KM นวัตกรรมภูมิปัญญาและวัฒนธรรม้องถิ่นสู่การสร้างรายได้ของผู้สูงอายุ

นวัตกรรมภูมปิ ญั ญาและวัฒนธรรมท้องถนิ่ สกู่ ารสรา้ งรายไดข้ องผสู้ งู อายุ 47

กลมุ่ ผลติ ภณั ฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

ปฏิบัติต่อญาติพ่ีน้อง ถ้าใครไม่เชื่อ ลบหลู่ มีผลให้เกิดเรื่อง ไม่สบาย
เราจึงต้องมีหมอช้าง หมอช้างอาวุโสจะทำพิธีปะชิ คือ พิธีเลื่อนขั้น
หมอช้าง จากควาญช้างให้เป็นหมอช้าง จากหมอช้างอยู่แล้วก็เล่ือน
ตำแหน่งสูงข้ึน วธิ ีที่ทำเชือกประกำช้าง ต้องอาศยั หมอท่ีผ่านการประชิ
มาแล้วจึงทำพิธีได้ อย่างเช่น นายสีรา สุชศรี ที่ทำตะขอช้าง ผ่านการ
ปะชิมาจากหมอช้างเรียบร้อยแล้ว มีความเช่ือมากมายระหว่างออกป่า
จะมีภาษาท่ีไว้พูดในป่าเฉพาะ แต่ไม่ใช้พูดในหมู่บ้าน เรียกว่า ภาษาผี ไว้
สอ่ื สารกันในปา่ แตห่ า้ มนำมาพูดในหมบู่ ้าน”

“ถ้านักท่องเที่ยวได้มาสัมผัสวิถีชีวิตของชาวบ้าน ไม่ได้มีแต่
เพียงช้าง ยังมีขนบธรรมเนียม ประเพณี ความเชื่อท่ีน่าสนใจอีกมาก
เกี่ยวกับช้าง คือชุมชนเรานับถือผีประกำช้างอย่างเคร่งครัด เท่ากับ
ศาสนาท่ีเรานับถือ หลักการปฏิบัติต่อคนต่อช้าง ถ้าลูกหลานทะเลาะกัน
จะเกิดเหตุ ช้างเจ็บไข้ได้ป่วย ทำนองน้ัน ห้ามแต่งงานเครือญาติ
เดียวกัน ปีเดียวกัน มีจารีตท่ีพึงปฏิบัติกับจารีตที่ไม่พึงปฏิบัติ
สมัยก่อนท่ีผู้ชายไปคล้องช้าง ผู้หญิงอยู่บ้าน ต้องรักษาจารีตประเพณี

สำนกั งานส่งเสรมิ และสนบั สนนุ วชิ าการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมท้องถนิ่ สกู่ ารสรา้ งรายไดข้ องผสู้ ูงอายุ 48

