
เกี่ยวกับศิลปะสมัยใหม่ ซึ่งหนังสือเล่มนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับความหมายของศิลปะ
สมัยใหม่ ประเภทของศิลปะสมัยใหม่ ความสำคัญของศิลปะสมัยใหม่ในรูป
เเบบต่างๆ อาทิ ศิลปะแบบโรแมนติก ศิลปะแบบนีโอคลาสสิก เป็นต้น รวมทั้ง
การยกตัวอย่างงานศิลปะของศิลปินในยุคสมัยใหม่

ผู้จัดทำได้เลือกหัวข้อนี้ในการจัดทำหนังสือ เนื่องจากหัวข้อเป็นที่สนใจและ
มีประโยชน์ต่อผู้ศึกษาต่อในเรื่องนี้ รวมทั้งรายละเอียดต่างๆที่น่าสนใจ โดย
หนังสือเล่มนี้ผู้จัดทำได้วางแผนการดำเนินงานการศึกษาค้นคว้าเป็นระยะเวลา
1 สัปดาห์ โดยศึกษาจากแหล่งความรู้ต่าง ๆ อาทิ หนังสือเกี่ยวกับศิลปะ
หนังสือพิมพ์ วารสาร นิตยสาร เเละแหล่งข้อมูลความรู้บนเว็บไซต์อินเทอร์เน็ต

ในการจัดทำหนังสือเรื่อง “ศิลปะสมัยใหม่” เล่มนี้ คณะผู้จัดทำขอขอบคุณ
คุณครูธนกฤต สุวรรณชาตรี ผู้ให้ความรู้ คำแนะนำ เเละเเนวทางการศึกษาหา
ข้อมูลความรู้มาโดยตลอด ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือเล่มนี้จะให้ความ
รู้ เเละเป็นประโยชน์เเก่ผู้อ่านหรือผู้ที่กำลังศึกษาเรื่องนี้ หากมีข้อเเนะนำหรือ
ข้อผิดพลาดประการใด ผู้จัดทำขอน้อมรับไว้เเละขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ

TABLE OF

CONTENTS

01 MODERN ART
02 ROMANTICISM
03 NEO-CLASSIC
04 REALISM
05 IMPRERSSIONISM
06 POST-IMPRESSIONISM
07 CUBISM
08 ABSTRACT
10 SURREALISM
11 EXPRESSIONISM
12 REFERENCES

LOVE AND PAIN (VAMPIRE) (1895) BY EDVARD MUNCH

01

MODERN ART

ศิลปะสมัยใหม่ (Modern Art) เริ่มขึ้นตอนปลายศตวรรษที่ 18 ในประเทศฝรั่งเศส
โดยเริ่มต้นเมื่อมีความเจริญทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเข้ามา ซึ่งมีผลต่อการ
เปลี่ยนแปลงทางศิลปะทั้งรูปแบบและจุดประสงค์ จากเดิมที่ยึดหลักวิชาการหรือเป็นกฏ
เกณฑ์ที่มีความดั้งเดิม(กรีก/โรมัน) เริ่มเปลี่ยนมาใช้ความรู้สึกนึกคิดและความคิด
สร้างสรรค์ของแต่ละคนอย่างอิสระ และแยกศิลปะออกจากศาสนาโดยสิ้นเชิง เพราะ
เหตุนี้ทำให้มีเสรีภาพในการสร้างสรรค์และเกิดรูปแบบใหม่ ๆ ออกมา

AL DU MOULIN DE LA GALETTE (1876) BY PIERRE-AUGUSTE RENOIR

ศิลปะสมัยใหม่ จะมีลักษณะสำคัญคือการแสดงทัศนคติที่ดีต่อทั้งอดีตและอนาคต
ศิลปินมีความคิดเห็นอิสระ มีความเคารพต่อศิลปะยุคอดีต และก็เปิดรับคุณค่าของ
ศิลปะแบบใหม่อย่างเท่าเทียม และศิลปะนี้จะมีความเฉพาะตัว มุ่งเน้นความเป็น
เอกลักษณ์ของศิลปิน ซึ่งแต่ละคนก็จะมีการนำเสนองานออกมาแตกต่างกัน บางกลุ่ม
สะท้อนให้เห็นสภาพสังคม สภาวะจิตใจ หรือความประทับใจ ซึ่งจะมีการนำเอาวัสดุ
อุปกรณ์แบบใหม่ ๆ ออกมาสร้างสรรค์

02

ROMANTICISM

ศิลปะแบบโรแมนติก (ROMANTICISM)
หรือแบบจินตนาการนิยม

เกิดขึ้นในในยุโรปตะวันตก ตอนปลายคริสต์
ศตวรรษที่18 ต่อจากศิลปะแบบนีโอคลาสสิก เป็น
ศิลปะที่เน้นอารมณ์ความรู้สึกสะเทือนใจ เร้าใจแก่
ผู้พบเห็น และธรรมชาติ โดยมีความเชื่อว่าคุณค่า
ของศิลปะเกิดจากอารมณ์ของผู้ชมและผู้สร้างสรรค์
โดยมากแนวคิดของศิลปะในยุคนี้จะสะท้อนออกมา
ในงานศิลปะแบบภาพวาด ดนตรี และวรรณกรรม

