การผ่าตัดถุงน้ำ ดี ผ่านกล้อง LAPAROSCOPIC CHOLECYSTECTOMY : LC กลุ่มลุ่การพยาบาลผู้ป่วยผ่าตัด ห้องผ่าตัดอาคารเฉลิมพระเกียรติ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมสีา
อาหารจำ พวกแป้ง ป้ ที่ไม่ขัม่ด ขั สี ผัก ผั ผลไม้ส ม้ ด รำ รำ ข้า ข้ วโอ๊ตืและถั่ว อาหารที่ควรงดได้แก่ อาหารมัน มั และทอด นิ่วในถุงน้ำ ดี นิ่วในถุงถุน้ำ ดี เกิดขึ้นขึ้ได้อย่า ย่ งไร นิ่ว นิ่ในถุง ถุ น้ำ ดี (gall stones) เป็น ป็ โรคระบบทำ งเดินน้ำ ดีที่พบ ได้บ่อบ่ยที่สุด สุ เกิดจากการตกตะกอนของหิน หิ ปูนหรือ รื คอเลสเตอรอล ในน้ำ ดี ปัจจัยจัที่ทำ ให้เกิดนิ่วในถุงถุน้ำ ดี ความอ้วน, โรคเบาหวาน, โรคโลหิต หิ จาง, เม็ด ม็ เลือดแดงแตก, คนที่มีร มี ะดับคลอเลสเตอรอลในเลือดสูง สู, ชอบทานอาหารไขมัน มั สูง สู, ดื่มแอลกอฮอล์, หญิง ญิ ที่มีบุ มี บุ ตร, การได้รับ รั ฮอร์โร์ มนเอสโตรเจน, การ ลดน้ำ หนัก นั อย่าย่งรวดเร็ว จะมีโมี อกาสเป็น ป็ นิ่ว นิ่ในถุง ถุ น้ำ ดีมากกว่าคน ทั่วไป อาหารที่ช่ว ช่ ยป้องกันการเกิดนิ่วในถุงถุน้ำ ดี
นิ่วในถุงถุน้ำ ดีมีอมีาการอย่า ย่ งไร ผู้ที่มีนิ่วในถุงน้ำ ดีป่วยบางรายอาจไม่มีอาการเลย หรือมีอาการบางอย่าง ดังต่อไปนี้ 1. ปวดเสียดท้อง บริเวณใต้ชายโครงขวา หรือลิ้นปี่ ซึ่งมักเป็นหลังรับประทานอาหารมัน อาจร้าวไปสะบักขวา หรือทะลุหลัง 2. ถุงน้ำ ดีอักเสบเฉียบพลัน จะมีอาการปวดใต้ชาย โครงขวามากขึ้น กดเจ็บ มีไข้ หรือมีอาการคลื่นไส้อาเจียน ร่วมด้วย 3. อาการดีซ่าน ตัวเหลือง ตาเหลือง (นิ่วอุดตันท่อ น้ำ ดี) ก้อนนิ่วอาจมีขนาดเล็กเท่าเม็ดทราย หรือใหญ่เท่าลูก กอล์ฟ จำ นวนมีตั้งแต่หนึ่งก้อนไปจนถึงหลายร้อยก้อนได้ หากมีขนาดใหญ่อาจเป็นปัจจัยเสี่ยงให้เกิดมะเร็งถุงน้ำ ดีได้ ตรวจพบว่า ว่ เป็นได้อย่า ย่ งไร อาการแสดง และตรวจอัลตราซาวด์ / CT scan การรักรัษา 1. ใช้ยาสลายนิ่ว ใช้ได้ในนิ่วเฉพาะบางชนิด ยาที่ใช้ ส่วนใหญ่ราคาแพง 2. การผ่าตัดเอาถุงน้ำ ดีออก เป็นการรักษาที่ดีที่สุด เพื่อไม่ให้เกิดนิ่วในถุงน้ำ ดี การตัดถุงน้ำ ดีไม่มีผลต่อการ ย่อยอาหาร เพราะน้ำ ดีสร้างมาจากตับ ถุงน้ำ ดีเป็นเพียงที่ เก็บพักน้ำ ดีเท่านั้น
การผ่าตัดถุงถุน้ำ ดีในปัจจุบันบัมี 2 วิธีวิธี 1. การผ่าตัดเปิดหน้าท้อง บริเวณใต้ชายโครงขวา (Open Cholecystectomy) ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐานดั้งเดิม เลือกใช้วิธีนี้ใน ผู้ป่วยที่มีถุงน้ำ ดีอักเสบมาก หรือแตกทะลุในช่องท้อง เคยผ่านการ ผ่าตัดทางหน้าท้องมาหลายครั้ง 2. การผ่าตัดถุงน้ำ ดีผ่านกล้อง (Laparoscopic Cholecystectomy : LC) โดยใช้กล้องส่องผ่านทางหน้าท้อง ซึ่ง เป็นวิธีที่นิยมมากในปัจจุบัน ถ้าผู้ป่วยไม่มีถุงน้ำ ดีอักเสบเฉียบพลัน เป็นการผ่าตัดโดยเจาะรูเล็กๆ บริเวณหน้าท้อง 3-4 ตำ แหน่ง ขนาด 0.5 ถึง 1 ซม.ด้วยเครื่องมือเฉพาะสำ หรับ การเจาะหน้าท้องอย่างปลอดภัย บางรายอาจใส่ท่อระบาย ไว้ 2-3 วัน หลังผ่าตัด กรณีน้ำ ดีรั่วในท้องขณะผ่าตัด การผ่าตัดเอาถุงถุน้ำ ดีออกโดยใช้ก ช้ ล้องส่อ ส่ งผ่านผนังหน้าท้อง