กลมุ่ ผลติ ภณั ฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

หา้ มคุยกับคนแปลกหนา้ ห้ามกวาดบ้านถูบ้าน หา้ มแต่งหน้า ห้ามตัดผม
ถ้าผิดกฎจะส่งผลต่อผู้ชายที่ไปคล้องช้าง ภาษาชาวบ้านเรียก “คลำ”
แต่ปัจจุบันความเช่ือเหล่าน้ีไม่ถือปฏิบัติแล้ว ประเพณีส่วนใหญ่
มีช้างร่วมดว้ ย รวมทง้ั เวลามีเดก็ เกดิ ใหม่ พาไปลอดท้องชา้ งเพ่อื ให้เด็ก
แข็งแรง เลี้ยงง่าย อาจจะเป็นภูมิปัญญาให้เด็กคุ้นเคยกับช้างเมื่อ
เติบโตขึ้นต้องเล้ียงช้าง คนท้องลอดท้องช้างเพื่อให้คลอดง่าย
การใช้ตะขอกับช้าง เราไม่ได้ใช้ตะขอทุกคร้ัง ทุกตัว บางตัวไม่ด้ือ
บอกง่าย จะใช้เท้าสะกิด แต่ถ้าด้ือ ตกมันถึงใช้ตะขอ มีไว้ข่มให้ช้างกลัว
ป้องกันไว้ตลอดเวลาเพราะไม่รู้เกิดเหตุช่วงไหน เพราะถ้าเกิดเหตุ
ขึ้นมาไม่ใช่แค่เลือดตกยางออก แต่ถึงข้ันเสียชีวิต จึงต้องมีไว้ข่มและ
ป้องกันตัว เพราะการทำร้ายช้างก็เหมือนทำร้ายผีบรรพบุรุษ ผิดผี
เพราะเมื่อช้างไม่สบายเป็นการบอกเหตุว่าคนในครัวเรือนทำอะไร
ผิดผี เมื่อเจ็บป่วยโดยไม่ทราบสาเหตุ จะมีการดูหมอว่าคนใน
ครอบครัวผิดผี ผิดประกำเร่ืองใด แก้โดยการรำถวาย รำเพ่ือขอขมา
ให้กับคนเจ็บป่วยที่ไปล่วงเกิน เม่ือรำเสร็จ คนเจ็บป่วยก็หายป่วย
ชาวบ้านเรียกพิธีกรรมนี้ว่า “แก้มอ” ปัจจุบันพิธีกรรมน้ียังใช้อยู่ ซึ่งคำ
ว่า“มอ”หมายถึง หมอช้าง คนท่ัวไปอาจหมายถึง สัตวแพทย์ แต่
สำหรับชุมชนน้ีหมายถงึ หมอชา้ ง ซึ่งมหี น้าท่ี ช่วยบำบดั ปัดเป่าดูแลชา้ ง
รวมถึงพิธีกรรมเกี่ยวกับช้าง เช่น ช้างที่เกิดใหม่ หมอช้างต้องทำพิธีให้
ไปฝึก เพ่ือให้ช้างไม่พยศ ให้เกิดการคุ้นเคยเวลาเดินถนน เจอคน
เยอะๆ ใหค้ นข่หี ลงั ให้รจู้ กั ตะขอ ถา้ ด้ือตอ้ งเจบ็ ตวั ฝกึ ให้ช้างไมต่ น่ื คน
เพราะตั้งแต่ลมื ตาขนึ้ มากเ็ ห็นคนแลว้ ”

สำนักงานสง่ เสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวัตกรรมภมู ปิ ัญญาและวฒั นธรรมท้องถิ่นสู่การสร้างรายได้ของผ้สู ูงอายุ 49

กลมุ่ ผลติ ภณั ฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

“วิธีแห่นาคบนหลังช้าง ก็มีที่มา เม่ือก่อนเวลาบวชนาคจะ
ไปบวชที่แม่น้ำ จะมีสันดอนอยู่กลางแม่น้ำ ใช้บริเวณน้ีในการทำ
พิธีบวชนาค เพราะถือว่าเป็นดินแดนที่บริสุทธ์ิ เน่ืองจากยึดถือมาจาก
พระพุทธเจ้าท่ีไปบวชบริเวณแม่น้ำ ซ่ึงสถานท่ีนี้คือวังทะลุ เป็นบริเวณ
ท่ีแม่น้ำสองสายไหลมาบรรจบกัน คือ แม่น้ำมูลกับลำน้ำชี แต่ปัจจุบัน
นิยมบวชในโบสถ์”

สำนักงานส่งเสริมและสนบั สนุนวิชาการ 4

นวัตกรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถิ่นสู่การสรา้ งรายได้ของผู้สูงอายุ 50