THE RAFT OF THE MEDUSA (1819) BY THEODORE GERICAULT ได้รับอิทธิพลมาจากการเปลี่ยนแปลงทางการ
เมือง สังคม และเศรษฐกิจในสมัยนั้น และความคิด

แบบเสรีประชาธิปไตย โดยเฉพาะเหตุการณ์การปฏิวัติในฝรั่งเศส การปฏิวัติอุตสาหกรรม จึงส่งผลให้ชาว

ยุโรป ละทิ้งเหตุผลตามแบบนีโอ-คลาสสิกที่ยึดติดกับเหตุผล แล้วหันมาทำตามอารมณ์ความต้องการ และ

ความรู้สึกของตนเองอย่างเสรีมากขึ้น

สุนทรียภาพทางทัศนศิลป์ลัทธิโรแมนติก THE SLAVE SHIP (1839)
BY JOSEPT MALLORD WILLIAM TURNER
แสดงรูปทรงธรรมชาติและเรขาคณิต
เลิกใช้ภาพแบบประวัติ ศาสนา นิยายโบราณ จะ LA GRANDE ODALISQUE (1814)
เป็นแบบสากล BY JEAN-AUGUSTE-DOMINIUE INGRES
เป็นเรื่องราวเหตุการณ์ในยุคกลาง แสดงความ
รุนแรง ยุ่งเหยิงถ่ายทอดทฤษฎีเหมือนจริง
ผลงานมีคุณค่าต้องเป็นเรื่องจริง ตื่นเต้น หรือเป็น
เหตุการณ์ที่กำลังเกิดขึ้น ความหิวโหย ฆาตกรรม
รูปแบบเป็นแบบรูปธรรม มีตัวตนให้มองเห็นถึง
รูปทรงต่างๆ
เน้นการใช้ สี เส้น การแรเงาที่รุนแรง มุ่งให้เกิด
ความสะเทือนอารมณ์

ศิลปินที่มีชื่อเสียงในยุคโรแมนติก ได้แก่

เจริโคต์ (GERICAULT)
เดอลาครัว (DELACROIX)
ฟรานซิสโก โกยา (FRANCISCO GOYA)

03

NEO-CLASSIC

ศิลปะแบบนีโอคลาสสิก (Neo-Classic)

เป็นรูปแบบศิลปะที่ได้รับอิทธิพลมาจากการที่ชาวฝรั่งเศสเกิดการต่อต้านระบบฟิวดัล หรือระบบศักดินา
สวามิภักดิ์ (Feudalism) ที่แบ่งชนชั้น จากปัญหาทางการเมืองดังกล่าว เป็นสาเหตุสำคัญส่วนหนึ่งที่ทำให้ชาว
ยุโรปกลับมาสนใจในศิลปะแบบคลาสสิกอีกครั้งหนึ่ง

คำว่า Neo แปลว่า ใหม่ หรือ New ส่วน Classic มาจากชื่อเรียกศิลปะกรีกยุคคลาสสิค ซึ่งเป็นยุคที่ศิลปะ
มีความสวยงามอย่างมาก ดังนั้นลักษณะของศิลปะแบบนีโอคลาสสิกจึงมีแนวคิด และการสร้างงานลอก
เลียนจากศิลปะยุคโบราณแทบทุกอย่างงานสถาปัตยกรรมยุคนีโอคลาสสิก พบมากในยุโรปและได้รับความ
นิยมมากในประเทศฝรั่งเศส รูปลักษณะเด่นๆ ที่ยุคนีโอคลาสสิก นำมาใช้และสังเกตได้ เช่น
1.Symmetrical shape (รูปร่างที่สมมาตร)
2.Tall Column that rise the full height of building หรือ Colonian (เสาที่สูงขึ้นไปจนเต็มความสูงอาคาร)
3.Triangular pediment (สามเหลี่ยมหน้าจั่วด้านหน้าอาคาร)
4.Domed roof (หลังคายอดโดม)

ตัวอย่างสถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลจากยุคนีโอคลาสสิก

ประตูชัยฝรั่งเศส ค.ศ.1806

เป็นอนุสรณ์สถานที่สำคัญในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส
อยู่ทางทิศตะวันตกของชองป์-เซลิเซ่ส์ แบบของประตูชัยนั้น
ฌอง ชาลแกร็งเป็นผู้ออกแบบ ในรูปแบบศิลปะคลาสสิคใหม่
ที่ได้ดัดแปลงมาจากสถาปัตยกรรมโรมันโบราณ ช่างแกะสลัก
ที่สำคัญของประเทศฝรั่งเศสนั้นก็ได้มีส่วนร่วมในรูปแกะสลัก
ของประตูชัยฝรั่งเศสด้วย

ARC DE TRIOMPHE BY JEAN CHALGRIN

ภาพความตายของโสเครติส โดย เดวิด

แสดงให้เห็นความสมจริงตามแบบตามองเห็น การ
กำหนดมิติ น้ำหนัก แสงเงา อาศัยอิทธิพลเดิมของศิลปะ
สมัยกลาง มีการนำลักษณะโครงสร้างทางสถาปัตยกรรม
สมัยกรีกและโรมันมาสร้างเป็นภาพพื้นหลัง แสดงเรื่อง
ราวในสมัยกรีกและโรมัน แฝงไว้ด้วยความรักชาติ ความ
เสียสละ และความสำนึกผิดรับผิดชอบต่อประชาชน

THE DEATH OF SOCRATES BY JACQUES LOUIS DAVID

04

REALISM

ศิลปะแบบเรียลิสม์ (REALISM) หรือ ศิลปะสัจนิยม

หมายถึง การสร้างงานที่เหมือนจริงดังที่ปรากฏอยู่ใน
ธรรมชาติ รวมถึง การสร้างสรรค์ภาพงานในเชิงวิพากษ์วิจารณ์
สังคม (socially critical images) ภาพเกี่ยวกับชีวิตของคนเมือง
และชนบท พวกชาวไร่ชาวนาในช่วงยุคสมัย จากประสบการณ์
ตรงของชีวิต เช่น ความยากจน การปฏิวัติ ความเหลื่อมล้ำใน
สังคม โดยการเน้นรายละเอียดเหมือนจริงมากที่สุด

ศิลปะเรียลลิสม์เกิดขึ้นประมาณกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 MINNIE CUNNINGHAM AT THE OLD BEDFORD 1892
จนถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 (ค.ศ. 1850-1880) มีจุดเริ่มต้น BY WALTER RICHARD SICKERT
ในประเทศฝรั่งเศส โดยกลุ่มศิลปินชาวฝรั่งเศสกลุ่มหนึ่งที่ไม่เห็น

ด้วยกับการทํางานของกลุ่ม “นีโอ-คลาสสิคอิสม์” (คลาสสิคใหม่ คือความเคลื่อนไหวทางศิลปะซึ่งมีสุนทรีย-

ภาพแบบกรีกและโรมัน) และ “กลุ่มโรแมนติกอิสม์” (จินตนิยม) ที่ยึดถือประเพณีหรือตัวตนเป็นหลัก หรือ

แสดงความคิดฝันเอาตามใจตนเอง ศิลปินเรียลลิสม์เห็นว่าศิลปะทั้งสองไม่ได้แสดงความกลมกลืนของชีวิต

ยังคงลักษณะความเป็นอุดมคติอยู่ หาใช่ความจริงไม่

สุนทรียภาพทางทัศนศิลป์เรียลิสม์

มีรูปแบบและการแสดงออกอย่างเหมือนจริง เน้น
ความจริงที่ศิลปิน ในอดีตเคยรังเกียจ โดยกล่าวหาว่า
เป็นสิ่งสามัญและเป็นของพื้น ๆ ปราศจากคุณค่า
ทางความงาม เช่น สภาพชีวิตความเป็นอยู่ของ
ชนชั้นต่ำ ผู้ยากไร้ หรือสภาพอาคาร ที่อยู่อาศัยอัน
ซอมซ่อ

นำเสนอความจริงในทางสังคมที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์
มากกว่า เน้นการแสดง เรื่องราวเนื้อหา ความงามใน
ธรรมชาติหรือความงามที่เกินจริงแบบอุดมคติ

ศิลปะเรียลลิสม์ในเวลาต่อมา ได้ให้แนวทางกับ

A BAR AT THE FOLIES-BERGÈRE(LE BAR AUX ศิลปะอิมเพรสชั่นนิสม์ กล่าวคือ ศิลปินเริ่มเรียนรู้แสง
FOLIES-BERGÈRE)1882. BY ÉDOUARD MANET, สีประกอบในวัตถุ รู้จักสังเกตแสงสีตามบรรยากาศต่างๆ

จากภาพที่เกิดจากความจริง ซึ่งศิลปินสำคัญในกลุ่มนี้ ได้แก่ โดเมียร์ (Daumier) ชอบวาดรูปชีวิตจริงของ

ความยากจน คูร์เบต์ (Courbet) ชอบวาดรูปชีวิตประจำวันและประชดสังคม มาเนต์ (Manet) ชอบวาดรูป

ชีวิตในสังคมเช่นการประกอบอาชีพ เป็นต้น

05

IMPRERSSIONISM

ศิลปะแบบอิมเพรสชั่นนิสม์ (IMPRESSIONISM)

เป็นขบวนการที่เกิดขึ้นในช่วงศตวรรษที่ 19 ที่เริ่ม
จากการรวมตัวกันจากกลุ่มจิตรกรเล็กๆ ที่อาศัยอยู่ใน
กรุงปารีส และได้เริ่มจัดแสดงงานศิลปะในช่วงทศวรรษ
ที่ 1860 ซึ่งชื่อของขบวนการมาจากภาพวาดของ โกลด
มอแนที่มีชื่อว่า Impression, Sunrise และนักวิจารณ์
ศิลปะที่ชื่อว่า หลุยส์ เลอรัว ก็ได้นำคำนี้มาใช้อย่างไม่
ตั้งใจในบทความวิจารณ์ศิลปะที่มีเนื้อหาเชิงเสียดสี ซึ่ง
บทความนี้ได้ถูกตีพิมพ์ลงในหนังสือพิมพ์เลอชารีวารี
ทำให้อิทธิพลของกลุ่มอิมเพรสชั่นนิสม์ ได้แพร่กระจาย
ไปยังวงการดนตรี และวรรณกรรม

THE JAPANESE FOOTBRIDGE (1899) BY CLAUDE MONET

สุนทรียภาพทางทัศนศิลป์ลัทธิอิมเพรสชั่นนิสต์

การใช้พู่กันตวัดสีอย่างเข้ม ๆ ใช้สีสว่าง ๆ มีส่วน LUNCHEON OF THE BOATING PARTY (1881)
ประกอบของภาพที่ไม่ถูกบีบ เน้นไปยังคุณภาพ BY PIERRE-AUGUSTE RENOIR
ที่แปรผันของแสง (มักจะเน้นไปยังผลลัพธ์ที่เกิด
จากการเปลี่ยนแปลงของเวลา) เนื้อหาของภาพ
เป็นเรื่องธรรมดา ๆ และมีมุมมองที่พิเศษ

ตวัดพู่กันแบบเป็นเส้นสั้นๆ ทำให้สีไม่ได้ผสม
หรือว่าแยกเป็นสีใดสีหนึ่ง จึงได้ภาพที่ดูเป็น
ธรรมชาติและมีชีวิตชีวา

มักจะวาดภาพกลางแจ้ง มากกว่าในห้องสตูดิโอ
อย่างที่ศิลปินทั่วไปนิยมกัน เพื่อที่จะลอกเลียน
แสงที่แปรเปลี่ยนอยู่เสมอในมุมมองต่าง ๆ

ศิลปินที่สำคัญของกลุ่มอิมเพรสชันนิสม์ ได้แก่ IMPRESSION SUNRISE (1872) BY CLAUDE MONET

โคลด โมเนต์ (Claude Monet)
ซิสเลย์ (Alfred Sisley)
เดอกาส์ (Edgar Degas)
ปิซาโร (Camille Pissarro)
เรอนัว (Pierre-Auguste Renoir)
มาเนต์ (Edouard Manet)

06

POST-IMPRESSIONISM

ศิลปะแบบโพสต์– อิมเพรสชั่นนิสต์ (POST-IMPRESSIONISM)

เกิดขึ้นเมื่อปี 1910 โดยนักวิจารณ์ ฟอร์มอลลิสม์ ชาวอังกฤษชื่อ โรเจอร์ ฟราย (Roger Fry) จัดงานชื่อ
“มาเนต์ แอนด์ เดอะ โพสต์-อิมเพรสชันนิสต์” (Manet and the Post-Impressionist) ที่ ลอนดอน กราฟตัน
แกลเลอรีส์ (London’s Grafton Galleries) โดยทุกอย่างจะคำนึงถึงตัวศิลปินเป็นหลัก ทั้งการใช้สี ทั้งอารมณ์
ของภาพวาด เพราะศิลปินทั้ง 4 คนนี้ต่างมีความไม่พอใจแนวทางการเขียนรูปของ อิมเพรสชันนิสม์ ที่ไม่ค่อย
จะมีรูปทรงชัดเจนเท่าไร เพราะพยายามถ่ายทอดบรรยากาศของสีและแสงด้วยฝีแปรง จนทำให้รูปทรงไม่
กระจ่างชัด

สุนทรียภาพทางทัศนศิลป์ลัทธิโพสต์– อิมเพรสชั่นนิสต์

จะมุ่งการแสดงออกทางความรู้สึก อารมณ์ จิตวิญญาณมากกว่า
มุ่งนำเสนอความเป็นจริงทางวัตถุ สื่อผ่านการใช้สีที่รุนแรงและ
เกินความเป็นจริง โดยเน้นความพอใจของศิลปินเป็นหลักไม่ยึด
ถือกฏเกณฑ์ และธรรมเนียมใด ๆ ในอดีตเลย

การแสดงทางอารมณ์และความรู้สึกในงานของ โกแกง และ
แวน โก๊ะ มีลักษณะที่เป็นสัญลักษณ์ส่วนตัว มีการใช้สีที่
บิดเบือนผิดเพี้ยนไปจากธรรมชาติ เช่น มีการใช้สีที่สดดิบมาก
เกินของจริง

พอล เซซาน เขามุ่งเข้าหาความคิดใหม่ทางด้านสี ซึ่งเป็นวิชา
ทัศนียภาพอีกรูปแบบหนึ่งอันแตกต่างไปจากของเดิม คือ ให้สี
เป็นผู้กำหนดความลึกตื้นหรือระยะใกล้ไกล แทนเส้น

Les Alyscamps (1888) BY Paul Gauguin เทคนิคการสร้างจุดจนคล้ายการเรียงหินโมเสคของ จอร์จ
เซอราต์ ได้ให้อิทธิพลแก่ อาร์ต นูโว (Art Nouveau) และ
โฟวิสม์ (Fauvism)

มีศิลปินที่เป็นผู้นำทั้งหมด 4 คน คือ

พอล เซซาน (Paul Cezanne)
พอล โกแกง (Paul Gauguin)
วินเซนต์ แวนโก๊ะ (Vincent van Gogh)
จอร์จ เซอราต์ (Georges Seurat)

THE STARRY NIGHT (1889) BY VINCENT VANGOGH

07

HOUSES AT L' ESTAQUE L' ESTAQUE (1908) CUBISM
BY GEORGES BRAQUES
ศิลปะแบบคิวบิส (CUBISM)
LES DEMOISELLES D' AVIGNON (1970)
BY PABLO PICASSO เป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางศิลปะแบบเก่าอย่างสิ้น
เชิง โดยไม่ได้เน้นการแสดงออกถึงความรู้สึกของศิลปินหรือค่อน
ข้างที่จะหลุดออกไปจากชีวิตประจำวัน เหมือนอย่างที่ศิลปะแบบ
อิมเพรสชั่นนิสเคยทำมา

ศิลปะเเบบคิวบิส คือ การค้นหาความงาม,ความจริงเป็นเเท่งๆ
จากรูปทรงของสี่เหลี่ยมหรือลูกบาศก์มากกว่าการเน้นไปที่ราย
ละเอียดในธรรมชาติถือเป็นการสร้างสรรค์งานศิลปะที่แสดงให้
เห็นวัตถุธาตุมิใช่แค่การเลียนแบบวัตถุ เพราะยังคงมีเนื้อหาและ
เรื่องราวในภาพอยู่ อาจถือได้ว่าเป็นศิลปะที่พยายามเชื่อมโยงทั้ง
ทางความคิด และสายตา เข้าด้วยกัน

ยุคของศิลปะเเบบคิวบิส

ยุคแรก คือ ยุคคิวบิสวิเคราะห์ มุ่งเน้นไปที่การวิเคราะห์
โครงสร้างและการแปรระนาบแล้วสร้างรูปทรงที่เป็นเหลี่ยมเป็น
สันขึ้นมาโดยลดระยะในช่วงความลึกจากความเป็นอยู่ใธรรมชาติ
จริงมาทำให้มวลสารทั้งหลายอัดรวมกันเหมือนภาพนูน

ยุคที่สอง ยุคทองของคิวบิส ศิลปินจะจำแนกวัตถุออกเป็น
ส่วนต่างๆ จะขยายให้เกิดมุมเด่นของแต่ละวัตถุชัดเจนยิ่งขึ้นแล้ว
จึงผสมผสานวัตถุต่างๆ ให้สัมพันธ์กันทั้งภาพ

ยุคที่สาม คิวบิสสังเคราะห์ ผลงานในยุคนี้เริ่มมีการนำวัสดุ
ต่างๆ มาคละเคล้าปะติดรวมเข้าด้วยกันกับการวาดภาพ วัสดุ
เหล่านั้นอาจจะใช้แผ่นกระดาษ เศษหนังสือพิมพ์ แผ่นกระจกเงา
ผ้า ฯลฯ วิธีนี้เรียกว่า Collage

สุนทรียภาพเเละรูปแบบงานจิตรกรรมลัทธิคิวบิส ได้เเก่ ศิลปินผู้ริเรื่มนำแนวความคิดศิลปะเเบบ
คิวบิสมาใช้ในงานจิตรกรรมอย่างจริงจัง คือ
ส่วนใหญ่เป็นรูปทรงเรขาคณิต จึงเป็นชื่อของคิวบิ
เป็นภาพที่เกิดจากการตัดทอน ปิคัสโซ (Picasso)
แสดงเรื่องราวของชีวิตยุ่งเหยิงด้วย รูปทรง สี เเละรูปร่าง บร๊าค (Braque)

แสดงมิติ ด้วยรูปทรง ขนาด การซ้อนกัน บังกัน โปร่งใส

คล้ายภาพเอกซเรย์

รูปแบบกึ่งนามธรรม คือ มีตัวตนและไม่มีตัวตนให้ชัดเจน

08

ABSTRACT

แอบสแตรกต์อาร์ต หรือ มโนศิลปะ หรือ ศิลปะแบบ UNTITLED (FIRST ABSTRACT WATERCOLOR) (1910)
นามธรรม เข้าถึงความเป็นธรรมชาติของมนุษย์ BY WASSILY KANDINSKY

หมายถึง แบบอย่างของทัศนศิลป์ที่เกี่ยวข้องกับจิตใจ
แสดงความรู้สึกของมนุษย์ต่อธรรมชาติแวดล้อม ถ่ายทอด
เป็นรูปภาพ จะมีลักษณะเป็นสองมิติ หรือ สามมิติ ส่วน
ใหญ่จะไม่พรรณนาเรื่องราวตามความเป็นจริง ศิลปินอาจ
ละทิ้งรูปทรงต่างๆ ด้วยการตัดทอนหรือตัดรูปทรงจนหมด
สิ้น อาจสร้างรูปทรงขึ้นมาใหม่ตามความรู้สึกของตนเอง
ด้วยการวางโครงสีใหม่ และเรื่องราวล้วนเป็นนามธรรม ซึ่ง
นับว่าเป็นหัวใหม่ของวงการศิลปกรรมเพราะการเขียนภาพ
เช่นนี้ ทำความเข้าใจยากกว่าศิลปะทุกแขนงที่เคยมีมาโดย
ผู้ริเริ่มคือ วาสสิลี่ แคนดินสกี้ ชาวรัสเซีย

ภาพแบบ Abstract นั้นจะให้ความสำคัญกับความ
รู้สึกอยู่ที่ สี และการจัดรูปทรง และคำนึงถึงหลัก 2
ประการ คือ ความรู้สึกภายนอกและความรู้สึกภายใน โดย
ความรู้สึกภายนอก คือ วัสดุรูปทรง และเมื่อดูแล้วจะเกิด
ความรู้สึกภายในขึ้นมา เป็นคุณค่าของรูปภาพนั่นเอง