ข้อ ข้ ดีของการผ่าตัดถุงถุน้ำ ดีภายใต้กล้อง 1. อาการปวดแผลหลังผ่าตัดน้อยกว่า เพราะแผลมี ขนาดเล็กกว่า 2. นอนโรงพยาบาล 1-2 วัน ซึ่งถ้าผ่าตัดแบบเปิด หน้าท้องจะอยู๋โรงพยาบาลนานกว่า 5-7วัน 3. การพักฟื้นหลังผ่าตัดใช้เวลาประมาณ 1 สัปดาห์ ทำ ให้กลับไปทำ งานตามปกติได้เร็วกว่า การผ่าตัดแบบเปิด หน้าท้องที่ใช้ระยะเวลาในการพักฟื้นประมาณ 1 เดือน 4. แผลขนาดเล็กดูแลง่ายกว่า และมีโอกาสติดเชื้อ น้อยกว่าแผลขนาดใหญ่(5-10cm) 5. เมื่อแผลหายจะเป็นรอยเล็กๆ บนหน้าท้องเท่านั้น 6. โอกาสเกิดพังผืดในช่องท้องน้อยมาก ข้อ ข้ เสียสีของการผ่าตัดถุงถุน้ำ ดีภายใต้กล้อง 1. ใช้ศัลยแพทย์ที่มีความชำ นาญ 2. อุปกรณ์ เครื่องมือชนิดพิเศษราคาสูง ภาวะแทรกซ้อ ซ้ นหลังผ่าตัด 1. มีโอากาสเกิดการบาดเจ็บอวัยวะข้างเคียง เช่น ลำ ไส้ ตับ เส้นเลือดใหญ่ ท่อไต 2. ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์คั่ง (Hypercarbia) 5.5% 3. อาจมีก๊าซCO2 /ฟองอากาศในกระแสเลือด(Air embolism) ขณะผ่าตัด 4. ภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ ที่ขา 5. ความเสี่ยงที่เกิดจากการดมยาสลบ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ลมรั่วในช่องปอด 6. มีโอกาสเกิดการติดเชื้อในช่องท้องและแผลผ่าตัด
การเตรียรีมตัวก่อนการผ่าตัด 1. หลังผ่าตัดผู้ป่วยควรเคลื่อนไหว พลิกตะแคงตัว ลุกนั่ง และเดินตามลำ ดับ เพื่อป้องกันการท้องอืด 2. นอนพักฟื้นสังเกตอาการ 1-2 วัน หากไม่พบ อาการผิดปกติ แพทย์จะพิจารณาให้กลับบ้านได้ 3. หากมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดแผล แผลซึม ไข้สูง ปวดท้องมาก ท้องแข็ง วูบหน้ามืด ให้แจ้งเจ้า หน้าที่ที่หอผู้ป่วย ** อาจมีการเปลี่ยนการผ่าตัด เป็นการผ่าตัด แผล ใหญ่ เนื่องจากมีพังผืดในช่องท้อง เลือดออกมาก หรือมี ถุงน้ำ ดีอักเสบมาก การปฏิบัติบั ติตัวหลังผ่าตัด งดน้ำ และอาหารก่อนผ่าตัดอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง ทำ ความสะอาดของร่างกาย อาบน้ำ สระผมให้สะอาด ล้างและตัดเล็บให้สั้น ส่งตรวจเลือดทางห้องปฏิบัติการ X-ray และคลื่นไฟฟ้า หัวใจตามเกณฑ์อายุ เซ็นใบยินยอมเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลและเซ็นใบ ยินยอมสำ หรับเข้ารับการผ่าตัด หมายเหตุ แจ้งแพทย์ให้ทราบเกี่ยวกับ ยาที่รับประทาน เป็นประจำ และควรนำ ยามาด้วยอยาบางชนิดที่ต้องหยุดทาน ก่อนผ่าตัด เช่นยาละลายลิ่มเลือด มีความเสี่ยงต่อการเลือด ออกมากขณะผ่าตัด จำ เป็นต้องหยุดยาอย่างน้อย 7 วัน ประวัติการแพ้ยาและสารอาหาร
การปฏิบัติบั ติตัวเมื่อมื่กลับไปอยู่บ้ ยู่ า บ้ น ดูแลแผลไม่ให้เปียกน้ำ หากแผลซึมควรไปล้างแผลที่ โรงพยาบาลหรือ รพ.สต.ใกล้บ้าน แนะนำ การรับประทานอาหารที่มีไขมันต่ำ งดออกกำ ลังกายหนัก ทำ งานในช่วง 1 สัปดาห์แรกหลัง ผ่าตัด สังเกตอาการผิดปกติที่ต้องมาพบแพทย์ เช่น ตาตัว เหลือง, ปวดใต้ชายโครงขวา, มีไข้ เน้นให้มาพบแพทย์ตามนัด ฟังผลชิ้นเนื้อ และติดตาม อาการ อาการผิดปกติที่ผู้ป่วยควรมาพบแพทย์ภย์ายหลังกลับบ้า บ้ น ได้แก่ มีไข้ ปวดในช่องท้อง คลื่นไส้อาเจียน รับประทานอาหาร ไม่ได้ ตา ตัวเหลือง ให้รีบมาพบแพทย์ทันที หากมีข้อสงสัย ต้องการสอบถาม 044235937 ในเวลาราชการ 044235912 นอกเวลาราชการ