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

“เม่ือก่อนไม่ยกย่องนิยมความเป็นท้องถิ่นมากนัก บาง
วัฒนธรรมจึงลบเลือนไปบ้าง แม้แต่ดนตรีไทยบางประเภทยังห้ามเล่น
ดนตรีท้องถิ่น แม้แต่ชาวกวยของเรายังโดนปิดกั้น เช่น งานแสดงช้าง
มีมา 60 ปีแล้ว ชาวกวยเราถือเป็นต้นกำเนิดของช้าง เพิ่งได้รับการ
เชิดชูเม่ือไม่ก่ีปีนี้เอง ทั้งท่ีงานช้างมีประกาศยกย่องให้ชาวโลกมาเที่ยว
ต้ังนานแล้ว เชิญชวนไปดูงานแสดงช้างเท่านั้น ไม่ได้กล่าวถึงชาติพันธ์ุ
ที่สร้างเมอื งสรุ นิ ทร์ แต่ก่อนช้างอาศัยอยู่ในตวั เมอื งสุรนิ ทร์ (บริเวณวัด
พรหมในปัจจุบัน) แต่เมื่อความเจริญเข้ามาทำให้ช้างตื่นตกใจมากขึ้น
จึงได้ย้ายถ่ินฐานมาเร่ือยๆ จนถึงท่ีปัจจุบัน อีกส่วนหนึ่งอาศัยอยู่
บริเวณตำบลเมืองลีง การโยกย้ายถ่ินฐานต้องหาทำเลที่สามารถเล้ียงช้างได้
แหล่งอาหาร แหล่งน้ำ เหมาะแก่การเพาะปลูกด้วย ซ่ึงบริเวรนี้มแี ม่น้ำ
2 สายมาบรรจบกันทั้งยังมีป่าไม้ทั้ง 2 ด้าน ปัจจุบันเป็นท่ีขององค์การ
สวนสัตว์และองค์การบริหารส่วนจังหวัด ท้ัง 2 องค์กรน้ีเข้ามาดูแล
เรื่องช้าง จึงอยากให้หน่วยงานเหล่านี้เข้ามาสนับสนุนเร่ืองช้าง
เราไม่ได้มีช้างทุกหลังคาเรอื น คนทมี่ ีชา้ งไดร้ ับเงนิ เดอื นในการดูแลชา้ ง
แต่คนท่ีไม่มีช้างก็ไม่มีรายได้ เพราะบางคนเคยมีช้าง แต่ต่อมา
ช้างเสียชีวิต เขาก็ขาดรายได้ จึงอยากให้มาช่วยเรื่องเสริมรายได้ให้
หากิจกรรมทำ เพื่อจำหน่ายเล้ียงชีพโดยใช้ภูมิปัญญาเก่ียวกับช้าง ที่
ไม่ใช่แต่กับตัวช้าง แต่เป็นเก่ียวกับผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับช้าง เพราะ
ปัจจุบันไม่ว่าหน่วยงานไหนท่ีเข้ามาส่วนใหญ่เจาะจงเฉพาะคนท่ีมีช้าง
เช่น โครงการช้างคืนถิ่น ได้เฉพาะคนที่มีช้าง จึงอยากให้กระจายรายได้
ให้ทั้ง 3 กลุ่ม กลุ่มมีช้าง กลุ่มเคยมีช้าง และกลุ่มไม่มีช้าง เหมือน
โครงการปลูกหญา้ หน่วยงานรัฐแบ่งพื้นทสี่ าธารณะ และยังให้พนั ธุ์หญา้

สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วชิ าการ 4

นวัตกรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถ่ินสู่การสรา้ งรายไดข้ องผู้สูงอายุ 51

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

มาปลูกเพ่ือเลี้ยงช้าง แต่คนไม่มีช้าง อย่างน้อยน่าจะให้ท่ีดินเพ่ือ
ปลูกหญ้านำไปขายให้คนท่ีมีช้าง เป็นการกระจายรายได้ให้กับชุมชน
พื้นที่วา่ งยุคก่อนส่วนใหญ่ปลูกหม่อน เล้ียงไหม เพ่ือทอผ้า แล้วปล่อย
ช้างหากินตามทุ่งธรรมชาติ แต่ปัจจุบันที่ดินดังกล่าวมีกรรมสิทธิ์
เพาะปลูกต้นยูคา ปลูกพืชเศรษฐกจิ จึงไมส่ ามารถปลอ่ ยชา้ งให้หากิน
ตามธรรมชาติได้ จึงต้องล่ามโซ่ติดกบั โรงเลี้ยงชา้ ง แล้วไปหาหญา้ ให้”

สำนกั งานส่งเสรมิ และสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวัตกรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถ่นิ สกู่ ารสรา้ งรายได้ของผู้สูงอายุ 52

กลมุ่ ผลติ ภณั ฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

ตัวแทนจากองค์การบริหารส่วนตำบลกระโพ อำเภอท่าตูม
มุมมองที่มองกลุ่มผลิตภัณฑ์จากช้าง “เวลาที่มีงานจะมอบให้
ไปนำเสนอการทำตะขอช้าง ต้ังแต่เร่ิมต้น เป็นตัวแทนของตำบล
กระโพ อำเภอท่าตูม แต่กลุ่มมีมานานแล้วก่อนที่เราจะเข้ามา จุดแข็ง
ของทนี่ ่ีคือตะขอชา้ ง เป็นของบรรพบุรุษของเรา มมี านานแล้ว และทุก
อย่าง วัตถุมันมีคุณคา่ และมีเรอ่ื งราวในตัวของมัน คุณค่าตอ่ จิตใจของ
คนชาวกวย ที่สามารถไปจับช้างมาเลี้ยงมาบุกเบิกอยู่ในตำบลน้ีได้
ส่วนลึกภูมิใจตรงน้ีมาก ทุกวันนี้ที่ช้างผสมพันธ์ุกัน ข้ึนอยู่ที่เจ้าของให้
ผสมเองหรือให้ปศุสัตว์มาผสมให้ ช้างใช้เวลาท้อง 2 ปี จึงตกลูก
ความเข็มแข็งนอกจากผลิตภัณฑ์ช้างแล้ว มองว่ายังมีจุดอื่น อีก
เช่น สามารถรวมกลุ่มกันได้ มีตัวแทนของกลุ่มนำเสนอสินค้า เวลามี
งานแสดงสนิ คา้ นอกจากเหน็ ความเข็มแข็งตรงน้นั องค์การบริหารสว่ นตำบล
ยังมองว่า การเข้ามาหาที่บ้านค่อนข้างยาก อยากให้มที ี่ตง้ั ที่สังเกตง่าย
อย่างเช่น เวลาเรามาท่ีศูนย์คชศึกษาจะเห็นกลุ่มท่ีขายเป็นร้านของเขาเอง
ส่วนกลุ่มผลิตภัณฑ์น้ี ยังไม่มีร้านโชว์สินค้า ถ้าไม่รู้จัก จะหาไม่พบ
และคนท่ัวไปจะเข้าศูนย์คชศึกษาเลย จะไม่มาที่ตั้งท่ีทำตะขอ
พ้ืนท่ีในศูนย์คชศึกษาเป็นของหน่วยงานองค์การบริหารส่วนจังหวัด
ดูแล ต้องจ่ายค่าเช่าสถานท่ี ควรจัดสถานที่ให้คนในพ้ืนที่ได้จัดแสดง
สินค้าของท้องถิ่นเอง เป็นภูมิปัญญาของบ้านเรา โดยไม่เสียค่าเช่า
เพราะส่วนใหญ่ท่ีมาขายในศนู ย์ไม่ใช่ของกลุ่ม เป็นของส่วนตวั นอกจาก
องค์การบริหารส่วนตำบล พัฒนาชุมชน มีหน่วยงานอื่นอีกหรือไม่ที่
เข้ามาช่วยกลุ่มนี้ มีหน่วยงานในอำเภอมาประสานขอเชิญไปออกบูธ
แสดงสนิ ค้า แตย่ งั ไม่ได้ลงมาสนบั สนุน”

สำนกั งานส่งเสรมิ และสนบั สนุนวชิ าการ 4

นวตั กรรมภูมิปญั ญาและวฒั นธรรมท้องถ่นิ สกู่ ารสร้างรายไดข้ องผสู้ งู อายุ 53

กลมุ่ ผลติ ภณั ฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

“ส่วนขององค์การบริหารส่วนตำบล ให้ความช่วยเหลือใน
ส่วนรวบรวมสินค้าท่ีมีชื่อเสียงในตำบล ว่าในพื้นท่ี มีจุดเด่นเร่ืองใด
เหมือนของดี 4 ภาค และหาตลาดให้ แต่เรื่องภูมิปัญญายังไม่ได้ช่วยนัก
เพราะเขามีอยู่แล้ว แต่เราจะสนับสนุนด้านข้อมูลให้หน่วยงานอื่น เช่น
พัฒนาชุมชน มาขอข้อมูลเราจะเสนอว่าในพื้นท่ีมีสินค้าพวกนี้อยู่ใน
กลุม่ ของเรา ถอื เป็นจดุ เด่นของตำบลกระโพ องค์การบริหารสว่ นตำบล
กระโพ มองเห็นกลุ่มมีศักยภาพดีอยู่แล้ว เพียงแต่ขาดงบสนับสนุน
แต่ถ้าด้านความรู้เร่ืองภูมิปัญญาคงสนับสนุนไม่ได้ เพราะกลุ่มเก่งและ
มีภูมิปัญญาท่ีสืบต่อกันมาผ่านลูกหลานอยู่แล้ว จุดแข็งของกลุ่ม คือ
มีสินค้าที่เป็นเอกลักษณ์ หาซื้อที่อื่นไมไ่ ด้ และถ้าเกี่ยวกับบ้านตากลาง
ถือเป็นสถานท่ีท่องเท่ียวอยู่แล้ว ไม่ต้องเดินเร่ขายเหมือนแต่ก่อน
เมื่อรัฐบาลจัดงบประมาณมาตั้งศูนยค์ ชศึกษา ใหเ้ งินเดือนสำหรบั คนท่ี
มีช้าง องค์การบริหารส่วนตำบลไม่ได้เก็บภาษีกับคนเลี้ยงช้าง แต่ต้อง
ไปข้ึนทะเบยี นกับปศุสัตว์อำเภอ พื้นท่ีต้ังศูนย์คชศึกษาเป็นขององค์กร
บริหารส่วนจังหวัด ดูแลทุกอย่าง องค์การบริหารส่วนตำบลกระโพ
มหี นา้ ทคี่ อยสนบั สนุน เหมอื นงานแสดงช้างของจงั หวัดสุรินทร์ องคก์ ร
บริหารส่วนจังหวัดเป็นคนจัด พาช้างไปแสดง นอกจากกลมุ่ ผลิตภัณฑ์
จากช้าง ยังมีอย่างอ่ืนท่ีเด่นในตำบลกระโพ เช่น มีพวงกุญแจจากหางช้าง
และการสืบทอดทางภูมิปัญญา ที่ยังมีการสืบทอดต่อไป แต่ด้านหมอช้าง
คงน้อยลง เน่ืองจากไม่ได้ออกไปคล้องช้างแล้ว พระครูประกำอีก
แต่ผลิตภัณฑ์ยังอยู่ ด้านความรู้เร่ืองพระครูประกำเร่ิมจางหาย
ทางองค์การบริหารส่วนตำบลได้ข้ึนทะเบียนเป็นปราชญ์ชาวบ้านด้าน
หมอช้าง มีการประชาคมจัดทำแผนทุกปีอยู่แล้ว ว่าคนน้ีเป็นปราชญ์ด้านใด
ทงั้ ทอผ้า สานไมไ้ ผ่ ทำตะขอ สมุนไพร่ ทำอย่างไรไมใ่ หภ้ ูมิปัญญาพวกนีห้ ายไป”

สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ัญญาและวฒั นธรรมทอ้ งถนิ่ ส่กู ารสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 54

กลมุ่ ผลติ ภณั ฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

ด้านรายได้
การมรี ายได้ของสมาชิกในกลุ่ม
1. การรับงานมาทำที่บ้านเพ่ิมรายได้ให้กับกลุ่ม เช่น รับทำ

แหวนหางช้าง ทำหวั แหวนใส่แหวนงาหรอื กระดูกชา้ ง
2. การออกแสดงผลิตภณั ฑข์ องกลมุ่ ตามงานตา่ งๆ
3. การขายให้กับนักท่องเท่ียวท่ีเข้ามาเท่ียวในชุมชน หรือ

หมู่บ้านชา้ ง
รายได้ท่ีได้มาส่วนใหญ่จะแบ่งต้นทุนออกแล้วนำกำไรท่ีได้มา

แบ่งกันในกลุ่ม เพราะทุนจะนำไว้ใช้ลงทุนในรอบต่อไป ผลิตภัณฑ์จาก
ชา้ งและเชือกปะกำ ยังคงเป็นสินค้าท่ีได้รบั ความนิยมเพ่ือนำไปสวมใส่
คมุ้ ครอง และประดบั ตามร่างกาย

ปัจจัยแหง่ ความสำเรจ็
1. ความเข้มแข็งของกลุ่มจากสมาชิกส่วนใหญ่จะเป็นเครือญาติ

และทำงานร่วมกนั มานานหลายปี
2. ผลิตภัณฑ์มันมีคุณค่าและมีท่ีมาในตัวผลิตภัณฑ์เอง เช่น

กระดกู ฟัน หางช้าง และรกช้าง เปน็ ของหายากอยูแ่ ลว้ มีเร่ืองราวทน่ี า่ จดจำ
3. ความเชอ่ื ในผลติ ภณั ฑ์ ท่มี คี ณุ คา่ ทางจิตใจ
4. มเี อกลกั ษณ์เป็นของตวั เอง

สำนกั งานสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวัตกรรมภูมปิ ัญญาและวัฒนธรรมท้องถิน่ สกู่ ารสร้างรายได้ของผูส้ ูงอายุ 55

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

ปัญหา อปุ สรรค
1. การรวมตัวของสมาชิกในกลุ่มบางคร้ังอาจเป็นไปได้ยาก

เนือ่ งจากบางคนตดิ ภารกิจสว่ นตวั ที่ตอ้ งดูแล
2. ปัจจัยด้านศักยภาพ คือ ด้านส่ิงอำนวยความสะดวก โดย

โทรศัพท์ที่ยังมีสัญญาณติดขัด อินเตอร์เน็ตล่าช้า และการใช้
เทคโนโลยีใหม่ๆ เพ่อื นำมาใช้ในการพัฒนากลมุ่

ข้อเสนอแนะ
1. ต้องการให้สนับสนุนด้านงบประมาณ และการบริหาร 4M

อย่างเป็นธรรม ประกอบดว้ ย
1) Man หรือ คน การบรหิ ารกำลงั คน
2) Money หรือ เงนิ การบริหารเงิน
3) Materials หรอื วัตถุดิบ
4) Management หรือ การจัดการ คือกระบวนการจัดการ

บริหารควบคุมเพื่อให้งานทั้งหมดเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิด
ประสทิ ธผิ ลอย่างเต็มที่

2. ต้องการให้มีผู้ที่เข้าใจเก่ียวกับการจดทะเบียนเป็น OTOP
เพราะสมาชกิ ในกลุ่มยงั ไมไ่ ด้ขึน้ ทะเบียน

3. การพัฒนาด้านศักยภาพของแหล่งท่องเท่ียว การพัฒนา
ตัวชุมชนให้มีความสามัคคี มีส่วนร่วมมากขึ้น หรือแม้กระท่ังปัจจัย
ภายนอกชุมชนกด็ ี

4. หน่วยงานภาครัฐ ควรเข้าถึงคนในชุมชนให้มากข้ึน
โดยเฉพาะด้านบุคลากร เน่ืองจากชุมชนยังขาดบุคลากรนำร่องที่คอย
ประสานงาน ประชาสัมพันธ์ ให้ความรู้ ความเข้าใจแก่คนในชุมชน

สำนักงานส่งเสริมและสนบั สนนุ วชิ าการ 4

นวัตกรรมภมู ปิ ัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่นสกู่ ารสร้างรายได้ของผสู้ งู อายุ 56

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

เกี่ยวกับแหล่งท่องเท่ียว และกำหนดยุทธศาสตร์ให้แหล่งท่องเท่ียว
กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวท่ีมีชื่อเสียงระดับประเทศ และระดับโลก
ในอนาคตตอ่ ไป

5. แหล่งท่องเท่ียวเชิงวัฒนธรรมนี้ยังมีการประชาสัมพันธ์ท่ี
ไมด่ พี อ ควรมกี ารวางแผนเกี่ยวกบั สอื่ มวลชน การประชาสัมพนั ธ์แหลง่
ท่องเที่ยวไปยังสื่อหลายๆแขนง เพ่ือการมีอาชีพของคนในชุมชน
และคนในชมุ ชนมรี ายได้เพิ่มมากข้นึ

6. จากผลการวิจัยทำให้ทราบถึงปัญหา อุปสรรคต่าง ๆ ท่ี
เกดิ ขึ้น สง่ ผลให้คนในชุมขนรับร้แู ละตระหนักถึงปัญหาเหล่านั้น และมี
ความกระตือรือร้น สนใจที่จะเข้ามามีบทบาท มีส่วนร่วมแก้ไขกับ
หนว่ ยงานต่าง ๆ ท่ีเก่ยี วข้องมากขึน้

7. ต้องการให้จัดสถานที่ไว้สำหรับแสดงภูมิปัญญาของกลุ่มน้ี
เหมือนเป็นศูนย์โอทอป เป็นจุดเด่นของท้องถิ่น เป็นการสร้างรายได้
เพม่ิ ของกลุม่

สิง่ ท่ีต้องการในอนาคตเพ่ือพัฒนาให้ดขี ึ้น
1 . ต้ อ ง ก า ร ระ บ บ ไฟ ฟ้ า แ ส งส ว่ า ง แ ล ะ ร ะ บ บ

ความปลอดภยั เมอ่ื มกี ารแสดงบนลานวฒั นธรรม
2. ไฟส่องสว่างตามทาง เพราะให้พร้อมรับกับนักท่องเที่ยว

ท่ีจะเขา้ มาเทย่ี วและพักในหมู่บา้ นโฮมสเตย์
3. ต้องการพื้นที่จัดแสดงสินค้าของกลุ่มในบริเวณศูนย์คชสาร

เพื่อเป็นการแนะนำสินค้าของกลุ่มท่ีมี เพราะท่ีขายส่วนใหญ่แบ่งให้
พอ่ คา้ เช่ายงั ไม่มีรา้ นคา้ ของกลุม่ ในพ้นื ท่ี

สำนักงานส่งเสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 4

นวตั กรรมภูมิปญั ญาและวัฒนธรรมท้องถิ่นสกู่ ารสรา้ งรายไดข้ องผูส้ ูงอายุ 57

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

4. ต้องการให้มีหน่วยงานเข้ามาพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ให้
มีความน่าสนใจมากข้นึ แตย่ ังคงอนรุ กั ษส์ ง่ิ เก่าๆที่มไี ว้ดว้ ยกัน