BROADWAY BOOGIE WOOGIE (1942-1943) BY PIET MONDRIAN MOUNTAINS AND SEA (1952)
BY HELEN FRANKENTHALER

สุนทรียภาพเเละรูปแบบงานจิตรกรรมลัทธิ
แอบสแตรกต์ ได้เเก่

ใช้รูปทรงอิสระ ไม่มีข้อแม้ในเรื่องของรูปทรง
เป็นลักษณะสากลโลกไม่บ่งบอกชาติหรือ
ลักษณะของแต่ดินแดน
ถ่ายทอดการรับรู้ พื้นผิวแสง และสีตามความ
ต้องการของศิลปิน
รูปภาพที่ออกมา สามารถสื่อให้คนดูอิสระที่จะ
คิดอย่างไรก็ได้ตามเหตุผลของตนเอง ไม่มีถูก
หรือผิด

09

ABSTRACT EXPRESSIONISM

Abstract Expressionism เป็นกระแสเคลื่อนไหวทางศิลปะที่ถือกำเนิดขึ้นในนิวยอร์ก ในช่วงปี 1940-
1950 ได้รับอิทธิพลจากกระแสศิลปะนามธรรม (Abstract) ในการแสดงออกของอารมณ์ความรู้สึกผ่านการ
ทำงานศิลปะที่ไม่ยึดติดกับความเป็นจริง เน้นการสำแดงความเคลื่อนไหวแบบฉับพลันและรุนแรงตามสัญ-
ชาตญาณของศิลปะเอ็กซ์เพรสชันนิสม์ (Expressionism) รวมถึงใช้ประโยชน์จากการทำงานโดยอัตโนมัติ
ของจิตไร้สำนึกของศิลปะเซอร์เรียลลิสม์ (Surrealism)

แบ่งย่อยๆ ออกเป็น 2 ประเภท

ประเภทแรกคือ แอ็กชัน เพนติง (ACTION PAINTING)

เป็นชื่อที่บัญญัติโดยนักประวัติศาสตร์ศิลปะและภัณฑารักษ์ชื่อดังอย่าง แฮโรลด์ โรเซนเบิร์ก (Harold
Rosenberg) ในปี 1952 โดยนิยามการทำงานจิตรกรรมที่ใช้วิธีการวาดภาพที่แตกต่างจากการจับพู่กันวาด
ภาพตามปกติ หากแต่ใช้การเคลื่อนไหวของร่างกายแทบทุกส่วน ไม่ว่าจะเป็น แขน ไหล่ ขา ฯลฯ สำแดงท่วงที
ในการใช้สีสร้างภาพให้ปรากฏขึ้นมา

ศิลปินที่โด่งดังในแนวทางนี้ ได้แก่

แจ็กสัน พอลล็อค (Jackson Pollock)
ฟรันซ์ ไคลน์ (Franz Kline)
ฟิลลิป กัสตัน (Philip Guston)
ลี เครสเนอร์ (Lee Krasner)
วิลเลียม เดอ คูนนิง (Willem de Kooning)

ประเภทที่สองคือ คัลเลอร์-ฟิลด์ เพนติง NUMBER 1 (LAVENDER MIST) (1950) BY JACKSON POLLOCK
(COLOR FIELD PAINTING)

ชื่อของมันถูกตั้งขึ้นมาจากงานจิตรกรรมที่มีลักษณะพื้นที่ของสีกว้างใหญ่ หนาแน่น แบนราบ แผ่กระจาย
เป็นคราบบนผืนผ้าใบ สร้างพื้นที่ต่อเนื่องกว้างไกลจนดูคล้ายกับท้องทุ่งของสีตามชื่อของมัน

การทำงานศิลปะลักษณะนี้ ไม่ให้ความสำคัญกับเรื่องราวและเนื้อหา หากแต่เน้นไปที่รูปทรงและร่องรอย
ของสีสัน และปฏิเสธการใช้ฝีแปรงแบบการวาดภาพทั่วไป ศิลปินมักจะใช้วิธีการเท ราด หรือหยอดสีลงบน
ผืนผ้าใบให้ไหลจนเกิดเป็นร่องรอยและรูปทรงมากกว่าจะใช้พู่กัน

ศิลปินที่โด่งดังในแนวทางนี้ ได้แก่

มาร์ก รอธโก (Mark Rothko)
บาร์เน็ตต์ นิวแมน (Barnett Newman)
คลิฟฟอร์ต สติลล์ (Clyfford Still)
โรเบิร์ต มาเธอร์เวล (Robert Motherwell)
เฮเลน แฟรงเคนเธลเลอร์ (Helen Frankenthaler)

ELEGY TO THE SPANISH REPUBLIC, NO. 70 (1961)
BY ROBERT MOTHERWELL

10

SURREALISM

เดินทางสู่โลก โดย ประทีป คชบัว ศิลปะเซอร์เรียลลิสม์ (SURREALISM) หรือ
ลัทธิเหนือจริง

เป็น Art Movement ที่เน้นการถ่ายทอดภาพจาก
จิตใต้สำนึก ความเพ้อฝันไปจนถึงความแปลกแยก
โดยเริ่มขึ้นในตอนต้นของศตวรรษที่ 20 ในฝรั่งเศส มี
รูปแบบรากฐานมาจากกลุ่มดาด้า (Dada) กลุ่มศิลปะ
ในต้นศตวรรษที่ 20 ที่ปฏิเสธหลักสุนทรียศาสตร์โดย
สิ้นเชิง และเป็นต้นเค้าของกลุ่มเซอร์เรียลลิสม์

จุดมุ่งหมายอยู่ที่การคลี่คลายสภาพอันขัดแย้ง
ระหว่างระยะห่างของความฝันและความเป็นจริง โดย
เชื่อว่าความรู้สึกของมนุษย์เป็นสิ่งสำคัญ รู้สึกอย่างไร
ก็แสดงออกทันที ไ่ม่สกัดกั้นไว้ จึงนับเป็น Art
Movement ที่มีความเกี่ยวเนื่องกับทฤษฎีจิตวิเคราะห์
ของซิกมุนด์ ฟรอยด์ (Sigmund Freud) ที่เชื่อว่า
มนุษย์ทุกคนอยู่ภายใต้อิทธิพลของจิตไร้สำนึกซึ่งหลบ
อยู่ในส่วนลึกของจิตใจ

สุนทรียภาพเเละรูปแบบงานจิตรกรรมลัทธิ
เซอร์เรียลลิสม์ ได้เเก่

THE PERSISTENCE OF MEMORY BY SALVADOR DALI มักใช้สีที่เข้มปานกลาง ให้ความรู้สึกนุ่มนวลบน
ผิวหน้า ด้วยการเกลี่ยให้กลมกลืน
ศิลปินลัทธิเหนือจริง ใช้วัสดุอื่นปนกับวัสดุที่ศิลปินผู้นั้นถนัด เช่น
ได้แก่ Giorgio de Chirico, Max Ernst, Joan ทรายปนกับสีน้ำมัน กระดาษสีปนกับสีน้ำมัน
พยายามจะซ่อมสิ่งที่อยากแสดงออกด้วยเทคนิค
Miró, Francis Picabia, Yves Tanguy, Salvador ของการเขียน เช่น เขียนวัตถุบนกระจกใส
Dalí, Luis Buñuel เป็นต้น ศิลปินสร้างสรรค์ แสง เงา และสีขึ้นเอง

ศิลปินที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักมากที่สุด

ศิลปะเซอร์เรียลลิสม์ในประเทศไทยที่มีชื่อเสียง ซัลวาดอร์ ดาลี (Salvador Dali) ศิลปินชาว
สเปน ผลงานของเขาที่มีชื่อว่า “The Persistence
ประทีป คชบัว ถือเป็นศิลปินเซอร์เรียลลิสม์ of Memory” ในปี 1931 คือ หนึ่งในภาพที่เป็น
อันดับหนึ่ง โดยมีผลงานแนวเหนือจริงจัดแสดงทั้ง ตัวแทนของศิลปะเซอร์เรียลลิสม์ซึ่งสื่อถึงความไม่
แบบเดี่ยวและกลุ่มจนเป็นที่ยอมรับในแวดวงศิลปะ แน่นอน เสื่อมสลาย ท่ามกลางบรรยากาศราวกับ
และกลุ่มนักสะสม ทั้งยังเป็นวิทยากรและสร้างผล ความฝัน เร้นลับ และไม่สิ้นสุด ดาลีได้รับการยกย่อง
งานให้แรงบันดาลใจกับศิลปินรุ่นหลังอย่างต่อเนื่อง ให้เป็นศิลปินที่มีอิทธิพลมากที่สุดในศตวรรษที่ 20

11

EXPRESSIONISM

ศิลปะแบบเอ็กซ์เพรสชันนิสม์ (EXPRESSIONISM ) หรือแนว
แสดงพลังอารมณ์

เกิดขึ้นทางเหนือของยุโรป โดยที่ศูนย์กลางอยู่ที่ประเทศเยอรมัน
ศิลปะแนวนี้ ได้รับอิทธิพลจากศิลปินสำคัญ 2 คนคือ Vincent Van Gogh
และศิลปินชาว Norwegian ที่ชื่อ Edvard Munch

Expressionism คืออารมณ์ของผู้ถ่ายทอดมาก่อนเป็นอันดับแรก มา
ก่อนความเป็นจริงที่เห็นอยู่ตรงหน้า มาก่อนสภาพแวดล้อมของสิ่งที่วาด
หรืออารมณ์ถ่ายทอด มาก่อนเรื่องราวในภาพ สิ่งที่อยู่ในใจมีความเป็นจริง
มากกว่าความเป็นจริงที่อยู่ภายนอก

สุนทรียภาพเเละรูปแบบงานจิตรกรรมลัทธิเอ็กซ์เพรสชันนิสม์ ได้เเก่ MURNAU WITH CHURCH, 1910
จะเน้นสีที่สดใสแต่รุนแรง ถ้าสีแดงก็จะแดงเข้ม ส้มเข้ม เหลืองจัด BY WASSILY KANDINSKY

เพื่อกระตุ้นความรู้สึกคนดู รูปทรงในภาพที่ออกมาก็มีหลากหลาย องค์ประกอบทั้งหมดไม่ยึดติดอยู่กับ

ความเป็นจริง มักเป็นอารมณ์เศร้า หรือบ้างก็แสดงความวิตกกังวลเป็นการสะท้อนสังคมสมัยนั้น

ศิลปะ เยอรมัน เอ็กซเพรสชั่นนิสม์
(GERMAN EXPRESSIONISM)

หลังจากศิลปะแบบโฟวิสม์ กลายเป็นความเคลื่อนไหว
ทางศิลปะที่ตื่นเต้นที่สุดในประวัติความเป็นมาของ ศิลปะ
ต้นศตวรรษที่20 ต่อมาราวๆ ค.ศ.1907 ก็มีศิลปินฝรั่งเศส
อื่นๆมาร่วมด้วย เช่น บราค รูโอ และ เมทซิงเยอร์ในนครมิ
วนิค ศิลปินกลุ่มหนึ่งได้จัดแสดงภาพโดยใช้ชื่อว่า เยอรมัน
เอ็กซเพรสชั่นนิสม์ ศิลปินกลุ่มนี้ ต้องการแสดงออกทาง
ศิลปะ อย่างเสรีที่สุดตามอารมณ์ความรู้สึก และความ
ต้องการที่รู้สึกภายใน

THE SCREAM, 1893 BY EDVARD MUNCH ศิลปินได้แบ่งแนวคิดแสดงออกเป็น 2 กลุ่ม

1.กลุ่มสะพาน (the Bridge) เป็นศิลปินวัยหนุ่ม ชอบแสดง
ศิลปะที่สะท้อนความสับสนของสังคม เมือง เศรษฐกิจ เพศ
และศาสนา เพื่อเตือนให้สังคมตระหนักใน ความไม่แน่นอน
ภาพส่วนใหญ่หนักไปทางจิตวิทยาและสังคม

2.กลุ่มม้าสีน้ำเงิน (the Blue Rider) แสดงความรู้สึก
สนุกสนาน ร่าเริง ด้วยการใช้เส้นและลีลาของสี ศิลปินใน
กลุ่มนี้มีมาร์คและวาสสิลี่ แคนดินสกี้

12

REFERENCES

Angkana Saenkhati. 2562. Modern Art ศิลปะสมัยใหม่ อิสระแห่งการสร้างสรรค์.
[ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://goterrestrial.com/2020/09/17/modern-
art-impressionism/. (19 มกราคม 2565).

Art Gallery 36. 2556. ภาพแอบสแตรกต์ คืออะไร. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา
https://web.facebook.com/artgallery36/posts/1933913020191025/.
(18 มกราคม 2565).

Artincontext. 2564. Abstract Artists – Who Were the Most Famous Abstract Artists.
[ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://artincontext.org/abstract-artists/#Wassily_
Kandinsky_1866_1944. (18 มกราคม 2565).

Gontar, Cybele. 2559. "Neoclassicism" ใน Heilbrunn Timeline of Art History New
York: The Metropolitan Museum of Art, 2000. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา
https://angiegroup.wordpress.com/. (19 มกราคม 2565).

ICHI.PRO. 2563. Abstract Expressionism คืออะไรและทำไมคุณควรสนใจ.
[ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://ichi.pro/th/abstract-expressionism-khux-
xari-laea-thami-khun-khwr-snci-227794657004157. (18 มกราคม 2565).

KATEYCR7. 2559. ศิลปะแบบคิวบิสม์ (CUBISM). [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://
angiegroup.wordpress.com/2016/03/26/ศิลปะแบบคิวบิสม์-cubism/.
(19 มกราคม 2565).

KATEYCR7. 2559. ศิลปะแบบเอ็กซ์เพรสชันนิสม์ (Expressionism). [ระบบออนไลน์].
แหล่งที่มา https://angiegroup.wordpress.com/. (22 มกราคม 2565).

KATEYCR7. 2559. ศิลปะแบบโรแมนติก (ROMANTICISM). [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา
https://angiegroup.wordpress.com/2016/03/26/ศิลปะแบบโรแมนติก-romantic
ism/. (19 มกราคม 2565).

PATITTA P. 2564. ซิปติวเข้ม! วิชาประวัติศาสตร์ศิลป์กับยุค Impressionism.
[ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา : https://www.zipeventapp.com/blog/2021/02/02/
impressionism-101/. (23 มกราคม 2565).

SpokeDark TV. 2562. ศิลปะแบบเอ็กซ์เพรสชันนิสม์คืออะไร. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา
https://www.youtube.com/watch?v=shUnR8OsWak. (22 มกราคม 2565).

ณัฐวรรธน์ ชีพประสานสุข. 2556. ศิลปกรรมลัทธิโพสท์อิมเพรสชั่นนิสต์. [ระบบออนไลน์].
แหล่งที่มา http://worldcivil14.blogspot.com/2014/04/post-impressionism.
html. (20 มกราคม 2565).

ธนาคารยูโอบี. 2564. ศิลปะลัทธิเหนือจริง Surrealism. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา
https://www.facebook.com/uob.th/photos/a.1057072967794521/
1632107116957767/. (18 มกราคม 2565).

13

ธิดารัตน์ เถาะนอก. 2558. ศิลปะแบบโพสต์-อิมเพรสชันนิสม์(Post-Impressionism).
[ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://sites.google.com/a/sidaschool.ac.th/23/.
(20 มกราคม 2565).

ภาณุ บุญพิพัฒนาพงศ์. 2560. Abstract Expressionism ศิลปะที่สหรัฐฯ ใช้เป็นอาวุธยุค
สงครามเย็น. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://themomentum.co/abstract-
expressionism/. (19 มกราคม 2565).

ศิรดา ขันมณี. (ไม่ปรากฏปีที่พิมพ์). ศิลปะแบบโรแมนติก Romanticism. [ระบบออนไลน์].
แหล่งที่มา https://sites.google.com/a/samakkhi.ac.th/historyofart/silpa-smay-
him-modern-art/silpa-baeb-ro-maen-tik-romanticism (19 มกราคม 2565).

LES CYPRÈS À CAGNES (1908) BY HENRI-EDMOND CROSS