family_characters1

102 ลักษณะประจำวงศ์พรรณไม้



ราก (root)





ลำต้น (stem)

ใบเลยง (cotyledons)
ี
้
เปลือกหุ้มเมล็ด (seed coat)
รากพิเศษ (adventitious root)
รากแก้ว (tap root)


รากแขนง (lateral root)



























รากค้ำจุน (prop root) รากหายใจ (pneumatophore)













รากเกาะ (climbing root) รากสะสมอาหาร (storage root)

104 ลักษณะประจำวงศ์พรรณไม้



ู
่
รปรางใบ (leaf shape)










รูปลิ่มแคบ รูปเข็ม รูปแถบ รูปขอบขนาน
(subulate) (acicular) (linear) (oblong)













ู
รูปใบหอก รูปใบหอกกลับ รปร ี รูปไข่
(lanceolate) (oblanceolate) (elliptic) (ovate)













่
รปไขกลับ รูปสามเหลี่ยม รูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด รูปไต
ู
(obovate) (deltoid) (rhomboid) (reniform)












้
ู
รูปวงกลม รูปหัวใจ รูปเคียว รปชอน
(orbicular) (cordate) (falcate) (spathulate)

106 ลักษณะประจำวงศ์พรรณไม้



ี
การเรยงใบ (phyllotaxy)
















ี
ี
เรยงสลับ (alternate) เรียงสลับระนาบเดียว (distichous) เรยงตรงข้าม (opposite)















้
เรยงตรงข้ามสลับตงฉาก (decussate) เรยงเป็นกระจุก (fasciculate) เรียงวงรอบ (whorl)
ี
ั
ี
ิ
่
สงปกคลุม (indumentum)





่
้
ขนสันนุม (pubescent) ขนกำมะหยี (velutinous) ขนสันหนานุม (tomentose)
้
่
่


ขนหยาบแข็ง (hirsute) ขนรูปดาว (stellate)

108 ลักษณะประจำวงศ์พรรณไม้


สมมาตรของดอก (symmetry of flower)














ดอกสมมาตรตามรัศมี ดอกสมมาตรด้านข้าง
(actimomorphic หรือ regular flower) (zygomorphic หรือ irregular flower)
กลีบดอกแยกจากกัน (polypetalous)

standard


wings

keel
รูปดอกถั่ว
(papilionaceous flower)














รปวงล้อ (rotate) รูปดอกเข็ม (salverform) รูปกรวย รูปแตร หรือรูปลำโพง (funnelform)
ู

















รูประฆัง รูปคนโท หรือ รูปโถ รปหลอด หรือ ท่อ รูปปากเปิด
ู
(campanulate) (urceolate) (tubular) (bilabiate)

110 ลักษณะประจำวงศ์พรรณไม้



การติดของก้านชูอับเรณูกับอับเรณู















ก้านชูอับเรณูติดที่โคนอับเรณู ก้านชูอับเรณูติดที่ด้านหลังอับเรณู ก้านชูอับเรณูติดที่กึ่งกลางอับเรณู
(basifixed) (dorsifixed) (versatile)
การเปิดของอับเรณู















อับเรณูเปิดเป็นรู อับเรณูเปิดมีลิ้น
(anther with poricidal dehiscence) (anther with valvate dehiscence)
การเรียงของเกสรเพศผู้













เกสรเพศผู้ติดสลับกับกลีบดอก เกสรเพศผู้ติดตรงข้ามกลีบดอก เกสรเพศผู้ติดบนกลีบดอก
(alternate petal) (opposite petal) (epipetalous)

112 ลักษณะประจำวงศ์พรรณไม้



ผลสด (fleshy fruit)









้
ผลเมล็ดแข็ง ผลมีเนือหลายเมล็ด ผลแบบส้ม
(drupe) (berry) (hesperidium)














ผลแบบแตง ผลแบบแอปเปิ้ล
(pepo หรือ gourd) (pome)

ผลแห้ง (dry fruit)










ผลแห้งเมล็ดล่อน ผลธัญพืช ผลปีกเดียว ผลเปลือกแข็ง
(achene) (caryopsis หรือ grain) (samara) (nut)













ผลแตกสองครั้ง ฝักแตกแนวเดียว ฝักแบบถั่ว ฝักแบบผลผักกาด
(schizocarp) (follicle) (legume) (silique)

ั
ุ
ที่ปรึกษา ศ.ดร. ธวัชชัย สนติสข
ู
้
นางลีนา ผพัฒนพงศ์
คณะผูจัดทำ
้
่
ื
เรอง ดร.ก่องกานดา ชยามฤต
ภาพประกอบ ดร.ก่องกานดา ชยามฤต นางสาวกัลยา ภัทรหิรญกนก
ั
ดร.ราชันย์ ภูมา นายฉัตรชัย เงินแสงสรวย
่
ดร.สมราน สดดี นางสาวนันทวรรณ สุปันตี
ุ
ดร.วรดลย์ แจ่มจำรูญ นายมนตรี ธนรส

ั
ประสานงาน นางสาวกัลยา ภัทรหิรญกนก

จัดทำต้นฉบับและรูปเล่ม นางสาวธัญปวีร์ ภาษิตภิรมย์

ออกแบบปก นายปรีชา การะเกตุ


่
่
์
่
ั
ั
จัดทำโดย กลุมพฤกษศาสตร์ปาไม้ สำนักวิจยการอนุรกษ์ปาไม้และพันธุพืช
ั
่
กรมอุทยานแห่งชาติ สตว์ปา และพันธุ์พืช
ภายใต้โครงการบริหารจัดการความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้และ
ั
่
่
สตว์ปาแบบบูรณาการ เพือการอนุรกษ์และพัฒนาการใช้ประโยชน์อย่างยังยืน
่
ั
่
โครงการย่อยที 1: โครงการศึกษาความหลากหลายของพรรณพืชทีพบ
่
ั
ในประเทศไทย เพือประเมินสถานภาพและศักยภาพในการอนุรกษและ
์
่
ื
การใชประโยชน์อยางยงยน
่
้
ั
่
ิ
พมพ์ครังที 1 จำนวนพิมพ์ 1,500 เล่ม สำหรับเผยแพร่ ห้ามจำหน่าย
้
่
์
สงวนลิขสิทธิ พ.ศ. 2548
ISBN: 974-415-175-7
ุ
พิมพ์ที่ : โรงพิมพ์ชมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด