KP 2-2 ( 2213 )

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 101 drpd
124

- pengesan jenis ini menukarkan parameter fizik kepada standard komunikasi atau
keluaran sesiri. Contohnya RS – 232C, RS – 422 – a, RS – 485, profibus, fieldbus dan
ASI.

16.1.1 PENGESAN BERHAMPIRAN ( PROXIMITY SENSOR )

Pengesan berhampiran adalah pengesan yang boleh mengesan atau tidak sesuatu objek
pada sesuatu tempat yang ditentukan. Pengesan jenis ini hanya boleh menilai status
“YES” atau “NO”, dimana ia akan memberi isyarat “ON” atau “OFF” yang dikenali
sebagai pengesan binary. Pengesan fizikal mungkin disebabkan oleh sentuhan secara
fizikal atau bersentuhan pengesan tanpa sentuh. Pengesan bersentuhan akan rosak
dalam kerja pemasangan dan perlu direka secara terperinci. Kelebihan tanpa sentuh
mempunyai kelebihan tersebut :-

a) Tepat dan mengesan secara automatik pada posisi geometri.
b) Mengesan tanpa sentuh pada benda; tiada sentuhan diantara pengesan dan

benda kerja.
c) Tahap pensuisan yang tepat; kerana isyarat keluaran yang terhasil adalah isyarat

elektronik, tiada gangguan denyutan yang terhasil dan mengesan tanpa
pantulan.
d) Fungsi anti-haus; pengesan elektronik tidak diletakkan pada benda bergerak.
e) Jangka masa pensuisan yang tidak terhad.
f) Sesuai digunakan pada keadaan berbahaya, contohnya kawasan yang mempunyai
bahan letupan berbahaya.

Dalam negara Eropah, pengesan berhampiran kebiasaannya beroperasi dalam voltan
24VDC, dimana pengesan biasanya 10V hingga 30V atau 10V hingga 55V. Dalam Asia
Tenggara dan Amerika Selatan seperti Australia dan Afrika Selatan, yang mempunyai
30% penggunaan pengesan berhampiran induktif dan optik beroperasi melalui bekalan
arus ulang alik (AC). Pengesan berhampiran induktif, kapasitif dan optik biasanya
digunakan pada voltan arus terus (DC) dan arus ulang alik (AC). Voltan AC biasanya
24V, 110V, 120V dan 240V. Pengesan berhampiran boleh juga digunakan voltan
universal, dimana boleh disambung pada voltan DC dan AC contohnya, pada julat
12VDC hingga 240VDC atau 24VAC hingga 240VAC. Selain itu juga ada pengesan yang

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 102 drpd
124

menggunakan 20 hingga 250 VAC dan VDC (45Hz hingga 65Hz). Dalam lain perkataan
pengesan boleh digunakan dalam arus yang universal.
16.1.2 ELEKTRO – MEKANIKAL SUIS

Di dalam suis penghad mekanikal “contact” elektrikal bercantum atau terganggu
disebabkan oleh kuasa luaran. Ketahanan “contant” adalah pada tahap maksimum
diantara 10 kitar pensuisan, bergantung kepada bentuk fizikal, voltan elektrik melaluinya
dan arus yang dipancarkan. “contact gap” adalah ruang untuk memisahkan dua
“contact” yang berlainan kekutubannya. Masa pengubahan pensuisan dalam suis
penghad mikro – mekanikal diantara 1 – 15ms. Apabila suis elektro – mekanikal
digunakan dalam operasi pembilang, tahap sentuhan perlu diambil kira.

Diantara keburukan suis penghad mekanikal ialah pergerakan yang memerlukan
sentuhan dan takat sentuhan. Apabila pensuisan induktif dilakukan, percikan voltan
tinggi akan terhasil pada masa “cutt – off”. Dengan ini litar pelindung amat penting pada
suis. Litar pelindung boleh menggunakan antara menggunakan litar RC atau
menggunakan diode atau varistor. Pemilihan komponen pada litar ini bergantung kepada
kuasa komponen.

1. Compression spring
2. Housing
3. Detent lever
4. Normally open contacts
5. Normally closed contacts
6. Arched spring
7. Contact pressure spring
8. Contact blade
9. Guide bolt

Rajah 1 : Suis Penghad (posisi bertindak dan tanpa bertindak)

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 103 drpd
124

RL = Perintang beban
L= bebanan induktor
R= perintang pelindung
C= kapasitor pelindung
D= diode atau varistor pelindung

Rajah 2 : Kedudukan litar pelindung bagi pengesan elektro – mekanikal
17. PENGESAN BERHAMPIRAN DEDAUN (REED PROXIMITY SENSOR)

Pengesan berhampiran bermagnet (Pengesan Berhampiran Dedaun) akan aktif apabila
wujudnya medan magnet pada sesuatu magnet tetap atau terhasilnya elektro – magnet.
Di dalam pengesan berhampiran dedaun, sesuatu dedaun sesentuh terbina daripada
bahan ferromagnet (Fe-Ni alloy, Fe=iron, Ni=nickel) yang disalut di dalam tiub kaca
yang kecil. Tiub ini terbina daripada gas inert contohnya nitrogen (gas inert bermaksud
gas yang tak aktif dan gas tidak mudah terbakar).

Apabila medan magnet menghampiri pengesan berhampiran dedaun, sesentuh dedaun
akan bersentuh antara satu sama lain disebabkan oleh magnet dan tenaga elektrik akan
terhasil. Pengesan berhampiran dedaun mempunyai diode pemancar cahaya (LED)
untuk menunjukkan keadaan pengesan. Diode pemancar cahaya (LED) terletak sesiri
dengan perintang dan berfungsi sebagai litar pelindung kepada beban induktor.

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 104 drpd
124

Rajah 3 : Rajah 4 :
Pengesan berhampiran sesentuh Blok dalaman pengesan berhampiran dedaun

bermagnet dengan diode pemancar cahaya

RL = Perintang beban L = bebanan induktor
R = perintang pelindung C = kapasitor pelindung
D = diode atau varistor pelindung

Rajah 5 : Kedudukan litar pelindung bagi pengesan berhampiran dedaun

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 105 drpd
124

Apabila satu magnet tetap bergerak melepasi pengesan
berhampiran dedaun, satu julat pensuisan akan terhasil.
Julat pensuisan tersebut bergantung kepada kekutuban
sesuatu magnet.

Semasa proses pemasangan pengesan berhampiran dedaun,
perkara penting yang perlu di ambil kira ialah gangguan
medan magnet yang melampau berhampiran pengesan
dengan jarak melebihi daripada 0.16 mT (T = Tesla). Oleh
sebab itu pengesan ini mesti dilindungi. Jika menggunakan
pengesan dedaun, pengaliran arus yang maksimum mesti
dikurangkan sebelum sebelum pensuisan ON atau OFF
yang boleh meyebabkan bilah “contact” rosak.

Semasa pensuisan beban induktor, satu voltan puncak yang
tinggi akan terhasil pada masa suis disuiskan. Dengan ini
satu litar pelindung diperlukan. Litar pelindung ini boleh
menggunakan elemen RC atau diode atau varistor yang
bersesuaian.

Rajah 6 : Ciri-ciri reaksi pengesan

berhampiran dedaun

Rajah 7 : Silinder pneumatik dengan pengesan berhampiran magnetik. Posisi pengesanan
pada hujung silinder lebih kurang 10mm panjang pergerakan

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 106 drpd
124

Rajah 8 : Prinsip pengesanan pada silinder bagi applikasi pengesan berhampiran magnetik

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 107 drpd
124

Rajah 9 :
Ciri – ciri reaksi bagi pengesan berhampiran magnetik semasa pensuisan beban induktor

18. PENGESAN BERHAMPIRAN INDUKTIF (INDUCTIVE PROXIMITY SENSOR)

Komponen penting di dalam pengesan berhampiran induktif ialah pengayun (litar saling
LC), penerus “demodulator”, penguat “bistable” dan bahagian keluaran. Medan magnet
yang terhasil akan melalui separuh terbuka kelompang teras ferrite pada gelung
pengayun dan penapis tambahan. Ini menyebabkan pengwujudan permukaan terhad

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 108 drpd
124

pada permukaan aktif pada pengesan berhampiran induktif yang dikenali sebagai zon
aktif pensuisan.

1. Pengayun (oscillator)
2. Demodulator
3. Bahagian pemacu (trigger)
4. Paparan status pensuisan
5. Keluaran dengan litar pelindung
6. Voltan luaran
7. Voltan dalaman tetap
8. Zon aktif (gelung)
9. Keluaran pengesan

Rajah 10 : Rajah blok litar bagi pengesan induktif

Apabila voltan dikenakan pada pengesan, pengayun yang mempunyai gegelung
menghasilkan medan magnet yang berfrequensi tinggi. Ini adalah kawasan aktif bagi
pengesan. Jika bahan logam diletakkan dalam kawasan aktif, akibat dari wujudnya arus
pusar (eddy current) menyebabkan tenaga pada alat ayunan berkurangan seterusnya
pemacu akan mengaktifkan isyarat. Isyarat yang dihasilkan akan diperkuatkan untuk
tujuan pensuisan. Pensuisan ini beroperasi tanpa sentuh dimana suis akan aktif tanpa
bunyi dan tanpa pergerakkan.

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 109 drpd
124

Rajah 11 : Teknik kereaksian bagi pengesan berhampiran induktif

Rajah 12 : Pengesan berhampiran induktif dalam rekaanbebenang
Rajah 13 : Pengesanan rod omboh pada pneumatik dan hydraulik

Rajah 14 : Mengesan benda kerja logam
diatas mesin penggelongsor

Rajah 15 : Menunjukkan bagaimana
pengesan berhampiran induktif
mengesan sebuah kawalan
sesondol

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 110 drpd
124

Rajah 16 : Mengukur kelajuan dan
arah pusingan

19. PENGESAN BERHAMPIRAN KAPASITIF (CAPACITIVE PROXIMITY SENSOR)

Secara umumnya prinsip operasi dalam pengesan berhampiran kapasitif adalah untuk
menyukat perubahan kapasitan elektrik sesuatu kapasitor dalam litar saling RC dengan
kehadiran sesuatu bahan. Medan kesasar elektro – statik pada pengesan berhampiran
kapasitif terbina diantara elektrod “aktif” dan elektrod bumi. Biasanya, penggantian
elektrod akan dipenuhi dipengaruhi oleh kelembapan pengesan berhampiran.
1. Pengayun (oscillator)
2. Demodulator
3. Bahagian pemacu (trigger)
4. Paparan status pensuisan
5. Keluaran dengan litar

pelindung
6. Voltan luaran
7. Voltan dalaman tetap
8. Zon aktif
9. Keluaran pensuisan

Rajah 17 : Rajah blok litar bagi pengesan kapasitif

Pengesan berhampiran kapasitif mempunyai persamaan dengan pengesan berhampiran
induktif dari segi alat pengayun (oscillator). Walau bagaimana pun ayunan pada
pengesan berhampiran kapasitif tidak kekal. Jika bahan logam atau bahan bukan logam
dimasukkan kebahagian permukaan aktif pengesan berhampiran kapasitif, muatan

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 111 drpd
124

elektrik antara bumi (ground) dan permukaan aktif pengesan bertambah. Bila nilai ini
bertambah, alat pengayun akan mengaktifkan isyarat.
Getaran alat pengayun dikuatkan oleh litar penguat (amplifier). Isyarat dari penguat
dihantar bahagian seterusnya yang mana bahagian – bahagian ini seperti bahagian yang
terdapat dalam pengesan berhampiran induktif. Keluaran dari pengesan berhampiran
kapasitif dihantar ke suis keadaan terbuka (normally open) atau keadaan tertutup
(normally closed). Untuk menghasilkan tindak balas dari alat pengesan, memadailah
dengan membuat perantaraan diantara bahan yang hendak dikesan berhampiran
dengan permukaan pengesan. Ia tidak perlu disentuh. Lebih kecil dielektriknya maka
lebih kecil perantaraan harus dibuat. Bahan yang mempunyai dielektriknya yang tinggi
(air simen) boleh dikesan melalui dinding tipis (contohnya :- melalui lapisan pemisah alat
pengesan).

Apabila bahan / benda (logam, plastik, kaca, kayu atau air) diletakkan pada zon aktif
pensuisan, kekapasitan pada litar salingan akan berubah. Kesimpulannya parameter
penting dalam perubahan kekapasitan adalah bergantung kepada jarak sesuatu bahan /
benda dari permukaan aktif, dimensi atau kedudukan sesuatu bahan / benda dan
dielektrik sesuatu benda / bahan daripada pengesan berhampiran kapasitif.

Pengesan berhampiran kapasitif yang
diletakkan dalam balang plastik atau

batu kaca

Mengesan takat cecair menerusi
plastik atau tiub kaca

Rajah 18 :
Mengesan tahap kepenuhan cecair didalam sebuah balang besi

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 112 drpd
124

Rajah 19 :
Menunjukkan bagaimana pengesan berhampiran kapasitif mengesan kepecahan kabel

20. PENGESAN BERHAMPIRAN OPTIK (OPTICAL PROXIMITY SENSOR)

Pengesan opto – elektronik bertindak balas tanpa bersentuh dengan semua bahan.
Contohnya seperti kaca, kayu, plastik, filem, foil, seramik, kertas, cecair dan logam. Ia
beroperasi berdasarkan perubahan dalam pembalikkan cahaya yang dipancarkan.

Bila bahan berada pada pengesan (sensor), pantulan cahaya akan terjadi, jarak bahan
akan menentukan masa penerimaan pantulan cahaya. Ia berfungsi menerusi tingkap
kaca dan lapisan cecair. Peningkatan penggunaannya adalah lebih baik seperti pengesan
benda-benda yang halus, mengukur kenaikan paras dan mengesan objek berada di
kawasan merbahaya. Contohnya :- kawasan yang mengandungi bahan-bahan letupan.
Opto-elektronik direka untuk elemen-elemen separa pengalir di mana ia menghantar
dan menerima isyarat cahaya. Contohnya LED atau photodiode sebagai penghantar
isyarat cahaya dan phototransistor penerima isyarat cahaya.

20.1 PENGESAN BERHAMPIRAN OPTIK (OPTICAL PROXIMITY SENSOR)

Pengesan berhampiran optik menghasilkan isyarat optik dan elektronik bermaksud
mengesan sesuatu bahan / benda dan ia menggunakan cahaya infrared. Diode
pemancar cahaya adalah bahan separa pengalir yang biasa digunakan pada cahaya
infrared. Komponen ini kecil dan kuat, mempunyai jangka hayat yang lama dan mudah
untuk dituaitala. Komponen yang biasa digunakan pada elemen penerima ialah
“phototransistors” dan elemen pemancar ialah “photodiodes”. Cahaya merah merupakan

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 113 drpd
124

kelebihan apabila pengesan berhampiran optik diubah dimana perbezaan yang nyata
pada cahaya infrared. Oleh itu, kabel polimer optik adalah paling mudah digunakan
dalam menetukan jarak gelombang merah dimana ia dapat mengurangkan kemerosotan
cahaya.

Cahaya infrared (tidak nyata) adalah contoh digunakan, dimana peningkatan cahaya
yang baik dalam menentukan jarak. Dengan ini cahaya yang baik dalam menetukan
jarak. Dengan ini cahaya infrared kurang mudah terpengaruh kepada gangguan (cahaya
persekitaran).

Dengan penyuaitalaan isyarat optik pada kedua – dua jenis pengesan berhampiran
optik, penekanan tambahan pada pengaruh cahaya luaran meningkat. Penerima /
receiver (dengan pengecualian pada pengesan sinar – terus) akan ditala ke denyut pada
pemancar / emitter. Bagi pengesan sinar – terus, ruang ulangan elektrik (electrical band
– pass) digunakan pada penerima / receiver. Dalam konteks cahaya infrared
penggunaan penapis cahaya terang (daylight) hendaklah dipertingkatkan sensitifnya
pada cahaya persekitaran.

1. Pengayun (oscillator) 7. Paparan status pensuisan
2. Pemancar photoelektrik 8. Keluaran dengan litar pelindung
3. penerima photoelektrik 9. Voltan luaran
4. Separa penguat 10. Voltan tetap dalaman
5. Operasi Logik 11. Jarak pensuisan optik
6. Penukar denyut / aras 12. Keluaran suis

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 114 drpd
124

Rajah 1 : Rajah blok litar bagi pengesan berhampiran optik

Dengan pengesan sinar–terus (through beam sensor) dan pengesan unjuran pembalikan
(retro-reflective sensor), fungsi pensuisan dapat dibezakan seperti di bawah :-

a) Teknik pensuisan cahaya (terang)
➢ Keluaran akan terus disuiskan apabila sinar cahaya tidak diganggu oleh sebarang

objek, (Normally Open Contacts). Pada pensuisan cahaya pengesan sinar – terus,
keluaran penerima (receiver) akan terus disuiskan jika sinar cahaya tidak menerusi
sebarang objek.

b) Teknik pensuisan tanpa cahaya (gelap)
➢ Keluaran akan terbuka (tiada pensuisan) apabila sinar cahaya tidak diganggu oleh

sebarang objek, (Normally Closed Contacts). Pada pensuisan tanpa cahaya pengesan
sinar terus, keluaran penerima (receiver) akan terus disuiskan jika sinar cahaya
melalui sebarang objek.

Fungsi pensuisan pada pengesan penyebaran optik (diffuse) adalah seperti dibawah:-

a) Teknik pensuisan cahaya
➢ Keluaran tertutup, objek akan dikesan jika melalui sinar cahaya (keluaran keadaan

terbuka)

b) Teknik pensuisan tanpa cahaya
➢ Keluaran terbuka, objek akan dikesan jika melalui sinar cahaya (keluaran keadaan

tertutup)

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 115 drpd
124

Rajah 2 :
Contoh yang terbaik yang menunjukkan faktor

operasi penyediaan menggunakan sebuah
pengesan sinar terus.

Rajah 3 : Pembinaan sebuah
pengesan berhampiran optik
dengan rekaan rekaan silinder

Optical proximity sensors

Through-beam sensors Diffuse sensors

Desings with Retro-Reflective Desings with
Fibre-optic cable sensors Fibre-optic cable

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 116 drpd
124

Rajah 4 : Perbezaan diantara jenis – jenis pengesan berhampiran optik.

20.1.1 PENGESAN SINAR – TERUS (THROUGH – BEAM SENSORS)

Rajah 5 : Prinsip pengesanan dalam pengesan sinar – terus

Pengesan sinar – terus terdiri daripada susunan komponen pemancar (emitter) yang
berasingan dimana ia mempunyai jarak pengesanan yang luas. Bagi mengelakkan
gangguan pada sinar cahaya, sinar aktif pada kawasan pengesanan hendaklah
dilindungi. Objek yang akan melalui kawasan pengesanan mestilah objek yang
mempunyai kadar penembusan cahaya yang minimum, tetapi boleh membalikkan
semula cahaya.

Rajah 6 : Jarak tindak balas pada pengesan sinar – terus

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 117 drpd
124

Rajah 7 : Menunjukkan memeriksa drill yang rosak menggunakan pengesan sinar –
terus

20.1.2 PENGESAN UNJURAN PEMBALIKAN (RETRO – REFLECTIVE SENSORS)

Rajah 8 : Prinsip dalam pengesan unjuran pembalikan

Cahaya pemancar dan cahaya penerima diletakkan dalam bekas yang berasingan. Dan
bahan yang boleh membalikkan sinar cahaya adalah diperlukan. Gangguan pada sinar
cahaya tidak semestinya diganti terus atau resapan pantulan sesuatu benda. Benda /
bahan tembus cahaya, cerah atau bersinar mungkin tidak dapat dikesan. Objek cermin
mestilah diletakkan pada kedudukan yang tidak memberi kesan kepada penerima
semasa pembalikan cahaya dilakukan. Pengesan pembalikan mempunyai jarak yang baik
jika dibandingkan dengan pengesan resapan.

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 118 drpd
124

Rajah 9 : Jarak tindak balas pada pengesan unjuran pembalikan

Rajah 10 : Menunjukkan pembinaan dan pengiraan objek dengan menggunakan
pengesan unjuran pembalikan

Rajah 11 : Mengawal kekenduran dengan menggunakan pengesan unjuran pembalikan
20.1.3 PENGESAN RESAPAN / PENYEBARAN OPTIK (DIFFUSE SENSORS)

Rajah 12 : Prinsip dalam pengesan resapan Versi 3.0 (2018)

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 119 drpd
124

Pemancar dan penerima ditetapkan / diletakkan pada bekas yang sama, objek yang
dikesan akan meresap dan memantulkan cahaya yang dipancar kemudian mengaktifkan
penerima. Keluaran akan disuiskan terus (fungsi keadaan terbuka) atau tidak disuiskan
(fungsi keadaan tertutup) adalah bergantung kepada bagaimana penerima dibina.
Keluasan jarak pensuisan adalah bergantung kepada pembalikan daripada objek. Saiz,
permukaan, bentuk, kepadatan dan warna sesuatu objek dan juga sudut pengesanan
akan menentukan kekuatan acahaya yang diresap. Latarbelakang cermin mestilah
mempunyai keupayaan menyerap, membiaskan atau memantulkan pancaran cahaya.
Contohnya, apabila objek tidak ada, sinar cahaya yang dipantulkan mestilah tidak
berkesan pada permukaan litar penerima.

Rajah 13 : Jarak tindak balas pada pengesan resapan atau penyebaran optic

Rajah 14 : Latar belakang dengan pengesan resapan
20.2 TINDAK BALAS OLEH PENGESAN RESAPAN / PENYEBARAN OPTIK DENGAN

OBJEK PEMBALIKAN

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 120 drpd
124

Rajah 15 :Objek dapat dikesan

Rajah 16 :
Objek tidak dapat dikesan

Rajah 17 :
Mengesan bentuk dan kedudukan
menggunakan pengesan resapan

Rajah 18 :
Prinsip pengesan sinar terus dengan
kabel gentian – optic (fibre – optic cables)

Rajah 19 :
Prinsip pengesan resapan dengan kabel

gentian – optic (fibre – optic cables)

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 121 drpd
124

Rajah 20 :
Jarak pengesanan bagi pengesan
sinar terus dengan kabel gentian –

optic (fibre–optic cables).

Rajah 21 :
Contoh rekaan pengesan sinar terus
dengan kabel gentian – optic (fibre – optic

cables)

Rajah 22 :
Contoh rekaan pengesan resapan dengan
kabel gentian – optic (fibre – optic cables)

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 122 drpd
124

Rajah 23 :
Mengelakkan gangguan pembalikan
a) Masalah :- gangguan pembalikan
pada pemancar dan penerima
b) Penyelesaian :- Susunan diantara
pemancar dan penerima

Rajah 24 : Mengelakkan gangguan cahaya
Penyelesaian :- Pusingkan jauh punca luaran daripada paksi optikal atau bina sebuah mulut

– lubang pada sorotan cahaya

Rajah 25 :
Mengesan benda kecil dengan menggunakan

pengesan resapan dengan kabel gentian –
optik

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Rajah 26 :
Mengesan bebenang pada skrew

Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 123 drpd
124

Rajah 27 :
Mengesan benda – kerja pada diatas sebuah
pembawa benda – kerja. a – b = pengesan

sinar – terus dengan kabel gentian optik.

SOALAN:

1. Apakah yang dimaksudkan dengan sistem pneumatik?
____________________________________________________________________

2.Apakah kelebihan sistem pneumatik?
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

3.Pemasangan apakah yang dapat mengawal kelajuan pergerakan piston?
____________________________________________________________________

4. Apakah yang dimaksudkan dengan sensor?
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

RUJUKAN:

1. P. Croser (1992).”Pneumatic”, Festo Didactic, ISBN : 3-8127-3131-2
2. Asas Sistem Pneumatik dan Hidraulik

Mohd Khairul Fadzly Abu Bakar, Mohd Nasir Mat Saat, Shayfull Zamree Abd Rahim, Irfan
Abd Rahim & Norshah Afizi Shuaib

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)

Kod WIM EE-021-2:2012/CU:03/KP(1/2) Muka surat : 124 drpd
124

3. Dasar Pneumatik (2017) Oleh Riza Kurnia Akbar
4. Hidraulik dan Pneumatik (2005) Yahaya Ramli, Penerbit UTM.

Cawangan Teknikal & Kualiti Latihan Versi 3.0 (2018)