สำนกั งานสง่ เสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวัตกรรมภมู ิปัญญาและวัฒนธรรมทอ้ งถ่ินสกู่ ารสร้างรายได้ของผู้สูงอายุ 58

กลมุ่ ผลติ ภณั ฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

การนำไปใช้ประโยชน์

หน่วยงานหรือบุคคลท่ีสนใจสามารถนำการจัดการความรู้
นวัตกรรมภูมิปัญญาและวัฒ นธรรมท้องถ่ินสู่การสร้างรายได้
ของผ้สู ูงอายุ กลุ่มผลติ ภณั ฑ์จากช้างและเชอื กปะกำ ไปเรยี นรู้เกีย่ วกับ
วัฒนธรรม ความเชื่อ เกี่ยวกบั ช้างและผลิตภณั ฑจ์ ากช้าง ประวัตคิ วาม
เป็นมาของจังหวัดสุรินทร์ ต้นกำเนิดบรรพบุรุษของชาวสุรินทร์
ตลอดจนที่มาท่ีไปของชุมชนคนเลี้ยงชา้ ง และยังบอกความสำคัญของ
ช้างไทย ลักษณะต่างๆของช้าง อวัยวะช้างที่นิยมนำมาทำผลิตภัณฑ์
จากช้าง พร้อมทั้งขั้นตอนการทำผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพ่ือให้เด็กและ
เยาวชนคนรุ่นใหม่รวมถึงบุคคลท่ัวไป รู้จักวิถีชีวิต รู้ถึงคุณค่าของ
ประวัติศาสตร์ในท้องถ่ิน ความเป็นมา ศิลปะและภูมิปัญญาท้องถ่ิน
คลังปัญญาของผู้สูงอายุ เพ่ือสามารถถ่ายทอดภูมิปัญญาให้กับคน
ทุกกลุ่มวัย อันจะสรา้ งความภูมิใจและจิตสำนึกในการรักษาวัฒนธรรม
ประเพณีของทอ้ งถนิ่ อนั ดีที่บรรพบุรษุ ของเราได้ส่งั สมไว้สบื ไป

สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถิ่นสู่การสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 59

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ
สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถิ่นสู่การสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 60

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ
สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถิ่นสู่การสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 61

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ
สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถิ่นสู่การสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 62

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ
สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถิ่นสู่การสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 63

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ
สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถิ่นสู่การสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 64

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ
สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4

นวัตกรรมภูมิปญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ ส่กู ารสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 65

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ

เอกสารอา้ งองิ
https://www.pandinthong.com/tourism-dwl-th/401091791797
https://forums.chiangraifocus.com/?topic=608769.0;wap2
https://mgronline.com/travel/detail/9630000041178
https://siamroommate.com
[1] คำรณ แก้วผดั . 2550. การปรบั ปรงุ กระบวนการตม้ และตีเย่อื
ในการผลติ กระดาษมลู ช้าง.
[2] มยุรี เรืองสมบัติ. 2552. การศึกษาและพัฒนาผลิตภัณฑ์
หัตถกรรมจาก - กระดาษมลู ชา้ ง เพ่อื สรา้ งรายได้ให้แกช่ มุ ชน

- จงั หวดั พระนครศรอี ยธุ ยา.

สำนักงานสง่ เสริมและสนบั สนุนวิชาการ 4

นวตั กรรมภูมปิ ญั ญาและวฒั นธรรมทอ้ งถิ่นสู่การสรา้ งรายไดข้ องผู้สงู อายุ 66

กลมุ่ ผลติ ภัณฑจ์ ากชา้ งและเชอื กปะกำ
สำนกั งานส่งเสริมและสนบั สนนุ วิชาการ 4